Πότε θα έρθει το τέλος του Σύμπαντος ;

«… αυτός είναι ο τρόπος
που ο κόσμος τελειώνει
όχι με ένα πάταγο αλλά με ένα λυγμό».
(Τ. Σ. Έλιοτ, «Οι κούφιοι άνθρωποι»)

Πριν αναφέρουμε το νέο «εύρημα» των φυσικών για το «πότε θα έρθει το τέλος του Σύμπαντος», ας δούμε πρώτα «πως πρόκειται να τελειώσει το Σύμπαν μας».

Υπάρχουν διάφορα σενάρια, τρία εκ των οποίων είναι: το σενάριο της «Μεγάλης Ψύχρας (Big Chill)», της «Μεγάλης Σύνθλιψης (Big Crunch)», της «Μεγάλης Ρήξης (Big Rip)».
ΣΥΜΠΑΝ1Σύμφωνα με τη θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης το Σύμπαν μας διαστέλλεται εδώ και περίπου 14 δισεκατομμύρια χρόνια. Η «Μεγάλη Ψύχρα» θα επέλθει αν το Σύμπαν μας εξακολουθήσει να διαστέλλεται για πάντα, αραιώνοντας τον κόσμο και μετατρέποντάς τον σε ένα ψυχρό, σκοτεινό και τελικά νεκρό μέρος.

Στο σενάριο της «Μεγάλης Σύνθλιψης» η διαστολή του Σύμπαντος αναστρέφεται, αρχίζει η συστολή του και τέλος το περιεχόμενό του συνθλίβεται σε μια κατακλυσμιαία κατάρρευση που θα θυμίζει αντίστροφη Μεγάλη Έκρηξη. Η εξέλιξη αυτή μάλλον έχει τις μικρότερες πιθανότητες διότι το Σύμπαν φαίνεται πως όχι μόνο συνεχίζει να διαστέλλεται, αλλά επιπλέον η διαστολή του γίνεται με επιταχυνόμενο ρυθμό εξαιτίας της σκοτεινής ενέργειας.

Η «Μεγάλη Ρήξη» μοιάζει με τη «Μεγάλη Ψύχρα». Οι γαλαξίες, οι πλανήτες, τα άτομά μας ακόμα και το χωροχρονικό συνεχές διαρρηγνύονται σε ένα «γκραν φινάλε». Το πως θα τελειώσει το Σύμπαν μας εξαρτάται από την σκοτεινή ενέργεια η οποία αποτελεί το 70% της μάζας του Σύμπαντος. Μπορεί να επέλθει η Ψύχρα, είτε η Σύνθλιψη, είτε η Ρήξη ανάλογα με το αν η πυκνότητα της σκοτεινής ενέργειας παραμένει αμετάβλητη, γίνει αρνητική ή αυξηθεί, αντιστοίχως.

Το μέλλλον του χώρου Μεγάλη Ψύχρα Μεγάλη Σύνθλιψη Μεγάλη Ρήξη
Υπάρχει για πάντα; ΝΑΙ ΟΧΙ  ΟΧΙ
Το μέγεθός του γίνεται άπειρο; ΝΑΙ ΟΧΙ  ΝΑΙ
Η πυκνότητα γίνεται άπειρη; ΟΧΙ ΝΑΙ ΝΑΙ
Είναι ευσταθής; ΝΑΙ ΝΑΙ  ΝΑΙ
Απείρως επεκτάσιμος; ΝΑΙ ΝΑΙ  ΝΑΙ

Μια παλαιότερη μελέτη που ευνοούσε το σενάριο της Μεγάλης Ρήξης τοποθετούσε το φριχτό τέλος  σε 22 δισεκατομμύρια χρόνια από σήμερα.

Μεγαλη ΡήξηΜήπως η Μεγάλη  Ρήξη θα μπορούσε όμως να συμβεί νωρίτερα;

Στο ερώτημα αυτό επιχειρούν να απαντήσουν οι Jiménez et al [Observational support for approaching cosmic doomsday]  από το πανεπιστήμιο της Λισαβόνας προσομοιώνοντας στον υπολογιστή τις πιθανές εξελίξεις του Σύμπαντος, χρησιμοποιώντας τα πρόσφατα κοσμολογικά δεδομένα σχετικά με την σκοτεινή ενέργεια – δεδομένα που σχετίζονται με τους γειτονικούς  γαλαξίες, τα σουπερνόβα και τις βαρυονικές ακουστικές ταλαντώσεις.

Οι προσομοιώσεις τους δείχνουν ότι η Μεγάλη Ρήξη θα μπορούσε να συμβεί σε περίπου 2,8 δισεκατομμύρια χρόνια από σήμερα. Αυτό είναι το κάτω όριο των υπολογισμών τους, καθώς το άνω όριο τείνει στο άπειρο, που σημαίνει πως η Μεγάλη Ρήξη δεν πραγματοποιείται και καταλήγουμε στο σενάριο της «Μεγάλης Ψύχρας».

