Η Google παρουσιάζει το εκκρεμές του Foucault

Posted on 18/09/2013

2


… με ένα διαδραστικό doodle

foucaultΣαν σήμερα γεννήθηκε ο σπουδαίος Γάλλος φυσικός Jean Bernard Léon Foucault (Ζαν Μπερνάρ Λεόν Φουκώ), 18 Σεπτεμβρίου 1819 – 11 Φεβρουαρίου 1868.
Είναι γνωστός από το πείραμα μέτρησης της ταχύτητας του φωτός και το πείραμα του εκκρεμούς που επεχείρησε το 1851 αποδεικνύοντας την περιστροφή της Γης περί τον άξονά της. Από τα πειράματα με το εκκρεμές προέκυψε η ανακάλυψη του γυροσκοπίου (1852) καθώς και την θεωρία των γυροσκοπικών φαινομένων. Foucault_pendulum_animated
Το παραπάνω animation δείχνει σε γρήγορη κίνηση το πείραμα Foucault. Αν η γη δεν περιστρεφόταν γύρω από τον άξονά της τότε το εκκρεμές θα ταλαντώνονταν συνεχώς. στο ίδιο κάθετο επίπεδο. Η Γη όμως περιστρέφεται και το κάθετο επίπεδο του εκκρεμούς στρέφεται αντίθετα από τη φορά κίνησης της γης, εξαιτίας της δύναμης Coriolis. Εμφανίζεται σαν η γη να γυρίζει κάτω από το εκκρεμές, πράγμα που ακριβώς συμβαίνει.

Η κίνηση του εκκρεμούς του Foucault όπως θα φαινόταν από ακίνητο σύστημα αναφοράς (ως προς τα άστρα!) έξω από τη Γη

Η κίνηση του εκκρεμούς  Foucault όπως θα φαινόταν από ακίνητο σύστημα αναφοράς (ως προς τα άστρα!) έξω από τη Γη

Παρατηρούμε ότι η γραμμή που διαγράφεται κατά τη διάρκεια μιας απλής αιώρησης δεν είναι ευθεία αλλά καμπύλη. Ο παρατηρητής που περιστρέφεται μαζί με το εκκρεμές αποδίδει την καμπύλωση των τροχιών στην δύναμη Coriolis που ασκείται το εκκρεμές. Ο  Foucault παρουσίασε το εκκρεμές του για πρώτη φορά τον Φεβρουάριο του 1851, στη Μεσημβρινή Αίθουσα του Αστεροσκοπείου του Παρισιού  Το πείραμα επαναλήφθηκε μετά από μερικές εβδομάδες στο Πάνθεον του Παρισιού. Το 1851 ήταν πλέον αρκετά γνωστό ότι η γη κινείται, όμως το εκκρεμές του  Foucault ήταν η πρώτη δυναμική απόδειξη.

Το σημερινό λογότυπο της Google μας δίνει την ευκαιρία, ακριβώς 194 χρόνια από την γέννηση του Foucault, να επαναλάβουμε εικονικά το περίφημο πείραμά του.