PHYSICS

Οι τελευταίες εικόνες του DART πριν την πρόσκρουσή του με τον Δίμορφο

… και η καταγραφή της πρόσκρουσης από γήινα τηλεσκόπια! (νεώτερη ενημέρωση) Η αποστολή DART της NASA πραγματοποίησε με επιτυχια την πρώτη δοκιμή πλανητικής άμυνας με σκοπό την εκτροπή αστεροειδούς. Το διαστημικό σκάφος της NASA, DART συγκρoύστηκε με τον αστεροειδή Δίμορφο (*),… Read More ›

Τα 9 επίπεδα του τίποτα

Στο βίντεο που ακολουθεί η φυσικός Sabine Hossenfelder επιχειρεί να ορίσει το τίποτα ή τα 9 επίπεδα του τίποτα. Προβληματίζεται επίσης για το αν το σύμπαν δημιουργήθηκε από το τίποτα και ψάχνει την καλύτερη απάντηση στο ερώτημα «γιατί υπάρχει κάτι… Read More ›

Κοιτώντας ψηλά

Παρακολουθείστε την σύγκρουση του διαστημικού σκάφους DART με τον αστεροειδή Δίμορφο Τα διαστημικά τηλεσκόπια James Webb και Hubble και η διαστημική απαοστολή Lucy, θα προσπαθήσουν να παρακολουθήσουν την πρώτη εκτροπή αστεροειδούς στην διαστημική ιστορία από το διαστημικό σκάφος DART. Όμως την… Read More ›

Η επιβράβευση των κβαντικών αλγορίθμων με 3 εκατ. δολάρια

… και τα υπόλοιπα βραβεία Breakthrough σχετικά με την Φυσική Το βραβείο θεμελιώδους φυσικής 2023 των 3 εκατομμυρίων δολαρίων από το Breakthrough Prize Foundation μοιραζονται οι φυσικοί:Charles H. Bennett, IBM Thomas J. Watson Research CenterGilles Brassard, Université de MontréalDavid Deutsch,… Read More ›

Το κβαντικό φαινόμενο σήραγγας κάνει το DNA πιο ασταθές

Το παράξενο φυσικό φαινόμενο της κβαντικής σήραγγας μπορεί να προκαλέσει μεταλλάξεις γονιδίων Οι βιολόγοι υποθέτουν ότι τα περίεργα (και εντελώς ακατανόητα στους περισσότερους) κβαντικά φαινόμενα παίζουν έναν σχετικά αμελητέο ρόλο μέσα στο κύτταρο. Όμως σύμφωνα με μια πρόσφατη θεωρητική ανάλυση… Read More ›

Ο πλανήτης Ποσειδώνας με την υπέρυθρη όραση του James Webb

Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb έδειξε για μια ακόμη φορά τις δυνατότητές του, φωτογραφίζοντας τον Ποσειδώνα και τους δακτυλίους του. Είναι οι πιο καθαρές φωτογραφίες των δακτυλίων του μακρινού πλανήτη που έχουν τραβηχτεί εδώ και πάνω από τρεις δεκαετίες, από τότε που… Read More ›

Το James Webb παρατηρεί τον πλανήτη Άρη

Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb κατέγραψε για πρώτη φορά εικόνες και φάσματα του πλανήτη Άρη στις 5 Σεπτεμβρίου 2022. Οι υπέρυθρες παρατηρήσεις του τηλεσκοπίου συμπληρώνουν τα δεδομένα συλλέγονται από άλλα τηλεσκόπια, διαστημικά σκάφη σε τροχιά γύρω από τον Άρη και… Read More ›

Πόσα μυρμήγκια υπάρχουν στη Γη;

Το γεγονός ότι τα μυρμήγκια είναι «πανταχού παρόντα» έχει ωθήσει πολλούς φυσιοδίφες να αναλογιστούν τον ακριβή αριθμό τους στη Γη, αλλά δεν υπήρχαν συστηματικές και επιστημονικά τεκμηριωμένες εκτιμήσεις. Σε μια έρευνα που δημοσεύθηκε χτες με τίτλο «The abundance, biomass, and… Read More ›

Ακούστε τον μετεωρίτη που χτυπά τον πλανήτη Άρη

…. όπως καταγράφηκε από το InSight της NASA Το InSight ανίχνευσε τα σεισμικά κύματα από μετεωρίτη που έπεσε στην επιφάνεια του Άρη και κατέγραψε τον ήχο της πρόσκρουσης στην επιφάνεια του Άρη. Μια τέτοια καταγραφή γίνεται για πρώτη φορά στην… Read More ›

Νέοι αισθητήρες για ακριβέστερες μετρήσεις βαρυτικών κυμάτων

Η πρώτη άμεση παρατήρηση βαρυτικών κυμάτων πριν από επτά χρόνια πυροδότησε μια επανάσταση στην αστρονομία και την κοσμολογία. Έκτοτε, οι επιστήμονες αναζητούν νέους τρόπους για να βελτιώσουν τους ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων. Για παράδειγμα ο Jiri Smetana στο Πανεπιστήμιο του Birmingham… Read More ›

Η άλγεβρα των Μεγάλων Ενοποιημένων Θεωριών

Ο John Carlos Baez (καθηγητής μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Riverside) παρουσιάζει στο κανάλι του Timothy Nguyen τα συναρπαστικά μαθηματικά μοτίβα του Καθιερωμένου Προτύπου των στοιχειωδών σωματιδίων που οδήγησαν στις Μεγάλες Ενοποιημένες Θεωρίες (GUTs): Το Καθιερωμένο Πρότυπο της σωματιδιακής… Read More ›

Η αρχή της ισοδυναμίας κάτω από ένα «μικροσκόπιο»

Πρόκειται για τον τίτλο ενός κόμικ που περιγράφει τα αποτελέσματα της δορυφορικής αποστολής MicroSCOPE, η οποία διερεύνησε την ασθενή αρχή της ισοδυναμίας, επιβεβαιώνοντας με εκπληκτική ακρίβεια την ισότητα αδρανειακής και βαρυτικής μάζας: πηγή: https://physics.aps.org/articles/v15/95

Η συνάρτηση του Lev Landau

Υπάρχουν κάποιες χαρακτηριστικές μαθηματικές συναρτήσεις που φέρουν το όνομα των φυσικών που τις ανακάλυψαν. Όπως η κλιμακωτή συνάρτηση του Heaviside που εισήχθη από τον Oliver Heaviside για να υπολογίσει το ηλεκτρικό ρεύμα όταν κλείνει ένα ηλεκτρικό κύκλωμα. Άλλο πολύ γνωστό παράδειγμα είναι… Read More ›

Βραβείο Nobel τρελής Φυσικής 2022

Τα βραβεία Νόμπελ της τρελής επιστήμης (Ig Nobel) δίνονται σε αντισυμβατικές μελέτες και ανακαλύψεις, πολλές από τις οποίες δημοσιεύονται ακόμα και σε σοβαρά επιστημονικά περιοδικά. Mε σύνθημα «πρώτα σε κάνουν να γελάσεις, μετά να σκεφθείς», τα βραβεία Ig απονέμονται από το… Read More ›

Εντυπωσιακές λεπτομέρειες από την επιφάνεια του Άρη (βίντεο)

Το Perseverance Mars Rover της NASA έφτασε στο αρχαίο δέλτα στον κρατήρα Jezero, ένα από τα καλύτερα μέρη του πλανήτη Άρη για να αναζητήσει πιθανά σημάδια αρχέγονης ζωής. Το δέλτα είναι μια περιοχή για την οποία οι επιστήμονες υποθέτουν ότι… Read More ›

Οι ανακαλύψεις του Perseverance στον πλανήτη Άρη

Ενημέρωση της NASA για τα κυριότερα σημεία από τον πρώτο ενάμιση χρόνο της εξερεύνησης του Άρη από το διαστημικό όχημα Perseverance. Το διαστημικό όχημα βρίσκεται στον κρατήρα Jezero του Άρη από τον Φεβρουάριο του 2021 και συλλέγει δείγματα πετρωμάτων και… Read More ›

