Νέα παράταση ζωής για το ιστορικό διαστημόπλοιο της NASA
Το Voyager 1, που εκτοξεύτηκε το 1977, είναι το πιο απομακρυσμένο διαστημόπλοιο από τον πλανήτη μας. Δεν πρόκειται να συναντήσει κάποιο άστρο στα επόμενα 40.000 χρόνια, μέχρις ότου πλησιάσει σε απόσταση 1,6 έτη φωτός το άστρο Gliese 445, που βρίσκεται στην κατεύθυνση του αστερισμού της Καμηλοπάρδαλης. Αν και δεν σημαίνει κάτι ιδιαίτερο, σύμφωνα με τους επιστήμονες της NASA, το Voyager 1 αναμένεται ότι το φθινόπωρο του 2026 θα φτάσει σε απόσταση ακριβώς μιάς ημέρας φωτός(*) από τη Γη. Επιπλέον, για κάθε μέρα που περνάει τα Voyager 1 και 2, τα παλαιότερα διαστημικά σκάφη που βρίσκονται ακόμα σε λειτουργία, σπάνε ρεκόρ … γιατί απλώς και μόνο συνεχίζουν να λειτουργούν!
Σύμφωνα με ανακοίνωση της NASA, ένα από τα όργανα του Voyager 1 απενεργοποιήθηκε για εξοικονόμηση ενέργειας
Οι μηχανικοί στο Εργαστήριο Αεριώθησης (JPL) της NASA έστειλαν εντολές για να απενεργοποιήσουν ένα όργανο στο Voyager 1, το διαστημόπλοιο που μαζί με το δίδυμο του σκάφος Voyager 2 γράφουν ιστορία ταξιδεύοντας στο διαστρικό κενό έχοντας εγκαταλείψει το ηλιακό μας σύστημα.
Για να συνεχίσουν να λειτουργούν τα δύο σκάφη οι μηχανικοί της αποστολής απενεργοποιούν σταδιακά κάποια από τα όργανα τους. Αυτήν τη φορά σειρά ήταν ένα όργανο που ονομάζεται πείραμα χαμηλής ενέργειας φορτισμένων σωματιδίων (Low-energy Charged Particles – LECP). Το διαστημόπλοιο που λειτουργεί με πυρηνική ενέργεια έχει αρχίσει να ξεμένει από ισχύ και η απενεργοποίηση του LECP θεωρείται ο καλύτερος τρόπος για να συνεχίσει να λειτουργεί.
Το LECP λειτουργούσε σχεδόν αδιάκοπα από την εκτόξευση του Voyager 1 το 1977. Μετρά σωματίδια χαμηλής ενέργειας όπως ιόντα, ηλεκτρόνια και κοσμικές ακτίνες που προέρχονται από το ηλιακό μας σύστημα και τον γαλαξία. Το όργανο έχει προσφέρει κρίσιμα δεδομένα για τη δομή του διαστρικού μέσου, ανιχνεύοντας κύματα πίεσης και περιοχές με διαφορετική πυκνότητα σωματιδίων στο Διάστημα πέρα από την ηλιόσφαιρα, μια «γιγαντιαία φυσαλίδα» προστατευτικού πλάσματος (ιονισμένου αερίου) που προέρχεται από τον Ήλιο. Τα δύο Voyager είναι τα μόνα διαστημόπλοια που βρίσκονται αρκετά μακριά από τη Γη ώστε να παρέχουν αυτές τις πληροφορίες.
Όπως και το Voyager 2, το Voyager 1 βασίζεται σε μια ραδιοϊσοτοπική θερμοηλεκτρική γεννήτρια, μια συσκευή που μετατρέπει τη θερμότητα από τη διάσπαση του πλουτωνίου σε ηλεκτρική ενέργεια. Και τα δύο σκάφη χάνουν περίπου 4 watt ισχύος κάθε χρόνο. Μετά από σχεδόν μισό αιώνα στο Διάστημα τα περιθώρια ενέργειας έχουν μειωθεί δραματικά αναγκάζοντας τους μηχανικούς να εξοικονομούν ενέργεια απενεργοποιώντας θερμαντήρες και όργανα ενώ παράλληλα πρέπει να διασφαλίζεται ότι τα σκάφη δεν θα ψυχθούν τόσο ώστε να παγώσουν οι γραμμές καυσίμου.
Κατά τη διάρκεια ενός προγραμματισμένου ελιγμού περιστροφής στις 27 Φεβρουαρίου τα επίπεδα ισχύος του Voyager 1 έπεσαν απροσδόκητα. Οι μηχανικοί γνώριζαν ότι οποιαδήποτε επιπλέον πτώση θα μπορούσε να ενεργοποιήσει το σύστημα προστασίας από χαμηλή τάση το οποίο θα απενεργοποιούσε αυτόματα εξαρτήματα για την προστασία του σκάφους απαιτώντας στη συνέχεια μια χρονοβόρα και επικίνδυνη διαδικασία επαναφοράς.
Η ομάδα του Voyager έπρεπε να δράσει πρώτη. «Αν και η απενεργοποίηση ενός επιστημονικού οργάνου δεν είναι η προτιμώμενη επιλογή, είναι η καλύτερη διαθέσιμη λύση. Το Voyager 1 εξακολουθεί να διαθέτει δύο ενεργά επιστημονικά όργανα, ένα που καταγράφει κύματα πλάσματος και ένα που μετρά μαγνητικά πεδία. Συνεχίζουν να λειτουργούν άριστα, στέλνοντας δεδομένα από μια περιοχή του διαστήματος που κανένα άλλο ανθρώπινο κατασκεύασμα δεν έχει εξερευνήσει. Η ομάδα παραμένει προσηλωμένη στο να διατηρήσει και τα δύο Voyager σε λειτουργία για όσο το δυνατόν περισσότερο» δήλωσε ο Καρίμ Μπανταρουντίν διευθυντής της αποστολής Voyager στο JPL.
Η απενεργοποίηση
Η επιλογή του επόμενου οργάνου προς απενεργοποίηση δεν έγινε βιαστικά. Πριν από χρόνια, οι επιστημονικές και μηχανικές ομάδες των Voyager συμφώνησαν στη σειρά με την οποία θα απενεργοποιούνται τμήματα του σκάφους, ώστε να συνεχιστεί η αποστολή και η μοναδική επιστημονική της συμβολή. Από τα 10 όργανα που διαθέτει κάθε σκάφος τα επτά έχουν ήδη απενεργοποιηθεί. Για το Voyager 1 το LECP ήταν το επόμενο στη λίστα. Η ομάδα είχε ήδη απενεργοποιήσει το αντίστοιχο όργανο στο Voyager 2 τον Μάρτιο του 2025.
Δεδομένου ότι το Voyager 1 βρίσκεται σε απόσταση άνω των 25 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη οι εντολές για την απενεργοποίηση του οργάνου χρειάζονται περίπου 23 ώρες για να φτάσουν στο σκάφος ενώ η ίδια η διαδικασία διαρκεί περίπου 3 ώρες και 15 λεπτά. Ένα μέρος του LECP — ένας μικρός κινητήρας που περιστρέφει τον αισθητήρα για σάρωση προς όλες τις κατευθύνσεις — θα παραμείνει ενεργό. Καταναλώνει ελάχιστη ισχύ (0,5 watt) και η διατήρησή του αυξάνει τις πιθανότητες να ενεργοποιηθεί ξανά το όργανο στο μέλλον αν βρεθεί επιπλέον ενέργεια.
Οι μηχανικοί εκτιμούν ότι η απενεργοποίηση του LECP θα προσφέρει στο Voyager 1 περίπου έναν χρόνο επιπλέον λειτουργίας. Στο μεταξύ εργάζονται πάνω σε μια πιο φιλόδοξη λύση εξοικονόμησης ενέργειας για τα δύο Voyager, που ονομάζεται «Big Bang». Η ιδέα είναι να αντικατασταθεί ταυτόχρονα μια ομάδα ενεργοβόρων συστημάτων (απενεργοποιώντας ορισμένα και αντικαθιστώντας τα με χαμηλότερης κατανάλωσης) ώστε το σκάφος να παραμένει αρκετά ζεστό και να συνεχίσει να συλλέγει επιστημονικά δεδομένα.
Η ομάδα θα εφαρμόσει πρώτα το σχέδιο αυτό στο Voyager 2, το οποίο διαθέτει λίγο περισσότερη ενέργεια και βρίσκεται πιο κοντά στη Γη, καθιστώντας το ασφαλέστερη επιλογή για δοκιμή. Οι δοκιμές έχουν προγραμματιστεί για τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2026. Αν όλα πάνε καλά, η ίδια διαδικασία θα εφαρμοστεί και στο Voyager 1, όχι νωρίτερα από τον Ιούλιο. Αν αποδειχθεί επιτυχής, υπάρχει πιθανότητα να ενεργοποιηθεί ξανά το LECP στο Voyager 1.
πηγή: https://www.naftemporiki.gr/techscience/2099610/nea-paratasi-zois-gia-to-voyager-1-poy-egkateleipse-to-iliako-mas-systima/ – https://science.nasa.gov/blogs/voyager/2026/04/17/nasa-shuts-off-instrument-on-voyager-1-to-keep-spacecraft-operating/
(*) Μία ημέρα φωτός ισούται με 25.902.068.371,2 χιλιόμετρα
Κατηγορίες:ΔΙΑΣΤΗΜΑ
physicsgg 
Σχολιάστε