PHYSICS

Η Ελιγολάνδη με το μοναδικό της δέντρο

Το καλοκαίρι του 1925 (i), ένας εικοσιτριάχρονος Γερμανός πέρασε μέρες αγωνιώδους μοναξιάς σε ένα ανεμοδαρμένο νησί της Βόρειας Θάλασσας: την Ελιγολάνδη(ii) ή Χέλγκολαντ (Helgoland) – το Ιερό νησί. Σ’ αυτό το νησί, συνέλαβε την μαθηματική δομή της κβαντικής φυσικής. Ίσως… Read More ›

Πώς μπορείτε να δείτε τον πράσινο κομήτη

… καθώς πλησιάζει στην Γη Ο εντυπωσιακός κομήτης C/2022 E3 (ZTF) θα μπορούσε να γίνει ορατός με γυμνό μάτι κάτω από τις κατάλληλες συνθήκες μακριά από την φωτορύπανση των πόλεων. Ο κομήτης πλησιάζει γρήγορα στο περίγειο, το πιο κοντινό του… Read More ›

Η εποχή της αβεβαιότητας

Ένας πρίγκιπας αλλάζει τα δεδομένα (…) Τον Νοέμβριο του 1924 συγκεντρώνεται ολόκληρη η Σχολή Φυσικής του Πανεπιστημίου των Παρισίων για να ακούσει την υπεράσπιση της διδακτορικής διατριβής του Λουί ντε Μπρολί.Ο Ντε Μπρολί υψώνει την αριστοκτατικά έρρινη φωνή του και… Read More ›

Η προέλευση της αρχής της αβεβαιότητας

Για να εντοπίσουμε την θέση ενός αντικειμένου παρατηρώντας το, πρέπει να το φωτίσουμε. Να ρίξουμε πάνω του φωτόνια, μερικά από τα οποία αφού προσκρούσουν στο αντικείμενο, θα ανακλαστούν και θα φτάσουν στα μάτια μας. Το φως, αν και σπάνια το… Read More ›

Η πιο σύντομη δημοσίευση στη Φυσική

Ο λόγος της μάζας του πρωτονίου προς τη μάζα του ηλεκτρονίου σύμφωνα με τις σημερινές εκτιμήσεις  (CODATA Value: proton-electron mass ratio) είναι μ = mp/me = 1836,15267389(17). Το 1951 η πειραματική τιμή του λόγου ήταν 1836,12 και ο Friedrich Lenz ανακάλυψε την μαθηματική σύμπτωση… Read More ›

Η μελωδία των ατόμων

Ο μετασχηματισμός των φασματικών γραμμών κάθε στοιχείου σε μουσικούς τόνους ως διασκεδαστικό παιχνίδι Στο βίντεο που ακολουθεί ακούγονται «οι ήχοι των ατόμων» υδρογόνου (Η), ηλίου (He), λιθίου (Li), των αμετάλλων (C, N, O), των αλογόνων (F, Cl, Br) και των… Read More ›

Εναντίον της ερμηνείας «σκάσε και υπολόγιζε»

ή με άλλα λόγια εναντίον της ερμηνείας της Κοπεγχάγης Η πλειοψηφία των φυσικών θεωρούσε ότι εφόσον οι κανόνες που βάζει η κβαντική θεωρία κάνουν επιτυχείς προβλέψεις, τότε δεν υπάρχει λόγος να εξηγήσουμε γιατί αυτοί οι πρακτικοί κανόνες λειτουργούν σωστά. Γιατί… Read More ›

Γκρέτε Χέρμαν εναντίον Τζον φον Νόϊμαν

Για πολλά χρόνια ένα θεώρημα του John von Neumann εμπόδιζε τους «αιρετικούς», όπως οι Einstein και Louis de Broglie, να υπερασπιστούν μια κβαντική θεωρία ρεαλιστική απαλλαγμένη από την πιθανοκρατία. Ο θεός δεν παίζει ζάρια με τον κόσμο έλεγε ο Αϊνστάιν…. Read More ›

Μια διάσπαση του πρωτονίου

… που δεν παρατηρήθηκε ποτέ  Ο ανιχνευτής Super-Kamiokande (ή Super-K) που κέρδισε ένα βραβείο Νόμπελ για την αποκάλυψη των ταλαντώσεων των νετρίνων, αναζήτησε και την πιθανή διάσπαση του πρωτονίου προς ένα λεπτόνιο και ένα μεσόνιο που στη συνέχεια διασπάται προς δυο… Read More ›

Όλο το χρυσάφι του Σύμπαντος δημιουργήθηκε (πιθανότατα) με αυτόν τον τρόπο

Επί δεκαετίες επικρατούσε η άποψη ότι ο χρυσός σχηματίστηκε κατά την διάρκεια των εκρήξεων σουπερνόβα, μαζί με δεκάδες άλλα βαριά στοιχεία που τοποθετούνται στις κάτω σειρές του περιοδικού πίνακα. Όμως, τα τελευταία χρόνια εδραιώνεται μια διαφορετική άποψη. Το 1957 οι φυσικοί  Margaret… Read More ›

Διερευνώντας την πυρηνική άλω

Μια νέα ερμηνεία των σχετικά υψηλών ενεργών διατομών σύντηξης πυρήνων με άλω Ορισμένοι πυρήνες διαθέτουν μια «άλω» που αποτελείται από ένα ή δύο νουκλεόνια που περιφέρονται σε απόσταση από το κέντρο του πυρήνα. Τέτοιοι πυρήνες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα – ή… Read More ›

Ένας κομήτης στον νυχτερινό ουρανό του Ιανουαρίου

… επανεμφανίζεται για πρώτη φορά μετά από 50.000 χρόνια Ο κομήτης C/2022 E3 (ZTF) ανακαλύφθηκε από το τηλεσκόπιο Zwicky στις 2 Μαρτίου 2022. Ο κομήτης θα φτάσει στο περιήλιο του στις 12 Ιανουαρίου 2023, σε απόσταση 1,11 AU (166 εκατομμύρια… Read More ›

Aν οι εξωγήινοι έρθουν σε επαφή με την ανθρωπότητα

… ποιός θα αποφασίσει τι θα κάνουμε στη συνέχεια; Πολλοί επιστήμονες ανησυχούν ότι οι άνθρωποι θα αντιδρούσαν «σαν ακέφαλα κοτόπουλα» Η επιστημονική φαντασία περιέγραψε αυτή τη στιγμή χιλιάδες φορές. Καθώς οι αστρονόμοι χτενίζουν το σύμπαν με τα ισχυρά τηλεσκόπια τους,… Read More ›

Οι ‘Νέοι Ορίζοντες’ κοιμούνται στα όρια του ηλιακού μας συστήματος

Πού βρίσκεται το διαστημικό σκάφος New Horizons της NASΑ; Σε απόσταση 8.5 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη (περίπου 56 αστρονομικές μονάδες), και διασχίζει τη Ζώνη Kuiper. Έχοντας τους Arrokoth και Πλούτωνα σταθερά στον καθρέφτη του, το διαστημόπλοιο New Horizons από… Read More ›

Ιανουάριος 2023 – Συνοπτικό αστροημερολόγιο

Ιανουάριος 2023 – Συνοπτικό αστροημερολόγιο 2 Ο Ουρανός σε απόσταση 0,5ο από τη Σελήνη 3 Η Σελήνη σε απόσταση 0,8ο από τον Άρη 3 Μέγιστο βροχής διαττόντων Τετραντίδες 4 Η Γη στο περιήλιο της τροχιάς της (0,983 AU από τον… Read More ›

Το μοντέλο της Μαρίας Γκέπερτ-Μάγιερ

(…) Το απλούστερο στοιχείο στο Σύμπαν, το υδρογόνο (1H), είναι και το πιο άφθονο. Το δεύτερο απλούστερο στοιχείο στο Σύμπαν, το ήλιο (2Ηe), είναι το το δεύτερο πιο άφθονο. Σε ένα εύτακτο από αισθητική άποψη Σύμπαν, το τρίτο απλούστερο στοιχείο,… Read More ›

Τι ενδιαφέρον κρύβει το 2023; 

(νεώτερη ενημέρωση) Μαθηματικά το 2023, εκτός από περιττός αριθμός είναι αριθμός harshad διότι διαιρείται με το άθροισμα των ψηφίων του: 2023/(2+0+2+3)=289 Αναλύεται σε γινόμενο πρώτων παραγόντων ως 2023=7x17x17διαιρείται από τους αριθμούς 1, 7, 17, 119, 289, 2023και διαιρεί τον αριθμό 3812-1 Στο… Read More ›

Πώς είναι ο χειμώνας στον Άρη;

Όταν έρχεται ο χειμώνας στον Άρη, η επιφάνειά του μεταμορφώνεται σε ένα πραγματικά απόκοσμο σκηνικό, με χιόνι, πάγο και θερμοκρασίες υπό το μηδέν. Με τις χαμηλότερες θερμοκρασίες να εμφανίζονται στους πόλους του πλανήτη, έως και μείον μείον 123 βαθμοί Κελσίου…. Read More ›

Νετρίνα από έναν κοντινό γαλαξία αποκαλύπτουν τα μυστικά των μαύρων τρυπών

Το παρατηρητήριο IceCube ανίχνευσε για πρώτη φορά νετρίνα από έναν ενεργό γαλαξία Στον ζωολογικό κήπο των υποατομικών σωματιδίων, τα νετρίνα είναι περίεργα θηρία. Σε αντίθεση με τα πιο γνωστά σωματίδια όπως τα ηλεκτρόνια και τα πρωτόνια, τα απόκοσμα νετρίνα μόλις… Read More ›

Το Θεώρημα των Χριστουγέννων του Fermat

Το Θεώρημα των Χριστουγέννων του Fermat μας λέει πότε ένας περιττός πρώτος αριθμός p μπορεί να γραφτεί ως άθροισμα δύο τετραγώνων ακέραιων αριθμών x και y : Αν p είναι πρώτος αριθμός, τότε: Όπως και με το διάσημο τελευταίο του… Read More ›

Αναναζητώντας σκοτεινή ύλη στην γειτονιά της Shangri-La

Η αναζήτηση στις πρώτες μετρήσεις ενός καινούργιου παρατηρητηρίου ακτίνων γάμμα για ενδείξεις διάσπασης βαρέων σωματιδίων σκοτεινής ύλης, θέτει ένα χαμηλότερο όριο στη διάρκεια ζωής αυτών των υποθετικών σωματιδίων. Ψάχνοντας κανείς για την μυθική Shangri-La στο Οροπέδιο του Θιβέτ, σίγουρα σε… Read More ›

Το πείραμα LHCb έβαλε τα λεπτόνια σε μια σειρά

Το πείραμα LHCb πριν από λίγες ημέρες παρουσίασε μια νέα ανάλυση των πειραματικών δεδομένων από τις σπάνιες διασπάσεις Β-μεσονίων, οι οποίες χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της παγκοσμιότητας της λεπτονικής γεύσης, ένα βασικό χαρακτηριστικό του Καθιερωμένου Προτύπου των στοιχειωδών σωματιδίων. Προηγούμενες… Read More ›

Κυκλώματα και μιγαδικοί αριθμοί

Τα τρία βασικά στοιχεία που εμφανίζονται στα κυκλώματα εναλλασσομένου ρεύματος είναι: ο ωμικός αντιστάτης R, ο πυκνωτής χωρητικότητας C και το πηνίο με συντελεστή αυτεπαγωγής L. Το καθένα από αυτά τα στοιχεία «δυσκολεύει» με τον δικό του τρόπο τη ροή… Read More ›

Πυρηνική σύντηξη με απόδοση 150%

Η επιστημονική είδηση που κυριάρχησε στα μέσα μαζικής ενημέρωσης την περασμένη εβδομάδα είναι σχετικά με το επίτευγμα-ρεκόρ στην παραγωγή ενέργειας από πυρηνική σύντηξη, ότι «για πρώτη φορά έπειτα από δεκαετίες πειραματισμών αμερικανοί ερευνητές πέτυχαν πυρηνική σύντηξη με θετικό ισοζύγιο ενέργειας». Ενδεικτικό της σημασίας… Read More ›

Διείσδυση στον πυρήνα του Ήλιου με νετρίνα

Μελετώντας τα νετρίνα που παράγονται στον Ήλιο ως προϊόντα μιας σειράς πυρηνικών αντιδράσεων (κύκλος CNO), οι φυσικοί επανεκτίμησαν την χημική σύνθεση του πυρήνα του Ήλιου Τα ηλιακά νετρίνα παράγονται ως προϊόντα των πυρηνικών αντιδράσεων σύντηξης στον πυρήνα του Ήλιου. Οι… Read More ›

Η κβαντομηχανική στα σχολεία

(νεώτερη ενημέρωση 17/12/2022) ==================================== Ο Σύλλογος Φυσικών Κρήτης διοργανώνει διαδικτυακό σεμινάριο-συζήτηση με τον Στέφανο Τραχανά με αφορμή το μεταβατικό πρόγραμμα σπουδών της Γ Λυκείου και την διδασκαλία εισαγωγικών εννοιών της Κβαντομηχανικής. Ο Στέφανος Τραχανάς, συγγραφέας βασικών Πανεπιστημιακών συγγραμμάτων Κβαντομηχανικής και… Read More ›

Από την περιφρόνηση στο βραβείο Νόμπελ

Κανείς δεν έπαιρνε στα σοβαρά τα κβαντικά πειράματα του John F. Clauser – 50 χρόνια μετά, βραβεύθηκε με Νόμπελ Φυσικής Στη δεκαετία του 1960, ο Clauser ήταν μεταπτυχιακός φοιτητής φυσικής στο πανεπιστήμιο Columbia. Κατά τύχη βρήκε στη βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου… Read More ›

Το συντομότερο κεφάλαιο σε βιβλίο Φυσικής

… περιλαμβάνει μόνο μία πρόταση Το συναντάμε στο βιβλίο του Joseph Conlon με τίτλο ‘Why String Theory?‘. Πρόκειται για το 7ο κεφάλαιο που αναφέρεται στην απευθείας πειραματική επαλήθευση της θεωρίας των χορδών: Αφού λοιπόν δεν υπάρχει καμία άμεση πειραματική απόδειξη… Read More ›

Νόμπελ Φυσικής 2022: Οι διαλέξεις των βραβευθέντων φυσικών

Οι Alain Aspect, John F. Clauser και Anton Zeilinger βραβεύθηκαν με το Νόμπελ Φυσικής 2022 «για τα πειράματα με συν-πλεκόμενα (entangled) φωτόνια, που επιβεβαιώνουν την παραβίαση των ανισοτήτων Bell και την πρωτοποριακή επιστήμη της κβαντικής πληροφορικής». Οι διαλέξεις των Aspect, Clauser και Zeilinger, που δόθηκαν σήμερα, στο πλαίσιο… Read More ›

Η φυσική του Αριστοτέλη

Μέχρι τον καιρό του Γαλιλαίου, η επιστήμη και η αυθεντία του Αριστοτέλη είχαν κυριαρχήσει για πολύ καιρό στο δυτικό πνεύμα, για να το οδηγήσουν τελικά σε αδιέξοδο. Η αριστοτελική φιλοσοφία ήταν η πιο ευρύχωρη από όλες τις φιλοσοφίες. Καταρχήν εξηγούσε… Read More ›

Αστρολογία: Η επίδραση των άστρων στις ζωές μας

Ένα ανύπαρκτο φαινόμενο με ανύπαρκτη επιστημονική βάση Πόσες φορές μικρότερη είναι η βαρυτική δύναμη που μας ασκούν διάφορα ουράνια σώματα σε σχέση με τη γήινη βαρύτητα:Ήλιος <-> Χίλιες φορές μικρότερη από την γήινη βαρύτηταΣελήνη <-> Εκατομμύρια φορές μικρότερη από τη… Read More ›

Τα ανεξιχνίαστα μυστήρια της θεμελιώδους φυσικής

Ποια είναι τα μεγαλύτερα μυστήρια στη θεμελιώδη φυσική; Και τι ακριβώς είναι η θεμελιώδης φυσική; Τα ερωτήματα αυτά εξετάζει στο βίντεο που ακολουθεί ο John Carlos Baez, καθηγητής μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας. Ταυτόχρονα κάνει και μια σύντομη εισαγωγή στο… Read More ›

