Προς το αστρικό σύστημα Άλφα του Κενταύρου

Πόσα από τα διαστημικά σκάφη που εκτόξευσε η ανθρωπότητα κινούνται έξω από το ηλιακό μας σύστημα, προς τον επονομαζόμενο διαστρικό χώρο; Αν δεν είστε φανατικός λάτρης του διαστήματος, η απάντηση μάλλον θα σας εκπλήξει: πέντε. Πράγματι, αυτή τη στιγμή έχουμε πέντε διαστημόπλοια, όλα εκτοξευμένα από τη NASA, που κατευθύνονται προς το μεγάλο άγνωστο. Τα Pioneer 10 και 11, μαζί με το σκάφος New Horizons που προσπέρασε τον Πλούτωνα το 2015, βρίσκονται ήδη καθ’ οδόν για να περάσουν τα θολά όρια μεταξύ του ηλιακού μας συστήματος και του υπόλοιπου γαλαξία. Τελικά, θα ακολουθήσουν τα Voyager 1 και 2, τα οποία ήδη ταξιδεύουν στο διαστρικό διάστημα.

Όμως, σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση, ετοιμάζεται άλλη μία διαστρική αποστολή, η Fermi Explorer^(*). Πρόκειται για την ιδιωτική διαστημική αποστολή που οραματίστηκε ο επιχειρηματίας Philip Johnston και μια μικρή ομάδα γύρω του. Θέλουν να στείλουν ένα μικρό, σχετικά φθηνό διαστημόπλοιο σε μια τροχιά διέλευσης από το πλησιέστερο αστρικό σύστημα στον Ήλιο, το Άλφα Κενταύρου.

Δεδομένης της απόστασης των 40 τρισεκατομμυρίων χιλιομέτρων ή 4,37 έτη φωτός, θα περάσει αρκετός χρόνος μέχρι να φτάσει η αποστολή εκεί: Το ταξίδι του Fermi Explorer υπολογίζεται ότι θα έχει διάρκεια περίπου 80.000 χρόνια. Μετά την ολοκλήρωση των ελιγμών επιτάχυνσης, το σκάφος θα κινείται στο διαστρικό διάστημα με ταχύτητα περίπου 24 km/s, ως προς τον Ήλιο^(**). Συγκριτικά, το διαστημόπλοιο Voyager 1 της NASA, που ήδη βρίσκεται στον διαστρικό χώρο, ταξιδεύει με περίπου 17 km/sec.

To Fermi Explorer λόγω του περιορισμένου προϋπολογισμού (κάτω από 15 εκατομμύρια δολάρια) και του μικρού του βάρους (100 κιλά), δεν μπορεί να κουβαλήσει τεράστιες κεραίες ραδιοεπικοινωνίας ούτε θερμοηλεκτρικές γεννήτριες πλουτωνίου μεγάλης διάρκειας (όπως τα Voyager). Το αποτέλεσμα θα είναι ότι πολύ σύντομα, ίσως και δεκαετίες μετά την εκτόξευσή του, θα πάψει να επικοινωνεί με τη Γη και οι μπαταρίες του θα τελειώσουν.

Συνεπώς, όταν το Fermi Explorer προσεγγίσει την περιοχή του συστήματος του Άλφα Κενταύρου μετά από 80.000 χρόνια, δεν θα είναι μια θριαμβευτική αποστολή εξερεύνησης, αλλά απλά ένα παγωμένο «νεκρό» κομμάτι μετάλλου 100 κιλών που θα περιφέρεται σιωπηλά στο διάστημα, ένα διαστημικό σκουπίδι που κανείς στη Γη, εφόσον θα υπάρχουν ακόμα άνθρωποι, δεν θα το θυμάται.

