Ήταν 14 Φεβρουαρίου του 1982 όταν η πειραματική διάταξη που έστησε ο νεαρός πειραματικός φυσικός Blas Cabrera στο υπόγειο εργαστήριο του Stanford, κατέγραψε την διέλευση ενός μαγνητικού μονοπόλου. Δυστυχώς όμως μετά από αυτή την ανίχνευση του μαγνητικού μονοπόλου, η συσκευή του Cabrera (αλλά και άλλες πειραματικές διατάξεις άλλων ερευνητών) δεν κατέγραψαν ποτέ μέχρι σήμερα ένα δεύτερο μαγνητικό μονόπολο.
Τώρα φαίνεται να έχουμε μια παρόμοια ιστορία, όχι με μαγνητικό μονόπολο αλλά με σωματίδιο σκοτεινής ύλης(*). Πριν από μερικές ημέρες σε ένα συνέδριο Σωματιδιακής Αστροφυσικής στην Ιαπωνία οι ερευνητές του πειράματος LUX-ZEPLIN (LZ) ανακοίνωσαν την καταγραφή ενός και μοναδικού πιθανού σωματιδίου σκοτεινής ύλης. Η ανίχνευση έγινε στις 16 Ιουνίου του 2023, 39 δευτερόλεπτα μετά τις 3:22 μ.μ. από τον ανιχνευτή LZ που βρίσκεται 1600 μέτρα κάτω από τους Μαύρους Λόφους της Νότιας Ντακότα. Αν το σήμα προκλήθηκε από σωματίδιο σκοτεινής ύλης WIMP(**), θα είχε μάζα τουλάχιστον 200 GeV/c2 (200 φορές την μάζα ενός πρωτονίου). Σύμφωνα με την στατιστική ανάλυση των ερευνητών υπάρχει μια πιθανότητατα περίπου 0,5% το γεγονός να οφείλεται – όχι σε σκοτεινή ύλη – αλλά να είναι κάποιο τυχαίο σήμα του υποβάθρου.
«Βρίσκουμε εξαιρετικά ενδιαφέρον ότι βλέπουμε αυτό το συμβάν στα δεδομένα, στην περιοχή όπου περιμένουμε να εμφανιστεί η σκοτεινή ύλη και τα ανταγωνιστικά σήματα υποβάθρου είναι πολύ χαμηλά», δήλωσε ο Rick Gaitskell, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Brown και εκπρόσωπος του LZ. «Όμως με μόνο ένα γεγονός, δεν θέλουμε να προτρέχουμε. Δεν ισχυριζόμαστε ότι έχουμε δει τη σκοτεινή ύλη. Αλλά είδαμε κάτι ενδιαφέρον που θέλουμε να μοιραστούμε με την επιστημονική κοινότητα για να ακούσουμε τις απόψεις της».
(*) Η γνωστή ύλη που μας περιβάλλει και από την οποία είμαστε φτιαγμένοι αποτελεί περίπου το 5% του σύμπαντος. Το υπόλοιπο περιεχόμενο του σύμπαντος όχι μόνο δεν το βλέπουμε, αλλά στην ουσία δεν έχουμε ιδέα περί τίνος πρόκειται. Πρόκειται για την σκοτεινή ύλη που αποτελεί το 27% του σύμπαντος – η βαρύτητα της οποίας δεν αφήνει τους γαλαξίες και τον κοσμικό ιστό να διαλυθούν, ενώ το υπόλοιπο 68%, είναι η σκοτεινή ενέργεια, η οποία προκαλεί την επιταχυνόμενη διαστολή του σύμπαντος. Για το τι ακριβώς είναι η σκοτεινή ύλη (και η σκοτεινή ενέργεια), δεν έχουμε ιδέα! Η σκοτεινή ύλη φαίνεται να αλληλεπιδρά μόνον βαρυτικά με την γνωστή ύλη και τον εαυτό της. Οι φυσικοί κάνουν διάφορες υποθέσεις για την ύπαρξη σωματιδίων σκοτεινής ύλης και πασχίζουν να τα ανιχνεύσουν.
(**) WIMPs=Weakly Interacting Massive Particles (Ασθενώς Αλληλεπιδρώντα Σωματίδια μεγάλης Μάζας)
διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες:
1. LZ Sees Surprising Result in Search for Dark Matter – https://newscenter.lbl.gov/2026/09/01/lz-sees-surprising-result-in-search-for-dark-matter/
2. Search for dark matter particle interactions in an extended nuclear recoil energy
window with the LUX-ZEPLIN (LZ) experiment – https://lz.lbl.gov/wp-content/uploads/sites/6/2026/08/LZ
Κατηγορίες:ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΥΛΗ, ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΗ ΣΩΜΑΤΙΑ
physicsgg 
Θυμάμαι από τα φοιτητικά μου χρόνια στην Αμερική την δεκαετία του 70 μια «μεγάλη επιστημονική ανακάλυψη» από το Stanford – εκπρόσωπος Καθηγητής της Επιστημονικής Ομάδας που έκανε την ανακάλυψη έδωσε διάλεξη στο Πανεπιστήμιο του Illinois που φοιτούσα – που ούτε λίγο ούτε πολύ ισχυρίστηκαν ότι είδαν σωματίδια με fractional charge +/- 2/3 το φορτίο του ηλεκτρονίου, επιβεβαιώνοντας τις προβλέψεις της θεωρίας για τα quarks. Ευτυχώς κράτησαν σχετικά χαμηλό προφίλ και δεν πανηγύριζαν με…αλλαλαγμούς, οπότε γλίτωσαν το ρεζιλίκι των λάθος δεδομένων τους. Υπάρχει μεγάλη πίεση στα μεγάλα Πανεπιστήμια για επιστημονικές ανακαλύψεις και συχνά δεν γίνεται ο ενδελεχής έλεγχος που οφείλεται. Οπότε δεν εκπλήσσομαι με την «ανακάλυψη» της διέλευσης ενός μαγνητικού μονοπόλου από το ίδιο Πανεπιστήμιο. Άγιο είχα που δεν αποδέχτηκα μια προσφορά να κάνω post-doc σε αυτό το Πανεπιστήμιο. Με ρώτησαν γιατί αρνήθηκα και τους είπα ότι η αμοιβή δεν έφτανε για να επιβιώσει κάποιος στο Stanford και μου απάντησαν ότι το ονόρε να έχω κάνει post-doc στο Stanford ήταν όλα τα…λεφτά, και ας ζούσα σαν μοναχός για 2 χρόνια. Θα ζούσα όμως όταν το μεγαλύτερο μέρος της αμοιβής πήγαινε στο ενοίκιο;