Τα θέματα Φυσικής στις πανελλαδικές εξετάσεις του 1974

Οι πανελαδικές εξετάσεις το 1974 πραγματοποιήθηκαν με καθυστέρηση (από τις 30 Αυγούστου έως στις 13 Σεπτεμβρίου) εξαιτίας της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο και της γενικής επιστράτευσης που επακολούθησε, συμπεριλαμβάνοντας πολλούς καθηγητές δημόσιας και ιδιωτικής εκπαίδευσης. Στο βίντεο που ακολουθεί πρακολουθούμε… Read More ›

Η ενεργειακή κρίση «συνθλίβει» τον μεγαλύτερο επιταχυντή σωματιδίων στον κόσμο

Το CERN εκπονεί σχέδια για αδρανοποίηση των πειραμάτων του, συμπεριλαμβανομένου του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων (LHC), εφόσον η Γαλλία έχει έλλειψη ηλεκτρικής ενέργειας. Ποιός τροφοδοτεί με ηλεκτρική ενέργεια το CERΝ; Όταν ιδρύθηκε το CERN το 1954, ένας υποσταθμός στην ελβετική πλευρά… Read More ›

Η διάδοση της «βασιλείας» του Καρόλου Γ’

Ο φυσικός John Stewart Bell (1928 – 1990) γενννήθηκε στο Μπέλφαστ της Βορείου Ιρλανδίας και έγινε γνωστός από την διατύπωση του θεωρήματος Bell, το οποίο έβαλε ταφόπλακα σε κάθε θεωρία κρυμμένων μεταβλητών στην Κβαντική Φυσική. Φημολογείται ότι τη χρονιά που πέθανε… Read More ›

Η πρώτη εκτροπή αστεροειδούς στην διαστημική ιστορία

Το διαστημικό σκάφος DART θα επιχειρήσει να αλλάξει την τροχιά του αστεροειδούς Δίμορφου στις 26 Σεπτεμβρίου Το διαστημικό σκάφος Double Asteroid Redirection Test (DART) της NASA έριξε την πρώτη του ματιά στο ζεύγος αστεροειδών Δίδυμου-Δίμορφου. Ο διαμέτρου 780 μέτρων Δίδυμος… Read More ›

Από αγάπη για τα νετρίνα

Το πείραμα CUPID-0 παρουσίασε έναν ανιχνευτή νέας τεχνολογίας που στοχεύει στην διερεύνηση της διπλής διάσπασης βήτα χωρίς νετρίνα. Η ραδιενέργεια βήτα είναι μια διαδικασία κατά την οποία στο εσωτερικό του πυρήνα ένα νετρόνιο μετατρέπεται σε πρωτόνιο εκπέμποντας ένα ηλεκτρόνιο και… Read More ›

Tο James Webb συλλαμβάνει μια κοσμική ταραντούλα

H παραπάνω εικόνα από την κάμερα εγγύς υπέρυθρης ακτινοβολίας (Near Infrared Camera, NIRCam) του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb, καλύπτει εύρος 340 ετών φωτός μας και δείχνει την περιοχή σχηματισμού άστρων του Νεφελώματος Ταραντούλα, αποκαλύπτοντας δεκάδες χιλιάδες νέα άστρα που δεν είχαμε δει μέχρι σήμερα…. Read More ›

Η ανατολή του ήλιου από τον πλανήτη Άρη

Το διαστημικό όχημα Mars Perseverance της NASA φωτογράφισε την ανατολή του ήλιου στον πλανήτη Άρη στις 4 Σεπτεμβρίου 2022 (Sol 548), χρησιμοποιώντας την αριστερή κάμερα πλοήγησης Navcam: Η παραπάνω εικόνα προέκυψε από την επεξεργασία που έκανε ο Paul Byrne στην… Read More ›

Δύο αλληλοκαλυπτόμενοι σπειροειδείς γαλαξίες

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble (και όχι το James Webb) έδωσε στη δημοσιότητα μια εντυπωσιακή εικόνα με δυο αλληλοκαλυπτόμενους γαλαξίας. Οι δύο γαλαξίες, με τα περίεργα ονόματα SDSS J115331 και LEDA 2073461, βρίσκονται σε απόσταση πάνω από ένα δισεκατομμύριο έτη φωτός… Read More ›

Τι είναι οι μαύρες τρύπες;

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα αστρονομικά αντικείμενα είναι η μαύρη τρύπα. Αλλά είναι επίσης και από τα πιο παρεξηγημένα. Στο βίντεο που ακολουθεί ο Dr. Don Lincoln από το Fermilab καταρρίπτει ορισμένες κοινές παρανοήσεις σχετικά με τις μαύρες τρύπες και… Read More ›

 Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb παρατηρεί τον «Γαλαξία Φάντασμα»

Η παραπάνω εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb μας δείχνει την καρδιά του γαλαξία Messier 74 ή NGC 628, που είναι γνωστός και ως Γαλαξίας Φάντασμα. Το Webb αποκάλυψε τα λεπτά νήματα αερίου και σκόνης στους τεράστιους σπειροειδείς βραχίονες… Read More ›

Ραδιοτηλεσκόπια που αναζητούν εξωγήινη ζωή ανίχνευσαν το Voyager 1

…. στο διαστρικό διάστημα Η συστοιχία ραδιοηλεσκοπίων Allen στην Καλιφόρνια ανίχνευσε σήμα από το διαστημικό σκάφος Voyager 1, το οποίο εκτοξεύτηκε πριν από 45 χρόνια και κινείται πέρα από τα όρια του ηλιακού μας συστήματος, πολύ μακριά από την τροχιά… Read More ›

Λύθηκε το παράδοξο της μαύρης τρύπας;

Mαύρες τρύπες, σκουληκότρυπες, κβαντική σύμπλεξη, Αϊνστάιν, μυστηριώδεις νήσοi και μια νέα φυσική που βλέπει πως το εσωτερικό μιας μαύρης τρύπας βρίσκεται μυστικά και στο εξωτερικό της! Οι μαύρες τρύπες είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στη φυσική. Επί δεκαετίες, οι… Read More ›

Το αρχαιότερο γαλαξιακό σμήνος που έχουμε δει μέχρι σήμερα

Άλλη μια ανακάλυψη του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb (*) Ο βομβαρδισμός από ρεκόρ «μετατοπίσεων προς το ερυθρό» εξαιτίας των παρατηρήσεων του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb συνεχίζεται. Από τις πρώτες κιόλας ημέρες λειτουργίας του το James Webb έχει δικαιώσει τους κατασκευαστές του… Read More ›

Η Γαία αποκαλύπτει το παρελθόν και το μέλλον του Ήλιου

Βασιζόμενοι στα πρόσφατα δεδομένα χαρτογράφησης άστρων από την αποστολή Gaia της ESA, οι αστρονόμοι θα μπορούν να προβλέψουν το μέλλον του Ήλιου μας με πολύ μεγάλη ακρίβεια. Το διάγραμμα Hertzsprung-Russell (HR), αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα διαγράμματα της αστροφυσικής. Επινοήθηκε… Read More ›

Γιατί ο αριθμός 7 είναι παράξενος;

Ένας λόγος για τον οποίο το 7 θα μπορούσε να χαρακτηριστεί παράξενο, είναι γιατί είναι παράξενος ο τρόπος προσδιορισμού της διαιρετότητας ενός σχετικά μεγάλου αριθμού με το 7. Ένας αριθμός είναι διαιρετός με το 7, αρκεί ο νέος αριθμός που… Read More ›

Νέες εντυπωσιακές φωτογραφίες του Δία από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb

Αμερικανοί αστρονόμοι έδωσαν στη δημοσιότητα νέες εντυπωσιακές φωτογραφίες του Δία, τις πρώτες που τράβηξε το νέο ισχυρό διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb από τον μεγαλύτερο πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος. Οι υπέρυθρες φωτογραφίες που τραβήχτηκαν στο τέλος Ιουλίου και στη συνέχεια… Read More ›

O πρώτος καφέ νάνος που εντόπισε το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb

Οι καφέ (φαιοί) νάνοι δεν είναι ούτε άστρα, ούτε πλανήτες. Θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως αποτυχημένα άστρα. Μπορεί να έχουν περίπου το μέγεθος του πλανήτη Δία, αλλά η μάζα τους είναι 13 έως 80 φορές μεγαλύτερη από τη μάζα του… Read More ›

Δεν βρήκε νερό στον Άρη το Mars InSight

… τουλάχιστον σε βάθος τριακοσίων μέτρων κάτω από τα «πόδια του» Σύμφωνα με μια νέα μελέτη, δεν υπάρχουν οι μεγάλες ποσότητες νερού σε υγρή ή παγωμένη μορφή που αναμένονταν στο υπέδαφος του πλανήτη Άρη. Τουλάχιστον όχι στην περιοχή του ισημερινού,… Read More ›

Οι άλγεβρες Lie στην Φυσική των σωματιδίων

Στην κλασική μηχανική του Hamilton η κατάσταση ενός δυναμικού συστήματος περιγράφεται από τις n γενικευμένες συντεταγμένες θέσης και τις n γενικευμένες ορμές . Oι συνολικά N=2n μεταβλητές ονομάζονται κανονικές μεταβλητές του συστήματος. Τα φυσικά μεγέθη όπως η ενέργεια και ορμή… Read More ›

Νέο παγκόσμιο ρεκόρ έντασης μαγνητικού πεδίου

Η Κινεζική Ακαδημία Επιστημών ανακοίνωσε ότι ένας υβριδικός μαγνήτης στην Εγκατάσταση Σταθερού Υψηλού Μαγνητικού Πεδίου(SHMFF)στην πόλη Χεφέι πέτυχε νέο παγκόσμιο ρεκόρ έντασης σταθερού μαγνητικού πεδίου, παράγοντας ένα σταθερό μαγνητικό πεδίο έντασης 45,22 Τέσλα στις 12 Αυγούστου [αν και το 2019 είχαν παραχθεί 45,5 Tesla… Read More ›

Αντιύλη: 2 ή 3 πράγματα που (δεν) ξέρω γι’ αυτήν

Όλα τα άτομα περιέχουν αντιύλη Τα πιο γνωστα υποατομικά σωματίδια είναι το πρωτόνιο, το νετρόνιο και το ηλεκτρόνιο. Αυτά τα σωματίδια σχηματίζουν τα άτομα από τα οποία συνίσταται το σώμα μας και ο κόσμος που μας περιβάλλει. Από αυτά, μόνο… Read More ›

Ένα κυματοπακέτο με πολλές συνιστώσες

Η μελέτη του κυματοπακέτου που προκύπτει από την επαλληλία πολλών αρμονικών κυμάτων, μπορεί να μας οδηγήσει στην απόδειξη του θεωρήματος εύρους ζώνης – το «κλασικό ανάλογο» της αρχής αβεβαιότητας του Χάιζενμπεργκ. Αρχικά θα προσεγγίσουμε την επαλληλία n αρμονικών κυμάτων με… Read More ›

Ο εντοπισμός ενός γαλαξιακού επιταχυντή σωματιδίων Pevatron

Είναι 100 φορές ισχυρότερος από τον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) Οι κοσμικές ακτίνες βομβαρδίζουν συνεχώς τη Γη από όλες τις κατευθύνσεις. Το ενεργειακό φάσμα αυτών των σωματιδίων – τα οποία είναι κυρίως πρωτόνια και άλλοι ατομικοί πυρήνες – προσεγγίζεται με… Read More ›

Το θεώρημα εύρους ζώνης και η αρχή της αβεβαιότητας

Η αρχή της αβεβαιότητας του Χάιζενμπεργκ είναι συνέπεια της αρχής του κυματοσωματιδιακού δυϊσμού της ύλης. Σύμφωνα με αυτή ένα σωματίδιο με απόλυτα καθορισμένη ορμή – και επομένως με αβεβαιότητα στην ορμή , είναι ταυτόχρονα και ένα κύμα με καθορισμένο μήκος… Read More ›

10 χρόνια στον πλανήτη Άρη

Συμπληρώθηκαν δέκα ολόκληρα χρόνια από την ‘προσγείωση’ του διαστημικού οχήματος Curiosity της NASA στον πλανήτη Άρη. Παρά τα σημάδια φθοράς που φέρει η ακούραστη ‘Περιέργεια’, συνεχίζει την αποστολή της μελέτης της επιφάνειας του Άρη και της αναζήτησης αποδείξεων αρχέγονης μικροβιακής… Read More ›

To James Webb είδε και το Earendel

.. το πιο μακρινό άστρο στο σύμπαν που είναι γωστό μέχρι σήμερα Πριν από πέντε μήνες το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble «είδε» το φως του πιο μακρινού μεμονωμένου άστρου που έχει ποτέ παρατηρηθεί μέχρι σήμερα. Το άστρο, το οποίο ονομάστηκε Earendel (σημαίνει… Read More ›

WWW ξανά στο CERN

To World Wide Web (WWW) ή παγκόσμιος ιστός ανακαλύφθηκε το 1989 από τον άγγλο φυσικό Tim Berners-Lee στο στο CERN, ως ένας τρόπος για την ανταλλαγή δεδομένων από πειράματα σωματιδιακής φυσικής. 33 χρόνια μετά ένα από τα πειράματα του CERN,… Read More ›

Το τηλεσκόπιο Webb φωτογραφίζει τον γαλαξία Cartwheel (ρόδα κάρου)

Ο γαλαξίας Cartwheel (δηλαδή ρόδα κάρου λογω του σχήματός του) που φωτογραφήθηκε από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, είναι ένας σπάνιος δακτυλιοειδής γαλαξίας που βρίσκεται σε απόσταση περίπου 500 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη, στον αστερισμό του Γλύπτη. Προέκυψε… Read More ›

Μια κλασική προσέγγιση της εξίσωσης διαστολής του σύμπαντος

Ταχύτητα διαφυγής και διαστολή του σύμπαντος Ένα κλασικό πρόβλημα απλής φυσικής είναι ο προσδιορισμός της ταχύτητας διαφυγής υδ ενός σώματος που εκτοξεύεται από την επιφάνεια ενός σφαιρκού και ομογενούς πλανήτη (χωρίς ατμόσφαιρα). Και όταν λέμε ταχύτητα διαφυγής εννοούμε την αρχική… Read More ›

Το πρώτο σουπερνόβα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb

Η αναπάντεχη ανίχνευση του σουπερνόβα υπόσχεται μια εντελώς νέα περιοχή ερευνητικών δυνατοτήτων του James Webb. Λίγες μέρες μετά την έναρξη της επιστημονικής έρευνας του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb, η κάμερα NIRCam εντόπισε ένα απροσδόκητο φωτεινό αντικείμενο στον γαλαξία με το… Read More ›

Βομβαρδισμός από ρεκόρ «μετατοπίσεων προς το ερυθρό»

… εξαιτίας των παρατηρήσεων του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb Αναμένεται ένα κύμα επιστημονικών δημοσιεύσεων που θα καταρρίπτουν διαδοχικά το ρεκόρ του ‘αρχαιότερου γαλαξία‘, χρησιμοποιώντας τα νέα στοιχεία που συλλέγει το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb. Ήδη σε πρόσφατες δημοσιεύσεις οι αστρονόμοι… Read More ›

Κινητική ενέργεια: Νεύτωνας εναντίον Αϊνστάιν

Σύμφωνα με τη Νευτώνεια φυσική η κινητική ενέργεια υπολογίζεται από την εξίσωση: Όμως ο Αϊνστάιν βρήκε μια τελείως διαφορετική εξίσωση για την κινητική ενέργεια(*): ή Η εξίσωση (2) θα προβληματίζει από φέτος μαθητές και καθηγητές της Γ’ Λυκείου, μετά από… Read More ›

