Ο Γαλαξίας Σομπρέρο, γνωστός και ως Μεσιέ 104 (Μ104) ή NGC 4594, είναι ένα γαλαξιακό αριστούργημα που γοητεύει τόσο τους επιστήμονες όσο και τους λάτρεις της αστρονομίας. Το περίπλοκο σύστημα των σφαιρωτών αστρικών σμηνών του, προσφέρει πληροφορίες για τους αστρικούς πληθυσμούς, ενώ οι αστρονόμοι γοητεύονται από την υπερμαζική μαύρη τρύπα στο κέντρο του. Τα ιδιαίτερα οπτικά χαρακτηριστικά του και η σχετική φωτεινότητά του τον καθιστούν αγαπημένο στους ερασιτέχνες αστρονόμους. Η συναρπαστική ιστορία της ανακάλυψής του, στην οποία συμμετέχουν τρεις καταξιωμένοι αστρονόμοι, του έχει χαρίσει μια θέση σε μία από τις πιο σημαντικές λίστες αντικειμένων του βαθέος ουρανού. Σήμερα, αποτελεί έναν από τους πιο εμβληματικούς γαλαξίες στον νυχτερινό ουρανό.
Ο Messier 104 βρίσκεται περίπου 30 εκατομμύρια έτη φωτός από την Γη, στον αστερισμό της Παρθένου. Με εντυπωσιακή διάμετρο 50.000 έτη φωτός, είναι ένα από τα μεγαλύτερα αντικείμενα του Γαλαξιακού Σμήνους της Παρθένου. Παρά το μεγαλείο του, φαίνεται σχετικά αμυδρό στον νυχτερινό ουρανό – ακριβώς κάτω από το όριο ορατότητας με γυμνό μάτι, αν και μπορεί να παρατηρηθεί με ένα μικρό τηλεσκόπιο ή κιάλια.
Η Κάμερα Σκοτεινής Ενέργειας – DECam 570 megapixel, τοποθετημένη στο Τηλεσκόπιο 4 μέτρων Víctor M. Blanco του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών των ΗΠΑ στο Διαμερικανικό Αστεροσκοπείο Cerro Tololo (CTIO) στη Χιλή – κατέγραψε με λεπτομέρεια τα χαρακτηριστικά του Γαλαξία Σομπρέρο:
Η απίστευτη ανάλυση της DECam αποκαλύπτει τα εντυπωσιακά χαρακτηριστικά του Γαλαξία Σομπρέρο. Στον κέντρο του βρίσκεται ένας έντονα φωτεινός πυρήνας, ο οποίος περιβάλλεται από ένα σμήνος περίπου 2000 σφαιρωτών αστρικών σμηνών . Μια λεπτή, σκοτεινή ζώνη ψυχρής σκόνης και αερίου υδρογόνου διαγράφει την περίμετρο του δίσκου, όπου λαμβάνει χώρα το μεγαλύτερο μέρος του σχηματισμού των νέων αστέρων του γαλαξία. Το παρατσούκλι «Γαλαξίας Σομπρέρο» προέρχεται από την εντυπωσιακή του ομοιότητα με ένα σομπρέρο, με την έντονη κεντρική του διόγκωση και το σκοτεινό ίχνος σκόνης που μοιάζουν με τον ψηλό θόλο και το εκτεταμένο γείσο του παραδοσιακού μεξικανικού καπέλου.
Σ’ αυτήν την εικόνα είναι επίσης ορατή η τεράστια λαμπερή άλως του γαλαξία, η οποία φαίνεται να εκτείνεται σε πλάτος τρεις φορές μεγαλύτερο από το ίδιο το Σομπρέρο. Αυτή μπορεί να είναι η πρώτη φορά που η άλως έχει καταγραφεί με αυτό το επίπεδο λεπτομέρειας και σε τόσο μεγάλη κλίμακα. Η απίστευτη ευαισθησία της DECam κατέγραψε επίσης ένα εκτεταμένο αστρικό ρεύμα που ξεκινά από τη νότια πλευρά του γαλαξία. Η άλως και το αστρικό ρεύμα είναι γεμάτα με άστρα που έχουν αποσπαστεί από τους γαλαξίες τους, υπονοώντας μια παρελθούσα γαλαξιακή συγχώνευση μεταξύ του Σομπρέρο και ενός μικρότερου δορυφορικού γαλαξία.
Η ιστορία της ανακάλυψης του Messier 104 είναι συνυφασμένη με τις προσπάθειες αρκετών εξέχοντων αστρονόμων. Αρχικά εντοπίστηκε από τον Γάλλο αστρονόμο και κυνηγό κομητών Pierre Méchain το 1781, όταν ήταν συνεργάτης του διάσημου κυνηγού κομητών Charles Messier. Εκείνη την εποχή, ο Messier συνέτασσε μια λίστα με ουράνια αντικείμενα που δεν ήταν κομήτες, γνωστή πλέον ως Κατάλογος Messier, για να βοηθήσει άλλους αστρονόμους να διακρίνουν αυτά τα αντικείμενα από διερχόμενους κομήτες.
Είναι ενδιαφέρον ότι ο Μεσιέ 104 δεν μπήκε στην αρχική δημοσίευση της λίστας του Μεσιέ. Ωστόσο, αργότερα ανακαλύφθηκε ότι ο Μεσιέ τον πρόσθεσε χειρόγραφα στο προσωπικό του αντίγραφο. Ανεξάρτητα από αυτό, το 1784, ο γνωστός αστρονόμος Γουίλιαμ Χέρσελ ανακάλυψε επίσης τυχαία αυτόν τον αξιοσημείωτο γαλαξία και τον χαρακτήρισε ως H I.43.
Μόνο μετά την επακόλουθη επιβεβαίωση από τον Γάλλο αστρονόμο Καμίλ Φλαμμαριόν ότι αυτές οι δύο ανεξάρτητες ανακαλύψεις ήταν το ίδιο αντικείμενο, ο Μεσιέ 104 κέρδισε επίσημα τη θέση του στον Κατάλογο Μεσιέ το 1921. Έτσι, μέσω των συλλογικών προσπαθειών αυτών των αστρονόμων σε διαφορετικές εποχές, ο Γαλαξίας Σομπρέρο έχει γίνει μια διάσημη προσθήκη στη γνώση μας για τα αντικείμενα του βαθέος ουρανού.
Τα ελκυστικά οπτικά χαρακτηριστικά του, σε συνδυασμό με την προσβασιμότητα σε ερασιτεχνικό εξοπλισμό, συμβάλλουν στη δημοτικότητα του Messier 104 μεταξύ των παρατηρητών του νυχτερινού ουρανού. Οι ερασιτέχνες αστρονόμοι συχνά απολαμβάνουν την παρατήρηση και την φωτογράφιση του Γαλαξία Σομπρέρο, καθιστώντας τον πρωταρχικό στόχο για προγράμματα επιστήμης των πολιτών και προσπάθειες ενημέρωσης του κοινού. Αποτελεί ένα εξαιρετικό θέμα για την επικοινωνία των θαυμάτων του Σύμπαντος στο ευρύ κοινό και την ενίσχυση της επαφής με την αστρονομία και την επιστήμη.
Ακολουθούν και δυο παλαιότερες απεικονίσεις του γαλαξία Σομπρέρο από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb και το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble:
διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες ΕΔΩ: Sombrero Galaxy: The Universe’s Dusty Brimmed Hat Revealed Like Never Before –https://noirlab.edu/public/news/noirlab2612/?lang
Κατηγορίες:ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ, ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗ
physicsgg 
Σχολιάστε