PHYSICS

Σε τι διαφέρουν οι μακρινοί γαλαξίες από τον δικό μας;

Μια ομάδα αστροφυσικών του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης έφτασε σε ένα σημαντικό συμπέρασμα σχετικά με τους πληθυσμούς των άστρων άλλων γαλαξιών πέρα από τον Γαλαξία μας. Ένα συμπέρασμα που θα μπορούσε να αλλάξει την άποψή μας για ένα ευρύ φάσμα αστρονομικών… Read More ›

Μια νέα εκτίμηση του ρυθμού διαστολής του σύμπαντος

… σύμφωνα με τις παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble Το μέγεθος που μας λέει πόσο γρήγορα διαστέλλεται το σύμπαν είναι η σταθερά του Hubble H0. Όμως από το μακρινό 1929, όταν έγινε πρώτη δημοσίευση του Edwin Hubble σχετικά με τον… Read More ›

Το Hubble αποκαλύπτει έναν ‘ποταμό’ σχηματισμού άστρων

Η παραπάνω βελτιωμένη εικόνα του συστήματος γαλαξιών Hickson Compact Group 31 (HCG 31), από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA, μας αποκαλύπτει περιοχές σχηματισμού άστρων. Στην εικόνα περιέχονται τέσσερις αλληλεπιδρώντες νάνοι γαλαξίες – αγνοείστε το φωτεινό αντικείμενο στο κέντρο της… Read More ›

Γιατί η κινητική ενέργεια είναι ανάλογη του τετραγώνου της ταχύτητας;

Γιατί η κινητική ενέργεια ενός σώματος δεν αυξάνεται γραμμικά συναρτήσει του μέτρου της ταχύτητας; Γιατί χρειάζεται περισσότερη ενέργεια για να αυξήσουμε την ταχύτητα ενός σώματος από 1m/s σε 2m/s, απ’ ότι για να την αυξήσουμε από  0m/s σε 1m/s; Μπορούμε να αποδείξουμε… Read More ›

Πώς ρέει ανεξάντλητη ενέργεια από μια οπή

Η ανακάλυψη και η χρήση των σωματιδίων που είναι γνωστά ως «οπές» ήταν ένα από τα μεγαλύτερα επιστημονικά επιτεύγματα του περασμένου αιώνα. Αποτέλεσαν το θεμέλιο του σύγχρονου τεχνολογικού πολιτισμού και άλλαξαν τον κόσμο. Επιπλέον μας υπενθυμίζουν την μακροπρόθεσμη αξία της… Read More ›

Κι άλλο πέτρινο ‘φυτό’ στην επιφάνεια του Άρη

Πριν από μερικούς μήνες το διαστημικό όχημα της NASA Curiosity είχε φωτογραφίσει έναν περίεργο σχηματισμό ορυκτών στο έδαφος του Άρη που έμοιαζε με απολιθωμένο φυτό (δείτε ΕΔΩ). Όμως οι εκπλήξεις που μας επιφυλάσσει ο γηραιός εξερευνητής – βρίσκεται στον Άρη… Read More ›

Επανεξετάζοντας έναν κοσμολογικό γρίφο

Μια ασυμφωνία μεταξύ ανεξάρτητων μετρήσεων της σταθεράς Hubble θα μπορούσε να αρθεί από την υπόθεση ύπαρξης ενός είδους εξωτικής μορφής σκοτεινής ύλης. Aν ένας μόνο αριθμός περιγράφει την ιστορία και τη μοίρα του σύμπαντος, τότε αυτός είναι η σταθερά του… Read More ›

Βίντεο: το διαστημικό σκάφος Solar Orbiter εστιάζει στον Ήλιο

Το διαστημικό σκάφος Solar Orbiter έκανε την πρώτη από τις κοντινές διελεύσεις του στο περιήλιο στις 26 Μαρτίου 2022. Το διαστημόπλοιο έφτασε πιο κοντά στον Ήλιο από τον εσωτερικό πλανήτη Ερμή, επιτυγχάνοντας την πλησιέστερη προσέγγισή του – μόλις το 32%… Read More ›

Τι συμβαίνει στο διαστημικό σκάφος Voyager 1;

Απέχοντας 23,3 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη, το διαστημικό σκάφος Voyager 1 συνεχίζει την εξερεύνηση του διαστρικoύ διαστήματος 45 χρόνια (!) μετά την εκτόξευσή του. Για να διανύσει το φως αυτή την απόσταση χρειάζεται περίπου 22 ώρες. Που σημαίνει ότι… Read More ›

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ που απέδειξε το πυθαγόρειο θεωρημα

… με τον δικό του πρωτότυπο τρόπο Οι πρόεδροι των ΗΠΑ, όποιες αρετές κι αν επιδεικνύουν σε άλλα πεδία, σπανίως φημίζονται για τις μαθηματικές τους ικανότητες. Κανένας επαγγελματίας μαθηματικός δεν έχει εκλεγεί ποτέ στον Λευκό Οίκο, ενώ οι πρόεδροι της… Read More ›

Η γωνιακή ταχύτητα ενός ρολογιού χειρός

Σε ένα οριζόντιο τραπέζι στην πόλη της Αθήνας βρίσκεται ένα ρολόι με το καντράν προς τα πάνω, όπως στην παραπάνω εικόνα. Θέλουμε να προσδιορίσουμε την γωνιακή ταχύτητα του ωροδείκτη. Ποιά από τις παρακάτω επιλογές καθορίζει την κατεύθυνση του διανύσματος της… Read More ›

Η αδιαβατική μεταβολή ενός απλού αρμονικού ταλαντωτή

Θεωρούμε έναν απλό αρμονικό ταλαντωτή για τον οποίο: ή , όπου , η κυκλική ιδιοσυχνότητά του. Το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: Τι συμβαίνει όταν με τον κατάλληλο τρόπο μεταβάλλουμε αργά τη κυκλική συχνότητα του ταλαντωτή; Για να πάρουμε… Read More ›

Η ‘εξωγήινη είσοδος’ στον πλανήτη Άρη

Το διαστημικό όχημα Curiosity υπάρχει και εξακολουθεί να εξερευνά επί δέκα χρόνια την επιφάνεια του πλανήτη Άρη. Όμως, πολλές ερωτήσεις προκάλεσε η παρακάτω εικόνα που λήφθηκε από την Mast Camera του Curiosity στις 7/5/2022: Τελικά, αν δούμε συνολικά το τοπίο,… Read More ›

Ταξίδι στο κέντρο του Ουρανού

Μια νέα έρευνα εξετάζει για πρώτη φορά την σύνθεση υλικών στο εργαστήριο κάτω από εξαιρετικά μεγάλες πιέσεις. Τέτοιες εξωτικές πιέσεις επικρατούν στο απρόσιτο κέντρο του πλανήτη Ουρανού. Ο Ιούλιος Βερν δεν θα μπορούσε ούτε να το ονειρευτεί: Μια ερευνητική ομάδα… Read More ›

Φωτογράφισαν την μαύρη τρύπα στο κέντρο του Γαλαξία μας!