Μια «σκοτεινή» διάσπαση ατομικού πυρήνα

Πριν από περίπου τρία χρόνια, οι Wolfgang «Wolfi» Mittig και Yassid Ayyad αναζητούσαν την αόρατη μάζα του σύμπαντος, γνωστή ως σκοτεινή ύλη, στην καρδιά ενός ατόμου. Η αναζήτηση εκείνη δεν τους οδήγησε στη σκοτεινή ύλη, βρήκαν όμως κάτι που δεν… Read More ›

Δορυφόροι ιωδίου (βίντεο)

Το ιώδιο ως «καύσιμο» προώθησης στο διάστημα  Οι ερευνητές Dmytro Rafalskyi et al της γαλλικής εταιρείας ThrustMe, πριν από έναν χρόνο δημοσίευσαν στο περιοδικό «Nature» την εργασία με τίτλο ‘In-orbit demonstration of an iodine electric propulsion system‘, στην οποία περιγράφουν ότι… Read More ›

Αυτός είναι ο αρχαιότερος γαλαξίας

… που έχουμε δει μέχρι σήμερα Εντοπίστηκε στα πρώτα δεδομένα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb. Σχηματίστηκε 300 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη! Αυτό σημαίνει ότι έχει ηλικία ίση με το 97,8% της ηλικίας του Σύμπαντος. Η ανακάλυψη περιγράφεται στη… Read More ›

Το πείραμα LHCb ψάχνει και για σκοτεινά φωτόνια

Η σημερινή έρευνα για τα υποατομικά σωματίδια είναι μια περίπλοκη διαδικασία στην οποία απαιτείται η συνεισφορά εκατοντάδων – μπορεί και χιλιάδων – επιστημόνων και μηχανικών για το στήσιμο και την εκτέλεση ενός πειράματος, αλλά και για την ανάλυση του τεράστιου… Read More ›

H ‘αστυνομία μαύρων τρυπών’ συνέλαβε μια αδρανή μαύρη τρύπα

… έξω από τον Γαλαξία μας Μια ομάδα φυσικών, γνωστή για την απόρριψη ανακαλύψεων μαύρων τρυπών, βρήκε μια μαύρη τρύπα – κατάλοιπο άστρου – στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνο. Σύμφωνα με τον Tomer Shenar, για πρώτη φορά, η ομάδα μας… Read More ›

Μια άσκηση Φυσικής για το διαστημικό τηλεσκόπιοJames Webb

Ένα από τα θέματα της 52ης Διεθνούς Ολυμπιάδας Φυσικής Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb (12 Μονάδες) Το θέμα αυτό αφορά στη Φυσική που σχετίζεται με τη λειτουργία του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb. Αρχικά, ακτινοβολία από έναν αστέρα, προσπίπτει στο πρωτεύον… Read More ›

Στη δική μου απειροελάχιστη χωροχρονική κάψουλα

Ο Δημήτρης Νανόπουλος για το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb Το JWST κυκλοφόρησε πρόσφατα εικόνες, οι οποίες αφορούν τα πρώτα αστέρια και γαλαξίες που σχηματίστηκαν στο Σύμπαν, περίπου 180-300 εκατομμύρια χρόνια μετά το Big Bang. Όταν δηλαδή το Σύμπαν «άναψε τα… Read More ›

Παράξενο αντικείμενο στον Άρη

Το διαστημικό όχημα της NASA Perseverance φωτογράφησε το παραπάνω στιγμιότυπο από την επιφάνεια του Άρη χρησιμοποιώντας την HazCams (Hazard Avoidance Camera A). Η φωτογραφία λήφθηκε στις 12 Ιουλίου 2022. Βλέπουμε ένα παράξενο νηματοειδές αντικείμενο, το οποίο πιθανότατα προέρχεται από το… Read More ›

Η σκοτεινή πλευρά

H σκοτεινή ύλη και η σκοτεινή ενέργεια έχουν παρόμοιο χαρακτήρα, οπότε η από κοινού παρουσίασή τους έχει λογική βάση. Αμφότερες αναφέρονται σε παρατηρούμενες αστρονομικές κινήσεις δίχως εμφανή αιτία. Θα ήταν ακριβέστερο, αν και λιγότερο εντυπωσιακό, να αναφερόμαστε σε «ανεξήγητες επιταχύνσεις»… Read More ›

Frank Close: Το φευγαλέο μποζόνιο Higgs

O Frank Close, καθηγητής θεωρητικής φυσικής και συγγραφέας 20 βιβλίων για την επιστήμη, αφηγείται την ιστορία του Higgs και της σπουδαίας ανακάλυψής του στο νέο του βιβλίο με τίτλο ‘Elusive: How Peter Higgs Solved the Mystery of Mass’ (Basic Books,… Read More ›

Κι άλλες εντυπωσιακές φωτογραφίες του τηλεσκοπίου James Webb

Δείτε εδώ την πρώτη εικόνα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb. Πατήστε εδώ: webbtelescope.org/news/first-images/gallery για να δείτε τις προηγούμενες εικόνες με πολύ μεγαλύτερη λεπτομέρεια Η παρουσίαση των νέων εικόνων: πηγή: https://www.nasa.gov/webbfirstimages

H πρώτη εικόνα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb

Αυτή είναι η πρώτη εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA. Πρόκειται για την ευκρινέστερη υπέρυθρη εικόνα του διαστημικού τηλeσκοπίου της NASA James Webb, με άστρα και γαλαξίες από το αρχέγονο σύμπαν. Βλέπουμε με μεγάλη λεπτομέρεια το σμήνος… Read More ›

Παρατηρήθηκαν στροβιλισμοί σε ρευστό ηλεκτρονίων

Οι δίνες ή στροβιλισμοί είναι χαρακτηριστικό της κίνησης των ρευστών όπως το νερό. Σε ένα πολύ ενδιαφέρον πείραμα παρατηρήθηκε άμεσα, για πρώτη φορά, η συμπεριφορά των ηλεκτρονίων ως τυπικό ρευστό που εμφανίζει στροβιλισμούς. Όταν το ηλεκτρικό ρεύμα διαρρέει τα μέταλλα… Read More ›

Με τι ισοδυναμούν τα 13,6 TeV του LHC;

Μετά από τρία χρόνια διακοπής της λειτουργίας του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων (Large Hadron Collider – LHC) προκειμένου να συντηρηθεί και να αναβαθμιστεί, ο επιταχυντής επαναλειτουργεί εγκαινιάζοντας τη νέα περίοδο συλλογής δεδομένων (LHC Run 3). Οι συγκρούσεις των πρωτονίων θα γίνονται… Read More ›

Εκπλήξεις από την επιφάνεια του αστεροειδούς Bennu

Μετά την ανάλυση του δείγματος, που συλλέχθηκε από το διαστημικό σκάφος OSIRIS-REx της NASA από τον αστεροειδή Bennu τον Οκτώβριο του 2020, οι επιστήμονες διαπίστωσαν κάτι το εκπληκτικό: Το διαστημικό σκάφος θα είχε βυθιστεί στον Bennu, αν δεν χρησιμοποιούσε τους… Read More ›

Η αρχή της αβεβαιότητας

… από την Κβαντική Μηχανική των Λαντάου και Λίφσιτς Κυκλοφόρησε στα ελληνικά η ‘Κβαντική Μηχανική των Λεβ Λαντάου/Ευγκένι Λίφσιτς‘, από τις Εκδόσεις Ευρύαλλος (μετάφραση: Χρήστος Γραμματίκας, Κυριάκος Δασκαλόπουλος, Νάνα Ζουρελίδου, Θεμιστοκλής Μαυρογορδάτος, Δημοσθένης Σταλίδης, Κωστής Στούμπος, Αντρέας Τουμάσης, Γιάννης Φούτσης,… Read More ›

Το LHCb ανακαλύπτει τρία νέα εξωτικά σωματίδια

Ένα νέο είδος «πεντακουάρκ» και το πρώτο ζεύγος «τετρακουάρκ» Η διεθνής ερευνητική ομάδα LHCb στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) ανίχνευσε τρία σωματίδια που δεν είχαν παρατηρηθεί μέχρι σήμερα: ένα νέο είδος «πεντακουάρκ» και το πρώτο ζεύγος «τετρακουάρκ» που επιπλέον σύνισταται… Read More ›

