Η μητέρα όλων των επιστημών είναι η φιλοσοφία ή η φυσική;

Ξυλογραφία από άγνωστο καλλιτέχνη, που εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο βιβλίο του Camille Flammarion L’atmosphère métérologie populaire (1888). Ένας άνδρας γλιστρά πέρα από τον στερεό ουράνιο θόλο για να αντικρίσει το Εμπύρειο, τον μυστηριώδη κόσμο πέρα από τα άστρα, όπως τον φανταζόταν μεσαιωνική σκέψη. Περισσότερο από την εικόνα του Σύμπαντος, είναι μια εικόνα της ανθρώπινης ανάγκης να υπερβεί τα όριά της και να αναζητήσει τι υπάρχει πέρα από το «από δω μέχρι εκεί».

Ἡ μητέρα ὅλων τῶν ἐπιστημῶν εἶναι ἡ φιλοσοφία ἤ ἡ φυσική;
Πιστεύω ὅτι εἶναι ἡ φυσική, γιατί αὐτή μᾶς ἀπαντάει πῶς προῆλθε καί τί εἶναι τό σύμπαν, ὅταν προσπαθοῦμε νά καταλάβουμε καί ἔχουμε πειραματικά δεδομένα γιά αὐτό. Δέν ὑπάρχει ἄλλο βαθύτερο πρόβλημα.

Ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἔχει συνείδηση τοῦ παραλόγου, ἔχει ἐπίγνωση τοῦ γεγονότος ὅτι τίποτε δέν μπορεῖ νά διαρκέσει καί ὅτι καμμία νίκη δέν εἶναι ὁριστική. Γιατί, κατά τόν Ἀλμπέρ Καμύ, ὁ ὁποῖος ἔχετε πεῖ ὅτι εἶναι ἡ μεγάλη σας ἀγάπη καί ἀποτέλεσε ἔμπνευση γιά τό νέο σας βιβλίο, θά πρέπει νά συνεχίσει νά δημιουργεῖ;
Ὁ Καμύ εἶχε πεῖ καί κάτι ἄλλο: «Τό νά δημιουργεῖς εἶναι σάν νά ζεῖς δύο φορές». Ἦταν μεγάλη κουβέντα. Ἀπό τήν στιγμή πού… βγαίνουμε, ὅπως λένε καί οἱ Ἀμερικανοί, «from the womb to the tomb», ξέρουμε ποῦ θά καταλήξουμε. Παρ᾿ ὅλα αὐτά, τό πέρασμά μας ἀπό αὐτή τήν ζωή θά πρέπει νά ἀφήσει κάποιο ἀποτύπωμα, ὅπως εἶχε πεῖ ὁ Ἀχιλλέας στήν μητέρα του. Νά λέμε ὅτι καλῶς περάσαμε ἀπό αὐτή τήν ζωή καί βοηθήσαμε κάτι νά πάει καλύτερα. Ὁ Καμύ εἶχε θεωρήσει ὅτι ὁ αἰώνια καταδικασμένος Σίσυφος (σ.σ.: νά σπρώχνει ἕναν τεράστιο βράχο στήν κορυφή ἑνός λόφου, μόνο καί μόνο γιά νά κυλάει ξανά πρός τά κάτω λίγο πρίν φθάσει, ἀναγκάζοντάς τον νά ἐπαναλαμβάνει τήν ἴδια μάταιη προσπάθεια γιά πάντα) ἦταν εὐτυχισμένος. Κατέβαινε σφυρίζοντας, γιά νά ξανασπρώξει. Ἔκανε διάφορα σφάλματα, δέσμευσε τόν θάνατο καί δέν πέθαινε κανένας, καί γι᾿ αὐτό τιμωρήθηκε.
Παρ᾿ ὅλα αὐτά, δέχθηκε τήν τιμωρία του χωρίς καμμία μεμψιμοιρία, χωρίς καμμία μιζέρια. Καί αὐτό εἶναι μεγάλη δύναμη. Ἄρα, λοιπόν, παρ’ ὅλο πού ξέρουμε τήν μοῖρα μας, ἀξίζει τόν κόπο (νά ζοῦμε). Εἴμαστε πάρα πολύ τυχεροί πού ὑπάρχουμε, καί μέ αὐτή τήν παρατήρηση ξεκινῶ καί τό καινούργιο μου βιβλίο. Εἶναι πραγματικά ἐντυπωσιακό ὅτι, βάσει ἐκτίμησης, τό 10 εἰς τήν 29η (1029) εἶναι ὁ ἀριθμός τῶν πρωτονίων, τῶν νετρονίων καί τῶν ἠλεκτρονίων πού ἀποτελοῦν τό σῶμα μας καί ἀντιστοιχοῦν περίπου στά 80-90 κιλά πού ζυγίζει ὁ καθένας μας– συγκεντρώθηκαν, σχηματίστηκαν καί δημιούργησαν ἐμᾶς. Ἡ πιθανότητα νά συμβεῖ αὐτό εἶναι ἀπίστευτα μικρή. Ἄρα, νά μήν πετάξουμε στά σκουπίδια αὐτό τό δῶρο. Ὁ Καμύ πίστευε ὅτι τό σύμπαν παραμένει σιωπηλό. Καί αὐτή εἶναι, βέβαια, ἡ ἀπογοήτευση τοῦ ἀνθρώπου. Τό σύμπαν δέν ἀσχολεῖται μέ τόν ἄνθρωπο. Ὁ ἄνθρωπος, ὅμως, θέλει νά ἔχει ἀπαντήσεις στά ἐρωτήματά του καί, ἐπειδή βρίσκεται μέσα στό σύμπαν, εἶναι σάν, κατά κάποιον τρόπο, νά περιμένει ἀπαντήσεις ἀπό αὐτό. Τό σύμπαν, ὅμως, δέν δίνει καμμία ἀπάντηση. Αὐτό, ὡστόσο, εἶναι καί μιά μορφή ἐλευθερίας, ἄν τό σκεφτεῖτε. Διότι ὁ καθένας μας πρέπει νά φτιάξει τόν δικό του σκοπό.

απόσπασμα από την συνέντευξη του Δημήτρη Νανόπουλου στην Κατερίνα Λυμπεροπούλου – διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στην εφημερίδα Εστία: www.estianews,gr



Κατηγορίες:ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΦΥΣΙΚΗ

Ετικέτες:

25 replies

  1. Παναγιώτης Μουρούζης's avatar

    Η Φιλοσοφία γέννησε τη Φυσική, και η Φυσική, αν και μεγάλωσε και απέκτησε τη δική της γλώσσα, εξακολουθεί να συνομιλεί τόσο με τη μητέρα της όσο και με την αδελφή της, την Ποίηση.

    Από το βιβλίο του αείμνηστου Ανδρέα Ι. Κασσέτα «και της προτείνει μια βόλτα«

    • George Stamatakis's avatar

      Η φιλοσοφία δεν είναι καν επιστημη. Δεν απάντησε σε τίποτα. Την ανθρωπότητα την πήγαν μπροστά φυσικη, χημεια, βιολογια και ιατρική και δεν χωράει συζήτηση.

      • Theodore Karavassilis's avatar

        Προφανώς δεν ξέρεις τι σημαίνει φιλοσοφία. Η εις σκοπόν επαγωγή. Η εφαρμογή του ως άνω και κάτω, η σύνδεση μικρόκοσμος και μακρόκοσμος είναι ονο μερικες τεχνικες και ζητηματα φιλοσοφίας. Γιαυτό Η φιλοσοφία είναι η μητέρα των επιστημών και υπάρχει λόγος που δεν την διδάσκουν στα σχολεία κι έτσι μένεις με την εντύπωση οτι δεν είναι επιστήμη, όχι επειδή γνωρίζεις τι πραγματικά είναι αλλά απο άγνοια.

  2. «… η γνώση της φιλοσοφίας δεν φαίνεται να είναι χρήσιμη στους φυσικούς – πάντα με την εξαίρεση ότι το έργο ορισμένων φιλοσόφων μας βοηθά να αποφύγουμε τα λάθη άλλων φιλοσόφων».
    από το βιβλίο του Steven Weinberg: “Όνειρα για μια Τελική Θεωρία” – κεφάλαιο 7 “Κατά της Φιλοσοφίας”: https://joelvelasco.net/teaching/167win10/Weinberg%20against%20philosophy.pdf.
    Σ’ αυτό το κεφάλαιο ο Weinberg αναφέρει διάφορα παραδείγματα δείχνοντας την αναποτελεσματικότητα αλλά και τα προβλήματα που δημιουργεί η φιλοσοφία όταν μπλέκεται στα πόδια της φυσικής.

    • Stavros Exadaktylos's avatar

      Ποιο πολύ τα συμφέροντα μπλέκονται στα πόδια της φυσικής και μετά όλα τα άλλα. Και αυτό οφείλεται βασικά στην έλλειψη αυτογνωσίας. Και η έλλειψη αυτογνωσίας οφείλεται στην ουσιαστική έλλειψη Φιλοσοφίας (όχι την τυπική δηλαδή αμπελοφιλοσοφίες), διότι τότε είναι που μπλέκεται η «φιλοσοφία» στα πόδια της φυσικής, δηλαδή όταν δεν είναι αληθινή φιλοσοφία. Συνεπώς η αληθινή φιλοσοφία που οδηγεί τον άνθρωπο στην εσωτερική ελευθερία και όχι έρμαιο των συμφερόντων, μπορεί μόνο να βοηθήσει την φυσική και όχι να την βλάψει.

  3. Η ΜΗΤΕΡΑ ΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. ΧΩΡΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΚΑΤΑΝΟΗΤΗ Ο ΕΥΡΥΤΕΡΟΣ ΦΥΣΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

    • George Stamatakis's avatar

      τα μαθηματικά είναι εργαλείο των επιατημων και μάλιστα ατελές. Δεν είναι επιστήμη τα ίδια.

      • από πότε τα μαθηματικά έγιναν ατελές εργαλείο και η φυσικη αυτόνομη επιστήμη χωρίς ατελειες; Τι άλλο θα διαβάσουμε!!!

    • Η Φιλοσοφία θεωρείται ιστορικά και εννοιολογικά η «μητέρα όλων των επιστημών».

      Η Φυσική —όπως η Χημεία, η Βιολογία, τα Μαθηματικά και η Ψυχολογία— γεννήθηκε μέσα από τη Φιλοσοφία. Στην πραγματικότητα, μέχρι και τον 19ο αιώνα, η Φυσική δεν ονομαζόταν «Φυσική», αλλά «Φυσική Φιλοσοφία» (Natural Philosophy). Εξού και το μνημειώδες έργο του Νεύτωνα «Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica«.

      Γιατί η Φιλοσοφία είναι η «Μητέρα»;

      • Γεννήτρια Ερωτημάτων: Η Φιλοσοφία έθεσε πρώτη τα θεμελιώδη ερωτήματα: «Τι είναι η ύλη;», «Πώς λειτουργεί το σύμπαν;», «Τι είναι ο χρόνος;».
      • Επιστημολογική Βάση: Δημιούργησε την ορθολογική σκέψη, τη λογική (Αριστοτέλης) και την επιστημονική μέθοδο (Φράνσις Μπέικον, Καρτέσιος) πάνω στις οποίες πατάει η σύγχρονη επιστήμη.
      • Ιστορική Ανεξαρτητοποίηση: Όταν ένα πεδίο της Φιλοσοφίας ανέπτυσσε συγκεκριμένη μέθοδο μέτρησης και πειραματισμού, «ανεξαρτητοποιούνταν» ως ξεχωριστή επιστήμη. Έτσι προέκυψε η Φυσική.

