Το Μέγα Νέφος του Μαγγελάνου θα συγκρουστεί με τον Γαλαξία μας

Posted on 04/01/2019

5


… σε 2,5 δισεκατομμύρια χρόνια

Ένας δορυφορικός γαλαξίας, το Μέγα Νέφος του Μαγγελάνου, που «ζυγίζει» όσο 250 δισεκατομμύρια ήλιοι, έρχεται καταπάνω στο δικό μας γαλαξία και η σύγκρουση φαίνεται αναπόφευκτη σε περίπου 2,5 δισεκατομμύρια χρόνια, νωρίτερα απ’ ό,τι πίστευαν έως τώρα οι αστρονόμοι, σύμφωνα με νέες εκτιμήσεις τους.

Μάλιστα, όπως δείχνουν οι προσομοιώσεις σε υπερυπολογιστές, υπάρχει μια μικρή πιθανότητα (της τάξης του 1% ως 3%) μετά τη σύγκρουση αυτή το ηλιακό μας σύστημα να εκτοξευτεί στο διάστημα έξω από το γαλαξία μας – κάτι που θα σημάνει και το τέλος της όποιας ζωής υπάρχει έως τότε πάνω στη Γη, η οποία δε θα διαθέτει πια συνθήκες φιλόξενες για έμβιους οργανισμούς.

Η νέα μελέτη από αστροφυσικούς του Ινστιτούτου Υπολογιστικής Κοσμολογίας του βρετανικού Πανεπιστημίου του Ντάραμ, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Monthly Notices» της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας της Βρετανίας [The aftermath of the Great Collision between our Galaxy and the Large Magellanic Cloud], προβλέπει ότι η μελλοντική σύγκρουση δε θα επηρεάσει άμεσα το ηλιακό μας σύστημα, καθώς υπάρχει πολύς χώρος ανάμεσα στα άστρα του γαλαξία μας.

Όμως, θα πυροδοτήσει μια αλυσίδα γεγονότων, καθώς θα κάνει άνω-κάτω τις τροχιές και τις βαρυτικές επιδράσεις πολλών άστρων του γαλαξία μας, κάτι που τελικά μπορεί ακόμη και να εξοβελίσει στον εξωγαλαξιακό χώρο τον Ήλιο μας μαζί με τους πλανήτες του.

Παρά το μεγάλο μέγεθος του γαλαξία μας, η κεντρική μαύρη τρύπα του είναι μόλις το ένα δέκατο του μεγέθους που έχουν οι αντίστοιχες μαύρες τρύπες στην καρδιά άλλων γαλαξιών παρόμοιου μεγέθους. Οι επιστήμονες θεωρούν πιθανόν η σύγκρουση των δύο γαλαξιών να «ξυπνήσει» τη μαύρη τρύπα στο κέντρο του γαλαξία μας, η οποία αφενός μπορεί να μεγαλώσει έως δέκα φορές, «καταπίνοντας» πλέον πολύ αυξημένες ποσότητες ύλης γύρω της, αφετέρου μπορεί να εκπέμψει πολύ ισχυρότερη και καταστροφική ακτινοβολία υψηλής ενέργειας.

Το Μέγα Νέφος του Μαγγελάνου είναι ο φωτεινότερος γειτονικός γαλαξίας, ο οποίος πλησίασε τον δικό μας πριν από περίπου ενάμισι δισεκατομμύριο χρόνια και σήμερα απέχει γύρω στις 163.000 έτη φωτός. Οι νέοι υπολογισμοί για την πιο γρήγορη σύγκρουση οφείλονται στο ότι οι επιστήμονες εκτιμούν πλέον ότι διαθέτει διπλάσια σκοτεινή ύλη απ’ όση νόμιζαν έως τώρα, σύμφωνα με τις βρετανικές «Γκάρντιαν» και «Ιντιπέντεντ» και το «New Scientist».

«Μολονότι δύο δισεκατομμύρια χρόνια είναι ένα υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα για τους ανθρώπους, είναι πολύ σύντομος χρόνος σε κοσμική κλίμακα. Η καταστροφή του Μεγάλου Μαγγελανικού Νέφους, καθώς θα καταβροχθιστεί από το δικό μας γαλαξία, θα προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση στο δικό μας γαλαξία, θα ξυπνήσει τη μαύρη τρύπα που ζει στο κέντρο του και θα μετατρέψει το γαλαξία μας σε ενεργό γαλαξιακό πυρήνα ή κβάζαρ» δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής δρ Μάριους Καούτουν.