Ωκεανοί στο διάστημα

Ένα βιβλίο για την επική αναζήτηση ζωής στους δορυφόρους του εξώτερου ηλιακού συστήματος Ποιο είναι το καλύτερο μέρος για να βρούμε ζωή πέρα από τη Γη; Συχνά θεωρούμε ότι η πιο υποσχόμενη τοποθεσία στο ηλιακό μας σύστημα είναι ο Άρης,… Read More ›

Ένα βιβλίο για την σύγχρονη φυσική του 1968

Πρόκειται για το δεύτερο μέρος του τόμου «Ηλεκτρισμός – Πυρηνική» των Σ. Κανέλλου και Ι. Παπουτσάνη, που εκδόθηκε τον Ιανουάριο του 1968. Ολόκληρο το βιβλίο μπορείτε να το κατεβάσετε δωρεάν πατώντας ΕΔΩ ή ΕΔΩ (στη γωνιά της Φυσικής από την… Read More ›

Αφήλιον 2022: Η Γη στην πιο μακρινή απόσταση από τον Ήλιο

… την Δευτέρα 4 Ιουλίου, στις 10:00 π.μ. ώρα Ελλάδας Αύριο το πρωί η Γη θα περάσει από το αφήλιο, το σημείο της τροχιάς της που απέχει την μεγαλύτερη απόσταση από τον Ήλιο: 152,1 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Τότε θα βρίσκεται 1,67%… Read More ›

Τεχνητή νοημοσύνη λύνει ασκήσεις φυσικής και μαθηματικών

«Ένας ομογενής δίσκος ξεκινώντας από την ηρεμία, κυλίεται χωρίς να ολισθαίνει σε κεκλιμένο επίπεδο. Μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, ποιο κλάσμα της συνολικής κινητικής ενέργειας του δίσκου είναι περιστροφική κινητική ενέργεια; (A) 1/4 (B) 1/3 (C) 1/2 (D) 2/3 Ποιά… Read More ›

Φυσικοί εναντίον Φυσικής

Θα θέλατε να διδάσκεται η σύγχρονη φυσική (κβαντική, σχετικότητα κλπ) στο Λύκειο; Αν ρωτήσετε τους γνωστούς σας, θα διαπιστώσετε ότι οι περισσότεροι θα απαντήσουν καταφατικά –  ακόμα κι αυτοί που μισούσαν τη φυσική όταν ήταν μαθητές. Είναι εντυπωσιακό το γεγονός… Read More ›

Δημήτρης Νανόπουλος: 10 χρόνια σωματίδιο Higgs

Ο Ακαδημαϊκός Δημήτρης Νανόπουλος εξηγεί στην εκπομπή «Πρίσμα» της TV-100 το παρασκήνιο του πειράματος για την ανακάλυψη του σωματιδίου Higgs και μιλά για κρίσιμες στιγμές της κβαντικής φυσικής. Αναφέρεται, ακόμη, στους ορίζοντες που ανοίγουν οι νέες ανακαλύψεις: Δείτε επίσης: Ένα… Read More ›

Ένα βήμα πιο κοντά στην ανίχνευση αρχέγονων νετρίνων

Η άμεση μέτρηση του κοσμικού υποβάθρου νετρίνων (CνB) που θα μας αποκαλύψει πτυχές της αρχέγονης ιστορίας του σύμπαντος, αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα της πειραματικής φυσικής. Μαζί με το κοσμικό υπόβαθρο της μικροκυματικής ακτινοβολίας υπάρχει και το κοσμικό υπόβαθρο… Read More ›

Τι γνωρίζετε για το σωματίδιο Ηiggs;

Στις 4 Ιουλίου συμπληρώνονται 10 χρόνια από την ανακάλυψη του μποζονίου Higgs. Έχουν γραφτεί τόσο πολλά που κάποιοι θεωρούν ότι ξέρουν σχεδόν τα πάντα γι αυτό. Εσείς τελικά πόσο ειδήμονας γίνατε σχετικά με το Higgs; Για να το βρείτε κάντε… Read More ›

O Ερμής από πολύ μακριά και από πολύ κοντά

Eνώ τις προηγούμενες ημέρες (από 23 Ιουνίου μέχρι και σήμερα) οι απανταχού ερασιτέχνες αστρονόμοι πάσχιζαν να φωτογραφίσουν την σπάνια πλανητική ευθυγράμμιση, παράλληλα είχαν την ευκαιρία να παρατηρήσουν και τον ακριβοθώρητο Ερμή, που με γυμνό μάτι από τη Γη φαίνεται σαν… Read More ›

Το μοριακό βάρος του νερού και ο κύκλος του

Ένας λόγος που το νερό συμμετέχει στα καιρικά φαινόμενα κάνοντας τον πλανήτη μας να φαίνεται τόσο δυναμικός είναι ό,τι ενώ το υγρό νερό είναι προφανώς πυκνότερο από τον αέρα, το εξατμισμένο νερό (υδρατμοί) είναι αραιότερο από τον αέρα. Και γι… Read More ›

Πώς το μποζόνιο Higgs κατέστρεψε τη ζωή του Peter Higgs

Η νέα βιογραφία του Φυσικού (και του σωματιδίου που εκείνος προέβλεψε) μας αποκαλύπτει την περιφρόνησή του για τα φώτα της δημοσιότητας Πριν από δέκα χρόνια οι φυσικοί ανακοίνωσαν μια από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις στην ιστορία της φυσικής: την ανίχνευση του… Read More ›

Η πυκνότητα των συστατικών του σύμπαντος από την Μεγάλη Έκρηξη μέχρι σήμερα

Στις πρώτες στιγμές της ύπαρξης του το σύμπαν ήταν πολύ θερμό και πυκνό. Τα σωματίδια και η ακτινοβολία αλληλεπιδρούσαν μεταξύ τους όντας σε θερμοδυναμική ισορροπία (σχεδόν). Καθώς το αρχέγονο πλάσμα ψύχθηκε, σχηματίστηκαν τα ελαφρά στοιχεία – υδρογόνο, ήλιο και πολύ… Read More ›

Τα Voyager 1 και 2 γέρασαν

Τα διαστημικά σκάφη Voyager 1 και 2 κατέρριψαν όλα τα ρεκόρ λειτουργώντας μετά από σχεδόν 45 χρόνια ταξιδιού στο διάστημα. Σύντομα όμως, μερικά από τα όργανά τους θα πάψουν να λειτουργούν Τα Voyager είναι τα μακροβιότερα σκάφη που έστειλε στο… Read More ›

Η εκδίκηση (της αρχής αβεβαιότητας) του Χάιζενμπεργκ

Την άνοιξη του 1923, ο Βέρνερ Χάιζενμπεργκ επέστρεφε στο Μόναχο από το Γκέτιγκεν προκειμένου να ολοκληρώσει τη διδακτορική του διατριβή: είχε ακολουθήσει ένα ερευνητικό πρόγραμμα στη μαθηματική ρευστοδυναμική (ο τίτλος της διατριβής του είναι «Περί ευστάθειας και τύρβης υγρών ρευμάτων… Read More ›

Δέκα χρόνια από την ανακάλυψη του σωματιδίου Higgs

παρελθόν, παρόν και μέλλον! Στις 4 Ιουλίου 2012, οι φυσικοί του CERN ανακοίνωσαν την ανίχνευση του μποζονίου Higgs. Ήταν ένας τεράστιος θρίαμβος για το Καθιερωμένο Πρότυπο των Στοιχειωδών Σωματιδίων και επιβεβαίωσε μια πρόβλεψη που έγινε μισό αιώνα πριν. Το 2022… Read More ›

Ο Διαστημικός Σταθμός με φόντο τον Ήλιο

Ο φωτογράφος και ερασιτέχνης αστρονόμος Jamie Cooper φωτογράφησε από την αυλή του σπιτιού του στο Ντάβεντρι, την διάβαση του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ΔΔΣ) μπροστά από τον Ήλιο: Η διάβαση έγινε στις 17 Ιουνίου 2022 και είχε διάρκεια μικρότερη από ένα… Read More ›