      Ποιος είναι ο ρόλος της Φυσικής;

      Αν η Φιλοσοφία είναι η μητέρα, η Φυσική είναι η «θεμελιώδης επιστήμη του υλικού κόσμου». Μελετά τους πιο βασικούς νόμους της φύσης (ενέργεια, ύλη, δύναμη, χωροχρόνος) και αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία χτίζονται η Χημεία και η Βιολογία.

      Ακόμη και σήμερα, στα όρια της σύγχρονης Φυσικής (όπως η Κβαντομηχανική και η Κοσμολογία), οι φυσικοί αναγκάζονται να επιστρέψουν στη Φιλοσοφία για να ερμηνεύσουν τι σημαίνουν τα ευρήματά τους.

  4. Δημήτρης Μαυρομματάκης's avatar

    Το κακό είναι ότι οι περισσότεροι φυσικοί είναι αγράμματοι στη φιλοσοφία , και οι περισσότεροι φιλοσόφούντες αγνοούν την Φυσική.

    Έτσι υπάρχει μια έλλειψη κατανόησης.

  5. George Stamatakis's avatar

    δεν ενδιαφέρεται κανένας για τη φιλοσοφία. Δεν ανακάλυψε τι συμβαίνει στο σύμπαν, δεν έφτιαξε φάρμακα, δε θεράπευσε καμια ασθένεια, δεν διαίρεσε το άτομο, δεν αποκάλυψε τον γενετικό κώδικα. Απολυτο τιποτα.

    • Επιστήμη είναι αρχικά η δημιουργία ερωτημάτων και μετά η απάντηση τους. Στην εποχή μας η δημιουργία ερωτήσεων έχει μεγάλη σημασία. Σε αυτή δεν μπορεί να βοηθήσει το ΑΙ.

  6. Η Ατομική θεωρία τού Επίκουρου, είναι αυτή που εφαρμόζεται σέ όλες τις επιστήμες με όχημα την Φυσική.

  7. KANDILAS CHRISTOS's avatar

    Οι μόνες επιστήμες στη ζωή είναι η Φιλοσοφία και τα Μαθηματικά, διότι είναι οι μόνες που δεν χρειάζονται τη βοήθεια άλλης για να θεμελιωθούν. Άλλωστε για το λόγο αυτό ήταν άρρηκτα συνδεδεμένες στην Αρχαία Ελλάδα Όλες οι άλλες θετικές επιστήμες δεν πάνε βήμα χωρίς Μαθηματικά, θα είμασταν ακόμα κάτω από το δέντρο να περιμένουμε να πέσει το μήλο. Όσο για το ατελής επιστήμη…. γελάω

  8. Στέλιος Χατζιδάκις's avatar

    Η αναζήτηση της αλήθειας είναι φυσική και φιλοσοφία ταυτόχρονα. Η ρύση του Σωκράτη <εν οίδα ότι ουδέν οίδα > γεφυρώνει της δύο επιστήμες.

  9. manolis gaetanopoulos's avatar

    Η φιλοσοφία ανέκαθεν εξελίσεται μαζί με την επιστήμη.

    Εξαιρουμένων των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων που έβαλαν τις βάσεις για όλους τους υπόλοιπους

  10. ΓΙΩΡΓΟΣ ΞΕΝΟΣ's avatar

    Έχει απαντήσει ο Αριστοτέλης: Αν δεν υπάρχει καμία άλλη ουσία εκτός από «τας φυσει συνεστηκειας», η Φυσική είναι η πρώτη επιστήμη. Αν ομως υπάρχει κάποια άλλη ουσία, αιώνια, σταθερή και αμετάβλητη, η επιστήμη που την μελετά θα ειναι η πρωτη επιστήμη. Πρόκειται για την Μεταφυσική.