(νεώτερη ενημέρωση 12/5/2022) Αυτή είναι η πρώτη εικόνα της τεράστιας μαύρης τρύπας στο κέντρο του Γαλαξία μας (Τοξότης A* ή Sgr A* για συντομία): Είναι η πρώτη άμεση οπτική απόδειξη ύπαρξης αυτής της μαύρης τρύπας. Καταγράφηκε από το Τηλεσκόπιο Ορίζοντα… Read More ›

H δύναμη της συμμετρίας

… και το μαγνητικό πεδίο στο κέντρο του κύβου Με ένα λεπτό χάλκινο σύρμα κατασκευάζουμε έναν κύβο ABCDEFGH. Όταν οι 4 ακμές της πλευράς ABCD διαρρέονται από ηλεκτρικό ρεύμα Ι, όπως στο παραπάνω σχήμα, τότε στο κέντρο του κύβου δημιουργείται… Read More ›

Το δάκρυ του Ντιράκ

Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν είχε κάποτε πει για το σύμπαν ότι «αυτή η επική ιστορία μυστηρίου όχι μόνο δεν έχει ακόμη λυθεί, αλλά δεν είμαστε καν βέβαιοι ότι υπάρχει μια λύση». Το βιβλίο «Το δάκρυ του Ντιράκ» αποτελεί ένα μικρό οδοιπορικό… Read More ›

Kvant Selecta: Άλγεβρα και ανάλυση

Ο τόμος «Kvant Selecta: Άλγεβρα και ανάλυση, Ι» αποτελεί μια συλλογή από άρθρα που δημοσιεύτηκαν από το 1970 μέχρι το 1990 στο ρωσικό περιοδικό Kvant (τα τεύχη του οποίου μπορείτε να βρείτε δωρεάν στα ρωσικά στην ιστοσελίδα: http://kvant.mccme.ru/). Τα άρθρα που… Read More ›

Η θεϊκή εξίσωση

Από τότε που οι προσωκρατικοί φυσικοί φιλόσοφοι ανακάλυψαν την ιδέα των ατόμων, η επιστήμη αναζητά τα ύστατα υλικά θεμέλια και τις φυσικές δυνάμεις που συγκροτούν και ευθύνονται για την ύπαρξη του φυσικού κόσμου. Το βιβλίο «Η θεϊκή εξίσωση: Η Αποκάλυψη… Read More ›

Κβαντοδυφία (qubits) από άτομα υττερβίου

Ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά πεδία της εποχής μας είναι η έρευνα σχετικά με τους κβαντικούς υπολογιστές. Έχουν κατασκευαστεί ήδη κβαντικοί υπολογιστές που εκτελούν λειτουργίες υψηλής πιστότητας, χρησιμοποιώντας ως θεμελιώδη μονάδα εγγραφής κβαντικά συστήματα υπεραγώγιμων κυκλωμάτων, οπτικά συμβολόμετρα, παγιδευμένα ιόντα… Read More ›

Η μελωδία των μαύρων τρυπών

Από το 2003 είναι γνωστό ότι η μαύρη τρύπα στο κέντρο του σμήνους των γαλαξιών του Περσέα, σε απόσταση 300 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη, τραγουδάει την ίδια νότα εδώ και 2,5 εκατομμύρια χρόνια. Οι αστρονόμοι εξηγούν το φαινόμενο… Read More ›

Τι κρύβεται πίσω από την μέτρηση μάζας του μποζονίου W

Είναι πράγματι μια σημαντική ανακάλυψη; Το πείραμα CDF (Collider Detector at Fermilab) του εργαστηρίου Fermilab ανακοίνωσε πρόσφατα την μέτρηση της μάζας του μποζονίου W με μια άνευ προηγουμένου ακρίβεια [διαβάστε σχετικά: Το μυστήριο της μάζας του μποζονίου W]. Το ενδιαφέρον είναι ότι… Read More ›

Πως να γράψεις 100.000.000.000.000 ποιήματα

Ο Raymond Queneau (1903-1976) ήταν Γάλλος λογοτέχνης και μαθηματικός. Το 1960 ίδρυσε μαζί με τον μαθηματικό François Le Lionnais τo λογοτεχνικό κίνημα OuLiPo (Ouvroir de Littérature Potentielle), όπου μαθηματικοί και συγγραφείς επιχειρούν να παράξουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα προς όφελος… Read More ›

Θα σταματήσει κάποτε η διαστολή του σύμπαντος;

Αν και σήμερα δεχόμαστε ότι το σύμπαν διαστέλλεται με επιταχυνόμενο ρυθμό, μια νέα δημοσίευση των ερευνητών Cosmin Andrei, Anna Ijjas, και Paul J. Steinhardt με τίτλο ‘Rapidly descending dark energy and the end of cosmic expansion‘, παρουσιάζει έναν «απλό» μηχανισμό… Read More ›

Η NASA οπτικοποιεί τα πιο γνωστά συστήματα μαύρων τρυπών

Άστρα που γεννήθηκαν με μάζα πάνω από 20 φορές μεγαλύτερη από την μάζα του Ήλιου τελειώνουν την ζωή τους ως μαύρες τρύπες. Όπως υποδηλώνει το όνομά τους, οι μαύρες τρύπες δεν εκπέμπουν φως από μόνες τους γιατί τίποτα δεν μπορεί… Read More ›

Το πάθος του νομπελίστα φυσικού Giorgio Parisi για τους ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς

Στην ενδιαφέρουσα συνέντευξη του νομπελίστα Ιταλού φυσικού Giorgio Parisi που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα nobelprize.org με τίτλο “Self-confidence is an important ingredient”, ο Parisi αναφέρεται μεταξύ άλλων, πως ως πενηντάρης άρχισε να ενδιαφέρεται και να μαθαίνει ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς. Ο Τζόρτζιο… Read More ›

Οι πλανήτες στον νυχτερινό ουρανό την Πρωτομαγιά

… και η πρώτη έκλειψη Ηλίου του 2022 Στις αρχές Μαΐου τέσσερις πλανήτες (Αφροδίτη, Άρης, Δίας και Κρόνος), πριν ανατείλει ο ήλιος θα βρίσκονται χαμηλά στον ουρανό και η παρατήρησή τους δια γυμνού οφθαλμού θα είναι πανεύκολη. Επιπλέον, την 1η… Read More ›

Επιστήμη και κινηματογραφική επιστημονική φαντασία

Στο πλαίσιο των Conversations on the Quantum World, μιας σειράς διαδικτυακών σεμιναρίων του Caltech Science Exchange, ο φυσικός του Caltech Σπύρος Μιχαλάκης και ο συγγραφέας/παραγωγός του Χόλιγουντ Ed Solomon συζητούν με την Whitney Clavin για την σύνδεση της επιστήμης με… Read More ›

Ο νόμος του Ohm παραβιάζεται στις συγκρούσεις βαρέων ιόντων

Το μαγνητικό πεδίο που δημιουργείται σε μια σύγκρουση υψηλής ενέργειας βαρέων ιόντων μπορεί να είναι ασθενέστερο από το αναμενόμενο, εμποδίζοντας την πειραματική αναζήτηση φιανομένων που σχετίζονται με το πεδίο Στον Σχετικιστικό Επιταχυντή Βαρέων Ιόντων (RHIC), στη Νέα Υόρκη και στον… Read More ›

Ο αρχαιπτέρυγας του πνεύματος

Ταπεινοφροσύνη και αυτοσεβασμός Η συμπληρωματικότητα μεταξύ της ταπεινοφροσύνης και του αυτοσεβασμού είναι, πιστεύω, το κύριο μήνυμα των θεμελιωδών αρχών μας. Επαναλαμβάνεται ως θέμα με πολλές παραλλαγές. Η απεραντοσύνη του χώρου μας κάνει να φαινόμαστε μηδαμινοί. στο σώμα μας όμως περιέχεται… Read More ›

Αδιαβατικά αναλλοίωτα

Το πρώτο συνέδριο του Solvay το 1911 είχε ως θέμα την ακτινοβολία και τα κβάντα. Εκεί οι φυσικοί καθώς ασχολούνταν με τα προβλήματα της εισαγωγής κβαντικών εννοιών στη φυσική, συζητήθηκε και ένα φαινομενικά απλό πρόβλημα από την κλασική μηχανική: Θεωρούμε… Read More ›

Η κοσμολογική σημασία του δευτεριούχου υδρογόνου

Μερικά λεπτά μετά την Μεγάλη Έκρηξη, όταν το σύμπαν ψύχθηκε τόσο ώστε να σταματήσει η πυρηνοσύνθεση, η σύσταση των στοιχείων που προέκυψε ήταν ~75% υδρογόνο (1Η), ~25% ήλιο (4He) και πολύ μικρές ποσότητες των ελαφρών στοιχείων, κυρίως δευτέριο 2Η (D), 3He… Read More ›

Έκλειψη Ηλίου στον πλανήτη Άρη

… κατέγραψε το διαστημικό όχημα «Επιμονή» Το διαστημικό όχημα Perseverance (Επιμονή) της NASA κατέγραψε εντυπωσιακά πλάνα του Φόβου, καθώς διερχόταν μπροστά από τον Ήλιο. Αυτές οι παρατηρήσεις μπορούν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα την τροχιά του δορυφόρου και… Read More ›