Πάντως στην περίπτωση που το Σύμπαν μας καταλήξει στην «Μεγάλη Ρήξη» μετά από 2,8 δισεκατομμύρια χρόνια (το κάτω όριο των υπολογισμών), ο Ήλιος μας δεν θα προλάβει να ολοκληρώσει τον κύκλο του, αφού  θα σβήσει μετά από 5 δισεκατομμύρια χρόνια…

Πηγές
1. «When will the universe end? Not for at least 2.8 billion years», www.newscientist.com
2. Max Tegmark, «ΤΟ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟ ΣΥΜΠΑΝ ΜΑΣ«, εκδόσεις Τραυλός



Κατηγορίες:ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ, ΣΥΜΠΑΝ

3 replies

  1. Δύο ἁπλά ἐρωτήματα μέ βασανίζουν, κάθε φορά πού διαβάζω ὅτι τό Σύμπαν, ἐδῶ καί 14 δισεκατομμύρια (!!!) χρόνια, διαστέλλεται …
    ἐρώτημα 1ον. Ἔχει μετρηθεῖ (ἄραγε) τό εὗρος τῆς διαστολῆς τοῦ Σύμπαντος ἀνά ἔτος ;;
    ἐρώτημα 2ον. Τί ἐννοοῦμε ὅταν λέμε Σύμπαν ;; Ὑπάρχει κάποιος ὁρισμός ;; Ἤ μήπως συμφωνοῦμε μέ τήν θέση τοῦ Πλατωνικοῦ «Τίμαιου» ὅτι εἶναι μία σφαῖρα, πού περιλαμβάνει ΤΑ ΠΑΝΤΑ (δηλ. κάθε ὑλικό ὄν) καί ΔΕΝ ὑπάρχει ΤΙΠΟΤΕ μά ΤΙΠΟΤΕ ἔξω ἀπ’αὐτό (ἐξ ἄλλου, αὐτό σημαίνει καί ἡ λέξις Σύμπαν) … Ποῦ, πῶς καί γιατί, διαστέλλεται λοιπόν, ἀφοῦ ΔΕΝ ὑπάρχει χῶρος ἐκτός τοῦ σύμπαντος ;;; καί μάλιστα 14 δισεκατομμύρια χρόνια ;;

    Εὐελπιστῶ ὅτι θά βοηθηθῶ νά καλύψω ἕνα δυσδιάκριτο ΚΕΝΟ μέσα μου, μέ τήν ἀπάντησή σας στά ἐρωτήματά μου …

    Εὐχαριστῶ ἐκ τῶν προτέρων

  2. Σήμερα είδα το σχόλιό σας, και απαντώ στα δύο ερωτήματα.

    Και βέβαια έχει μετρηθεί ο ρυθμός διαστολής του Σύμπαντος. Είναι η περίφημα σταθερά του Hubble. Σημερινή αποδεκτή τιμή: ~73 km/sec για δύο γαλαξίες που απέχουν μεταξύ τους 3.3 εκατομμύρια έτη φωτός. Για διπλάσια απόσταση διπλασιάζεται η ταχύτητα κτλ.
    Λέγοντας Σύμπαν στην Αστρονομία εννοούμε ό,τι υπάρχει. Οι μετρήσεις δείχνουν ότι το Σύμπαν είναι άπειρο. Επειδή πιστεύουμε ότι έχει δημιουργηθεί, κατά τη Μεγάλη Έκρηξη, πριν από 13.7 δισεκατομμύρια χρόνια, μπορούμε να δούμε ό,τι υπάρχει μέχρι την απόσταση των 13.7 δισεκατομμυρίων ετών φωτός. Κάθε χρόνος που περνάει βλέπουμε και πιο μακρία. Αλλά σίγουρα δεν θα δούμε ποτέ ΟΛΟ το Σύμπαν, αφού είναι άπειρο!

  3. Ἀγαπητέ κύριε Καθηγητά,

    Μέ ἕνα χρόνο καθυστέρηση, διάβασα τό σχόλιό σας καί σᾶς εὐχαριστῶ ἰδιαιτέρως, γιά τίς ἀπαντήσεις σας. Εὔλογα ὅμως προκύπτουν κάποια ἐρωτήματα :
    Ἀφοῦ ὑπάρχη διαστολή, λογικά, θά πρέπει νά ὑπάρχει καί ἀντίστοιχη συστολή στό σῶμα τοῦ Σύμπαντος ; Ἔχει διαπιστωθεῖ κάτι τέτοιο ;
    Ἐπίσης, πολύ σωστά προδιορίζετε τήν ἔννοια τοῦ Σύμπαντος μέ τό : «Ὅ,τι ὑπάρχει»
    Καί αὐτό, τό «Ὅ,τι ὑπάρχει», νομίζω, ὅτι περιέχεται σέ μιά σφαίρα, τήν ὁποία ὀνομάζομε Σύμπαν.
    ΔΕΝ μπόρεσα ὅμως νά καταλάβω, ἄν τό Σύμπαν εἶναι ΑΠΕΙΡΟ, ἤ ὁ χῶρος μέσα στόν ὁποῖο κινεῖται; δεδομένου ὅτι τό σύμπαν σάν Σύμπαν εἶναι πεπερασμένο, διαφορετικά ΔΕΝ θά ἦταν ΣΥΜΠΑΝ ἀλλά ΑΠΕΙΡΟ.
    Ἐκτός καί ἐννοοῦν ὅτι κινεῖται ἀπείρως (στό χρόνο) ἤ σέ ἄπειρο χῶρο. Ἀλλά, ἀφοῦ τό Σύμπαν περιλαμβάνει «Ὅ,τι ὑπάρχει», ἔξω ἀπ’αὐτό ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΤΙ, καί μάλιστα ἄπειρο …

    Μέ χαρά ἀναμένω νά μέ ἐπαναφέρετε εἰς τήν τάξιν …

    Μέ ἰδιαίτερη ἐκτίμηση

    Γεώργιος Τσαΐνης

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: