Author Archives

  • Το πιο ενοχλητικό πρόβλημα στη Φυσική

    … συμβολίζεται με το γράμμα Λ και ονομάζεται κοσμολογική σταθερά Ποιό είναι το πρόβλημα με την ενέργεια του κενού χώρου; Η κβαντική μηχανική, η θεωρία που περιγράφει τον μικρόκοσμο, απαγορεύει το κενό. Σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή στον χρόνο και στον… Read More ›

  • Γη καλεί Voyager 2

    Αποκαταστάθηκε η επικοινωνία με το θρυλικό σκάφος Η μοναδική κεραία μέσω της οποίας μπορεί να στέλνει εντολές η NASA είχε απενεργοποιηθεί για αναβάθμιση Έπειτα από σιωπή σχεδόν ενός έτους, λόγω της αναβάθμισης μιας κεραίας στην Αυστραλία, η NASA ανάκτησε την… Read More ›

  • Το διαστημικό σκάφος Hope φωτογραφίζει τον πλανήτη Άρη

    Το διαστημικό σκάφος Hope των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων έστειλε την πρώτη φωτογραφία που τράβηξε από τον Άρη, λίγες ημέρες αφότου μπήκε σε τροχιά γύρω από τον Κόκκινο Πλανήτη. Η φωτογραφία τραβήχθηκε την Τετάρτη, μία ημέρα αφότου μπήκε επιτυχώς σε τροχιά… Read More ›

  • Τι είναι η ζωή;

    Πριν από 77 χρόνια, ο Erwin Schrödinger, ο φυσικός που διατύπωσε την θεμελιώδη εξίσωση της κβαντομηχανικής, αλλά έγινε γνωστός στο ευρύ κοινό από τον γάτο του, δημοσίευσε ένα βιβλίο με τίτλο «Τι είναι η ζωή;». Ο βραβευμένος με το Νόμπελ… Read More ›

  • Ο Μαθουσάλας των άστρων και η Μεγάλη Έκρηξη

    Το άστρο HD 140283 είναι ένας υπεργίγαντας στη γειτονιά του ηλιακού μας συστήματος – απέχει περίπου 200 έτη φωτός από τη Γη – και είναι γνωστό στους αστρονόμους για περισσότερο από έναν αιώνα (βλέπε: «HD 140283, τo αρχαιότερο άστρο του… Read More ›

  • «Σμήνος» από μικρές μαύρες τρύπες εντόπισε το Hubble

    H ιδέα ότι οι μαύρες τρύπες έρχονται σε διαφορετικά μεγέθη μπορεί να φαντάζει περίεργη στους περισσότερους, δεδομένου και ότι η μαύρη τρύπα εξ ορισμού είναι ένα αντικείμενο που έχει καταρρεύσει υπό την πίεση της βαρύτητας, αποκτώντας σχεδόν άπειρη πυκνότητα. Ωστόσο… Read More ›

  • Ένας διπλά παράξενος πυρήνας

    Τα βαρυόνια είναι σωματίδια σαν τα πρωτόνια και τα νετρόνια που συνίστανται από τρία κουάρκ, όπως επίσης και τα λιγότερο γνωστά υπερόνια, τα οποία περιέχουν τουλάχιστον ένα παράξενο κουάρκ. Οι φυσικοί μελετούν τα υπερόνια για να κατανοήσουν τις αλληλεπιδράσεις των… Read More ›

  • Farfarout: το πιο μακρινό αντικείμενο του ηλιακού μας συστήματος

    Το ουράνιο σώμα με το παρατσούκλι «Farfarout» είναι το πιο μακρινό γνωστό αντικείμενο στο ηλιακό σύστημά μας, επιβεβαίωσαν Αμερικανοί αστρονόμοι, υπολογίζοντας ότι σήμερα βρίσκεται σε απόσταση 132 αστρονομικών μονάδων από τον Ήλιο, δηλαδή απέχει από αυτόν 132 φορές περισσότερο από… Read More ›

  • Ευκλείδεια Γεωμετρία και Φυσική

    «… γιατί τα μαθηματικά δεν είναι μόνο μια άλλη γλώσσα. Είναι γλώσσα και επιπλέον σκέψη. Είναι γλώσσα και λογική. Τα μαθηματικά είναι εργαλείο της συλλογιστικής. Στην πραγματικότητα, δεν είναι παρά η μεγάλη συλλογή των συμπερασμάτων στα οποία κατέληξε κάποιος μετά… Read More ›

  • Η Τουρκία θα πατήσει τη Σελήνη το 2023

    Εξαιρετικά φιλόδοξα σχέδια από τον Ταγίπ Ερντογάν για τα 100 χρόνια από την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας, αλλά και για τη συνέχεια, καθώς επιδιώκει να κάνει τη χώρα του υπολογίσιμη δύναμη και στο διάστημα. Το 2023, στις 29 Οκτωβρίου, η… Read More ›

  • Και δεύτερο διαστημικό σκάφος φτάνει σήμερα στον Άρη

    Μετά την χτεσινή επιτυχία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να θέσουν το διαστημικό σκάφος «Hope» σε τροχιά γύρω από τον Άρη, σήμερα ήρθε η σειρά της Κίνας με το διαστημικό σκάφος Tianwen-1. Στις 2:00 μ.μ. (ώρα Ελλάδας) το κινεζικό διαστημικό σκάφος… Read More ›

  • Φωτογραφίζοντας τον Ήλιο … τη νύχτα

    Αυτή είναι μια εικόνα του Ήλιου. Λήφθηκε βράδυ. Με νετρίνα. Τα οποία ταξίδεψαν από τον Ήλιο διαμέσου της Γης, η οποία είναι ουσιαστικά διαφανής στα νετρίνα, για να φτάσουν στον ανιχνευτή Super-Kamiokande. H «φωτογραφική μηχανή» O Super-Kamiokande είναι ένα γιγάντιος… Read More ›

  • Η εξέλιξη της άφιξης του διαστημικού σκάφους «Ελπίδα» στον Άρη

    Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ελπίζουν να γίνουν η τρίτη χώρα που θέτει σκάφος σε τροχιά γύρω από τον Άρη. Το διαστημικό σκάφος «Hope(Ελπίδα)» είναι η πρώτη από τις τρεις αποστολές που θα φτάσουν στον κόκκινο πλανήτη αυτόν τον μήνα. Έπειτα… Read More ›

  • Το διαστημικό σκάφος «Ελπίδα» των ΗΑΕ κόβει το νήμα

    … μπαίνοντας πρώτο σε τροχιά γύρω από τον Άρη την Τρίτη 9 Φεβρουαρίου Ακολουθεί το κινεζικό Tianwen-1 στις 10 Φεβρουαρίου και στις 18 Φεβρουαρίου το Perseverance της NASA Η πρώτη αραβική διαστημική αποστολή, το διαστημικό σκάφος «Ελπίδα» των Ηνωμένων Αραβικών… Read More ›

  • Η πρώτη φωτογραφία του πλανήτη Άρη

    … από το κινεζικό διαστημικό σκάφος Tianwen-1 Η φωτογραφία λήφθηκε όταν το Tianwen-1 απείχε απόσταση 2,2 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τον Άρη, ενώ τώρα απέχει περίπου 1.1 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Το διαστημικό σκάφος Tianwen-1 εκτοξεύθηκε από την Γη τον Ιούλιο, παράλληλα με… Read More ›

  • Τι είναι ένα στοιχειώδες σωματίδιο;

    Στην φαινομενικά απλούστατη ερώτηση «τι είναι ένα σωματίδιο;», έχουν δοθεί διάφορες απαντήσεις όπως: ένα σημειακό αντικείμενο, μια διέγερση ενός πεδίου, μια έννοια καθαρών μαθηματικών που διεισδύει στην πραγματικότητα. Όμως η σημερινή αντίληψη των φυσικών για το τι είναι ένα σωματίδιο… Read More ›

  • Φαινόμενον (τεύχος 33)

    το περιοδικό του τμήματος Φυσικής του Α.Π.Θ. περιεχόμενα Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2020 1 Μπραντεφέρ για την καλύτερη ποιότητα αέρα 3 Η θρυλική ηλιόπετρα των Βίκινγκς 7 Οθόνες υγρών κρυστάλλων 9 Οικονοφυσική 10 Νανοσωματίδια, πλασμόνια, χρώμα 15 Όταν η φύση παίζει… Read More ›

  • Το νόημα του «συν» στην Κβαντική Μηχανική

    Πώς μπορούμε να κατανοήσουμε το |ζωντανός>+|νεκρός> στην κατάσταση του γάτου του Schrödinger; Στο βίντεο που ακολουθεί εξετάζεται το νόημα του προσήμου «συν» στην κβαντική μηχανική στις λεγόμενες υπερθέσεις. Συγκρίνονται οι κβαντομηχανικές έννοιες με τις αντίστοιχες της θεωρίας πιθανοτήτων και επισημαίνονται… Read More ›

  • Ο Τομέας 51

    «Ο Τομέας 51 και η εξωγήινη ζωή υπάρχουν και τα δύο», λέει ο επικεφαλής της NASA «… απλώς, δεν βρίσκονται και τα δύο στο ίδιο μέρος». Καλώς ήλθατε στη διασημότερη άκρως μυστική στρατιωτική βάση του κόσμου. Ο Τομέας 51 (ή… Read More ›

  • Άλλες 17 ημέρες για να φτάσει στον Άρη το Perseverance της NASA

    Το μεγαλύτερο και πιο εξελιγμένο όχημα που έχει αποσταλεί ποτέ στον Άρη (και γενικότερα σε άλλον πλανήτη) αναμένεται να καταφθάσει στον Κόκκινο Πλανήτη μέσα σε διάστημα τριών εβδομάδων και να προσεδαφιστεί στην επιφάνειά του. To διαστημόπλοιο απέχει από τον Άρη… Read More ›

  • Η συνάντηση «Απόλλο» και «Σογιούζ»

    Τον Ιούλιο του 1975 το αμερικανικό διαστημόπλοιο «Απόλλων» συνδέθηκε με την σοβιετική «Ένωση», σε μια δράση διεθνούς συνεργασίας ΓΙΑΝΝΗΣ ΔΑΓΚΛΗΣ* Τον Ιούλιο του 1975 συνέβη κάτι που θα ήταν παντελώς αδιανόητο λίγα χρόνια νωρίτερα: ένα σοβιετικό και ένα αμερικανικό διαστημόπλοιο… Read More ›

  • Ποια είναι η πιθανότητα να έχετε προσβληθεί από κορωνοϊό;

    Για συγκεκριμένες παραμέτρους μετάδοσης του κορωνοϊου σε έναν συγκεκριμένο χώρο εργασίας, μια στατιστική δείχνει ότι προσβάλλεται 1 στους 1000 ανθρώπους της ηλικίας σας. Έστω ότι εργάζεστε εκεί και κάνατε κάποιο τέστ διάγνωσης κορωνοϊού το οποίο βγαίνει θετικό. Σας λένε ότι… Read More ›

  • Η ανάσταση του 13ου προβλήματος του Hilbert

    Στις αρχές του 20ου αιώνα, ο μεγάλος μαθηματικός David Hilbert κατέγραψε 23 άλυτα μέχρι τότε προβλήματα θεωρώντας, πως η επίλυσή τους θα διαμόρφωνε το μέλλον του πεδίου των μαθηματικών. Το 13ο πρόβλημα είναι σχετικό με την επίλυση πολυωνυμικών εξισώσεων έβδομου… Read More ›

  • Όταν καταρρέουν και οι μαύρες τρύπες

    Η συμβολή του Ρότζερ Πένρooυζ και η απονομή του Νομπέλ Φυσικής 2020 για τη μελέτη των μελανών οπών ΠΕΤΡΟΣ ΣΤΕΦΑΝΕΑΣ* Όταν «πέφτουν τ’ αστέρια» σβήνουν και χάνονται κατά τη λαϊκή αντίληψη. Επιστημονικά όμως, γνωρίζουμε σήμερα ότι όταν καταρρέουν στο τέλος… Read More ›

  • Περιστρεφόμενες μαύρες τρύπες και εξωγήινοι πολιτισμοί τύπου ΙΙΙ

    Είναι δυνατός ο εντοπισμός εξωγήινου πολιτισμού που εξάγει ενέργεια από περιστρεφόμενες μαύρες τρύπες; Tο 1969 ο Roger Penrose (Νόμπελ Φυσικής 2020) πραγματοποίησε μια εξαιρετική ανακάλυψη. Βρήκε ότι μια περιστρεφόμενη μαύρη τρύπα αποθηκεύει περιστροφική κινητική ενέργεια στο στροβιλισμό του χώρου γύρω της… Read More ›

  • Πώς οι φυσικοί στο Fermilab ψάχνουν για σωματίδια σκοτεινής ύλης

    Οι φυσικοί στο Fermilab προσπαθούν να λύσουν το μυστήριο της σκοτεινής ύλης που αποτελεί το 25% του σύμπαντός μας. Στο βίντεο που ακολουθεί, οκτώ επιστήμονες εξηγούν την έρευνά τους σχετικά με την διερεύνηση της σκοτεινής ύλης. Μας ξεναγούν στα πειράματά… Read More ›

  • Ψάχνοντας στην Πούλια … την χαμένη Πλειάδα

    Οι Πλειάδες είναι ένα αστρικό σμήνος που βρίσκεται στον αστερισμό του Ταύρου. Η θέση του είναι σταθερή σε σχέση με τα γειτονικά άστρα. Κάτι που δεν συμβαίνει με τον Αυγερινό (ή Αποσπερίτη) που είναι ο πλανήτης Αφροδίτη, τον οποίο πολλοί… Read More ›

  • Έξι άστρα – έξι εκλείψεις

    (νεώτερη ενημέρωση 27/1/2021) Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν ένα σπάνιο αστρικό σύστημα, στο οποίο υπάρχουν έξι άστρα που δημιουργούν έξι εκλείψεις μεταξύ τους, όταν παρατηρούνται από το ηλιακό σύστημα μας. Πρόκειται για το σύστημα TIC 168789840 σε απόσταση περίπου 1.900 ετών φωτός… Read More ›

  • Γιατί ο αριθμός e=2,7182… είναι άρρητος

    Κάθε αριθμός που δεν μπορεί να πάρει την μορφή όπου ακέραιοι με , ονομάζεται άρρητος αριθμός. O αριθμός e=2,718281828…, γνωστός ως αριθμός Εuler, αποτελεί την βάση των φυσικών λογαρίθμων, είναι το όριο της ακολουθίας: και γράφεται ως άθροισμα της άπειρης… Read More ›

  • Το αμάρτημα της Εύας

    Σε αντίθεση με την σχολική φυσική που είναι γεμάτη από φανταστικά διεστραμμένα προβλήματα που βασανίζουν μαθητές και καθηγητές, στο νέο βιβλίο του Στέφανου Τραχανά «Το αμάρτημα της Εύας – Φυσική κάτω από τ’ άστρα και δημιουργική μάθηση» τίθενται τελείως διαφορετικοί… Read More ›

  • O Μπέρνι Σάντερς στο διάστημα

    H παρουσία του γερουσιαστή Μπέρνι Σάντερς στην τελετή ορκωμοσίας του προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν – και κυρίως τα γάντια που φορούσε -, προκάλεσαν την φαντασία και των φίλων του διαστήματος. Στη συνέχεια παίρνουμε μια μικρή γεύση από την τρελή… Read More ›

  • SLABs: Οι ‘Καταπληκτικά Τεράστιες Μαύρες Τρύπες’

    Είναι δυνατή η ύπαρξη των SLABs (Stupendously Large Black Holes); Καταφατική είναι η απάντηση που δίνει μια πρόσφατη μελέτη όσον αφορά την ύπαρξη των SLABs, των εκπληκτικά τεράστιων μαύρων τρυπών και πολύ μεγαλύτερων από αυτές που ήδη έχουν παρατηρηθεί στα κέντρα… Read More ›

  • Μελετώντας τον ήχο της σαμπάνιας

    Παρότι η σαμπάνια είναι ένα από τα χειρότερα ποτά στον κόσμο, το γεγονός ότι συνδέθηκε με την υψηλή κοινωνία, με επίδειξη πλούτου και ‘γκλαμουριά’, την κάνει να φαίνεται ως το εκλεκτότερο όλων. Ίσως το μόνο ενδιαφέρον χαρακτηριστικό αυτού του ποτού… Read More ›

  • Είναι εφικτή μια αποικία γύρω από τον πλανήτη-νάνο Δήμητρα;

    Θα μπορούσαμε να χτίσουμε έναν «μεγα-δορυφόρο» (megasatellite) με ανθρώπινους οικισμούς γύρω από τον νάνο πλανήτη Δήμητρα (Ceres); Ίσως είναι πιο εφικτό από ό, τι ακούγεται. Τώρα περισσότερο από ποτέ, οι διαστημικές υπηρεσίες και οι δισεκατομμυριούχοι έχουν στο μυαλό τους να… Read More ›

  • Οι ακτίνες Χ από άστρα νετρονίων μπορεί να σημαίνουν αξιόνια

    … ένα νέο είδος σωματιδίων που θα μπορούσε να εξηγήσει τη σκοτεινή ύλη Οι προερχόμενες από άστρα νετρονίων μυστηριώδεις ακτίνες Χ, μπορεί να είναι η πρώτη απόδειξη ύπαρξης των αξιονίων, των υποθετικών σωματιδίων που πολλοί φυσικοί πιστεύουν ότι αποτελούν την… Read More ›

  • Μήπως είδατε την SUSY;

    Αναζητώντας την υπερσυμμετρία H θεωρία που περιγράφει τις αλληλεπιδράσεις και την συμπεριφορά των στοιχειωδών σωματιδίων, το Καθιερωμένο Πρότυπο των στοιχειωδών σωματιδίων, είναι μεν πολύ επιτυχημένο αλλά και εμφανώς ατελές. Οι προβλέψεις του έχουν συνδέσει μεταξύ τους πολλά από τα γνωστά… Read More ›