Αποστολή στον Ουρανό

Διαστημικό σκάφος της NASA θα εξερευνήσει τον πλανήτη Ουρανό από κοντά, για πρώτη φορά! Το Voyager 2 ήταν το μόνο διαστημικό σκάφος που πέρασε κοντά από τον πλανήτη Ουρανό πριν από 36 χρόνια, το 1986. Ο Ουρανός είναι ο έβδομος… Read More ›

Ένα εντυπωσιακό σύμπλεγμα 5 γαλαξιών

… για τα 32α γενέθλια του τηλεσκοπίου Hubble Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble τέθηκε σε τροχιά γύρω από τη Γη από αστροναύτες της NASA με το διαστημικό λεωφορείο Discovery, στις 25 Απριλίου 1990. Το τηλεσκόπιο έχει κάνει 1,5 εκατομμύρια παρατηρήσεις σε… Read More ›

Νετρίνα εναντίον Νεύτωνα

Η πρώτη ηλιοκεντρική υπόθεση – το αστρονομικό μοντέλο σύμφωνα με το οποίο η Γη και οι πλανήτες περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο, το κέντρο του σύμπαντος, προτάθηκε από τον Αρίσταρχο τον Σάμιο τον 3ο αιώνα π.Χ. Μερικούς αιώνες αργότερα εμφανίστηκε… Read More ›

Πότε θα γίνουμε Πολιτισμός Τύπου I;

Για την ταξινόμηση της τεχνολογικής προόδου ενός πολιτισμού, ο σοβιετικός αστρονόμος Nikola Kardashev (Καρντάσεφ) δημιούργησε την κλίμακα Kardashev το 1964. Η κλίμακα βασίστηκε στην συνολική κατανάλωση ενέργειας ενός δεδομένου πολιτισμού και ο Kardashev όρισε 3 διαφορετικούς τύπους πολιτισμών. Ο πολιτισμός… Read More ›

Η μεγαλύτερη συγκέντρωση ταλέντων φυσικής

… και ο Ernest Solvay O Ernest Gaston Joseph Solvay – γεννήθηκε στις 16 Απριλίου 1838 και απεβίωσε στις 26 Μαΐου 1922 – ήταν Βέλγος χημικός, βιομήχανος και ευεργέτης. Ανέπτυξε την ομώνυμο μέθοδο Solvay για την παραγωγή άνυδρης σόδας από χλωριούχο νάτριο και ανθρακικό ασβέστιο και ίδρυσε την εταιρεία Solvay & Cie. Στη συνέχεια… Read More ›

Πώς φτιάχνουμε μια δέσμη μιονίων

Τo σωματίδιο μιόνιo, o βαρύτερος ξάδερφος του ηλεκτρονίου, έγινε πρωτοσέλιδο το 2021 όταν οι φυσικοί επιβεβαίωσαν τις υποψίες τους ότι συμπεριφέρεται με τρόπους που δεν περίμεναν. Τα πρώτα αποτελέσματα από το πείραμα Muon g-2 στο Fermilab κλόνισαν το Καθιερωμένο Πρότυπο,… Read More ›

Η σταθερά του Πλανκ και η παγκόσμια κβαντική ημέρα

Η Παγκόσμια Κβαντική Ημέρα ‘γιορτάζεται’ στις 14 Απριλίου. Η ημερομηνία αυτή (4/14) επιλέχθηκε από τα ψηφία της στρογγυλοποιημένης παγκόσμιας σταθεράς του Πλανκ: h=4,14×10−15 eV∙s = 0,00000000000000414 electronvolt∙second. Η μονάδα μέτρησης της σταθεράς Πλανκ εκφράζει το μέγεθος της στροφορμής. Στο διεθνές σύστημα μονάδων… Read More ›

Τα Θεμελιώδη – Δέκα κλειδιά για την πραγματικότητα

Ένας από τους σπουδαιότερους σύγχρονους θεωρητικούς φυσικούς μάς αποκαλύπτει τις δέκα πιο σημαντικές ιδέες που φωτίζουν όσα ο καθένας μας πρέπει να γνωρίζει για τον φυσικό κόσμο. Στο νέο του βιβλίο Τα Θεμελιώδη, ο νομπελίστας Wilczek προσκαλεί τον αναγνώστη σε μια… Read More ›

Ο μαθηματικός τύπος ρήτρας αναπροσαρμογής χρεώσεων της ΔΕΗ

Η ρήτρα αναπροσαρμογής χρεώσεων προμήθειας που εφαρμόζει η ΔΕΗ αντικατοπτρίζει τις διακυμάνσεις κόστους προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και εφαρμόζεται αποκλειστικά σε εκκαθαριστικούς λογαριασμούς. Από την εφαρμογή της ρήτρας ενδέχεται να προκύπτει χρεωστική ή πιστωτική χρέωση αναπροσαρμογής. Η χρέωση αναπροσαρμογής σε ευρώ/kWh… Read More ›

Η κλιματική αλλαγή στον πλανήτη Ποσειδώνα

Η ανεξήγητη πτώση της θερμοκρασίας του κατά 8 βαθμούς Κελσίου Ο Ποσειδώνας είναι ο όγδοος, κατά σειρά απόστασης από τον ήλιο, πλανήτης του ηλιακού συστήματος. Ολοκληρώνει μια περιφορά γύρω από τον ήλιο κάθε 164,8 χρόνια και η μέση απόστασή του… Read More ›

Δίας και Γανυμήδης συνδέονται μαγνητικά

Στις 8 Νοεμβρίου 2020, το διαστημόπλοιο Juno της NASA διέσχισε μια ισχυρή δέσμη ηλεκτρονίων μεταξύ του Δία και του Γανυμήδη, τον μεγαλύτερο δορυφόρο του Δία. Οι ερευνητές του Southwest Research Institute στο Τέξας, χρησιμοποιώντας τα δεδομένα του Juno, διερεύνησαν την… Read More ›

Απόλλων 10,5: η διαστημική εποχή της παιδικής αθωότητας

Το Apollo 1⁄2 είναι μια αμερικανική ταινία κινουμένων σχεδίων που διαδραματίζεται στην εποχή πριν (και κατά) την διάρκεια της αποστολής Απόλλων 11 στη Σελήνη. Βασίζεται στις παιδικές αναμνήσεις του σκηνοθέτη, σεναρίστα και παραγωγού Richard Linklater. Η ταινία περιγράφει την φαντασίωση… Read More ›

Το μυστήριο της μάζας του μποζονίου W

Η νέα μέτρηση της μάζας του μποζονίου W με ακρίβεια 0,01%, διαφέρει από την θεωρητική πρόβλεψη του Καθιερωμένου Προτύπου Μετά από 10 χρόνια έρευνας, οι φυσικοί της ομάδας CDF (Collider Detector at Fermilab) του εργαστηρίου Fermilab των ΗΠΑ ανακοίνωσαν την πραγματοποίηση… Read More ›

Αστρονόμοι εντόπισαν τον πιο μακρινό γαλαξία σε απόσταση 13,5 δισ. ετών φωτός

Μια διεθνής ομάδα αστρονόμων ανακάλυψε το πιο μακρινό αστρονομικό αντικείμενο στο σύμπαν, έναν γαλαξία με την ονομασία HD1, σε απόσταση περίπου 13,5 δισεκατομμυρίων ετών φωτός. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Φάμπιο Πακούτσι του Κέντρου Αστροφυσικής Χάρβαρντ-Σμιθσόνιαν των ΗΠΑ, οι οποίοι… Read More ›

Ένα νέο μήνυμα προς τους εξωγήινους

Πλησιάζουμε στην 50ή επέτειο από το μήνυμα Arecibo προς εξωγήινους το 1974, την πρώτη προσπάθεια της ανθρωπότητας να στείλει ένα μήνυμα που να είναι κατανοητό από την εξωγήινη νοημοσύνη. Από τότε μέχρι σήμερα, οι αστρονόμοι επιβεβαίωσαν ότι η συντριπτική πλειονότητα… Read More ›

Ο Κρόνος συναντά τον Άρη στον νυχτερινό ουρανό του Απριλίου

Τώρα που ο καιρός γίνεται όλο και περισσότερο ανοιξιάτικος, μπορούμε να ψάχνουμε στον ουρανό τους ορατούς δια γυμνού οφθαλμού πλανήτες: Ερμή, Αφροδίτη, Άρη, Δία και Κρόνο. Τρεiς από αυτούς εντοπίζονται πολύ εύκολα λίγο πριν ανατείλει ο ήλιος. Αν λοιπόν αύριο… Read More ›

Να διδάσκεται ή όχι κβαντική φυσική στο Λύκειο;

Η απόφαση μάλλον έχει ληφθεί. Από την επόμενη σχολική χρονιά 2022-2023 οι μαθητές της Γ΄Λυκείου, σύμφωνα με το μεταβατικό πρόγραμμα σπουδών στη Φυσική Προσανατολισμού, θα διδαχθούν  για πρώτη φορά, στοιχεία κβαντικής φυσικής. Μπορεί κανείς να διαφωνεί με τον τρόπο παρουσίασης… Read More ›

Η ορμή των φωτονίων

Μια συχνή απορία των μαθητών είναι η εξής: ‘πως γίνεται ένα φωτόνιο, του οποίου η μάζα ηρεμίας είναι μηδέν, να έχει ορμή;’. Έτσι, θεωρώντας την εξίσωση της ορμής: p=mυ, αν θεωρήσουμε m=0, τότε φαίνεται πως η ορμή του του φωτονίου… Read More ›

Το τηλεσκόπιο Hubble ανακάλυψε το πιο μακρινό άστρο στο σύμπαν

Το άστρο ονομάστηκε Earendel (σημαίνει άστρο της αυγής) και απέχει περίπου 12,9 δισεκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη Ο προηγούμενος κάτοχος του ρεκόρ απόστασης ήταν το άστρο MACS J1149 +2223 LS1 σε απόσταση 9 δισεκατομμυρίων ετών φωτός. Το άστρο αυτό… Read More ›

Δυο ρώσοι και ένας αμερικανός αστροναύτης στο διαστημικό σκάφος Soyuz

… επιστρέφουν στην Γη από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό Ο αμερικανός αστροναύτης Vande Hei, μαζί με τους ρώσους κοσμοναύτες Anton Shkaplerov και Pyotr Dubrov, ξεκίνησαν το ταξίδι επιστροφής στη Γη χρησιμοποιώντας το διαστημικό σκάφος Soyuz MS-19. Το σκάφος θα προσγειωθεί… Read More ›

Τι μας διδάσκει το απλούστερο κβαντομηχανικό πρόβλημα

Σύμφωνα με την εφημερίδα της κυβέρνησης (βλέπε ΕΔΩ) το μεταβατικό πρόγραμμα σπουδών του μαθήματος της Φυσικής της Ομάδας Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών και Σπουδών Υγείας της Γ’ τάξης Γενικού Λυκείου, που θα ισχύσει  από το σχολικό έτος 2022-2023 (αφορά τους μαθητές… Read More ›

Roger Penrose: μαύρες τρύπες, τέχνη και επιστήμη – η αρχή και το τέλος του χρόνου

Σε βίντεο που ακολουθεί, ο Lawrence Krauss συζητά με τον ενενηντάχρονο (!) Roger Penrose για την ζωή και το έργο του στις επιστήμες, τα μαθηματικά, την τέχνη, την εργασία του για την οποία βραβεύθηκε με το βραβείο Νόμπελ Φυσικής το… Read More ›

Οι μελλοντικές εφαρμογές των Κβαντικών Υπολογιστών είναι απρόβλεπτες

Ο John Preskill για τους Κβαντικούς Υπολογιστές Ο θεωρητικός φυσικός John Preskill, σε συνένευξη που έδωσε στην Whitney Clavin, μιλάει για τους κβαντικούς υπολογιστές, την έρευνα για την κατασκευή τους, τα όρια των σημερινών κλασικών υπολογιστών, το απρόβλεπτο των μελλοντικών… Read More ›

Σωματίδιο παγιδευμένο σε πηγάδι δυναμικού απείρου βάθος

… ή ένα σωματίδιο μέσα σε μονοδιάστατο σωλήνα Θεωρούμε ένα σωματίδιο μάζας m που βρίσκεται μέσα σε έναν πολύ λεπτό σωλήνα μήκους L, έτσι ώστε να κινείται χωρίς τριβές μόνο κατά την οριζόνται διεύθυνση του άξονα χ, σύφωνα με το… Read More ›

Μεγάλα παραγοντικά

Στα μαθηματικά, τo παραγοντικό ενός φυσικού αριθμού N, συμβολίζεται με N!, και ισούται με το γινόμενο όλων των θετικών ακεραίων μικρότερων ή ίσων με N: H προσέγγιση Stirling (ή τύπος του Stirling) είναι μια προσέγγιση για τα παραγοντικά: (ισχύει: ). Πήρε το όνομά του από τον… Read More ›

Ένας νέος τύπος αστέρα νετρονίων

Aπό την συγχώνευση δύο άστρων νετρονίων θα μπορούσε να προκύψει ένα τρίτο, με ασυνήθιστα μεγάλη μάζα και ένα απίστευτα ισχυρό μαγνητικό πεδίο. Τον Αύγουστο του 2017, ανιχνεύθηκαν τα βαρυτικά κύματα και η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που προκλήθηκαν από την σύγκρουση ενός… Read More ›

Η ταχύτητα του ήχου στην ατμόσφαιρα του Άρη

Το διαστημικό όχημα της NASA Perseverance είναι το πρώτο που κατέγραψε και έστειλε στην Γη ήχους από τον κόκκινο πλανήτη (ακούστε ΕΔΩ και ΕΔΩ). Στη συνέχεια οι επιστήμονες ανέλυσαν τις ηχογραφήσεις και μέσα από αυτές κατάφεραν να υπολογίσουν για πρώτη… Read More ›

Ανακαλύφθηκαν πάνω από 5000 εξωπλανήτες

Τον Οκτώβριο του 1995, οι Michel Mayor και Didier Queloz ανακοίνωναν την πρώτη ανακάλυψη ενός πλανήτη έξω από το ηλιακό μας σύστημα, έναν εξωπλανήτη που περιφέρεται γύρω από ένα άστρο σαν τον Ήλιο μας, σε απόσταση μόλις 50 έτη φωτός από τη Γη… Read More ›

Ωκεάνιο μικρόβιο εναντίον εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα

Όταν σχηματίστηκε η Γη πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, ευτυχώς για μας περιείχε μεταξύ άλλων και αρκετή ποσότητα άνθρακα. Σήμερα, αυτός ο άνθρακας βρίσκεται σε διάφορες καταστάσεις σε όλο τον πλανήτη. Η μεγαλύτερη «δεξαμενή» άνθρακα είναι ο φλοιός της γης,… Read More ›

Το μικρό ρομπότ, οι μαύρες τρύπες και η σπαγγετοποίηση

Οι παλιρροϊκές δυνάμεις που δημιουργούνται από μια μαύρη τρύπα μπορεί να είναι τόσο ισχυρές ώστε να προκαλέσουν σε κάποιο αντικείμενο απεριόριστο τέντωμα – αυτό που είναι γνωστό ως μακαρονοποίηση ή σπαγγετοποίηση. H λεπτομερής ανάλυση αυτού του φαινομένου απαιτεί την χρήση… Read More ›

Τρεις Ρώσοι κοσμοναύτες στον Διαστημικό Σταθμό με τα χρώματα της Ουκρανίας

Οι κοσμοναύτες Oleg Artemyev, Denis Matveev και Sergey Korsakov έφτασαν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό με το διαστημόπλοιο Soyuz στις 18 Μαρτίου 2022. Οι τρεις κοσμοναύτες φορούσαν στολές πτήσης σε χρώμα κίτρινο (έντονο) και μπλε, στα χρώματα της σημαίας της Ουκρανίας…. Read More ›