«Όλος ο γαλαξίας μας θα ταρακουνηθεί και όλο το ηλιακό μας σύστημα μπορεί να πεταχτεί στο εξώτερο διάστημα. Αν αυτό συμβεί, δεν βλέπω πώς οι απόγονοί μας, αν υπάρχουν, θα μπορέσουν να το αντέξουν» ανέφερε ο Κάρλος Φρανκ, διευθυντής του Ινστιτούτου Υπολογιστικής Κοσμολογίας του Ντάραμ.

Ένας άλλος πολύ μεγαλύτερος γειτονικός γαλαξίας, η Ανδρομέδα, πενταπλάσια σε μέγεθος σε σχέση με το Μέγα Νέφος του Μαγγελάνου, βρίσκεται επίσης σε πορεία σύγκρουσης με το γαλαξία μας, τον οποίον μπορεί να καταστρέψει τελείως, αλλά όχι νωρίτερα από τέσσερα έως πέντε δισεκατομμύρια χρόνια, σύμφωνα με τις έως τώρα εκτιμήσεις των αστρονομικών μοντέλων.

«Η σύγκρουση με την Ανδρομέδα θα είναι ένας πραγματικός Αρμαγεδδών. Αυτό θα είναι πραγματικά το τέλος του γαλαξία μας όπως τον ξέρουμε» είπε ο Φρανκ.

πηγή: https://www.in.gr/2019/01/04/tech/mega-nefos-tou-maggelanou-andromeda-kai-ta-senaria-tis-sygkrousis-galaksia-mas/https://www.theguardian.com/science/2019/jan/04/nearby-galaxy-large-magellanic-cloud-set-to-collide-with-milky-way

(νεώτερη ενημέρωση 15/1/2019)

Υπερβολές

ΔΙΟΝΥΣΗΣ Π. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ*

Μ​​ερικές φορές, όπως και πολλοί δημοσιογράφοι έτσι και οι επιστήμονες το παρακάνουν σε υπερβολές σε ορισμένες ανακοινώσεις τους για ευνόητους λόγους. Εξαιρετικά διδακτικός στο θέμα των υπερβολών ήταν, για παράδειγμα, ο τίτλος ενός βιβλίου του νομπελίστα φυσικού Λέον Λέντερμαν που εγκαθίδρυσε τον όρο «Σωματίδιο του Θεού» για το σωματίδιο Χιγκς. Eνα άλλο παράδειγμα είχαμε την περασμένη εβδομάδα με την ανακοίνωση μελέτης Βρετανών αστροφυσικών του Ινστιτούτου Υπολογιστικής Κοσμολογίας του Πανεπιστημίου του Ντάραμ, που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Monthly Notices of the Royal Astronomical Society».

Στην ανακοίνωσή τους οι Βρετανοί αστροφυσικοί εκτιμούν ότι ένας γειτονικός γαλαξίας μας, το Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου (ΜΝΜ), που «ζυγίζει» όσο 250 δισεκατομμύρια άστρα, έρχεται καταπάνω στον δικό μας Γαλαξία και η σύγκρουση φαίνεται αναπόφευκτη σε περίπου 2,5 δισεκατομμύρια χρόνια. «Μάλιστα, όπως δείχνουν οι προσομοιώσεις στους υπερυπολογιστές, υπάρχει μια μικρή πιθανότητα (1% ως 3%) μετά τη σύγκρουση αυτή το ηλιακό μας σύστημα να εκτοξευθεί στο Διάστημα έξω από τον Γαλαξία μας, κάτι που θα σημάνει και το τέλος της όποιας ζωής υπάρχει έως τότε πάνω στη Γη».

Η ανακοίνωση, δυστυχώς, περιλαμβάνει ορισμένες υπερβολές και ανακρίβειες που δεν προσφέρουν κάτι ιδιαίτερο στην πληροφόρηση του κοινού. Και πρώτα απ’ όλα το ΜΝΜ, που βρίσκεται σε απόσταση 165.000 ετών φωτός από τη Γη μας, είναι 10 φορές μικρότερο του δικού μας Γαλαξία ο οποίος περιέχει 200 περίπου δισεκατομμύρια άστρα. Επιπλέον, δεν χρειάζεται να περιμένουμε να περάσουν 2,5 δισεκατομμύρια χρόνια για το τέλος της όποιας ζωής στη Γη, γιατί πολύ νωρίτερα ο πλανήτης μας δεν θα διαθέτει πια συνθήκες φιλόξενες για έμβιους οργανισμούς, αφού σε 1,1 δισ. χρόνια από σήμερα, όταν ο Hλιος θα έχει φθάσει να λάμπει με 10% μεγαλύτερη ένταση, θα καταστρέψει σιγά σιγά τη γήινη ατμόσφαιρα. Σε 1,3 δισ. χρόνια όλα τα είδη ευκαρυωτικής ζωής θα έχουν εξαφανιστεί από την επιφάνεια της Γης λόγω της έλλειψης του διοξειδίου του άνθρακα, ενώ 300 εκατομμύρια χρόνια αργότερα θα εξαφανιστούν και όλα τα είδη προκαρυωτικής ζωής.