  11. Stavros Exadaktylos's avatar

    Ο Weinberg έχει μια απάντηση, αλλά όχι πλήρη λύση: «Η επιστημονική κοινότητα τελικά αυτοδιορθώνεται μέσω των αποδείξεων.» Η αντίθετη απάντηση: «Ναι, αλλά η αυτοδιόρθωση μπορεί να καθυστερήσει ή να αποτύχει αν οι θεσμοί εμποδίζουν τις εναλλακτικές να επιβιώσουν.» Και εδώ η φιλοσοφία της επιστήμης δεν δίνει εξίσωση για την κβαντική βαρύτητα, αλλά μπορεί να προσφέρει κριτήρια για το πώς οργανώνουμε την αναζήτηση της αλήθειας. Αυτό είναι ίσως το ισχυρότερο επιχείρημα υπέρ της χρησιμότητάς της.

  12. Διονύσης Καραπιπερης's avatar

    Πραγματικα ειναι απιστευτο τι γραφει ο κοσμος στα σχολια .Ειναι μεγαλο σχολειο για να κατανοησεις τι κοσμος υπαρχει γυρω σου αλλα και να αποδικοποιησεις συμπεριφορες που μοιαζουν ανεξηγητες

  13. Η μητέρα όλων των επιστημών είναι η φιλοσοφία ή η φυσική;

    Claude: Η φιλοσοφία. Η φυσική είναι κλάδος που ξεπήδησε από αυτήν όταν απέκτησε πειραματική μέθοδο και μαθηματική γλώσσα — το παιδί δεν είναι μητέρα του εαυτού του.

    Gemini: Η φιλοσοφία γέννησε τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε, και η φυσική είναι το πιο βασικό εργαλείο που προέκυψε από αυτή τη σκέψη για να εξηγήσει τον φυσικό κόσμο.

    Chatgpt: Ιστορικά και φιλοσοφικά η φιλοσοφία θεωρείται η μητέρα όλων των επιστημών. Ως προς τη θεμελιώδη περιγραφή της φύσης: η φυσική έχει κεντρικό ρόλο, αλλά δεν θεωρείται γενικά η «μητέρα» όλων των επιστημών.

    Copilot: Η φιλοσοφία είναι η μητέρα των επιστημών ως ιστορική και εννοιολογική μήτρα. Η φυσική είναι η πιο θεμελιώδης φυσική επιστήμη ως προς τη μελέτη των νόμων της φύσης. Με άλλα λόγια: χωρίς φιλοσοφία δεν γεννιέται η ερώτηση “γιατί;”, ενώ χωρίς φυσική δεν οργανώνεται μαθηματικά και πειραματικά η απάντηση για το πώς λειτουργεί η φύση.

  14. Χάρης Αριστοτέλους's avatar

    Πιστεύω η Θεολογία είναι η επιστήμη των επιστημών

    • «Πίστευε και μη ερεύνα»;

      Αυτό είναι το αντίθετο του ορθολογισμού και της επιστήμης.

  15. μη τη ψάχνετε τόσο πολύ, ξεφεύγει μετά από λίγο, ο νους τα γέννησε όλα αυτά κι ακόμα γεννάει

  16. Όπως είπε ο (Επικούρειος) Τόμας Τζέφερσον, ένας από τους πρώτους προέδρους των ΗΠΑ, κατά την ίδρυση του πανεπιστημίου της Βιρτζίνια, ‘»μια έδρα Θεολογίας δεν θα έπρεπε να έχει θέση στο ίδρυμά μας».

    Και αυτό γιατί ως επιστήμη ορίζεται η δραστηριότητα που λειτουργεί με βάση την επιστημονική μεθοδολογία αναζήτησης της αλήθειας.

    Σεβαστές η Φιλοσοφία και η Θεολογία, αλλά δεν νομίζω ότι πρέπει να ονομάζονται επιστήμες, ο τρόπος αναζήτησης της αλήθειας μέσω αυτών είναι εξαιρετικά προσωπικός!

Σχολιάστε

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.