Μαύρες τρύπες με μαλλιά επιλύουν (ξανά) το παράδοξο του Hawking

Άλλη μια «λύση» στο παράδοξο της απώλειας πληροφοριών της μαύρης τρύπας που διατύπωσε για πρώτη φορά ο Steven Hawking. Οι μαύρες τρύπες είναι νεκρά άστρα που έχουν καταρρεύσει και το βαρυτικό τους πεδίο είναι τόσο ισχυρό που τίποτε, ούτε καν… Read More ›

Το τηλεσκόπιο Γαία φωτογράφισε το τηλεσκόπιο Webb

… και το Webb εστίασε στο πρώτο του άστρο Και τα δύο διαστημικά τηλεσκόπια βρίσκονται σε τροχιές γύρω από το σημείο Lagrange 2 (L2), 1,5 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη. Το Gaia έφτασε εκεί το 2014, ενώ το Webb τον… Read More ›

Διάλεξη του Frank Wilczek αφιερωμένη στον Steven Weinberg

Δευτέρα 21 Μαρτίου 2022, 11 μμ ώρα Ελλάδας Μπορείτε να την παρακολουθήσετε μέσω Zoom – πληροφορίες ΕΔΩ: cns.utexas.edu Ο Frank Wilczek είναι θεωρητικός φυσικός, βραβευμένος με το Νόμπελ Φυσικής 2004 και μεγάλη συνεισφορά στην φυσική των στοιχειωδών σωματιδίων, την κοσμολογία… Read More ›

Δίδυμη γένεση στο διάστημα

Ένα μικροσκοπικό πάλσαρ στο μέγεθος μιας πόλης κατέρρευσε δημιουργώντας μια δέσμη ύλης και αντιύλης που εκτείνεται σε απόσταση τρισεκατομμυρίων μιλίων. Την πλήρη έκταση αυτού του ‘νήματος’ αποκάλυψε το διαστημικό τηλεσκόπιο ακτίνων Χ Chandra της NASA. Αυτή η ανακάλυψη θα μπορούσε… Read More ›

Η δυναμική του γαλαξία μας

Ραμαντάς Άρης – ylikonet.gr Θα παραθέσω μία άσκηση για την κίνηση του ήλιου μας στον γαλαξία, απλά για να δούμε τάξεις μεγέθους. Η πραγματικότητα είναι εξαιρετικά πολύπλοκη λόγω δύο δεδομένων. Α) Ο γαλαξίας μας όπως ο ήλιος και οι αέριοι… Read More ›

Τι τρώει το σύμπαν;

Όταν κανείς βλέπει τον τίτλο ενός βιβλίου να θέτει το ερώτημα ‘τι τρώει το σύμπαν;’ το μυαλό του ίσως πάει στην ταινία The Neverending Story (ή στην ομώνυμη νουβέλα στην οποία βασίστηκε η ταινία), όπου η χώρα της Φαντασίας καταβροχθίζεται… Read More ›

Σήμερα γιορτάζει ο αριθμός π

Η σημερινή ημερομηνία 14 Μαρτίου (3/14 ) έχει καθιερωθεί (για ευνόητους λόγους) ως παγκόσμια ημέρα του αριθμού π. Ο αριθμός π είναι το πηλίκο του μήκους της περιφέρειας οποιοδήποτε κύκλου ως προς την διάμετρό του. Υπενθυμίζεται και η ενδιαφέρουσα σύμπτωση: στις 14… Read More ›

Η εμφάνιση ενός νέου σουπερνόβα

Σε απόσταση 500 εκατομμύρια έτη φωτός από την Γη, στον αστερισμό του Γλύπτη βρίσκεται ένας περίεργος γαλαξίας, γνωστός ως γαλαξίας Cartwheel. Κάποτε ήταν ένας κανονικός σπειροειδής γαλαξίας, αλλά συγκρούστηκε μετωπικά με έναν μικρότερο συνοδό γαλαξία πριν από αρκετά εκατομμύρια χρόνια,… Read More ›

Η Σελήνη ως ανιχνευτής βαρυτικών κυμάτων

Διαμέσου μιάς νέας τεχνικής ανάλυσης, οι μετρήσεις ακριβείας της απόστασης Γης-Σελήνης θα βελτιώσουν τις εκτιμήσεις σχετικά με το υπόβαθρο των βαρυτικών κυμάτων στο σύμπαν. Ο καταιγισμός όλων των βαρυτικών κυμάτων που βομβαρδίζουν συνεχώς την Γη στο εύρος συχνοτήτων της τάξης… Read More ›

Ασφαλή (προς το παρόν) τα πυρηνικά εργοστάσια στην Ουκρανία

O Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΙAEA) ανακοίνωσε ότι η Ουκρανία την ενημέρωσε το Σάββατο πως η Ρωσία σκοπεύει να αναλάβει τον πλήρη και μόνιμο έλεγχο του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, τον οποίο θα διαχειρίζεται η Rosatom. Τα σχέδια αυτά αρνήθηκε… Read More ›

Νέες απειλές από την Ρωσία για τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό

Ο Ντιμίτρι Ρογκόζιν, επικεφαλής της ρωσικής διαστημικής υπηρεσίας Roscosmos, επαναλαμβάνει πάλι σήμερα μέσω Telegram τα υπονοούμενα σχετικά με την ασφάλεια του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ΔΔΣ): Επισημαίνει ότι οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν από την δύση για τον πόλεμο στην Ουκρανία απειλούν… Read More ›

O Feynman περιγράφει την πρώτη έκρηξη ατομικής βόμβας

(…) Εμείς βρισκόμασταν σχετικά μακριά, στα 30 χιλιόμετρα. Κάποιοι άλλοι όμως απείχαν μόνο 10 χιλιόμετρα από το κρίσιμο σημείο. Μας έδωσαν σκούρα γυαλιά για να παρακολουθήσουμε την έκρηξη. Σκούρα γυαλιά! Τόσα χιλιόμετρα μακριά από εκέινο το αναθεματισμένο πράγμα, και να… Read More ›

Πλάγιες βολές σε άλλους πλανήτες

Μια μπάλα εκτελεί πλάγια βολή στην επιφάνεια των πλανητών του ηλιακού μας συστήματος (συν την Σελήνη και τον Πλούτωνα), υποθέτοντας ότι δεν επηρεάζεται από την ατμόσφαιρά τους. Η αρχική ταχύτητα της μπάλας είναι 72 km/h και σχηματίζει γωνία 45ο με… Read More ›

Δεν υπάρχει κίνδυνος διαρροής ραδιενέργειας από το Τσερνόμπιλ

… εξαιτίας διακοπής της ηλεκτροδότησης, σύμφωνα με τον IAEA (International Atomic Energy Agency) Σύμφωνα με τις Ουκρανικές αρχές η ηλεκτροδότηση του παροπλισμένου πυρηνικού σταθμού του Τσερνόμπιλ και των συστημάτων ασφαλείας του έχει διακοπεί πλήρως εξαιτίας των ρωσικών στρατιωτικών ενεργειών. Έτσι… Read More ›

Ανιχνεύθηκε διμεθυλαιθέρας σε πρωτοπλανητικό δίσκο

Το μεγαλύτερο οργανικό μόριο που ανακαλύφθηκε μέχρι σήμερα σε δίσκο σχηματισμού πλανητών Ερευνητές εντόπισαν για πρώτη φορά το οργανικό μόριο του διμεθυλαιθέρα (CH3OCH3) σε έναν δίσκο σχηματισμού πλανήτη, σύμφωνα με μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Astronomy & Astrophysics…. Read More ›

Ο πόλεμος μεταφέρεται και στο CERN

Το CERN εξέδωσε την εξής ανακοίνωση σχετικά με την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Τα 23 κράτη μέλη του CERN καταδικάζουν, με τον πιο έντονο τρόπο την στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία από τη Ρωσική Ομοσπονδία και εκφράζουν τη λύπη τους για… Read More ›

Κώστας Κουννάς (1952–2022)

O θεωρητικός φυσικός Κώστας Κουννάς που διετέλεσε καθηγητής στην École Normale Supérieure έφυγε από την ζωή την 21/01/2022, δύο μέρες πριν συμπληρώσει το 70-στό έτος της ηλικίας του. Γεννήθηκε το 1952 στην Αμμόχωστο της Κύπρου, έλαβε το πτυχίο φυσικής από… Read More ›