Αναζητώντας σπάνια ζεύγη μποζονίων Higgs

Το 2012 οι φυσικοί ανακοίνωσαν την πολυπόθητη ανίχνευση του μποζονίου Higgs, ενός σωματιδίου που είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστεί και έχει την ξεχωριστή ιδιότητα να προσδίδει μάζα σε άλλα θεμελιώδη σωματίδια. Η ανακάλυψη ορόσημο έγινε στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC)… Read More ›

FBI: Ο κανόνας του αριστερού χεριού

… του Sir John Ambrose Fleming Ας ξεχάσουμε για λίγο την ‘παραπλανητική’ εικόνα που περιέχει το σχολικό βιβλίο της Γ’ Λυκείου για την εύρεση της φοράς της δύναμης Laplace… … για να ασχοληθούμε με τον κανόνα του αριστερού (και του… Read More ›

Όταν η συνισταμένη δύναμη είναι ανάλογη με την απομάκρυνση στον κύβο

Τι συμβαίνει όταν η συνισταμένη δύναμη που ασκείται σε ένα σώμα δεν είναι απλά ανάλογη με την απομάκρυνση, όπως στην απλή αρμονική ταλάντωση, αλλά ανάλογη με την απομάκρυνση υψωμένη στην τρίτη δύναμη; Υπάρχει κάποιο φυσικό σύστημα που να συμπεριφέρεται με… Read More ›

H φυσικός Stefania Maracineanu

… και η ανακάλυψη της τεχνητής ραδιενέργειας H Stefania Maracineanu γεννήθηκε το 1882 στο Βουκουρέστι. Αν και δεν γνωρίζουμε πολλά για την προσωπική της ζωή, είναι γνωστό πως είχε μια δυστυχισμένη παιδική ηλικία. Ολοκλήρωσε τις σπουδές της στη φυσική το… Read More ›

Κανένα σημείο ζωής στην Αφροδίτη

Η ασυνήθιστη συμπεριφορά του θείου (S) στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης δεν μπορεί να εξηγηθεί από μια μορφή ‘ατμοσφαιρικής’ εξωγήινης ζωής, σύμφωνα με μια νέα μελέτη. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ συνδύασαν βιοχημεία και ατμοσφαιρική χημεία ώστε να ελέγξουν την… Read More ›

Η τέλεια ισορροπία ενός βράχου στον Άρη

Το διαστημικό όχημα της NASA στον Άρη αποθανάτισε το παραπάνω εντυπωσιακό στιγμιότυπο χρησιμοποιώντας την κάμερα Right Mastcam-Z. Η φωτογραφία λήφθηκε στις 12 Ιουνίου 2022 (Sol 466) και τοπική ηλιακή ώρα 12:20:39. Όπως έγραψε κάποιος στο Twitter κάνοντας χιούμορ, ίσως πρόκειται… Read More ›

Η κβαντική γέφυρα Wheatstone

Υπάρχουν μερικοί έξυπνοι τρόποι, πέραν των καθιερωμένων, με τους οποίους μπορούμε να μετρήσουμε τις τιμές αγνώστων φυσικών μεγεθών εύκολα και με πολύ μεγάλη ακρίβεια. Σ’ αυτή την κατηγορία ανήκει η εξαιρετικά ακριβής μέθοδος της γέφυρας Wheatstone για την μέτρηση των… Read More ›

Νέο ρεκόρ ψηφίων του π στο νέφος της Google

Ο αριθμός π ως γνωστόν είναι το πηλίκο της περιφέρειας ενός οποιουδήποτε κύκλου προς τη διάμετρό του. Η ακριβής τιμή του π περιλαμβάνει άπειρα δεκαδικά ψηφία (που επιπλέον δεν επαναλαμβάνονται ποτέ με την ίδια σειρά). Τα ρεκόρ γίνονται για να… Read More ›

Το βαρυτικό ανάλογο του ατόμου του υδρογόνου

H «Εισαγωγή στην Κβαντική Μηχανική» του David J. Griffiths στην σελίδα 144 περιέχει μια άσκηση (την 4.16), όπου εξετάζεται το σύστημα Γης-Ήλιου ως ένα βαρυτικό ανάλογο του ατόμου του υδρογόνου. Η δυναμική ενέργεια στο άτομο του υδρογόνου είναι και με… Read More ›

Το τέλος της κοσμικής αυγής

Πότε συνέβη ο επαναϊονισμός του υδρογόνου στο σύμπαν; Μια ομάδα αστρονόμων από το Ινστιτούτο Αστρονομίας Μαξ Πλανκ υπολόγισε ότι η λήξη της εποχής του επαναϊονισμού του ουδέτερου αερίου υδρογόνου συνέβη περίπου 1,1 δισεκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Ο επαναϊονισμός… Read More ›

Διακροτήματα και αρχή της αβεβαιότητας

Από την σύνθεση δυο αρμονικών ταλαντώσεων ίδιας διεύθυνσης, που γίνονται γύρω από το ίδιο σημείο, με το ίδιο πλάτος Α, αλλά διαφορετικές συχνότητες και , προκύπτει μια ιδιόμορφη κίνηση που παρουσιάζει διακροτήματα: Παρατηρούμε ότι το πλάτος της σύνθετης κίνησης μεταβάλλεται… Read More ›

To πέτρινο ‘κατοικίδιο’ του Perseverence

Το διαστημικό όχημα Perseverance που βρίσκεται στον πλανήτη Άρη, απέκτησε έναν απροσδόκητο σύντροφο από τις αρχές Φεβρουαρίου – ένα κομματι αρειανού βράχου μπήκε σε έναν τροχό του και έκτοτε διάνυσε απόσταση 8,5 χιλιομέτρων. Αυτή η πέτρα δεν προκαλεί πρόβλημα στην… Read More ›

Προσεγγίζοντας το απόλυτο μηδέν

Οι ερευνητές έψυξαν άτομα ινδίου σε θερμοκρασία κοντά στο 1 mK(=10-3Κ), καθιστώντας το ίνδιο το πρώτο άτομο της ομάδας III του περιοδικού πίνακα που έγινε υπερψυχρό. Σε θερμοκρασίες κοντά στο απόλυτο μηδέν ( −273,15 °C), τα άτομα κινούνται πιο αργά από έναν… Read More ›

Μια επιβεβαίωση (της αρχής) της αβεβαιότητας

Η αρχή της αβεβαιότητας (ή αρχή της απροσδιοριστίας), διατυπώθηκε για πρώτη φορά το 1927 από τον Γερμανό φυσικό Werner Heisenberg. Σύμφωνα με την πρώτη (και πιο γνωστή) διατύπωσή της, όσο ακριβέστερα μετράται η θέση ενός σωματιδίου, τόσο μεγαλύτερη θα είναι… Read More ›

Η κίνηση της Γης ως προς την αρχέγονη ακτινοβολία υποβάθρου

Μια εφαρμoγή της Ειδικής Θεωρίας Σχετικότητας σε δεδομένα γαλαξιών Οι επιστήμονες που μελετούν το σύμπαν στην πλειοψηφία τους αποδέχονται την «αρχή της μετριότητας», σύμφωνα με την οποία η Γη, ο Ήλιος ή ο Γαλαξίας μας δεν έχουν κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό… Read More ›

Μια μαύρη τρύπα που φαίνεται σαν ντόνατ

Κάθε χρόνο, την πρώτη Παρασκευή του Ιουνίου, στις ΗΠΑ γιορτάζουν την Εθνική Ημέρα 🍩Ντόνατ! Η Εθνική Ημέρα Ντόνατ καθιερώθηκε το 1928 στο Σικάγο για να τιμήσουν τις γυναίκες του Στρατού Σωτηρίας που στάλθηκαν το 1917 στη Γαλλία για να βοηθήσουν… Read More ›

Δείτε στον νυχτερινό ουρανό του Ιουνίου πέντε πλανήτες ‘ευθυγραμμισμένους’

