Η μητέρα όλων των επιστημών είναι η φιλοσοφία ή η φυσική;

Ξυλογραφία από άγνωστο καλλιτέχνη, που εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο βιβλίο του Camille Flammarion L’atmosphère métérologie populaire (1888). Ένας άνδρας γλιστρά πέρα από τον στερεό ουράνιο θόλο για να αντικρίσει το Εμπύρειο, τον μυστηριώδη κόσμο πέρα από τα άστρα, όπως τον φανταζόταν μεσαιωνική σκέψη. Περισσότερο από την εικόνα του Σύμπαντος, είναι μια εικόνα της ανθρώπινης ανάγκης να υπερβεί τα όριά της και να αναζητήσει τι υπάρχει πέρα από το «από δω μέχρι εκεί».

Ἡ μητέρα ὅλων τῶν ἐπιστημῶν εἶναι ἡ φιλοσοφία ἤ ἡ φυσική;
Πιστεύω ὅτι εἶναι ἡ φυσική, γιατί αὐτή μᾶς ἀπαντάει πῶς προῆλθε καί τί εἶναι τό σύμπαν, ὅταν προσπαθοῦμε νά καταλάβουμε καί ἔχουμε πειραματικά δεδομένα γιά αὐτό. Δέν ὑπάρχει ἄλλο βαθύτερο πρόβλημα.

Ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἔχει συνείδηση τοῦ παραλόγου, ἔχει ἐπίγνωση τοῦ γεγονότος ὅτι τίποτε δέν μπορεῖ νά διαρκέσει καί ὅτι καμμία νίκη δέν εἶναι ὁριστική. Γιατί, κατά τόν Ἀλμπέρ Καμύ, ὁ ὁποῖος ἔχετε πεῖ ὅτι εἶναι ἡ μεγάλη σας ἀγάπη καί ἀποτέλεσε ἔμπνευση γιά τό νέο σας βιβλίο, θά πρέπει νά συνεχίσει νά δημιουργεῖ;
Ὁ Καμύ εἶχε πεῖ καί κάτι ἄλλο: «Τό νά δημιουργεῖς εἶναι σάν νά ζεῖς δύο φορές». Ἦταν μεγάλη κουβέντα. Ἀπό τήν στιγμή πού… βγαίνουμε, ὅπως λένε καί οἱ Ἀμερικανοί, «from the womb to the tomb», ξέρουμε ποῦ θά καταλήξουμε. Παρ᾿ ὅλα αὐτά, τό πέρασμά μας ἀπό αὐτή τήν ζωή θά πρέπει νά ἀφήσει κάποιο ἀποτύπωμα, ὅπως εἶχε πεῖ ὁ Ἀχιλλέας στήν μητέρα του. Νά λέμε ὅτι καλῶς περάσαμε ἀπό αὐτή τήν ζωή καί βοηθήσαμε κάτι νά πάει καλύτερα. Ὁ Καμύ εἶχε θεωρήσει ὅτι ὁ αἰώνια καταδικασμένος Σίσυφος (σ.σ.: νά σπρώχνει ἕναν τεράστιο βράχο στήν κορυφή ἑνός λόφου, μόνο καί μόνο γιά νά κυλάει ξανά πρός τά κάτω λίγο πρίν φθάσει, ἀναγκάζοντάς τον νά ἐπαναλαμβάνει τήν ἴδια μάταιη προσπάθεια γιά πάντα) ἦταν εὐτυχισμένος. Κατέβαινε σφυρίζοντας, γιά νά ξανασπρώξει. Ἔκανε διάφορα σφάλματα, δέσμευσε τόν θάνατο καί δέν πέθαινε κανένας, καί γι᾿ αὐτό τιμωρήθηκε.
Παρ᾿ ὅλα αὐτά, δέχθηκε τήν τιμωρία του χωρίς καμμία μεμψιμοιρία, χωρίς καμμία μιζέρια. Καί αὐτό εἶναι μεγάλη δύναμη. Ἄρα, λοιπόν, παρ’ ὅλο πού ξέρουμε τήν μοῖρα μας, ἀξίζει τόν κόπο (νά ζοῦμε). Εἴμαστε πάρα πολύ τυχεροί πού ὑπάρχουμε, καί μέ αὐτή τήν παρατήρηση ξεκινῶ καί τό καινούργιο μου βιβλίο. Εἶναι πραγματικά ἐντυπωσιακό ὅτι, βάσει ἐκτίμησης, τό 10 εἰς τήν 29η (1029) εἶναι ὁ ἀριθμός τῶν πρωτονίων, τῶν νετρονίων καί τῶν ἠλεκτρονίων πού ἀποτελοῦν τό σῶμα μας καί ἀντιστοιχοῦν περίπου στά 80-90 κιλά πού ζυγίζει ὁ καθένας μας– συγκεντρώθηκαν, σχηματίστηκαν καί δημιούργησαν ἐμᾶς. Ἡ πιθανότητα νά συμβεῖ αὐτό εἶναι ἀπίστευτα μικρή. Ἄρα, νά μήν πετάξουμε στά σκουπίδια αὐτό τό δῶρο. Ὁ Καμύ πίστευε ὅτι τό σύμπαν παραμένει σιωπηλό. Καί αὐτή εἶναι, βέβαια, ἡ ἀπογοήτευση τοῦ ἀνθρώπου. Τό σύμπαν δέν ἀσχολεῖται μέ τόν ἄνθρωπο. Ὁ ἄνθρωπος, ὅμως, θέλει νά ἔχει ἀπαντήσεις στά ἐρωτήματά του καί, ἐπειδή βρίσκεται μέσα στό σύμπαν, εἶναι σάν, κατά κάποιον τρόπο, νά περιμένει ἀπαντήσεις ἀπό αὐτό. Τό σύμπαν, ὅμως, δέν δίνει καμμία ἀπάντηση. Αὐτό, ὡστόσο, εἶναι καί μιά μορφή ἐλευθερίας, ἄν τό σκεφτεῖτε. Διότι ὁ καθένας μας πρέπει νά φτιάξει τόν δικό του σκοπό.

απόσπασμα από την συνέντευξη του Δημήτρη Νανόπουλου στην Κατερίνα Λυμπεροπούλου – διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στην εφημερίδα Εστία: www.estianews,gr



Κατηγορίες:ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΦΥΣΙΚΗ

Ετικέτες:

Σχολιάστε

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.