Απόκρυψη του πλανήτη Άρη από τη Σελήνη

… στις 8 Δεκεμβρίου λίγο πριν την ανατολή του ήλιου Στις 8 Δεκεμβρίου, στις 7:14 π.μ., λίγο πριν την ανατολή του ήλιου μπορούμε να παρατηρήσουμε δυτικά (βορειοδυτικά) πολύ χαμηλα στον ουρανό, την ‘έκλειψη’ του πλανήτη Άρη από τον δίσκο της… Read More ›

Η αινιγματική τέταρτη διάσταση (και οι εξωτικές σφαίρες)

Η ανακάλυψη το 1956 από τον John Milnor των εξωτικών λείων υπερ-σφαιρών σε χώρο επτά διαστάσεων ήταν εντελώς απροσδόκητη. Σηματοδότησε την εμφάνιση της διαφορικής τοπολογίας και την έκρηξη εμπνεύσεων μιας γενιάς λαμπρών μαθηματικών. Αυτή η έκρηξη κράτησε δεκαετίες και άλλαξε… Read More ›

Πόσο γρήγορη είναι η βαρύτητα;

Η βαρυτική αλληλεπίδραση είναι μια από τις 4 γνωστές αλληλεπιδράσεις (βαρυτική, ηλεκτρομαγνητική, ασθενής, ισχυρή) που καθορίζουν το σύμπαν μας. Διαδίδεται ακαριαία ή με πεπερασμένη ταχύτητα; Κι αν διαδίδεται με κάποια ταχύτητα, ποιά είναι η τιμή της και πως την μετράμε;… Read More ›

Kατασκεύασαν οι φυσικοί μια σκουληκότρυπα σε έναν κβαντικό υπολογιστή;

(νεώτερη ενημέρωση 25/1/2022) Στη φυσική η σκουληκότρυπα είναι μια υποθετική τοπολογική ιδιότητα του χωροχρόνου – μία σήραγγα που συνδέει δύο απομακρυσμένα σημεία του επιτυγχάνοντας μια συντόμευση στο χωροχρόνο. Θεωρητικοποιήθηκε για πρώτη φορά από τους Einstein και Rosen το 1935 με την δημοσίευση ‘The… Read More ›

Ο αριθμός Avogadro δεν ανακαλύφθηκε από τον Avogadro

Σε αντίθεση με τις πεποιθήσεις γενεών φοιτητών χημείας, ο αριθμός του Avogadro – ο αριθμός των σωματιδίων στην ποσότητα που είναι γνωστή ως mole – δεν ανακαλύφθηκε από τον Amadeo Avogadro (1776-1856). Ο Avogadro ήταν ένας δικηγόρος που ενδιαφερόταν για… Read More ›

Η μελωδία ενός αστρικού σμήνους

Το αστρικό σμήνος Pismis 24 βρίσκεται στο εσωτερικό του μεγάλου νεφελώματος NGC 6357 που απέχει περίπου 8.000 έτη φωτός από την Γη. Στο βίντεο που ακολουθεί μπορούμε να ακούσουμε την μελωδία που αντιστοίχισαν οι επιστήμονες της NASA στην εικόνα του… Read More ›

Μια εξίσωση φυσικής ως σύνθημα διαδηλωτών στην Κίνα

Οι φοιτητές διαμαρτύρονται απαιτώντας «δημοκρατία, κράτος δικαίου και ελευθερία έκφρασης» κατά τη διάρκεια διαδήλωσης στο Πανεπιστήμιο Tsinghua του Πεκίνου. Η πρωτοτυπία της διαμαρτυρίας βρίσκεται στα πλακάτ των φοιτητών που περιέχουν την εξίσωση Friedmann! Η εξίσωση του Friedmann περιγράφει την εξίσωση… Read More ›

Το μυστήριο του σπιν

Σύμφωνα με τα σχολικά βιβλία «ο κβαντικός αριθμός του σπιν ενός ηλεκτρονίου καθορίζει την ιδιοπεριστροφή του ηλεκτρονίου…. Σε κάθε τροχιακό δε μπορούμε να έχουμε περισσότερα από δύο ηλεκτρόνια και επιπλέον το ένα περιστρέφεται γύρω από τον άξονά του αντίθετα από… Read More ›

Ένα πρόβλημα με τρίχες

Ποια είναι η πιθανότητα ώστε δυο άνθρωποι στο Λονδίνο να έχουν τον ίδιο αριθμό τριχών στο κεφάλι τους; Πολύ κοντά στο μηδέν (αν όχι μηδενική) είναι η απάντηση που μας έρχεται αβίαστα στο μυαλό μας… Κι όμως η απάντηση είναι… Read More ›

Εκπέμπει νετρόνια η Σελήνη;

Κάθε πλανήτης στο ηλιακό μας σύστημα βομβαρδίζεται συνεχώς με τα πρωτόνια των κοσμικών ακτίνων. Η Σελήνη δεν έχει ατμόσφαιρα, επομένως αυτά τα πρωτόνια βομβαρδίζουν ανενόχλητα την σεληνιακή επιφάνεια αλληλεπιδρώντας με τους πυρήνες των πετρωμάτων που συνιστούν το σεληνιακό έδαφος. Έτσι… Read More ›

Η παρατήρηση της Σελήνης και του Ήλιου από ανιχνευτή σωματιδίων

Η σκιά του Ήλιου και της Σελήνης στην ροή των μιονίων που παράγουν οι κοσμικές ακτίνες όταν αληλεπιδρούν με την ατμόσφαιρα, παρατηρήθηκε από τον ανιχνευτή KM3NeT/ORCA. Το KM3NeT είναι μια ερευνητική υποδομή από υποθαλάσσια τηλεσκόπια νετρίνων που κατασκευάζονται στον πυθμένα… Read More ›

Η εξωγήινη ζωή και το μέλλον της ανθρωπότητας στο σύμπαν

Θα καταφέρουμε να αποφύγουμε το «Μεγάλο Φίλτρο»; Το 1950 ο φυσικός Enrico Fermi με το διάσημο ερώτημά του «που βρίσκονται;» επεσήμανε το θεμελιώδες παράδοξο σχετικά με τους εξωγήινους. Μόνο στον δικό μας Γαλαξία υπάρχουν δισεκατομμύρια εξωπλανήτες – και ακόμα κι… Read More ›

Συνείδηση και Κβαντική Φυσική

O Eugene Wigner πέρα από την συνεισφορά του στην κβαντομηχανική και πυρηνική φυσική προβληματιζόταν πάντα με τα θεμέλια της κβαντικής θεωρίας. Υποστήριζε πως στην μελέτη του μικρόκοσμου υπεισέρχεται αλληλεπιδρώντας και η συνείδηση του παρατηρητή. Η συνείδηση, όχι ως μια υπερβατική οντότητα,… Read More ›

Άλλη μια έκλειψη ηλίου στον πλανήτη Άρη

Η παραπάνω εικόνα λήφθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2022 (Sol 621) στην τοπική μέση ηλιακή ώρα 13:56:29. Πρόκειται σύμφωνα με ψηφοφορία του κοινού για την φωτογραφία της εβδομάδας (13-19 Νοεμβρίου 2022) της αποστολής Perseverance στον Άρη. Το διαστημικό όχημα Mars Perseverance της… Read More ›

Αναζητώντας απαντήσεις για τα μεγαλύτερα μυστήρια του σύμπαντος

Συνέντευξη του Σάββα Δημόπουλου Ο Σάββας Δημόπουλος είναι καθηγητής φυσικής στοιχειωδών σωματιδίων στο πανεπιστήμιο του Στάνφορντ. Γεννήθηκε το 1952 στην Κωνσταντινούπολη, αλλά πολύ γρήγορα μετακόμισε στην Αθήνα εξαιτίας του οργανωμένου πογκρόμ εναντίον της ελληνικής μειονότητας, που κατέληξε στην τουρκική νύχτα των… Read More ›

Τι σημαίνουν τα ‘ρόνα’, ‘κβέτα’, ‘ρόντο’ και ‘κβέκτο’

Επισημοποιήθηκαν 4 νέα προθέματα μονάδων μέτρησης Μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα οι επιστήμονες σε διάφορες χώρες του κόσμου χρησιμοποιούσαν διάφορα συστήματα μονάδων. Έτσι π.χ. στη Βρετανία μετρούσαν το μήκος σε ίντσες, ενώ στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες σε cm ή m…. Read More ›

Φωτογραφίζοντας γαλαξίες που υπήρξαν πριν από 13,5 δισ. χρόνια

Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb μας αποκάλυψε τις εικόνες γαλαξιών που υπήρξαν πριν από 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια!Πώς καταφέρνει αυτό το τηλεσκόπιο να φτάνει πέρα από την ανθρώπινη φαντασία και να βλέπει τόσο πίσω στον χρόνο; Το James Webb είναι το… Read More ›

Ο πλανήτης Γη από το Orion

Ένας πύραυλος Space Launch System εκτοξεύθηκε από τον πλανήτη Γη την Τετάρτη 16 Νοεμβρίου μεταφέροντας το διαστημικό σκάφος Orion, στην πρώτη ολοκληρωμένη δοκιμή των συστημάτων της αποστολής Artemis 1. Πάνω από μια ώρα μετά την απογείωση από το ιστορικό συγκρότημα… Read More ›

Ένα αστέρι γεννιέται

Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb απαθανάτισε νέφος σε σχήμα κλεψύδρας κατά τον σχηματισμό νέου άστρου Μια κοσμική κλεψύδρα γύρω από ένα άστρο που ακόμη βρίσκεται στη διαδικασία σχηματισμού του… Αυτή είναι η νέα εντυπωσιακή εικόνα που κατέγραψε το διαστημικό τηλεσκόπιο… Read More ›

Προς τη Σελήνη

H Άρτεμις διαδέχεται τον αδελφό της Απόλλωνα στην εξερεύνηση της Σελήνης Με εκκωφαντικό θόρυβο, ο νέος γιγάντιος πύραυλος της NASA, ο ισχυρότερος του κόσμου, απογειώθηκε σήμερα από τη Φλόριντα με κατεύθυνση της Σελήνη, για την πρώτη μη επανδρωμένη αποστολή του… Read More ›

Όλα είναι κυματοσωμάτια

Σωμάτια ως προς τη φύση τους, κύματα ως προς την κίνησή τους Ο Is. Newton (1642-1727) επηρεασμένος ίσως από την εικόνα της φωτεινής ακτίνας θεωρούσε ότι το φως αποτελείται από στοιχειώδη σωμάτια, δηλαδή από οντότητες που(α) είναι αδιαίρετες,(β) οδεύουν από… Read More ›

Προς την επίλυση εικασίας σχετικά με τους πρώτους αριθμούς

Πρώτοι αριθμοί (2, 3, 5, 7, 11, 13, ….) ονομάζονται οι αριθμοί που διαιρούνται μόνο με την μονάδα και τον εαυτό τους. Από τους αριθμούς αυτούς προκύπτουν όλοι οι άλλοι (οι σύνθετοι αριθμοί) με την πράξη του πολλαπλασιασμού. Με λίγα… Read More ›

Μπορούμε να ξεχωρίσουμε τις σκουληκότρυπες από τις μαύρες τρύπες;

Θεωρητικοί υπολογισμοί δείχνουν ότι οι σκουληκότρυπες – θεωρητικά προς το παρόν αστροφυσικά αντικείμενα – είναι δύσκολο να διακριθούν από τις μαύρες τρύπες Σε ταινίες επιστημονικής φαντασίας, οι σκουληκότρυπες συνήθως απεικονίζονται ως σήραγγες που οδηγούν τους ταξιδιώτες μεταξύ δύο σημείων στο… Read More ›

Το Hubble παρακολουθεί την έκρηξη σουπερνόβα

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble κατέγραψε τρεις διαφορετικές στιγμές της έκρηξης ενός σουπερνόβα στο αρχέγονο σύμπαν. Το άστρο εξερράγη πριν από 11 (και πλέον) δισεκατομμύρια χρόνια. Είναι η πρώτη λεπτομερής ματιά σε ένα σουπερνόβα τόσο νωρίς στην ιστορία του σύμπαντος. Η… Read More ›

Εστιάζοντας σε έναν (όχι πολύ) μακρινό γαλαξία

Νέες εικόνες του James Webb, από τον νάνο γαλαξία Wolf–Lundmark–Melotte (WLM) Ο WLM είναι ένας νάνος γαλαξίας στη γειτονιά του Γαλαξία μας, απέχει περίπου 3 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη. Είναι ένας σχετικά απομονωμένος γαλαξίας και οι αστρονόμοι πιστεύουν… Read More ›

Πού βρίσκονται οι ψυχρότερες περιοχές του σύμπαντος;

Η κοσμική ακτινοβολία μικροκυμάτων, το κατάλοιπο της Μεγάλης Έκρηξης που γεμίζει ολόκληρο το σύμπαν αντιστοιχεί σε μια θερμοκρασία περίπου 2,7 Κ. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι στο διάστημα, όπου υπάρχει μόνο η κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου, εμφανίζεται και η μικρότερη θερμοκρασία… Read More ›

Η ερμηνεία της υπεραγωγιμότητας του υδραργύρου

… 111 χρόνια μετά την ανακάλυψή της Ο Χάικε Κάμερλιν Όνες (Heike Kamerlingh Onnes. 1853 – 1926) ήταν Ολλανδός πειραματικός φυσικός και νομπελίστας ο οποίος πρωτοπόρησε σε μεθόδους ψύξης και διερεύνησε πως συμπεριφέρονται τα υλικά όταν ψύχονται σε θερμοκρασίες κοντά… Read More ›

Μήπως η θεωρία του πολυσύμπαντος πρέπει να εγκαταληφθεί;

Την ιδέα του πολυσύμπαντος στήριξαν(-στηρίζουν) αρκετοί φυσικοί (Stephen Hawking, Brian Greene κ.ά), ενώ κάποιοι άλλοι υποστηρίζουν ότι είναι αντιεπιστημονική, αφού οι προβλέψεις της θεωρίας είναι αδύνατο να ελεγχθούν – μια θεμελιώδης απαίτηση που καθορίζει όλες τις επιστημονικές θεωρίες. Τι μας… Read More ›

Ξεκίνησε μια νέα εποχή για την αστρονομία νετρίνων

Χρησιμοποιώντας τα δεδομένα του ανιχνευτή νετρίνων IceCube στην Ανταρκτική, οι φυσικοί αποκαλύπτουν μια κοσμική πηγή νετρίνων υψηλής ενέργειας. Στον φαινομενικά ακίνδυνο σπειροειδή γαλαξία Messier 77 (M77 ή NGC 1068) που απέχει 47 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη, ‘κρύβεται’ μια… Read More ›

Ένας ‘φανταστικός’ τύπος για τις ρίζες του τριωνύμου

Θεωρούμε την συνάρτηση του τριωνύμου (με α=1). Παραγωγίζοντας και εξισώνοντας με το μηδέν , προκύπτει ότι για , η συνάρτηση παίρνει την ελάχιστη ή μέγιστη τιμή της, Έτσι, ο γνωστός τύπος που δίνει τις ρίζες του τριωνύμου μπορεί να γραφεί… Read More ›

Ημέρα Σκοτεινής Ύλης

Σήμερα είναι η Ημέρα Σκοτεινής Ύλης. Η Σκοτεινή Ύλη είναι ελάχιστα τρομακτική σε σχέση με άλλα πράγματα που συμβαίνουν σήμερα, αλλά πολύ πιο μυστηριώδης. Την ψάχνουμε … την ψάχνουμε … και την ψάχνουμε … αλλά δεν μπορούμε να την δούμε…. Read More ›

Ο επιθανάτιος ρόγχος του ραδιοτηλεσκοπίου Arecibo

Mπορεί το διάσημο παρατηρητήριο Arecibo στο Πουέρτο Ρίκο να κατέρρευσε ολοσχερώς το 2020, όμως οι αστροφυσικοί θα συνεχίσουν να δημοσιεύουν την ανάλυση των δεδομένων που συγκεντρώθηκαν πριν την κατάρρευσή του. Για παράδειγμα, η δημοσίευση της 22ας Σεπτεμβρίου του 2022 με… Read More ›