Η καλύτερη ευκαιρία θα είναι στις 24 Ιουνίου πριν την ανατολή του Ήλιου Μια σπάνια διάταξη πλανητών μπορούμε να δούμε αυτόν τον μήνα: στον νοτιοανατολικό ουρανό πριν την αυγή, θα παρατηρήσουμε τους πλανήτες Ερμή, Αφροδίτη, Άρη, Δία και Κρόνο στην… Read More ›

Ένα ταξίδι στο τοπίο των χορδών, των μαύρων τρυπών και του πολυσύμπαντος

Η αυτοβιογραφία του θεωρητικού φυσικού Joe Polchinski Ο θεωρητικός φυσικός Joseph Polchinski (1954–2018) προς το τέλος της ζωής του έγραψε το βιβλίο με τίτλο «Memories of a Theoretical Physicist: A Journey across the Landscape of Strings, Black Holes, and the Multiverse»… Read More ›

Μετανάστευση εξωγήινων πολιτισμών και διαστρικός αποικισμός

… με την χρήση πλανητών ως διαστημόπλοια Η μετανάστευση προηγμένων εξωγήινων πολιτισμών, στο εσωτερικό των πλανητικών τους συστημάτων ή προς άλλα πλανητικά συστήματα, μπορεί να προκαλέσει παρατηρήσιμα ίχνη, εξαιτίας των τεχνοκατασκευών και των τεχνολογιών που χρησιμοποιούν στο ταξίδι τους. Η… Read More ›

Ένα πολύ αργό άστρο νετρονίων

Το παράξενο άστρο νετρονίων PSR J0901-4046 ολοκληρώνει μια περιστροφή κάθε 76 δευτερόλεπτα Tα άστρα νετρονίων που εκπέμπουν ραδιοφωνική ακτινοβολία συνήθως έχουν περιόδους περιστροφής που κυμαίνονται από χιλιοστά του δευτερολέπτου έως δεκάδες δευτερόλεπτα. Καθώς τα άστρα αυτά γερνούν περιστρέφονται όλο και… Read More ›

Τι τρέχει με τη μάζα του μποζονίου W;

Το πείραμα CDF (Collider Detector at Fermilab) μέτρησε την μάζα του μποζονίου W και κατέληξε σε μια τιμή που κανείς δεν περίμενε. Ο καθηγητής φυσικής στο Πανεπιστήμιο Ντιούκ, Ashutosh Kotwal, συμβουλεύει πάντα τους φοιτητές του να λύνουν τα προβλήματα των βιβλίων… Read More ›

Τι είναι το φαινόμενο ‘Μανχάτανχεντζ’;

Μανχάτανχεντζ ονομάζεται η ευθυγράμμιση του ήλιου με τους δρόμους του Μανχάταν στη Νέα Υόρκη, όταν η δύση του αποκαλύπτεται με εντυπωσιακό τρόπο ανάμεσα στούς ουρανοξύστες κατά μήκος συγκεκριμένων λεωφορων. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που επαναλαμβάνεται σε συγκεκριμένες ημέρες του έτους…. Read More ›

H αρμονική προσέγγιση του αριθμού e

O αριθμός e είναι ένας από τους πιο ενδιαφέροντες αριθμούς που εμφανίζονται στα μαθηματικά, παρά το γεγονός ότι είναι άρρητος αριθμός. Γράφεται ως άθροισμα της άπειρης σειράς: Eίναι γνωστός ως αριθμός Εuler, και μεταξύ άλλων, αποτελεί την βάση των φυσικών… Read More ›

Σε τι διαφέρουν οι μακρινοί γαλαξίες από τον δικό μας;

Μια ομάδα αστροφυσικών του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης έφτασε σε ένα σημαντικό συμπέρασμα σχετικά με τους πληθυσμούς των άστρων άλλων γαλαξιών πέρα από τον Γαλαξία μας. Ένα συμπέρασμα που θα μπορούσε να αλλάξει την άποψή μας για ένα ευρύ φάσμα αστρονομικών… Read More ›

Μια νέα εκτίμηση του ρυθμού διαστολής του σύμπαντος

… σύμφωνα με τις παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble Το μέγεθος που μας λέει πόσο γρήγορα διαστέλλεται το σύμπαν είναι η σταθερά του Hubble H0. Όμως από το μακρινό 1929, όταν έγινε πρώτη δημοσίευση του Edwin Hubble σχετικά με τον… Read More ›

Το Hubble αποκαλύπτει έναν ‘ποταμό’ σχηματισμού άστρων

Η παραπάνω βελτιωμένη εικόνα του συστήματος γαλαξιών Hickson Compact Group 31 (HCG 31), από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA, μας αποκαλύπτει περιοχές σχηματισμού άστρων. Στην εικόνα περιέχονται τέσσερις αλληλεπιδρώντες νάνοι γαλαξίες – αγνοείστε το φωτεινό αντικείμενο στο κέντρο της… Read More ›

Γιατί η κινητική ενέργεια είναι ανάλογη του τετραγώνου της ταχύτητας;

Γιατί η κινητική ενέργεια ενός σώματος δεν αυξάνεται γραμμικά συναρτήσει του μέτρου της ταχύτητας; Γιατί χρειάζεται περισσότερη ενέργεια για να αυξήσουμε την ταχύτητα ενός σώματος από 1m/s σε 2m/s, απ’ ότι για να την αυξήσουμε από  0m/s σε 1m/s; Μπορούμε να αποδείξουμε… Read More ›

Πώς ρέει ανεξάντλητη ενέργεια από μια οπή

Η ανακάλυψη και η χρήση των σωματιδίων που είναι γνωστά ως «οπές» ήταν ένα από τα μεγαλύτερα επιστημονικά επιτεύγματα του περασμένου αιώνα. Αποτέλεσαν το θεμέλιο του σύγχρονου τεχνολογικού πολιτισμού και άλλαξαν τον κόσμο. Επιπλέον μας υπενθυμίζουν την μακροπρόθεσμη αξία της… Read More ›

Κι άλλο πέτρινο ‘φυτό’ στην επιφάνεια του Άρη

Πριν από μερικούς μήνες το διαστημικό όχημα της NASA Curiosity είχε φωτογραφίσει έναν περίεργο σχηματισμό ορυκτών στο έδαφος του Άρη που έμοιαζε με απολιθωμένο φυτό (δείτε ΕΔΩ). Όμως οι εκπλήξεις που μας επιφυλάσσει ο γηραιός εξερευνητής – βρίσκεται στον Άρη… Read More ›

Επανεξετάζοντας έναν κοσμολογικό γρίφο

Μια ασυμφωνία μεταξύ ανεξάρτητων μετρήσεων της σταθεράς Hubble θα μπορούσε να αρθεί από την υπόθεση ύπαρξης ενός είδους εξωτικής μορφής σκοτεινής ύλης. Aν ένας μόνο αριθμός περιγράφει την ιστορία και τη μοίρα του σύμπαντος, τότε αυτός είναι η σταθερά του… Read More ›

Βίντεο: το διαστημικό σκάφος Solar Orbiter εστιάζει στον Ήλιο

Το διαστημικό σκάφος Solar Orbiter έκανε την πρώτη από τις κοντινές διελεύσεις του στο περιήλιο στις 26 Μαρτίου 2022. Το διαστημόπλοιο έφτασε πιο κοντά στον Ήλιο από τον εσωτερικό πλανήτη Ερμή, επιτυγχάνοντας την πλησιέστερη προσέγγισή του – μόλις το 32%… Read More ›

Τι συμβαίνει στο διαστημικό σκάφος Voyager 1;

Απέχοντας 23,3 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη, το διαστημικό σκάφος Voyager 1 συνεχίζει την εξερεύνηση του διαστρικoύ διαστήματος 45 χρόνια (!) μετά την εκτόξευσή του. Για να διανύσει το φως αυτή την απόσταση χρειάζεται περίπου 22 ώρες. Που σημαίνει ότι… Read More ›

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ που απέδειξε το πυθαγόρειο θεωρημα

