Για πρώτη φορά στην διαστημική ιστορία θα επιχειρηθεί συλλογή δειγμάτων από τον Φόβο, τον δορυφόρο του Άρη, με την ιαπωνική αποστολή MMX (Martian Moons eXploration). Η ιαπωνική διαστημική υπηρεσία (JAXA) έχει προγραμματίσει την εκτόξευση την Δευτέρα, 19 Οκτωβρίου 2026, στις 22:41, ώρα Ελλάδας.
Η Ιαπωνική Υπηρεσία Αεροδιαστημικής Εξερεύνησης (JAXA) θα εκτοξεύσει το διαστημικό σκάφος ΜΜΧ με τον νέο ιαπωνικό πύραυλο εκτόξευσης H3. Ο στόχος της αποστολής, που υπολογίζεται να διαρκέσει πέντε χρόνια, είναι η συλλογή δειγμάτων από τον δορυφόρο του Άρη Φόβο και η επιστροφή τους στη Γη, για πρώτη φορά στην ιστορία της εξερεύνησης του διαστήματος. Η MMX αναμένεται να προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για τον σχηματισμό του Φόβου και του μικρότερου δορυφόρου, του Δείμου, συμβάλλοντας παράλληλα στην κατανόηση της προέλευσης της ζωής στο ηλιακό μας σύστημα.
Σύμφωνα με τους ερευνητές της αποστολής MMX, τα δείγματα από τον Φόβο θα δώσουν επιπλέον χρήσιμα δεδομένα στους επιστήμονες για να εξετάσουν το ενδεχόμενο χρήσης ενός δορυφόρου του Άρη ως βάση για μια μελλοντική επανδρωμένη αποστολή στον πλανήτη.
Από την δεκαετία του 1960, δεκάδες αποστολές έχουν σταλεί στον Άρη, αλλά οι δορυφόροι του παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ένα μυστήριο. Πολλές ρωσικές διαστημικές αποστολές προσεδάφισης στον Φόβο, με την πιο πρόσφατη να έχει εκτοξευτεί το 2011, έχουν αποτύχει.
Ένα βασικό ερώτημα είναι πώς σχηματίστηκαν οι δυο δορυφόροι του Άρη και από τι είναι φτιαγμένοι. Ορισμένοι επιστήμονες θεωρούν ότι θα μπορούσαν να είναι υπολείμματα συντριμμιών που σχηματίστηκαν μετά την σύγκρουση κάποιου μεγάλου ουράνιου σώματος με τον Άρη. Άλλοι λένε ότι θα μπορούσαν να είναι αστεροειδείς που τους συνέλαβε η βαρύτητα του Άρη.
Σύμφωνα με τους ερευνητές της JAXA τα δείγματα από τον Φόβο θα δώσουν απαντήσεις. Μπορούμε σχεδόν σίγουρα να καταλήξουμε σε ένα συμπέρασμα αναλύοντας δείγματα εδάφους του. Οι επιστήμονες επέλεξαν να συλλέξουν δείγματα από τον Φόβο διότι κινείται πιο κοντά στον Άρη σε σχέση με τον Δείμο και επομένως μπορεί να δώσει περισσότερες πληροφορίες για τον πλανήτη. Το υλικό που θα συλλεχθεί από τον Φόβο αναμένεται να περιέχει περίπου 0,1% υλικό αρειανής προέλευσης.
Ο Φόβος έχει διάμετρο περίπου 27 χιλιόμετρα και περιφέρεται γύρω από τον Άρη σε απόσταση περίπου 6.000 χιλιομέτρων, ολοκληρώνοντας τρεις πλήρεις τροχιές την ημέρα. Τα δείγματα από τον Φόβο θα μπορούσαν επίσης να ρίξουν φως και στην προέλευση του Δείμου, καθώς πιστεύεται ότι οι δυο δορυφόροι έχουν παρόμοια προέλευση. Η αποστολή περιλαμβάνει σχέδια και για κοντινή πτήση από τον Δείμο και συλλογή παρατηρήσεων. Το διαστημικό σκάφος αναμένεται να φτάσει στην περιοχή του Άρη τον Αύγουστο του 2027. Στη συνέχεια, θα κινηθεί κοντά και γύρω από τον Φόβο επί τρία χρόνια για να συλλέξει δεδομένα και δείγματα, πριν επιστρέψει στη Γη το 2031.
Το διαστημικό σκάφος MMX αποτελείται από τρία τμήματα: ένα για την προώθηση, το δεύτερο για την εξερεύνηση και το τρίτο για την επιστροφή στη Γη με τα δείγματα. Το διαστημικό σκάφος θα μεταφέρει 13 όργανα, συμπεριλαμβανομένου του ρομπότ εξερεύνησης, το οποίο θα προσεδαφιστεί στον δορυφόρο καθώς και μιας συσκευής δειγματοληψίας της NASA και ενός ανιχνευτή μέτρησης ακτίνων γάμμα, καθώς και του συστήματος επικοινωνίας βαθέος διαστήματος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA). Ένας ιαπωνικός μετρητής ακτινοβολίας θα συλλέξει δεδομένα που μπορούν να βοηθήσουν σε μια μελλοντική επανδρωμένη εξερεύνηση του Άρη.
Το γαλλογερμανικό ρόβερ Idefix αναμένεται να προσεδαφιστεί πρώτο στον Φόβο. Το ρόβερ διαθέτει τροχούς που του επιτρέπουν να κινείται σε συνθήκες εξαιρετικά χαμηλής βαρύτητας, ενώ έχει τη δυνατότητα να επανέλθει σε όρθια θέση αν αναποδογυρίσει και να κινηθεί «με ταχύτητα σαλιγκαριού».
Κατά τη διάρκεια μιας επιχείρησης 100 ημερών, γύρω στο 2029, το Idefix θα εξερευνήσει την επιφάνεια συλλέγοντας κρίσιμα τοπογραφικά δεδομένα. Βασιζόμενο σε αυτές ακριβώς τις πληροφορίες, το κύριο διαστημικό σκάφος της αποστολής MMX θα επιλέξει μια σχετικά ομαλή και επίπεδη τοποθεσία για να ακολουθήσει τη δική του προσεδάφιση. Μόλις προσεδαφιστεί το κυρίως σκάφος, οι επιστήμονες της JAXA στοχεύουν να συλλέξουν μέσω αυτού τουλάχιστον 10 γραμμάρια εδάφους από τον δορυφόρο.
Τα δείγματα θα αποθηκευτούν σε μια θερμικά προστατευμένη κάψουλα, σχεδιασμένη να επιβιώσει κατά την επανείσοδο στην ατμόσφαιρα της Γης. Η μονάδα αναμένεται να προσγειωθεί στην Αυστραλία προτού σταλεί πίσω στην Ιαπωνία.
Μπορείτε να παρακολουθήσετε live την εκτόξευση της αποστολής MMX (Martian Moons eXploration) ΕΔΩ:
πηγές: https://www.theguardian.com/science/2026/oct/18/japan-mission-mars-moon-phobos-samples – https://www.mmx.jaxa.jp/en/mission/
Κατηγορίες:ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗ, ΔΙΑΣΤΗΜΑ
Σχολιάστε