  • Μουσική εμπνευσμένη από τα νετρίνα

    Ο David Ibbett είναι μουσικός συνθέτης. Δημιουργεί ένα μίγμα κλασικής και ηλεκτρονικής μουσικής εμπνεόμενος από την επιστήμη. Ο Ibbett επισκέφθηκε το εργαστήριο Fermilab τον Ιανουάριο του 2020 για να μάθει περισσότερα σχετικά με τα νετρίνα και άρχισε να δουλεύει τις… Read More ›

  • Τι συμβαίνει όταν συγκρούονται τρεις γαλαξίες μεταξύ τους

    Μια νέα μελέτη χρησιμοποιώντας δεδομένα από διάφορα τηλεσκόπια συμπεριλαμβανομένου και του διαστημικού τηλεσκοπίου ακτίνων Χ Chandra, εξετάζει συστηματικά τι συμβαίνει κατά την συγχώνευση τριών γαλαξιών μεταξύ τους και ποιες είναι οι συνέπειες για τις τεράστιες μαύρες τρύπες που βρίσκονται στα… Read More ›

  • Η NASA κήρυξε πια «νεκρό» το τρυπάνι του ρομποτικού σκάφους InSight στον Άρη

    Μετά από απεγνωσμένες και τελικά αποτυχημένες προσπάθειες σχεδόν δύο χρόνων να σκάψει βαθιά με το γερμανικής κατασκευής τρυπάνι του ρομποτικού γεωλογικού εργαστηρίου InSight στον Άρη, η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) τελικά το πήρε απόφαση και ανακοίνωσε επίσημα ότι θεωρεί πια… Read More ›

  • Ένα διπλό αστρικό σύστημα, το GPS και ο Αϊνστάιν

    Τι κοινό έχει ένα διπλό αστρικό σύστημα σχεδόν 30.000 έτη φωτός μακριά με το GPS; Η απάντηση είναι το φαινόμενο της βαρυτικής ερυθρομετατόπισης που προβλέπεται από την Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν. του Αλέξη Δεληβοριά, Διδάκτορα Φυσικής – http://www.eef.edu.g… Read More ›

  • Frank Wilczek: Γιατί η φυσική είναι όμορφη

    To 1972, o 21χρονος Frank Wilczek και ο υπεύθυνος της διδακτορικής διατριβής του, David Gross, ανακάλυψαν την βασική θεωρία της ισχυρής δύναμης – τον τελικό πυλώνα του Καθιερωμένου Προτύπου των στοιχειωδών σωματιδίων. Οι Wilczek και Gross (μαζί με τον David… Read More ›

  • Ραδιενεργά μόρια και θεμελιώδεις συμμετρίες του σύμπαντος

    Αν οι νόμοι της φυσικής ήταν απόλυτα συμμετρικοί, η ύλη και η αντιύλη θα είχαν δημιουργηθεί σε ίσες ποσότητες μετά την Μεγάλη Έκρηξη. Όμως, το ορατό σύμπαν αποτελείται από ύλη, με την αντιύλη να αποτελεί πολύ μικρό κλάσμα, η αναλογία… Read More ›

  • Ανακαλύφθηκε το πιο μακρινό κβάζαρ στο σύμπαν

    Μία διεθνής ομάδα αστρονόμων ανακάλυψε το πιο μακρινό και άρα πιο πρώιμο κβάζαρ (λαμπρό ενεργό γαλαξιακό πυρήνα) στο σύμπαν, σε απόσταση 13,03 δισεκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη, μόνο 670 εκατομμύρια χρόνια μετά τη «Μεγάλη Έκρηξη» (Μπιγκ Μπανγκ), όταν το… Read More ›

  • Ο αστερισμός του Ωρίωνα στον νυχτερινό ουρανό

    … του Ιανουαρίου Ο Ωρίωνας είναι αστερισμός του χειμώνα. Μοιάζει με κυνηγό (;) σαν τον μυθικό Ωρίωνα. Από τους αστέρες του αστερισμού ξεχωρίζουν ο α του Ωρίωνα, ένας ερυθρός γίγαντας γνωστός ως Betelgeuse, ο β του Ωρίωνα ή Rigel, ο… Read More ›

  • Οι ρίγες ενός καφέ νάνου

    Οι καφέ (φαιοί) νάνοι δεν είναι ούτε άστρα, ούτε πλανήτες. Θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως αποτυχημένα άστρα. Έχουν περίπου το μέγεθος του Δία, αλλά (συνήθως) με δεκάδες φορές μεγαλύτερη μάζα. Οι πυρήνες τους δεν έχουν αρκετή θερμοκρασία και πίεση για… Read More ›