GOCE: O πρώτος… κατά λάθος σεισμογράφος σε τροχιά

GOCE_node_full_image

Ο σεισμός που έγινε αντιληπτός από τον GOCE

Φαίνεται πως οι σεισμοί, αν είναι αρκετά ισχυροί, μπορεί να ανιχνευθούν και από… ψηλά, με τη βοήθεια των δορυφόρων, που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη. Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι ο ευρωπαϊκός δορυφόρος GOCE, χωρίς καν να το επιδιώξουν, έγινε ο πρώτος τροχιακός σεισμογράφος στην ιστορία.

Γάλλοι και Ολλανδοί επιστήμονες, με επικεφαλής τον γεωφυσικό Ραφαέλ Γκαρσία του πανεπιστημίου της Τουλούζης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό γεωφυσικής «Geophysical Research Letters», αναφέρουν ότι ο σεισμός του 2011 στην Ιαπωνία ήταν τόσο δυνατός, που έγινε αντιληπτός και από το διάστημα. Τα ηχητικά κύματα από το σεισμό έγιναν καταγράφηκαν σε ύψος 260 χιλιομέτρων από το δορυφόρο GOCE του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, που χαρτογραφεί τις αδιόρατες μεταβολές στη βαρύτητα του πλανήτη μας.

Οι σεισμοί κάνουν το έδαφος να αντηχεί, σαν ένα γιγάντιο ηχείο πολύ χαμηλών συχνοτήτων, δημιουργώνταςσεισμικά κύματα, που ταξιδεύουν μέσω της Γης και, σε μικρότερο βαθμό, ακουστικά κύματα, που ταξιδεύουν μέσω του αέρα. Αν και συχνά έχουν ακουστεί βροντεροί ήχοι ακόμα και από μικρούς σεισμούς, αυτά τα ηχητικά κύματα συνήθως είναι τόσο χαμηλής συχνότητας (υπόηχοι), που δεν είναι ακουστά από το ανθρώπινο αυτί.

Στη διάρκεια του σεισμού της Ιαπωνίας το 2011, διάφορα όργανα, όπως δορυφόροι GPS, ανίχνευσαν κυματισμούς στα ηλεκτρόνια της ιονόσφαιρας, στο στρώμα ηλεκτρονίων και ιόντων, που επικαλύπτεται με το ηλεκτρικά ουδέτερο στρώμα της ατμόσφαιρας, σε ύψος 80 – 600 χιλιομέτρων πάνω από τη Γη. Το φαινόμενο αυτό, που έγινε αντιληπτό μέσω καθυστερήσεων στην μετάδοση των ραδιοσημάτων, έδειξε ότι τα ηλεκτρόνια δέχονταν πιέσεις από τα γειτονικά τους ιόντατα οποία, με τη σειρά τους, δέχονταν την επίδραση υποηχητικών κυμάτων, που προέρχονταν από τα χαμηλότερα πεδία της ατμόσφαιρας.

Οι ερευνητές αποφάσισαν να μελετήσουν επισταμένως το φαινόμενο αυτό, αναλύοντας δορυφορικά στοιχεία από τον GOCE, που διαθέτει πολλά όργανα ακριβείας. Με αυτό τον τρόπο, αποκάλυψαν ότι, όντως, ο δορυφόρος είχε «πιάσει» ξεκάθαρα υποηχητικά σήματα, που προέρχονταν από τον σεισμό στην Ιαπωνία, μεγέθους 9 βαθμών. Ο GOCE ανίχνευσε ένα ακουστικό κύμα με συχνότητα 14 mHz περίπου μισή ώρα μετά το σεισμό και άλλο ένα με συχνότητα 6 mHZ μετά από άλλη μία ώρα.

Η ανακάλυψη ανοίγει το δρόμο για να υπάρξουν στο μέλλον ειδικοί δορυφόροι – σεισμογράφοι, που θα καταγράφουν σεισμούς από απομακρυσμένα μέρη, όπως π.χ. στη μέση ενός ωκεανού. Παράλληλα, τέτοιοι δορυφόροι μπορούν να βοηθήσουν στην επιτήρηση τυχόν υπόγειων πυρηνικών δοκιμών από κυβερνήσεις, καθώς και σε αυτή την περίπτωση εκπέμπονται υποηχητικά κύματα.

Αφού ήδη απέδειξαν ότι κατ’ αρχήν είναι δυνατή η ανίχνευση ενός ισχυρού σεισμού από το διάστημα, οι επιστήμονες σχεδιάζουν πλέον να μελετήσουν αν κάτι ανάλογο μπορεί να συμβεί και σε σεισμούς μικρότερου μεγέθους.
Σ. Δαματόπουλος – ert.gr – esa.int



Κατηγορίες:ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ, ΔΙΑΣΤΗΜΑ

Ετικέτες: ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: