Τα άστρα που … φιλιούνται

Posted on 28/09/2020

0


Καλλιτεχνική αναπαράσταση του διπλού αστρικού συστήματος VFTS 352, περίπου 160.000 έτη φωτός μακριά, στο νεφέλωμα Ταραντούλα. Το νεφέλωμα αυτό είναι η πιο ενεργή περιοχή αστρογένεσης στο κοντινό μας Σύμπαν και βρίσκεται στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου, έναν γειτονικό μας μικρό και ακανόνιστο γαλαξία. Το σύστημα VFTS 352 αποτελείται από δύο νεαρά, υπέρθερμα και μεγάλης μάζας άστρα, που βρίσκονται τόσο κοντά το ένα στο άλλο, ώστε η επιφάνεια του ενός αγγίζει ή επικαλύπτει την επιφάνεια του άλλου! Όπως υπολογίστηκε, το κέντρο του κάθε άστρου απέχει από το άλλο μόλις 12 εκατ. km (δηλ. περίπου 17 φορές την ακτίνα του Ήλιου). Πρόκειται για το θερμότερο και με την μεγαλύτερη μάζα αστρικό σύστημα, τα άστρα του οποίου «αγγίζουν» το ένα το άλλο, και ανακαλύφθηκε από διεθνή ομάδα αστρονόμων το 2015. Όπως υπολογίστηκε, το σύνολο της μάζας των δύο άστρων είναι 57 φορές μεγαλύτερο από την μάζα του Ήλιου, ενώ οι επιφανειακές τους θερμοκρασίες υπερβαίνουν τους 40.000 °C.

Υπάρχουν πολλά διπλά αστρικά συστήματα, όπου το μικρότερο άστρο έλκει αέρια από τις εξωτερικές στοιβάδες του μεγαλύτερου συνοδού του. Σ’ αυτή την περίπτωση, αντιθέτως, τα δύο άστρα έχουν σχεδόν την ίδια μάζα, γι’ αυτό και δεν απορροφά κάποιο από αυτά ύλη από τις εξωτερικές στοιβάδες του άλλου, αλλά απ’ ό,τι φαίνεται μοιράζονται από κοινού ένα μέρος από τα υλικά που τα απαρτίζουν.

Σύμφωνα με τις θεωρητικές προβλέψεις των αστρονόμων, υπάρχουν δύο πιθανά σενάρια, όσον αφορά στην μελλοντική εξέλιξη αυτού του συστήματος. Το πρώτο από αυτά αφορά στην συγχώνευση των δύο άστρων σε ένα ταχύτατα περιστρεφόμενο γιγάντιο άστρο, το οποίο, εάν διατηρήσει την ταχύτατη επιστροφή του, ενδέχεται να τελειώσει την ζωή του σε μία έκλαμψη ακτίνων γ μεγάλης διάρκειας, που συγκαταλέγεται ανάμεσα στα βιαιότερα και πλέον ενεργητικά φαινόμενα που μπορούν να εκδηλωθούν στο Σύμπαν.

Σύμφωνα με το δεύτερο σενάριο, κάθε άστρο του συστήματος θα τελειώσει την ζωή του με μία έκρηξη σουπερνόβα, αφήνοντας ως λείψανο από μία μαύρη τρύπα, που σημαίνει ότι το σύστημα αυτό θα μετατραπεί σε ένα διπλό σύστημα μαύρων τρυπών.

του Αλέξη Δεληβοριά, Διδάκτορα Αστροφυσικής – https://www.eef.edu.gr/el/arthra/ta-astra-pou-filiountai/