Αν πραγματοποιηθεί η αποστολή (η εκτόξευση προγραμματίζεται πριν από το τέλος του 2029) θα είναι η πρώτη φορά που ένα διαστημικό σκάφος θα έχει ως στόχο ένα άλλο αστρικό σύστημα. Βέβαια, η ανακοίνωση αυτού του διαστρικού ταξιδιού έρχεται την στιγμή, που η ομάδα του New Horizons παλεύει με μια απόφαση της NASA που ίσως την αναγκάσει να απενεργοποιήσει δύο σημαντικά όργανα τα οποία μετρούν το διαστημικό περιβάλλον γύρω από το σκάφος.

Σε αντίθεση με τα διαστημόπλοια Voyager, τα οποία ξεμένουν από ενέργεια και πρέπει να κάνουν οικονομία, τα βάσανα του New Horizons συνδέονται με προϋπολογιστικά τερτίπια που προκλήθηκαν, τουλάχιστον εν μέρει, από τις επανειλημμένες προτάσεις της κυβέρνησης Τραμπ για σημαντικές περικοπές στη χρηματοδότηση πολλών τομέων της επιστημονικής έρευνας. Ο Λευκός Οίκος έχει προτείνει επανειλημμένα σημαντικές περικοπές στον επιστημονικό προϋπολογισμό της NASA. Τα όργανα του New Horizons χρειάζονται μόνο γύρω στα 2 εκατομμύρια δολάρια τον χρόνο για να λειτουργήσουν, λιγότερο από το 0,01% του ετήσιου προϋπολογισμού της NASA.

Και το New Horizons στέλνει όντως πολύτιμα επιστημονικά δεδομένα από το βαθύ διάστημα. Το Fermi Explorer δεν θα μπορεί να μεταφέρει πολλά όσον αφορά τον επιστημονικό εξοπλισμό και δεν θα κάνει πραγματική εξερεύνηση του διαστήματος.

Αξίζει να εξερευνήσουμε το διαστρικό διάστημα; Σίγουρα ναι. Αλλά δεν είναι όλες οι διαστρικές αποστολές το ίδιο αξιόλογες.

(*) To 2017 η NASA είχε προτείνει μια αποστολή εξερεύνησης με στόχο τον Άλφα του Κενταύρου, η οποία όμως προοριζόταν να πραγματοποιηθεί μετά το 2050.
(**) Αν υπήρχε η δυνατότητα το Fermi Explorer να επιταχύνει με σταθερή επιτάχυνση 1 g μέχρι να φτάσει π.x. στο 95% της ταχύτητας του φωτός – όπως στις ταινίες επιστημονικής φαντασίας – και στη συνέχεια να συνεχίσει με σταθερή ταχύτητα, πόσο θα διαρκούσε το ταξίδι προς το Άλφα του Κενταύρου;
Για έναν γήινο παρατηρητή το ταξίδι θα διαρκούσε κάτι παραπάνω από 5 χρόνια! Όμως, η ενέργεια που απαιτείται για να φτάσει το σκάφος στα 0,95c θα ήταν ιλιγγιωδώς μεγάλη – θα εκτόξευε το βάρος του σκάφους από τα 100 κιλά σε χιλιάδες τόνους, εξαιτίας των καυσίμων που θα κουβαλούσε, ακόμα κι αν χρησιμοποιούσε πυρηνική σύντηξη. Κάτι που θα  έκανε την προσπάθεια εντελώς μάταιη. Και δεν πήραμε υπόψη μας τις καταστροφικές συγκρούσεις με τα πρωτόνια και άλλα σωματίδια του μεσοαστρικού διαστήματος καθώς θα κινείται με ταχύτητα 0,95c.

Διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες:
1. What’s the point of the interstellar Fermi Explorer mission? – https://www.scientificamerican.com/article/whats-the-point-of-the-interstellar-fermi-explorer-mission/
2. Fermi Explorer – https://en.wikipedia.org/wiki/Fermi_Explorer

Κατηγορίες:ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ, ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗ, ΔΙΑΣΤΗΜΑ, ΕΞΩΓΗΙΝΗ ΖΩΗ

Ετικέτες: PHYSICS