… με τον δικό του πρωτότυπο τρόπο Οι πρόεδροι των ΗΠΑ, όποιες αρετές κι αν επιδεικνύουν σε άλλα πεδία, σπανίως φημίζονται για τις μαθηματικές τους ικανότητες. Κανένας επαγγελματίας μαθηματικός δεν έχει εκλεγεί ποτέ στον Λευκό Οίκο, ενώ οι πρόεδροι της… Read More ›

Η γωνιακή ταχύτητα ενός ρολογιού χειρός

Σε ένα οριζόντιο τραπέζι στην πόλη της Αθήνας βρίσκεται ένα ρολόι με το καντράν προς τα πάνω, όπως στην παραπάνω εικόνα. Θέλουμε να προσδιορίσουμε την γωνιακή ταχύτητα του ωροδείκτη. Ποιά από τις παρακάτω επιλογές καθορίζει την κατεύθυνση του διανύσματος της… Read More ›

Η αδιαβατική μεταβολή ενός απλού αρμονικού ταλαντωτή

Θεωρούμε έναν απλό αρμονικό ταλαντωτή για τον οποίο: ή , όπου , η κυκλική ιδιοσυχνότητά του. Το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: Τι συμβαίνει όταν με τον κατάλληλο τρόπο μεταβάλλουμε αργά τη κυκλική συχνότητα του ταλαντωτή; Για να πάρουμε… Read More ›

Η ‘εξωγήινη είσοδος’ στον πλανήτη Άρη

Το διαστημικό όχημα Curiosity υπάρχει και εξακολουθεί να εξερευνά επί δέκα χρόνια την επιφάνεια του πλανήτη Άρη. Όμως, πολλές ερωτήσεις προκάλεσε η παρακάτω εικόνα που λήφθηκε από την Mast Camera του Curiosity στις 7/5/2022: Τελικά, αν δούμε συνολικά το τοπίο,… Read More ›

Ταξίδι στο κέντρο του Ουρανού

Μια νέα έρευνα εξετάζει για πρώτη φορά την σύνθεση υλικών στο εργαστήριο κάτω από εξαιρετικά μεγάλες πιέσεις. Τέτοιες εξωτικές πιέσεις επικρατούν στο απρόσιτο κέντρο του πλανήτη Ουρανού. Ο Ιούλιος Βερν δεν θα μπορούσε ούτε να το ονειρευτεί: Μια ερευνητική ομάδα… Read More ›

Φωτογράφισαν την μαύρη τρύπα στο κέντρο του Γαλαξία μας!

(νεώτερη ενημέρωση 12/5/2022) Αυτή είναι η πρώτη εικόνα της τεράστιας μαύρης τρύπας στο κέντρο του Γαλαξία μας (Τοξότης A* ή Sgr A* για συντομία): Είναι η πρώτη άμεση οπτική απόδειξη ύπαρξης αυτής της μαύρης τρύπας. Καταγράφηκε από το Τηλεσκόπιο Ορίζοντα… Read More ›

H δύναμη της συμμετρίας

… και το μαγνητικό πεδίο στο κέντρο του κύβου Με ένα λεπτό χάλκινο σύρμα κατασκευάζουμε έναν κύβο ABCDEFGH. Όταν οι 4 ακμές της πλευράς ABCD διαρρέονται από ηλεκτρικό ρεύμα Ι, όπως στο παραπάνω σχήμα, τότε στο κέντρο του κύβου δημιουργείται… Read More ›

Το δάκρυ του Ντιράκ

Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν είχε κάποτε πει για το σύμπαν ότι «αυτή η επική ιστορία μυστηρίου όχι μόνο δεν έχει ακόμη λυθεί, αλλά δεν είμαστε καν βέβαιοι ότι υπάρχει μια λύση». Το βιβλίο «Το δάκρυ του Ντιράκ» αποτελεί ένα μικρό οδοιπορικό… Read More ›

Kvant Selecta: Άλγεβρα και ανάλυση

Ο τόμος «Kvant Selecta: Άλγεβρα και ανάλυση, Ι» αποτελεί μια συλλογή από άρθρα που δημοσιεύτηκαν από το 1970 μέχρι το 1990 στο ρωσικό περιοδικό Kvant (τα τεύχη του οποίου μπορείτε να βρείτε δωρεάν στα ρωσικά στην ιστοσελίδα: http://kvant.mccme.ru/). Τα άρθρα που… Read More ›

Η θεϊκή εξίσωση

Από τότε που οι προσωκρατικοί φυσικοί φιλόσοφοι ανακάλυψαν την ιδέα των ατόμων, η επιστήμη αναζητά τα ύστατα υλικά θεμέλια και τις φυσικές δυνάμεις που συγκροτούν και ευθύνονται για την ύπαρξη του φυσικού κόσμου. Το βιβλίο «Η θεϊκή εξίσωση: Η Αποκάλυψη… Read More ›

Κβαντοδυφία (qubits) από άτομα υττερβίου

Ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά πεδία της εποχής μας είναι η έρευνα σχετικά με τους κβαντικούς υπολογιστές. Έχουν κατασκευαστεί ήδη κβαντικοί υπολογιστές που εκτελούν λειτουργίες υψηλής πιστότητας, χρησιμοποιώντας ως θεμελιώδη μονάδα εγγραφής κβαντικά συστήματα υπεραγώγιμων κυκλωμάτων, οπτικά συμβολόμετρα, παγιδευμένα ιόντα… Read More ›

Η μελωδία των μαύρων τρυπών

Από το 2003 είναι γνωστό ότι η μαύρη τρύπα στο κέντρο του σμήνους των γαλαξιών του Περσέα, σε απόσταση 300 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη, τραγουδάει την ίδια νότα εδώ και 2,5 εκατομμύρια χρόνια. Οι αστρονόμοι εξηγούν το φαινόμενο… Read More ›

Τι κρύβεται πίσω από την μέτρηση μάζας του μποζονίου W

Είναι πράγματι μια σημαντική ανακάλυψη; Το πείραμα CDF (Collider Detector at Fermilab) του εργαστηρίου Fermilab ανακοίνωσε πρόσφατα την μέτρηση της μάζας του μποζονίου W με μια άνευ προηγουμένου ακρίβεια [διαβάστε σχετικά: Το μυστήριο της μάζας του μποζονίου W]. Το ενδιαφέρον είναι ότι… Read More ›

Πως να γράψεις 100.000.000.000.000 ποιήματα

Ο Raymond Queneau (1903-1976) ήταν Γάλλος λογοτέχνης και μαθηματικός. Το 1960 ίδρυσε μαζί με τον μαθηματικό François Le Lionnais τo λογοτεχνικό κίνημα OuLiPo (Ouvroir de Littérature Potentielle), όπου μαθηματικοί και συγγραφείς επιχειρούν να παράξουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα προς όφελος… Read More ›

Θα σταματήσει κάποτε η διαστολή του σύμπαντος;

Αν και σήμερα δεχόμαστε ότι το σύμπαν διαστέλλεται με επιταχυνόμενο ρυθμό, μια νέα δημοσίευση των ερευνητών Cosmin Andrei, Anna Ijjas, και Paul J. Steinhardt με τίτλο ‘Rapidly descending dark energy and the end of cosmic expansion‘, παρουσιάζει έναν «απλό» μηχανισμό… Read More ›

Η NASA οπτικοποιεί τα πιο γνωστά συστήματα μαύρων τρυπών

Άστρα που γεννήθηκαν με μάζα πάνω από 20 φορές μεγαλύτερη από την μάζα του Ήλιου τελειώνουν την ζωή τους ως μαύρες τρύπες. Όπως υποδηλώνει το όνομά τους, οι μαύρες τρύπες δεν εκπέμπουν φως από μόνες τους γιατί τίποτα δεν μπορεί… Read More ›

Το πάθος του νομπελίστα φυσικού Giorgio Parisi για τους ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς

Στην ενδιαφέρουσα συνέντευξη του νομπελίστα Ιταλού φυσικού Giorgio Parisi που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα nobelprize.org με τίτλο “Self-confidence is an important ingredient”, ο Parisi αναφέρεται μεταξύ άλλων, πως ως πενηντάρης άρχισε να ενδιαφέρεται και να μαθαίνει ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς. Ο Τζόρτζιο… Read More ›