Ο πόλεμος μεταφέρεται στον Διαστημικό Σταθμό

(νεώτερη ενημέρωση 12/3/2022) Νέες απειλές από την Ρωσία για τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό: πατήστε ΕΔΩ Η ρωσική διαστημική υπηρεσία Roscosmos που συμμετέχει στο πρόγραμμα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS) έδωσε στη δημοσιότητα ένα περίεργο βίντεο διαμέσου του RIA Novosti. Το μονταρισμένο… Read More ›

Νέα μέθοδος ανίχνευσης ηλιακών νετρίνων

Μια νέα μέθοδος μέτρησης επιτρέπει στους φυσικούς να εντοπίζουν εκτός από την ενέργεια των ηλιακών νετρίνων και την κατεύθυνσή τους, με έναν μόνο ανιχνευτή, κάτι που στο παρελθόν ήταν δύσκολο να γίνει. Οι φυσικοί ενδιαφέρονται για τα νετρίνα που παράγονται… Read More ›

Δεν υπάρχει διαρροή ραδιενέργειας στη Ζαπορίζια

Επειδή πολλά λέγονται για την φωτιά στο πυρηνικό εργοστάσιο της Ζαπορίζια και υπάρχουν φόβοι για πιθανή διαρροή ραδιενέργειας: … όσοι ανησυχούν μπορούν να παρακολουθούν π.χ. τον ουκρανικό ιστότοπο ΕΔΩ: https://www.saveecobot.com/radiation-maps που μας δείχνει τα επίπεδα ραδιενέργειας σε διάφορα σημεία της Ουκρανίας…. Read More ›

Nανορομπότ με οικολογικές ευαισθησίες

… μπορούν να απομακρύνουν τη ρύπανση από το νερό Ερευνητές ανακοίνωσαν ότι δημιούργησαν μαγνητικά και ευαίσθητα στη θερμοκρασία (TM) νανορομπότ, τα οποία είναι ικανά να αφαιρέσουν τους ρύπους από το νερό. Ανοίγει, έτσι, ο δρόμος για νέες τεχνολογίες απορρύπανσης από… Read More ›

Το μέλλον των υπολογιστών είναι αναλογικό;

Κατασκευάζουμε με λάθος τρόπο τους υπολογιστές; References: Crevier, D. (1993). AI: The Tumultuous History Of The Search For Artificial Intelligence. Basic Books. – https://ve42.co/Crevier1993 Valiant, L. (2013). Probably Approximately Correct. HarperCollins. – https://ve42.co/Valiant2013 Rosenblatt, F. (1958). The Perceptron: A Probabilistic… Read More ›

Η ιστορία ενός κιλονόβα γραμμένη με ακτίνες Χ

Oι ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων LIGO και Virgo στις 17 Αυγούστου 2017 εντόπισαν για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας βαρυτικά κύματα που παράχθηκαν από την σύγκρουση άστρων νετρονίων. Για πρώτη φορά επίσης, ο εντοπισμός των βαρυτικών κυμάτων συνοδεύτηκε από ταυτόχρονη… Read More ›

Δυνατότητες επιβίωσης μετά από πυρηνικό πόλεμο

Το βιβλίο του Cresson Kearny με τίτλο ‘Nuclear War Survival Skills’ ή NWSS είναι ένα εγχειρίδιο πολιτικής άμυνας. Περιέχει πληροφορίες από έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο Εθνικό Εργαστήριο των ΗΠΑ στο Oak Ridge κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Πρόκειται για… Read More ›

Γιατί αυξήθηκε η ραδιενέργεια στο Τσερνομπίλ;

(νεώτερη ενημέρωση 2/3/2022) Τα ρωσικά στρατεύματα έχουν καταλάβει τον πυρηνικό σταθμό του Τσερνομπίλ, ο οποίος εξακολουθεί να περιέχει πυρηνικά απόβλητα που θα μπορούσαν να αποτελέσουν απειλή για τη γύρω περιοχή και όχι μόνο. Εκφράζονται φόβοι ότι η στρατιωτική δραστηριότητα θα μπορούσε να προκαλέσει εξάπλωση… Read More ›

Ένα πέτρινο ‘φυτό’ στην επιφάνεια του Άρη

Το διαστημικό όχημα Curiosity της NASA φωτογράφισε έναν περίεργο σχηματισμό ορυκτών στο έδαφος του Άρη που μοιάζει με απολιθωμένο φυτό. Η φωτογραφία λήφθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2022, χρησιμοποιώντας την κάμερα MAHLI (Mars Hand Lens Imager), η οποία βρίσκεται στο άκρο… Read More ›

Φαινόμενον (τεύχος 35 )

το περιοδικό του τμήματος Φυσικής του Α.Π.Θ. Το τεύχος 35 του περιοδικού «ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΝ» περιλαμβάνει ένα άρθρο για το Νόμπελ Φυσικής 2021 και άρθρα αποφοίτων Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Φυσικής σχετικά με συστήματα προσδιορισμού θέσης, καιρικά φαινόμενα που επηρεάζουν όλο… Read More ›

Παράξενα γυάλινα σφαιρίδια στην επιφάνεια της Σελήνης

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι τα σφαιρίδια μάλλον δημιουργήθηκαν από πρόσφατη πρόσκρουση μετεωρίτη Το κινεζικό ρόβερ Yutu-2 εντόπισε δύο ημιδιαφανείς γυάλινες σφαίρες στην αθέατη πλευρά της Σελήνης. Τέτοιου είδους σφαιρίδια εντοπίζονται για πρώτη φορά στην σεληνιακή επιφάνεια και μάλλον σχηματίστηκαν αρκετά… Read More ›

Ένα παράξενο γαλαξιακό τρίγωνο

To 1966 o αστρονόμος Halton Arp συνέταξε τον κατάλογο των ιδιόμορφων γαλαξιών του Arp ο οποίος περιέχει 338 γαλαξίες με περίεργα σχήματα που αλληλεπιδρούν. Θεωρούσε ότι αυτοί οι περίεργοι γαλαξίες ήταν εξαιρετικά εργαστήρια για την μελέτη των φυσικών διεργασιών που… Read More ›

Ποιός είναι ο Stephen Wolfram;

Ο Lawrence Krauss μας παρουσιάζει τον Stephen Wolfram – τον δημιουργό του Mathematica, του Wolfram|Alpha, της Γλώσσας Wolfram, του Wolfram Physics Project, του ιδρυτή και διευθύνοντα συμβούλου της Wolfram Research και συγγραφέα του A New Kind of Science. Ο Stephen… Read More ›

Όχι Tuesday αλλά Twosday: 22-2-22

Σήμερα λοιπόν είναι Τρίτη 22 Φεβρουαρίου 2022 ή 22-02-2022 ή 22-2-22 και γι αυτό αναφέρεται ως twosday. Πρόκειται για μια παλλινδρομική ή καρκινική ημερομηνία, δηλαδή μπορεί να διαβαστεί το ίδιο και το τέλος της προς την αρχή. Η κορυφαία στιγμή… Read More ›

Η τομογραφική απεικόνιση με μιόνια της Μεγάλης Πυραμίδας του Χέοπα

Έχει περάσει μισός αιώνας από τότε που ο Luiz Alvarez και οι συνεργάτες του χρησιμοποίησαν τα μιόνια που παράγονται εξαιτίας της κοσμικής ακτινοβολίας στα υψηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας, για να αναζητήσουν κρυμμένους θαλάμους στην πυραμίδα του Χεφρήνου – μια από… Read More ›

Η εντυπωσιακή σύγκρουση τριών γαλαξιών

… με τα μάτια του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble Το σμήνος γαλαξιών που φαίνεται στην φωτογραφία ονομάζεται IC 2431 και βρίσκεται περίπου 681 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη, στον αστερισμό του Καρκίνου. Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA σε μια… Read More ›

