Ο βραβευμένος με Νόμπελ Φυσικής (1979), Sheldon Glashow έδωσε πριν από μερικές ημέρες μια διάλεξη στο πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης στο Stony Brook εις μνήμην του φυσικού Chen-Ning Yang, βραβευμένος επίσης με Νόμπελ Φυσικής το 1957. Η ομιλία του είναι διανθισμένη με ιστορικές αναδρομές, ανέκδοτα από την πορεία της σωματιδιακής φυσικής και στιγμές αυτοκριτικής. Aκολουθούν μερικά από αυτά:
Glashow και Yang
Ο Glashow δεν συνεργάστηκε ποτέ με τον C.N. Yang, αλλά οι δρόμοι τους διασταυρώθηκαν πολλές φορές, ξεκινώντας από την εποχή που ο Glashow ήταν φοιτητής. Ο Yang συμμετείχε στην επιτροπή εξέτασης του διδακτορικού του Glashow το 1958. Κατά την παρουσίαση ο Yang τον διέκοψε, θεωρώντας «ανόητη» την υπόθεσή του ότι τα νετρίνα του ηλεκτρονίου διαφέρουν από τα νετρίνα του μιονίου, λέγοντας ότι δεν υπήρχε τρόπος να τα ξεχωρίσουμε. Ο Julian Schwinger (Νόμπελ Φυσικής 1965), ο επιβλέπων της διδακτορικής διατριβής του Glashow, παρενέβη(*) εξηγώντας στον Yang το πώς ακριβώς θα μπορούσε να γίνει αυτή η διάκριση διαμέσου ενός πειράματος χρησιμοποιώντας μια δέσμη νετρίνων από διάσπαση πιονίων.
Το 1960, οι Yang και Tsung-Dao Lee δημοσίευσαν μια εργασία όπου πρότειναν αυτό ακριβώς το πείραμα(**), χωρίς όμως να αναφέρουν ποτέ την αρχική ιδέα του Schwinger. Ο Glashow το θεωρούσε μεγάλο ηθικό σφάλμα και 50 χρόνια αργότερα, όταν συναντήθηκε με τον Yang στην Κίνα και τον ρώτησε για το περιστατικό, με τον Yang να επιβεβαιώνει την ιστορία, κάτι που θεωρήθηκε ως μια κάποια καθυστερημένη συγγνώμη. Ο Glashow αναγνωρίζει την τεράστια συνεισφορά του Yang στη φυσική, τονίζοντας ότι τρεις από τις εργασίες του Yang επηρέασαν καθοριστικά τη δική του καριέρα:
● η εργασία για την παραβίαση της ομοτιμίας: «Question of Parity Conservation in Weak Interactions»
● η θεωρία Yang-Mills: «Conservation of Isotopic Spin and Isotopic Gauge Invariance» και
● οι συζητήσεις για πειράματα νετρίνων υψηλής ενέργειας: «Theoretical Discussions on Possible High-Energy Neutrino Experiments»
Η ηλεκτρασθενής ενοποίηση
Ο Schwinger ήταν αυτός που προέτρεψε τον Glashow να αναζητήσει μια ενιαία θεωρία. Ο Glashow ανέπτυξε το μοντέλο SU(2)xU(1) το 1960 [Partial-Symmetries of Weak Interactions]. Αγνόησε συνειδητά το πρόβλημα ότι τα μποζόνια βαθμίδας έπρεπε να είναι άμαζα – πρόβλημα που ανάγκασε τον Pauli να εγκαταλείψει μια παρόμοια ιδέα. Ο Steven Weinberg, αργότερα, έλυσε αυτό το πρόβλημα, χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό Χιγκς, μετατρέποντας το μοντέλο του Glashow σε ολοκληρωμένη θεωρία [A Model of Leptons]. Ο Abdus Salam δημοσίευσε μια παρόμοια εργασία λίγο αργότερα [Weak and Electromagnetic Interactions]. Οι τρεις τους (Glashow, Weinberg, Salam) μοιράστηκαν το Νόμπελ Φυσικής το 1979.
Η «γκάφα» του Glashow και ο Abdus Salam
Ο Glashow παραδέχτηκε το δικό του μεγαλύτερο λάθος: το 1959 έστειλε μια προδημοσίευση νομίζοντας (λανθασμένα) ότι είχε αποδείξει ότι η θεωρία Yang-Mills είναι επανακανονικοποιήσιμη (The renormalizability of vector meson interactions). Ο Salam τον προσκάλεσε να μιλήσει για αυτό, τον άκουσε πολύ ευγενικά και του έκανε μερικές ερωτήσεις. Ο Glashow έφυγε νομίζοντας ότι όλα πήγαν καλά, έκανε διακοπές και όταν γύρισε βρήκε δύο προδημοσιεύσεις να τον περιμένουν (η μία από τον Salam) που εξηγούσαν τότι η ιδέα του ήταν λάθος.
Διάφορες απόψεις του Glashow
● Θεωρεί την υπερσυμμετρία μια «όμορφη ιδέα», αλλά, δεδομένου ότι δεν βρέθηκαν μέχρι σήμερα πειραματικές αποδείξεις της, πιστεύει ότι έχει έρθει η ώρα να την εγκαταλείψουμε.
● Θεωρεί ότι υπάρχει στασιμότητα και έλλειψη σημαντικών νέων ιδεών στη θεωρία. Του είναι δύσκολο να συμβουλεύσει τους νέους φοιτητές για το τι να ερευνήσουν σε αυτόν τον τομέα.
● Όσον αφορά την Θεωρία Υπερχορδών παραμένει σκεπτικιστής για το αν μπορεί να δώσει απτές λύσεις, αν και ελπίζει ότι ίσως κάποια στιγμή μπορεί να το καταφέρει.
● Αν σήμερα ήταν ξανά 18 ετών, δεν θα επέλεγε την θεωρητική σωματιδιακή φυσική, αλλά θα εξέταζε το ενδεχόμενο να ασχοληθεί με την αστροσωματιδιακή φυσική, την ιατρική ή την βιολογία.
● Θεωρεί ότι η τεχνητή Νοημοσύνη έχει ήδη βοηθήσει την πειραματική φυσική (π.χ. στα βαρυτικά κύματα), αλλά δεν είναι σίγουρος πώς μπορεί να συνεισφέρει στη θεωρητική φυσική.
Στο βίντεο που ακολουθεί μπορείτε να παρακολουθήσετε ολόκληρη την διάλεξη του Sheldon Glashow ο οποίος είναι σχεδόν 94 χρονών! Πρόκειται για τον απολογισμό της χρυσής εποχής της σωματιδιακής φυσικής. Μας εξηγεί πώς οι επιστημονικές ανακαλύψεις γίνονται συχνά από τύχη, διαφωνίες, εγωισμούς, αλλά και λάθη. Και μας επισημαίνει το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται σήμερα η θεωρητική σωματιδιακή φυσική:
(*) Κυκλοφορούσε ήδη μεταξύ των διδακτορικών φοιτητών το γνωστό ανέκδοτο σχετικά με την εκπόνηση της διδακτορικής διατριβής του λαγού υπό την καθοδήγηση του λιονταριού.
(**) Tο οποίο τελικά οδήγησε τους Lederman, Schwartz και Steinberger στο Νόμπελ Φυσικής το 1988.
πηγή: https://scgp.stonybrook.edu/video/video.php?id=7836 (via J D M)
Κατηγορίες:ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ, ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΗ ΣΩΜΑΤΙΑ
physicsgg 
Σχολιάστε