Το θέμα των γαλαξιακών συγκρούσεων, όμως, είναι όντως γεγονός που παρατηρείται εδώ και δεκαετίες. Σε τέτοιου είδους συγκρούσεις, οι ανακατατάξεις που αντιμετωπίζει η γειτονιά μας είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες. Σε 750 εκατομμύρια χρόνια (πολύ νωρίτερα δηλαδή από τη σύγκρουση με το ΜΝΜ) ένας μικρός νάνος γαλαξίας, που σήμερα βρίσκεται προς την κατεύθυνση του αστερισμού του Τοξότη (ανακαλύφτηκε το 1994), θα συγκρουστεί με τον δικό μας Γαλαξία ο οποίος θα τον αφομοιώσει, όπως έχει κάνει άλλωστε με πολλούς άλλους νάνους γαλαξίες στο παρελθόν. Η σύγκρουση αυτή θα δημιουργήσει δυνάμεις αστρογένεσης των αέριων υλικών του Γαλαξία μας, αλλά παρ’ όλα αυτά δεν αναμένονται τρομαχτικές ανακατατάξεις στην περιοχή της Γης μας. Το ίδιο άλλωστε θα γίνει και με τη σύγκρουση του ΜΝΜ.

Οι πιθανότητες όμως είναι αρκετά μεγάλες για τον πλανήτη μας να μην επηρεαστεί καθόλου, αφού ο μέσος όρος των αποστάσεων μεταξύ των άστρων είναι 40 περίπου τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα. Φανταστείτε ότι εάν ο Hλιος είχε το μέγεθος μιας μπάλας πινγκ πονγκ, τότε το πλησιέστερο σ’ εμάς άστρο, ο Εγγύτατος του Κενταύρου, θα είχε το μέγεθος ενός ρεβιθιού σε απόσταση 1.100 χλμ. Ακόμα όμως και με τις πολύ μικρότερες αποστάσεις των άστρων στις κεντρικές περιοχές των γαλαξιών, πάλι η μέση απόσταση των άστρων είναι περίπου 160 δισεκατομμύρια χλμ., σαν να έχουμε δηλαδή μπαλάκια του πινγκ πονγκ σε αποστάσεις 3,2 χλμ. Βλέπετε, οι αποστάσεις μεταξύ των άστρων είναι τεράστιες και δεν είναι δυνατόν να έχουμε μία οποιαδήποτε αστρική σύγκρουση.

Υπάρχει όμως και το ενδεχόμενο για το ηλιακό μας σύστημα να εκσφενδονιστεί πράγματι μακριά από την παρούσα γαλαξιακή τροχιά του, κι έτσι η Γη μας μαζί με τον Hλιο θα ξεκινήσει ένα νέο ταξίδι, σε μια νέα τροχιά, ανάμεσα στα άστρα του νέου γαλαξία. Την εποχή πάντως εκείνη ο Hλιος θα βρίσκεται πια στα τελευταία στάδια της ζωής του. Και οι όποιοι απόγονοι του ανθρώπου θα έχουν επιζήσει θα έχουν μετοικήσει σε κάποιον άλλον πλανήτη κάποιου άλλου από τα δισεκατομμύρια άστρα του νέου γαλαξία.

Θα αναρωτιέστε όμως, αφού όλοι οι γαλαξίες απομακρύνονται ο ένας από τον άλλο λόγω της κοσμικής διαστολής του Σύμπαντος, πώς είναι δυνατόν να έχουμε τέτοιες τιτάνιες συγκρούσεις γαλαξιών στην Τοπική μας Ομάδα; Σ’ αυτή την περίπτωση, οι βαρυτικές δυνάμεις που υφίστανται οι γαλαξίες σε τοπικό επίπεδο υπερισχύουν της κοσμολογικής διαστολής.

* Ο κ. Διονύσης Π. Σιμόπουλος είναι επίτιμος διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου.
πηγή: http://www.kathimerini.gr/1004238/article/politismos/vivlio/ypervoles?fbclid=IwAR1s1DIDkmzwe1rHNKNrEB4ePVt-bz0b-jWX_-ICrsCPke0Bq89vdmBg2Qk