Για πρώτη φορά φωτογράφησαν άμεσα δυο εξωπλανήτες

Posted on 23/07/2020

0


… σε τροχιά γύρω από ένα άστρο σαν τον Ήλιο

O εξωπλανήτες TYC 8998-760-1b και TYC 8998-760-1c γύρω από το άστρο TYC 8998-760-1. Αυτή είναι η πρώτη απευθείας φωτογραφία στην οποία φαίνονται δυο πλανήτες σε τροχιά γύρω από ένα άστρο σαν τον Ήλιο μας. Οι υπόλοιπες φωτεινές κηλίδες της φωτογραφίας αντιστοιχούν σε άσχετα άστρα υποβάθρου. Η φωτογραφία τραβήχτηκε μπλοκάροντας το φως από το μητρικό άστρο.

Το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο του Ευρωπαϊκού Νότιου Παρατηρητηρίου (ESO’s VLT) κατάφερε να φωτογραφήσει για πρώτη φορά ένα άστρο σαν το Ήλιο μας που συνοδεύεται από δύο γιγάντιους εξωπλανήτες.

Οι φωτογραφίες εξωπλανητικών συστημάτων είναι εξαιρετικά σπάνιες και – μέχρι σήμερα – οι αστρονόμοι δεν είχαν παρατηρήσει άμεσα περισσότερους από έναν πλανήτες σε τροχιά γύρω από ένα άστρο. Οι παρατηρήσεις αυτές βοηθούν τους αστρονόμους να κατανοήσουν πως σχηματίστηκαν οι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος.

Πριν από λίγες εβδομάδες, οι αστρονόμοι του Πολύ Μεγάλου Τηλεσκοπίου δημοσίευσαν μια εκπληκτική εικόνα που δείχνει την γέννηση ενός πλανητικού συστήματος [ESO Telescope Sees Signs of Planet Birth]. Τώρα το VLT χρησιμοποιώντας την ίδια τεχνική, τράβηξε την πρώτη απευθείας φωτογραφία ενός πλανητικού συστήματος γύρω από ένα άστρο σαν τον Ήλιο μας.

Το πλανητικό σύστημα βρίσκεται σε απόσταση 300 ετών φωτός από την Γη, και είναι γνωστό ως TYC 8998-760-1.

Παρότι οι αστρονόμοι έχουν εντοπίσει έμμεσα χιλιάδες εξωπλανήτες στον γαλαξία μας, μόνο ένα μικρό μέρος αυτών των εξωπλανητών έχει φωτογραφηθεί απευθείας. Η άμεση απεικόνιση δύο ή περισσότερων εξωπλανητών γύρω από το ίδιο άστρο είναι ακόμη πιο σπάνια. Μόνο δύο τέτοια συστήματα έχουν παρατηρηθεί απευθείας μέχρι στιγμής, και τα δύο γύρω από άστρα πολύ διαφορετικά από τον Ήλιο μας.

Η φωτογραφία του VLT είναι η πρώτη στην οποία απεικονίζονται περισσότεροι του ενός εξωπλανήτες γύρω από ένα άστρο που μοιάζει με τον Ήλιο μας. Το VLT της ESO ήταν επίσης το πρώτο τηλεσκόπιο που φωτογράφησε το 2004 άμεσα έναν εξωπλανήτη γύρω από έναν φαιό νάνο.

Λαμβάνοντας φωτογραφίες σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, οι αστρονόμοι μπόρεσαν να διακρίνουν τους δυο εξωπλανήτες από τα άστρα του υποβάθρου.

Οι δύο αέριοι γίγαντες TYC 8998-760-1b και TYC 8998-760-1c περιφέρονται γύρω από το άστρο τους σε αποστάσεις 160 και 320 AU αντίστοιχα (AU=αστρονομική μονάδα=η μέση απόσταση της Γης από τον Ήλιο). Συγκριτικά, οι δυο αέριοι γίγαντες του ηλιακού μας συστήματος, ο Δίας και ο Κρόνος, απέχουν μόνο 5 και 10 AU αντίστοιχα, από τον Ήλιο. Επίσης. οι δύο εξωπλανήτες είναι πολύ βαρύτεροι, ο εσωτερικός πλανήτης έχει 14 φορές τη μάζα του Δία και ο εξωτερικός 6 φορές.

Το άστρο TYC 8998-760-1 έχει ηλικία μόλις 17 εκατομμύρια χρόνια και βρίσκεται στον νότιο αστερισμό Μυία.

Οι φωτογραφίες των εξωπλανητών TYC 8998-760-1b και TYC 8998-760-1c λήφθηκαν με την βοήθεια του οργάνου SPHERE. Το όργανο αυτό μπλοκάρει το έντονο φως από το μητρικό άστρο, επιτρέποντας την προβολή των πολύ πιο αμυδρών πλανητών. Η βελτίωση της τεχνικής αυτής στο μέλλον θα επιτρέψει την φωτογράφηση και των πλανητών μικρότερης μάζας γύρω από το εν λόγω άστρο.

Στο βίντεο που ακολουθεί βλέπουμε σχηματικά τις τροχιές των δυο εξωπλανητών γύρω από το άστρο τους:

πηγή: https://www.eso.org/public/news/eso2011/