Ημέρα του ολοκληρώματος

Σαν σήμερα πριν από 347 χρόνια [29 Οκτωβρίου του 1675] ο Gottfried Leibniz έγραψε για πρώτη φορά το σύμβολο του ολοκληρώματος ∫ Το σύμβολο του ολοκληρώματος ∫ είναι ένα ‘τεντωμένο’ S που σημαίνει άθροισμα. Έτσι το ∫dx σημαίνει το άθροισμα… Read More ›

Η ισχυρή δύναμη μπορεί να μην είναι τόσο ισχυρή

… όσο προβλέπει η θεωρία Μια ακριβής μέτρηση του τρόπου με τον οποίο η δομή ενός πρωτονίου παραμορφώνεται σε ένα ηλεκτρικό πεδίο Τα πρωτόνια και τα νετρόνια συνίστανται από μικρότερα σωματίδια που ονομάζονται κουάρκ, τα οποία συγκρατούνται μεταξύ τους διαμέσου… Read More ›

Πού βρίσκεται το μέγιστο στο φάσμα μέλανος σώματος;

Το 1893 ο Γερμανός Wilhelm Wien (Νόμπελ Φυσικής 1911) απέδειξε χρησιμοποιώντας κλασική θερμοδυναμική, αυτό που είχε ήδη παρατηρήσει ποιοτικά ο Αμερικανός Samuel Langley: ότι το μήκος κύματος στο οποίο εκπέμπεται η περισσότερη ποσότητα ακτινοβολίας ενός θερμού (μέλανος) σώματος είναι αντιστρόφως… Read More ›

Ένα σχοινί κρέμεται από ελικόπτερο

Ένα ελικόπτερο πετάει οριζόντια με σταθερή ταχύτητα. Ένα εύκαμπτο (μή εκτατό) ομοιόμορφο σχοινί κρέμεται από το ελικόπτερο. Η αντίσταση του αέρα δεν είναι αμελητέα. Ποιό από τα παρακάτω σχήματα θα πάρει το σχοινί καθώς το ελικόπτερο θα κινείται προς τα… Read More ›

Θεωρητικές και Θετικές Επιστήμες

Οι δύο κουλτούρες και οι διατομές τους Το ζήτημα της σχέσης μεταξύ θεωρητικών και θετικών επιστημών αποτελεί επί δεκαετίες αντικείμενο εκτεταμένου στοχασμού και διαλόγου· έχει άραγε η σχέση αυτή τον χαρακτήρα μιας δημιουργικής, αλληλοτροφοδοτούμενης συνύπαρξης, ή πρόκειται για δύο απολύτως… Read More ›

Στέφανος Τραχανάς: ‘Παίζει ακόμη ζάρια με τον κόσμο ο θεός;’

(νεώτερη ενημέρωση) Το Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης διοργανώνει εκδήλωση αναγνώρισης του Στέφανου Λ. Τραχανά για την επί τέσσερις δεκαετίες εθελοντική, αδιάλειπτη, και ιδιαίτερα ποιοτική διδασκαλία μαθημάτων προχωρημένης φυσικής σε πολλές γενιές φοιτητών του Τμήματος, την Τετάρτη 26 Οκτωβρίου 2022, στις 15:00 Αμφιθέατρο Β’,… Read More ›

Ολική έκλειψη του πλανήτη Δία από τον Δείμο

Ο δορυφόρος του Άρη Δείμος συναντά τον Δία και τους 4 μεγαλύτερους δορυφόρους του Το παραπάνω βίντεο προέκυψε από μια σειρά 80 διαδοχικών φωτογραφιών που τραβήχτηκαν από κάμερα υψηλής ανάλυσης του Mars Express στις 14 Φεβρουαρίου 2022. Σε πρώτο πλάνο,… Read More ›

Γιατί οι επιταχυντές σωματιδίων είναι τα ισχυρότερα μικροσκόπια

Το ανθρώπινο μάτι έχει πολύ περιορισμένη γωνιακή ανάλυση. Δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε σημεία που απέχουν μεταξύ τους γωνιακή απόσταση 0,02 μοίρες. Αυτό αντιστοιχεί σε παρατήρηση δυο σημείων από απόσταση 30 cm μπροστά από τα μάτια μας που απέχουν μεταξύ τους… Read More ›

Ένα πείραμα απορρόφησης της σκοτεινής ύλης

Aναλύθηκαν τα πρώτα δεδομένα ενός πειράματος που στοχεύει στην άμεση ανίχνευση της σκοτεινής ύλης. Το εν λόγω πείραμα αναζητά μια μορφή σκοτεινής ύλης που είναι γνωστή ως φερμιονική σκοτεινή ύλη, διαμέσου της απορρόφησής της από πυρήνες Ξένου. Κατά την τελευταία… Read More ›

Η πρώτη φορά που ο άνθρωπος άλλαξε την τροχιά ενός αστεροειδούς!

Πριν από δυο εβδομάδες η NASA καθοδήγησε ένα διαστημόπλοιο έτσι ώστε να συντριβεί σε έναν μικρό αστεροειδή που ονομάζεται Δίμορφος. O Δίμορφος βρίσκεται σε τροχιά γύρω από έναν μεγαλύτερο αστεροειδή, τον Δίδυμο. Η εν λόγω αποστολή της NASA αναφέρεται επίσημα… Read More ›

1 προς 6 οι πιθανότητες για έναν πυρηνικό παγκόσμιο πόλεμο

Ο φυσικός Μαξ Τέγκμαρκ (Max Tegmark) κάνει μια εκτίμηση των πιθανοτήτων για έναν επικείμενο ολοκληρωτικό πυρηνικό πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ-Ρωσίας, ίσως και Κίνας. Σύμφωνα με την τωρινή του εκτίμηση η πιθανότητα είναι ίση με την πιθανότητα να χάσει κανείς στη ρώσικη ρουλέτα με εξάσφαιρο… Read More ›

Το ενεργειακό παράθυρο Gamow

Στο εσωτερικό των άστρων πραγματοποιούνται πυρηνικές αντιδράσεις σύντηξης, όπως συνέβη και κατά την διάρκεια των πρώτων λεπτών μετά την Μεγάλη Έκρηξη. Για να συμβεί μια πυρηνική αντίδραση σύντηξης πρέπει δύο πυρήνες να έρθουν πολύ κοντά ώστε οι ελκτικές ισχυρές πυρηνικές… Read More ›

Αστροφυσικά χαμόγελα

Η πρώτη Παρασκευή του Οκτωβρίου έχει καθιερωθεί ως η παγκόσμια ημέρα χαμόγελου. Το σύνθημα της ημέρας είναι: «Κάνε μια πράξη καλοσύνης. Βοήθησε ένα πρόσωπο να χαμογελάσει». Τα άτομα ενθαρρύνονται να ανταλλάσσουν χαμόγελα για να δημιουργήσουν, έστω και για μια ημέρα,… Read More ›

Τι θα συμβεί αν πέσουμε σε μια μαύρη τρύπα;

Η πτώση σε μια μαύρη τρύπα είναι ένα από τα αγαπημένα θέματα της επιστημονικής φαντασίας. Στο βίντεο που ακολουθεί, ο Dr. Don Lincoln του Fermilab μας εξηγεί τι συμβαίνει, παρουσιάζοντας τα επιστημονικά δεδομένα που καταρρίπτουν τους μύθους:.