Λούντβιχ Μπόλτσμαν – Η ιδιοφυΐα της αταξίας

Η ταινία περιγράφει την συνεισφορά του Ludwig Boltzmann (20 Φεβρουαρίου 1844 – 5 Σεπτεμβρίου 1906) στην εξέλιξη της Θερμοδυναμικής και την θεμελίωση της Στατιστικής Φυσικής, αλλά και του προσωπικού του αγώνα για την αποδοχή της ύπαρξης των ατόμων, την οποία πολύ… Read More ›

Καταγράφηκε ένα ‘διαβολικό’ κύμα ύψους 17,6 μέτρων

Τέτοια απρόβλεπτα κύματα προκύπτουν «μια φορά στα 1.300 χρόνια» Οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν με δημοσίευσή τους στο περιοδικό Nature το πιο ακραίο ‘ύπουλο’ κύμα που καταγράφηκε μέχρι σήμερα [Generation mechanism and prediction of an observed extreme rogue wave‘]. Το τερατώδες τυχαίο… Read More ›

Γιγάντια έκρηξη στον Ήλιο μήκους εκατομμυρίων χιλιομέτρων 

… «είδε» το σκάφος Solar Orbiter Μια συγχώνευση εικόνων από το ηλιακό παρατηρητήριο Solar Orbiter (ESA/NASA)Solar Orbiter και το διαστημικό σκάφος SOHO, τα οποία απαθανάτισαν την γιγάντια ηλιακή έκρηξη στις 15 Φεβρουαρίου 2022: Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) ανακοίνωσε ότι… Read More ›

Μια εξωτική ατομική μετάβαση

… από το μιόνιουμ στο αντι-μιόνιουμ Το μιόνιουμ είναι ένα εξωτικό άτομο που αποτελείται από ένα αντιμιόνιο και ένα ηλεκτρόνιο. Ανακαλύφθηκε το 1960 από τον Vernon W. Hughes και του δόθηκε το χημικό σύμβολο Mu. Ο χρόνος ζωής του είναι… Read More ›

Κινηματική και Απειροστικός Λογισμός

Το βιβλίο «Συναρτήσεις μιας πραγματικής μεταβλητής», εκδόσεις Ευρύαλος, είναι το τέταρτο κατά σειρά της μνημειώδους Πραγματείας «Στοιχεία μαθηματικής επιστήμης» του Nicolas Bourbaki. Όπως σε όλα τα Βιβλία της Πραγματείας, η έκθεση ακολουθεί την αξιωματική μέθοδο, με τη μέγιστη δυνατή γενικότητα και απόλυτη αυστηρότητα…. Read More ›

Εξωγήινοι και χλωροφθοράνθρακες

Οι χλωρoφθοράνθρακες (CFCs) είναι οργανικές χημικές ενώσεις που περιέχουν άνθρακα, φθόριο και χλώριο. Χρησιμοποιούνται ως ψυκτικά, ως προωθητικά αέρια για καταναλωτικά αερολύματα (αεροζόλ) και ως διαλύτες. Η παρουσία των CFCs στην ατμόσφαιρα της Γης είναι άμεσο αποτέλεσμα της τεχνολογίας. Η… Read More ›

Μίκρυνε το μέγιστο όριο στη μάζα των νετρίνων

Σύμφωνα με το πείραμα KATRIN η μάζα ενός νετρίνου είναι μικρότερη από 0,85 ηλεκτρονιοβόλτ (eV) Το σύμπαν είναι γεμάτο από νετρίνα, αλλά παρά την αφθονία τους οι φυσικοί εξακολουθούν να γνωρίζουν ελάχιστα για αυτά τα σωματίδια που αλληλεπιδρούν ασθενέστατα με… Read More ›

Τι θα συμβεί όταν ο πύραυλος (της SpaceX;) πέσει στη Σελήνη

(νεώτερη ενημέρωση 4/3/2022) Στη Σελήνη θα πέσει σήμερα 4 Μαρτίου ένα εκτός ελέγχου μεγάλο τμήμα πυραύλου άγνωστης προέλευσης. Το αντικείμενο που ζυγίζει περίπου τρεις τόνους δεν αναμένεται να προκαλέσει μεγάλες επιπτώσεις στη Σελήνη. Η προέλευση του μεγάλου διαστημικού «σκουπιδιού» είναι ομιχλώδης. Στην αρχή… Read More ›

Βίντεο: βιο-υβριδικό ψάρι φτιαγμένο από ανθρώπινα καρδιακά κύτταρα

Το «βιο-υβριδικό» ψάρι κινείται μέσω των συσπάσεων που κάνουν ζωντανά καρδιακά μυϊκά κυττάρων. Το ψάρι κολυμπούσε επί 108 ημέρες, που ισοδυναμούν με 38 εκατομμύρια παλμούς, και είχε ταχύτητα κολύμβησης μεγαλύτερη από ένα κανονικό ψάρι παρόμοιου μεγέθους. Το επίτευγμα εκτός από τις… Read More ›

Η φυσική του άλματος με σκι

Αν εσείς ή εγώ πηδήξουμε όσο το δυνατόν πιο ψηλά στον αέρα, μπορούμε να μείνουμε πάνω από το έδαφος για περίπου μισό δευτερόλεπτο. Ο Νίκος Γκάλης μπορούσε να μείνει ατον άερα για σχεδόν ένα δευτερόλεπτο. Ενώ υπάρχουν πολλά αθλήματα στους… Read More ›

Το τηλεσκόπιο James Webb άνοιξε τα μάτια του

και είδε το πρώτο του άστρο … 18 φορές! Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb πλησιάζει στην ολοκλήρωση της πρώτης φάσης της πολύμηνης διαδικασίας ευθυγράμμισης του πρωτεύοντος κατόπτρου του χρησιμοποιώντας την κάμερα Near Infrared Camera (NIRCam). Προς το παρόν επιβεβαίωσε ότι… Read More ›

Οι τρεις μαθηματικοί που τετραγώνισαν τον κύκλο

Πρόκειται για τους Andras Máthé, Oleg Pikhurko και Jonathan Noel που απέδειξαν για πρώτη φορά πώς κατασκευάζουμε ένα τετράγωνο ίσου εμβαδού με έναν κύκλο Δεδομένου ότι χρησιμοποιούμε ως μονάδα μέτρησης εμβαδών ένα τετράγωνο που έχει ως πλευρά την μονάδα μήκους, τίθεται αμέσως και… Read More ›

Παράγοντας άφθονη ενέργεια με τον τρόπο των άστρων

Ο αντιδραστήρας Joint European Torus καταρρίπτει το δικό του παγκόσμιο ρεκόρ στην παραγωγή ενέργειας σύντηξης. Επιστήμονες στο Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσαν σήμερα ότι παρήγαγαν χάρη στην πυρηνική σύντηξη περισσότερη ποσότητα ενέργειας από ποτέ πριν, περνώντας σε ένα νέο στάδιο προς την… Read More ›

Η πειραματική επιβεβαίωση του κβαντικού σπιν

Πριν από 100 χρόνια, τις πρώτες πρωινές ώρες της 8ης Φεβρουαρίου 1922, οι Stern και Gerlach διοχέτευσαν μια δέσμη ατόμων αργύρου σε ένα μαγνητικό πεδίο και παρατήρησαν τον διαχωρισμό της. Χωρίς να συνειδητοποιούν αρχικά τι έβλεπαν, οι Otto Stern και… Read More ›

Τα πρωτόνια είναι μικρότερα απ’ ότι νομίζαμε

Ερευνητές των πανεπιστημίων της Βόννης και του Ντάρμστατ αναδεικνύει τα σφάλματα των παλαιότερων μετρήσεων Πριν από μερικά χρόνια, μια νέα τεχνική μέτρησης έδειξε ότι τα πρωτόνια έχουν μικρότερο μέγεθος σε σχέση με τις εκτιμήσεις της δεκαετίας του 1990. Η ασυμφωνία… Read More ›

Η φυσική του τετραπλού άξελ

Ένας από τους νόμους της φυσικής από τον οποίο εξαρτώνται οι εντυπωσιακότερες φιγούρες του καλλιτεχνικού πατινάζ είναι η αρχή διατήρησης της στροφορμής. Όπως για παράδειγμα το τετραπλό άξελ της Καμίλα Βαλίεβα στους φετινούς χειμερινούς ολυμπιακούς αγώνες: Παρατηρείστε ότι όταν η… Read More ›

Μια μοναχική περιπλανώμενη μαύρη τρύπα

Σε μια εργασία με τίτλο ‘An Isolated Stellar-Mass Black Hole Detected Through Astrometric Microlensing‘ που υποβλήθηκε στο περιοδικό The Astrophysical Journal (δεν έγινε ακόμα αποδεκτή), αναφέρεται η ανακάλυψη μιας απομονωμένης μαύρης τρύπας με μάζα επτά φορές μεγαλύτερη από την μάζα… Read More ›

Εντροπία και Wordle

Παίζοντας το διαδικτυακό παιχνίδι Worlde προσπαθούμε να βρούμε μια λέξη πέντε γραμμάτων με 6 προσπάθειες (μοιάζει αρκετά με το παλιό παχνίδι Mastermind). Το παιχνίδι δημιούργησε ο προγραμματιστής Τζος Γουόρντλ για να περνάει την ώρα η σύζυγός του κατά την διάρκεια του… Read More ›

Ζούμε ακόμα σε έναν Ευκλείδειο κόσμο

Η γεωμετρία της αρχαίας Ελλάδας αντέχει για περισσότερες από δύο χιλιετίες, ακόμη και μετά τη σχετικότητα και την κβαντομηχανική Ο Ευκλείδης έγραψε το διάσημο εγχειρίδιο γεωμετρίας του, τα «Στοιχεία», περί το 300 π.Χ. Πρόκειται για ένα αριστούργημα στοχασμού και παρουσίασης…. Read More ›

Ένας απλός τρόπος παραγωγής εντυπωσιακών φράκταλ

Με τον διεθνή όρο φράκταλ (fractal – ελληνιστί, μορφόκλασμα ή μορφοκλασματικό σύνολο) στα Μαθηματικά, την Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες ονομάζεται ένα γεωμετρικό σχήμα που επαναλαμβάνεται αυτούσιο σε άπειρο βαθμό μεγέθυνσης, κι έτσι συχνά αναφέρεται σαν «απείρως περίπλοκο». Στο… Read More ›

Μήπως η Κβαντική Φυσική μας αποκαλύπτει ότι η ζωή δεν είναι παρά ένα όνειρο;

Μια προκλητική κβαντική υπόθεση αμφισβητεί την αντικειμενική πραγματικότητα Η φίλη μου η Έμιλυ, μου λέει συχνά τα όνειρά της κι εγώ λιγότερο συχνά της λέω τα δικά μου, τα οποία συνήθως είναι πολύ θολά και ασύνδετα για να τα διηγηθώ…. Read More ›

Δεν βρέθηκαν μαγνητικά μονόπολα στην Ανταρκτική

Μπορεί να μην βρέθηκαν μαγνητικά μονόπολα στην ανάλυση των δεδομένων του Παρατηρητηρίου Νετρίνων IceCube στην Ανταρκτική, αλλά η μέθοδος ανάλυσης θα μπορούσε να βοηθήσει στην περαιτέρω αναζήτηση αυτών των θεωρητικών, προς το παρόν, σωματιδίων. Το Σύμπαν θα μπορούσε να περιέχει… Read More ›

Η απεραντοσύνη του φωτός στο διάστημα

…. με την βοήθεια της διεισδυτικής όρασης του Chandra Δημοσιεύθηκε μια νέα σειρά εντυπωσιακών εικόνων που προέκυψαν από τα δεδομένα ακτίνων Χ του διαστημικού τηλεσκοπίου Chandra, σε συνδυασμό με δεδομένα άλλων τηλεσκοπίων στο ορατό φάσμα του φωτός. Πρόκειται για τα… Read More ›

Ο πιο αξιόπιστος μετεωρολόγος του κόσμου

… προβλέπει ότι θα έχουμε άλλες 6 εβδομάδες χειμώνα! Η ημέρα της Μαρμότας αποτελεί έθιμο των Βορείων Πολιτειών, κυρίως στην Πενσυλβάνια, και του Καναδά, με καταγωγή από τη Γερμανία του 18ου αιώνος κατά το οποίο κάθε 2 Φεβρουαρίου οι ακόλουθοι… Read More ›

Οι δύο Τρώες αστεροειδείς που ακολουθούν την Γη

… και περιφέρονται γύρω από το σημείο Λαγράντζ L4 Πρόκειται για τον 2010 TK7, με διάμετρο 300 μέτρα που ανακαλύφθηκε τον Ιανουάριο του 2010 από το διαστημικό τηλεσκόπιο WISE και για τον 2020 XL5 με διάμετρο 1200 μέτρα που ανακάλυψε… Read More ›

Πώς η φυσική του συντονισμού διαμορφώνει την ύπαρξή μας

Το φαινόμενο του συντονισμού είναι γνωστό από την φυσική των εξαναγκασμένων ταλαντώσεων. Όταν συμβαίνει συντονισμός τότε έχουμε ταλάντωση με το μέγιστο πλάτος. Γι αυτό ένας τραγουδιστής της όπερας μπορεί να σπάσει ένα ποτήρι κρασιού με την φωνή του, αρκεί η… Read More ›

Παρατηρώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb

… με τηλεσκόπιο από τη Γη Μπορούμε να παρατηρήσουμε το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb; Ναι, αν διαθέτουμε ένα ισχυρό τηλεσκόπιο και σκοτεινό ουρανό. Το Virtual Telescope του Gianluca Masi στην Ιταλία, κατέγραψε το ίχνος του Webb να κινείται σε σχέση με… Read More ›

Mην ξεχνάτε να κοιτάτε πάνω

Ωραία είναι τα φιλμ όπως το ‘Μην Κοιτάτε Πάνω’ για να περνάει ευχάριστα η ώρα, όμως το αντικειμενικό ερώτημα που θέτει η ταινία παραμένει: τι θα κάναμε στην περίπτωση που όντως διαπιστώσουμε ότι ένας κομήτης διαμέτρου 10 km πρόκειται σε… Read More ›

Απόδειξη μαθηματικής ανισότητας με ηλεκτρικό βραχυκύκλωμα

Θεωρούμε το παρακάτω κύκλωμα τεσσάρων αντιστατών (δυο με αντίσταση α και δυο με αντίσταση b): H ολική αντίσταση θα είναι R=(α+b)/2. Στη συνέχεια συνδέουμε τα σημεία P και Q του κυκλώματος κλείνοντας τον διακόπτη. Παρατηρούμε ότι το αμπερόμετρο δείχνει πως… Read More ›

Σχετικά με το εξωτικό σωματίδιο Χ(3872)

Το σωματίδιο X(3872) είναι ένα εξωτικό μεσόνιο με μάζα 3871,68 MeV/c2 που δεν ταιριάζει με το μοντέλο των κουάρκ εξαιτίας των κβαντικών του αριθμών. Ανιχνεύθηκε για πρώτη φορά το 2003 από το πείραμα Belle στην Ιαπωνία και αργότερα επιβεβαιώθηκε και… Read More ›

Μια «φυσική» απόδειξη του πυθαγορείου θεωρήματος

Θεωρούμε ένα ‘ενυδρείο’ σε σχήμα ορθογωνίου τριγωνικού πρίσματος με κάθετες πλευρές α , b και υποτείνουσα c. To ενυδρείο μικρού πλάτους ℓ βρίσκεται σε οριζόντιο επίπεδο και μπορεί να περιστρέφεται χωρίς τριβές γύρω από τον κατακόρυφο άξονα που φαίνεται στο… Read More ›

Συνέντευξη με τον Ιωάννη Ηλιόπουλο (Καθιερωμένο πρότυπο, πείραμα Muon g-2, CERN)

Ο Ιωάννης Ηλιόπουλος είναι διακεκριμένος και διεθνώς αναγνωρισμένος επιστήμονας στον κλάδο της Θεωρητικής Φυσικής και της Φυσικής των Στοιχειωδών Σωματιδίων. Μια συμβολή στον κλάδο αυτό σχετίζεται με τον αριθμό και τις ιδιότητες των κουάρκ. Την δεκαετία του 1960 πιστεύαμε πως… Read More ›