Το μέγεθος των δορυφόρων του Δία

Μέχρι σήμερα έχει επιβεβαιωθεί η ύπαρξη 80 φυσικών δορυφόρων του Δία, εκ των οποίων οι 57 έχουν ονομαστεί επίσημα. Ο Δίας είναι ο πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος με τους περισσότερους δορυφόρους. Οι μεγαλύτεροι από αυτούς είναι οι τέσσερις δορυφόροι… Read More ›

Βραβείο Νόμπελ Χημείας 2022

Παρακολουθείστε την ανακοίνωση του βραβείου Νόμπελ Χημείας 2022: (νεώτερη ενημέρωση) Η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών απονέμει το βραβείο Νόμπελ Χημείας 2022 στους Carolyn R. Bertozzi, Morten Meldal και K. Barry Sharpless «για την ανάπτυξη της κλικ χημείας και της βιοορθογωνικής… Read More ›

Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2022

Θα βραβευθούν με Νόμπελ οι ‘αιώνιοι’ υποψήφιοι από το ερευνητικό πεδίο της Κβαντικής Φυσικής, Alain Aspect, John Clauser και Anton Zeilinger;  Παρακολουθείστε την ανακοίνωση του βραβείου Νόμπελ Φυσικής 2022: (νεώτερη ενημέρωση) Τα προγνωστικά επαληθεύθηκαν! Οι Alain Aspect (ο άνθρωπος που απέδειξε πειραματικά ότι ο Θεός… Read More ›

Το σπάσιμο του καθρέφτη της ομοτιμίας

Τον Νοέμβριο του 1954, ο Wolfgang Pauli – ένας από τους μεγαλύτερους φυσικούς του 20ου αιώνα – είδε ένα όνειρο τόσο παράξενο ώστε ακόμη και μετά από τρία χρόνια το συγκρατούσε στη μνήμη του. Όπως συνήθιζε το περιέγραψε σε μια… Read More ›

Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής 2022

(νεώτερη ενημέρωση) Το Νόμπελ Ιατρικής 2022 απονεμήθηκε στον Σουηδό Svante Pääbo «για τις ανακαλύψεις του σχετικά με το γονιδίωμα των εξαφανισμένων ανθρωπίνων και την ανθρώπινη εξέλιξη». Ο Svante Pääbo πέτυχε κάτι φαινομενικά αδύνατο: την αλληλούχιση του γονιδιώματος του Νεάντερταλ, ενός… Read More ›

Πιθανοί υποψήφιοι για το Νόμπελ Φυσικής 2022

Από αύριο ξεκινούν οι απονομές των βραβείων Νόμπελ. Την Δευτέρα 3 Οκτωβρίου ανακοινώνεται το Νόμπελ Ιατρικής, την Τρίτη 4 Οκτωβρίου το Νόμπελ Φυσικής και την Τετάρτη, 5 Οκτωβρίου το Νόμπελ Χημείας. Τι λένε οι φετινές προβλέψεις για το βραβείο Νόμπελ… Read More ›

Έκλειψη Ηλίου στις 25 Οκτωβρίου, ορατή στην Ελλάδα

(νεώτερη ενημέρωση 25/10/2022) Σήμερα εγκαινιάστηκε το νέο ηλιακό τηλεσκόπιο του Αστεροσκοπείου του ΑΠΘ και η πρώτη εικόνα που έδωσε ήταν της μερικής έκλειψης του Ήλιου από τη Σελήνη που ολοκληρώθηκε πριν από λίγα λεπτά! Εκτός από την σκιά της Σελήνης… Read More ›

Η σύγκρουση του DART με τον αστεροειδή Δίμορφο

…. όπως την είδαν τα διαστημικά τηλεσκόπια Hubble και James Webb Το διαστημικό σκάφος της NASA, DART στις 26 Σεπτεμβρίου 2022 συγκρoύστηκε με τον αστεροειδή Δίμορφο προκειμένου να τον εκτρέψει από την πορεία του. Σύμφωνα με τη NASA ταχύτητα της πρόσκρουσης ήταν 22.000… Read More ›

Η ευτυχέστερη στιγμή του Αϊνστάιν

Από την απλή παρατήρηση ότι ένα άτομο που πέφτει ελεύθερα δεν αισθάνεται το βαρυτικό πεδίο προέκυψε το μεγαλύτερο άλμα στην σκέψη του Αϊνστάιν, την συνειδητοποίηση ότι η βαρύτητα μπορεί να είναι ισοδύναμη με την επιτάχυνση. Ότι η βαρύτητα επηρεάζει όλα… Read More ›

Οι τελευταίες εικόνες του DART πριν την πρόσκρουσή του με τον Δίμορφο

… και η καταγραφή της πρόσκρουσης από γήινα τηλεσκόπια! (νεώτερη ενημέρωση) Η αποστολή DART της NASA πραγματοποίησε με επιτυχια την πρώτη δοκιμή πλανητικής άμυνας με σκοπό την εκτροπή αστεροειδούς. Το διαστημικό σκάφος της NASA, DART συγκρoύστηκε με τον αστεροειδή Δίμορφο (*),… Read More ›

Τα 9 επίπεδα του τίποτα

Στο βίντεο που ακολουθεί η φυσικός Sabine Hossenfelder επιχειρεί να ορίσει το τίποτα ή τα 9 επίπεδα του τίποτα. Προβληματίζεται επίσης για το αν το σύμπαν δημιουργήθηκε από το τίποτα και ψάχνει την καλύτερη απάντηση στο ερώτημα «γιατί υπάρχει κάτι… Read More ›

Κοιτώντας ψηλά

Παρακολουθείστε την σύγκρουση του διαστημικού σκάφους DART με τον αστεροειδή Δίμορφο Τα διαστημικά τηλεσκόπια James Webb και Hubble και η διαστημική απαοστολή Lucy, θα προσπαθήσουν να παρακολουθήσουν την πρώτη εκτροπή αστεροειδούς στην διαστημική ιστορία από το διαστημικό σκάφος DART. Όμως την… Read More ›

Η επιβράβευση των κβαντικών αλγορίθμων με 3 εκατ. δολάρια

… και τα υπόλοιπα βραβεία Breakthrough σχετικά με την Φυσική Το βραβείο θεμελιώδους φυσικής 2023 των 3 εκατομμυρίων δολαρίων από το Breakthrough Prize Foundation μοιραζονται οι φυσικοί:Charles H. Bennett, IBM Thomas J. Watson Research CenterGilles Brassard, Université de MontréalDavid Deutsch,… Read More ›

Το κβαντικό φαινόμενο σήραγγας κάνει το DNA πιο ασταθές

Το παράξενο φυσικό φαινόμενο της κβαντικής σήραγγας μπορεί να προκαλέσει μεταλλάξεις γονιδίων Οι βιολόγοι υποθέτουν ότι τα περίεργα (και εντελώς ακατανόητα στους περισσότερους) κβαντικά φαινόμενα παίζουν έναν σχετικά αμελητέο ρόλο μέσα στο κύτταρο. Όμως σύμφωνα με μια πρόσφατη θεωρητική ανάλυση… Read More ›

Ο πλανήτης Ποσειδώνας με την υπέρυθρη όραση του James Webb

Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb έδειξε για μια ακόμη φορά τις δυνατότητές του, φωτογραφίζοντας τον Ποσειδώνα και τους δακτυλίους του. Είναι οι πιο καθαρές φωτογραφίες των δακτυλίων του μακρινού πλανήτη που έχουν τραβηχτεί εδώ και πάνω από τρεις δεκαετίες, από τότε που… Read More ›

Το James Webb παρατηρεί τον πλανήτη Άρη

Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb κατέγραψε για πρώτη φορά εικόνες και φάσματα του πλανήτη Άρη στις 5 Σεπτεμβρίου 2022. Οι υπέρυθρες παρατηρήσεις του τηλεσκοπίου συμπληρώνουν τα δεδομένα συλλέγονται από άλλα τηλεσκόπια, διαστημικά σκάφη σε τροχιά γύρω από τον Άρη και… Read More ›

Πόσα μυρμήγκια υπάρχουν στη Γη;

Το γεγονός ότι τα μυρμήγκια είναι «πανταχού παρόντα» έχει ωθήσει πολλούς φυσιοδίφες να αναλογιστούν τον ακριβή αριθμό τους στη Γη, αλλά δεν υπήρχαν συστηματικές και επιστημονικά τεκμηριωμένες εκτιμήσεις. Σε μια έρευνα που δημοσεύθηκε χτες με τίτλο «The abundance, biomass, and… Read More ›

Ακούστε τον μετεωρίτη που χτυπά τον πλανήτη Άρη

…. όπως καταγράφηκε από το InSight της NASA Το InSight ανίχνευσε τα σεισμικά κύματα από μετεωρίτη που έπεσε στην επιφάνεια του Άρη και κατέγραψε τον ήχο της πρόσκρουσης στην επιφάνεια του Άρη. Μια τέτοια καταγραφή γίνεται για πρώτη φορά στην… Read More ›

Νέοι αισθητήρες για ακριβέστερες μετρήσεις βαρυτικών κυμάτων

Η πρώτη άμεση παρατήρηση βαρυτικών κυμάτων πριν από επτά χρόνια πυροδότησε μια επανάσταση στην αστρονομία και την κοσμολογία. Έκτοτε, οι επιστήμονες αναζητούν νέους τρόπους για να βελτιώσουν τους ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων. Για παράδειγμα ο Jiri Smetana στο Πανεπιστήμιο του Birmingham… Read More ›

Η άλγεβρα των Μεγάλων Ενοποιημένων Θεωριών

Ο John Carlos Baez (καθηγητής μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Riverside) παρουσιάζει στο κανάλι του Timothy Nguyen τα συναρπαστικά μαθηματικά μοτίβα του Καθιερωμένου Προτύπου των στοιχειωδών σωματιδίων που οδήγησαν στις Μεγάλες Ενοποιημένες Θεωρίες (GUTs): Το Καθιερωμένο Πρότυπο της σωματιδιακής… Read More ›

Η αρχή της ισοδυναμίας κάτω από ένα «μικροσκόπιο»

Πρόκειται για τον τίτλο ενός κόμικ που περιγράφει τα αποτελέσματα της δορυφορικής αποστολής MicroSCOPE, η οποία διερεύνησε την ασθενή αρχή της ισοδυναμίας, επιβεβαιώνοντας με εκπληκτική ακρίβεια την ισότητα αδρανειακής και βαρυτικής μάζας: πηγή: https://physics.aps.org/articles/v15/95

Η συνάρτηση του Lev Landau

Υπάρχουν κάποιες χαρακτηριστικές μαθηματικές συναρτήσεις που φέρουν το όνομα των φυσικών που τις ανακάλυψαν. Όπως η κλιμακωτή συνάρτηση του Heaviside που εισήχθη από τον Oliver Heaviside για να υπολογίσει το ηλεκτρικό ρεύμα όταν κλείνει ένα ηλεκτρικό κύκλωμα. Άλλο πολύ γνωστό παράδειγμα είναι… Read More ›

Βραβείο Nobel τρελής Φυσικής 2022

Τα βραβεία Νόμπελ της τρελής επιστήμης (Ig Nobel) δίνονται σε αντισυμβατικές μελέτες και ανακαλύψεις, πολλές από τις οποίες δημοσιεύονται ακόμα και σε σοβαρά επιστημονικά περιοδικά. Mε σύνθημα «πρώτα σε κάνουν να γελάσεις, μετά να σκεφθείς», τα βραβεία Ig απονέμονται από το… Read More ›

Εντυπωσιακές λεπτομέρειες από την επιφάνεια του Άρη (βίντεο)

Το Perseverance Mars Rover της NASA έφτασε στο αρχαίο δέλτα στον κρατήρα Jezero, ένα από τα καλύτερα μέρη του πλανήτη Άρη για να αναζητήσει πιθανά σημάδια αρχέγονης ζωής. Το δέλτα είναι μια περιοχή για την οποία οι επιστήμονες υποθέτουν ότι… Read More ›

Οι ανακαλύψεις του Perseverance στον πλανήτη Άρη

Ενημέρωση της NASA για τα κυριότερα σημεία από τον πρώτο ενάμιση χρόνο της εξερεύνησης του Άρη από το διαστημικό όχημα Perseverance. Το διαστημικό όχημα βρίσκεται στον κρατήρα Jezero του Άρη από τον Φεβρουάριο του 2021 και συλλέγει δείγματα πετρωμάτων και… Read More ›

Τα θέματα Φυσικής στις πανελλαδικές εξετάσεις του 1974

Οι πανελαδικές εξετάσεις το 1974 πραγματοποιήθηκαν με καθυστέρηση (από τις 30 Αυγούστου έως στις 13 Σεπτεμβρίου) εξαιτίας της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο και της γενικής επιστράτευσης που επακολούθησε, συμπεριλαμβάνοντας πολλούς καθηγητές δημόσιας και ιδιωτικής εκπαίδευσης. Στο βίντεο που ακολουθεί πρακολουθούμε… Read More ›

Η ενεργειακή κρίση «συνθλίβει» τον μεγαλύτερο επιταχυντή σωματιδίων στον κόσμο

Το CERN εκπονεί σχέδια για αδρανοποίηση των πειραμάτων του, συμπεριλαμβανομένου του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων (LHC), εφόσον η Γαλλία έχει έλλειψη ηλεκτρικής ενέργειας. Ποιός τροφοδοτεί με ηλεκτρική ενέργεια το CERΝ; Όταν ιδρύθηκε το CERN το 1954, ένας υποσταθμός στην ελβετική πλευρά… Read More ›

Η διάδοση της «βασιλείας» του Καρόλου Γ’

Ο φυσικός John Stewart Bell (1928 – 1990) γενννήθηκε στο Μπέλφαστ της Βορείου Ιρλανδίας και έγινε γνωστός από την διατύπωση του θεωρήματος Bell, το οποίο έβαλε ταφόπλακα σε κάθε θεωρία κρυμμένων μεταβλητών στην Κβαντική Φυσική. Φημολογείται ότι τη χρονιά που πέθανε… Read More ›

Η πρώτη εκτροπή αστεροειδούς στην διαστημική ιστορία

Το διαστημικό σκάφος DART θα επιχειρήσει να αλλάξει την τροχιά του αστεροειδούς Δίμορφου στις 26 Σεπτεμβρίου Το διαστημικό σκάφος Double Asteroid Redirection Test (DART) της NASA έριξε την πρώτη του ματιά στο ζεύγος αστεροειδών Δίδυμου-Δίμορφου. Ο διαμέτρου 780 μέτρων Δίδυμος… Read More ›

Από αγάπη για τα νετρίνα

Το πείραμα CUPID-0 παρουσίασε έναν ανιχνευτή νέας τεχνολογίας που στοχεύει στην διερεύνηση της διπλής διάσπασης βήτα χωρίς νετρίνα. Η ραδιενέργεια βήτα είναι μια διαδικασία κατά την οποία στο εσωτερικό του πυρήνα ένα νετρόνιο μετατρέπεται σε πρωτόνιο εκπέμποντας ένα ηλεκτρόνιο και… Read More ›

Tο James Webb συλλαμβάνει μια κοσμική ταραντούλα

H παραπάνω εικόνα από την κάμερα εγγύς υπέρυθρης ακτινοβολίας (Near Infrared Camera, NIRCam) του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb, καλύπτει εύρος 340 ετών φωτός μας και δείχνει την περιοχή σχηματισμού άστρων του Νεφελώματος Ταραντούλα, αποκαλύπτοντας δεκάδες χιλιάδες νέα άστρα που δεν είχαμε δει μέχρι σήμερα…. Read More ›

Η ανατολή του ήλιου από τον πλανήτη Άρη

Το διαστημικό όχημα Mars Perseverance της NASA φωτογράφισε την ανατολή του ήλιου στον πλανήτη Άρη στις 4 Σεπτεμβρίου 2022 (Sol 548), χρησιμοποιώντας την αριστερή κάμερα πλοήγησης Navcam: Η παραπάνω εικόνα προέκυψε από την επεξεργασία που έκανε ο Paul Byrne στην… Read More ›

Δύο αλληλοκαλυπτόμενοι σπειροειδείς γαλαξίες

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble (και όχι το James Webb) έδωσε στη δημοσιότητα μια εντυπωσιακή εικόνα με δυο αλληλοκαλυπτόμενους γαλαξίας. Οι δύο γαλαξίες, με τα περίεργα ονόματα SDSS J115331 και LEDA 2073461, βρίσκονται σε απόσταση πάνω από ένα δισεκατομμύριο έτη φωτός… Read More ›

Τι είναι οι μαύρες τρύπες;

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα αστρονομικά αντικείμενα είναι η μαύρη τρύπα. Αλλά είναι επίσης και από τα πιο παρεξηγημένα. Στο βίντεο που ακολουθεί ο Dr. Don Lincoln από το Fermilab καταρρίπτει ορισμένες κοινές παρανοήσεις σχετικά με τις μαύρες τρύπες και… Read More ›

 Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb παρατηρεί τον «Γαλαξία Φάντασμα»

Η παραπάνω εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb μας δείχνει την καρδιά του γαλαξία Messier 74 ή NGC 628, που είναι γνωστός και ως Γαλαξίας Φάντασμα. Το Webb αποκάλυψε τα λεπτά νήματα αερίου και σκόνης στους τεράστιους σπειροειδείς βραχίονες… Read More ›

Ραδιοτηλεσκόπια που αναζητούν εξωγήινη ζωή ανίχνευσαν το Voyager 1

…. στο διαστρικό διάστημα Η συστοιχία ραδιοηλεσκοπίων Allen στην Καλιφόρνια ανίχνευσε σήμα από το διαστημικό σκάφος Voyager 1, το οποίο εκτοξεύτηκε πριν από 45 χρόνια και κινείται πέρα από τα όρια του ηλιακού μας συστήματος, πολύ μακριά από την τροχιά… Read More ›

Λύθηκε το παράδοξο της μαύρης τρύπας;

Mαύρες τρύπες, σκουληκότρυπες, κβαντική σύμπλεξη, Αϊνστάιν, μυστηριώδεις νήσοi και μια νέα φυσική που βλέπει πως το εσωτερικό μιας μαύρης τρύπας βρίσκεται μυστικά και στο εξωτερικό της! Οι μαύρες τρύπες είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στη φυσική. Επί δεκαετίες, οι… Read More ›

Το αρχαιότερο γαλαξιακό σμήνος που έχουμε δει μέχρι σήμερα

Άλλη μια ανακάλυψη του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb (*) Ο βομβαρδισμός από ρεκόρ «μετατοπίσεων προς το ερυθρό» εξαιτίας των παρατηρήσεων του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb συνεχίζεται. Από τις πρώτες κιόλας ημέρες λειτουργίας του το James Webb έχει δικαιώσει τους κατασκευαστές του… Read More ›

Η Γαία αποκαλύπτει το παρελθόν και το μέλλον του Ήλιου

Βασιζόμενοι στα πρόσφατα δεδομένα χαρτογράφησης άστρων από την αποστολή Gaia της ESA, οι αστρονόμοι θα μπορούν να προβλέψουν το μέλλον του Ήλιου μας με πολύ μεγάλη ακρίβεια. Το διάγραμμα Hertzsprung-Russell (HR), αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα διαγράμματα της αστροφυσικής. Επινοήθηκε… Read More ›

Γιατί ο αριθμός 7 είναι παράξενος;

Ένας λόγος για τον οποίο το 7 θα μπορούσε να χαρακτηριστεί παράξενο, είναι γιατί είναι παράξενος ο τρόπος προσδιορισμού της διαιρετότητας ενός σχετικά μεγάλου αριθμού με το 7. Ένας αριθμός είναι διαιρετός με το 7, αρκεί ο νέος αριθμός που… Read More ›

Νέες εντυπωσιακές φωτογραφίες του Δία από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb

Αμερικανοί αστρονόμοι έδωσαν στη δημοσιότητα νέες εντυπωσιακές φωτογραφίες του Δία, τις πρώτες που τράβηξε το νέο ισχυρό διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb από τον μεγαλύτερο πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος. Οι υπέρυθρες φωτογραφίες που τραβήχτηκαν στο τέλος Ιουλίου και στη συνέχεια… Read More ›

O πρώτος καφέ νάνος που εντόπισε το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb

Οι καφέ (φαιοί) νάνοι δεν είναι ούτε άστρα, ούτε πλανήτες. Θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως αποτυχημένα άστρα. Μπορεί να έχουν περίπου το μέγεθος του πλανήτη Δία, αλλά η μάζα τους είναι 13 έως 80 φορές μεγαλύτερη από τη μάζα του… Read More ›

Δεν βρήκε νερό στον Άρη το Mars InSight

… τουλάχιστον σε βάθος τριακοσίων μέτρων κάτω από τα «πόδια του» Σύμφωνα με μια νέα μελέτη, δεν υπάρχουν οι μεγάλες ποσότητες νερού σε υγρή ή παγωμένη μορφή που αναμένονταν στο υπέδαφος του πλανήτη Άρη. Τουλάχιστον όχι στην περιοχή του ισημερινού,… Read More ›

Οι άλγεβρες Lie στην Φυσική των σωματιδίων

Στην κλασική μηχανική του Hamilton η κατάσταση ενός δυναμικού συστήματος περιγράφεται από τις n γενικευμένες συντεταγμένες θέσης και τις n γενικευμένες ορμές . Oι συνολικά N=2n μεταβλητές ονομάζονται κανονικές μεταβλητές του συστήματος. Τα φυσικά μεγέθη όπως η ενέργεια και ορμή… Read More ›

Νέο παγκόσμιο ρεκόρ έντασης μαγνητικού πεδίου

Η Κινεζική Ακαδημία Επιστημών ανακοίνωσε ότι ένας υβριδικός μαγνήτης στην Εγκατάσταση Σταθερού Υψηλού Μαγνητικού Πεδίου(SHMFF)στην πόλη Χεφέι πέτυχε νέο παγκόσμιο ρεκόρ έντασης σταθερού μαγνητικού πεδίου, παράγοντας ένα σταθερό μαγνητικό πεδίο έντασης 45,22 Τέσλα στις 12 Αυγούστου [αν και το 2019 είχαν παραχθεί 45,5 Tesla… Read More ›

Αντιύλη: 2 ή 3 πράγματα που (δεν) ξέρω γι’ αυτήν

Όλα τα άτομα περιέχουν αντιύλη Τα πιο γνωστα υποατομικά σωματίδια είναι το πρωτόνιο, το νετρόνιο και το ηλεκτρόνιο. Αυτά τα σωματίδια σχηματίζουν τα άτομα από τα οποία συνίσταται το σώμα μας και ο κόσμος που μας περιβάλλει. Από αυτά, μόνο… Read More ›

Ένα κυματοπακέτο με πολλές συνιστώσες

Η μελέτη του κυματοπακέτου που προκύπτει από την επαλληλία πολλών αρμονικών κυμάτων, μπορεί να μας οδηγήσει στην απόδειξη του θεωρήματος εύρους ζώνης – το «κλασικό ανάλογο» της αρχής αβεβαιότητας του Χάιζενμπεργκ. Αρχικά θα προσεγγίσουμε την επαλληλία n αρμονικών κυμάτων με… Read More ›

Ο εντοπισμός ενός γαλαξιακού επιταχυντή σωματιδίων Pevatron

Είναι 100 φορές ισχυρότερος από τον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) Οι κοσμικές ακτίνες βομβαρδίζουν συνεχώς τη Γη από όλες τις κατευθύνσεις. Το ενεργειακό φάσμα αυτών των σωματιδίων – τα οποία είναι κυρίως πρωτόνια και άλλοι ατομικοί πυρήνες – προσεγγίζεται με… Read More ›

Το θεώρημα εύρους ζώνης και η αρχή της αβεβαιότητας

Η αρχή της αβεβαιότητας του Χάιζενμπεργκ είναι συνέπεια της αρχής του κυματοσωματιδιακού δυϊσμού της ύλης. Σύμφωνα με αυτή ένα σωματίδιο με απόλυτα καθορισμένη ορμή – και επομένως με αβεβαιότητα στην ορμή , είναι ταυτόχρονα και ένα κύμα με καθορισμένο μήκος… Read More ›

10 χρόνια στον πλανήτη Άρη

Συμπληρώθηκαν δέκα ολόκληρα χρόνια από την ‘προσγείωση’ του διαστημικού οχήματος Curiosity της NASA στον πλανήτη Άρη. Παρά τα σημάδια φθοράς που φέρει η ακούραστη ‘Περιέργεια’, συνεχίζει την αποστολή της μελέτης της επιφάνειας του Άρη και της αναζήτησης αποδείξεων αρχέγονης μικροβιακής… Read More ›

To James Webb είδε και το Earendel

.. το πιο μακρινό άστρο στο σύμπαν που είναι γωστό μέχρι σήμερα Πριν από πέντε μήνες το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble «είδε» το φως του πιο μακρινού μεμονωμένου άστρου που έχει ποτέ παρατηρηθεί μέχρι σήμερα. Το άστρο, το οποίο ονομάστηκε Earendel (σημαίνει… Read More ›