Τι είναι το παρσέκ (parsec);

Posted on 25/02/2018

0


Ας θυμηθούμε πρώτα τι είναι η αστρονομική μονάδα (AU=Astronomical Unit) . Πρόκειται για μια μονάδα μέτρησης αποστάσεων, συνήθως μέσα στο Ηλιακό μας σύστημα. Παραδοσιακά, θεωρείτο ως η μέση απόσταση της Γης από τον Ήλιο, περίπου 150 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Το 2012 η αστρονομική μονάδα επανα-ορίστηκε ως 149.597.870.700 μέτρα ακριβώς.

H αστρονομική μονάδα συνδέεται με μια άλλη μονάδα μέτρησης αστρονομικών αποστάσεων, το παρσέκ. Το παρσέκ (parsec) αντιστοιχεί σε περίπου 3,26 έτη φωτός ή 30,9 τρισεκατομύρια (3,09  × 1013) χιλιόμετρα.

Γιατί το παρσέκ ορίζεται έτσι και ποια είναι η σχέση του με την αστρονομική μονάδα (AU);

Η μονάδα parsec προτάθηκε για πρώτη φορά (μάλλον) το 1913 από τον Βρετανό  αστρονόμο Herbert Hall Turner. Η ονομασία παρσέκ (parsec) είναι σύντμηση των λέξεων παράλλαξη+σεκόντ (parallax+second) και συμβολίζεται διεθνώς ως pc.

Στην αστρονομία ο όρος ετήσια παράλλαξη αφορά την γωνία υπό την οποία προβάλλεται από έναν αστέρα η ακτίνα της τροχιάς Γης γύρω από τον Ήλιο.Από το παραπάνω σχήμα προκύπτει ότι εφθ= 1AU/d, όπου d είναι απόσταση αστέρα – Ήλιου. Όμως η γωνία θ είναι πολύ μικρή, οπότε εφθ≈θ (σε ακτίνια), οπότε θ (σε ακτίνια)=1 ΑU/d.

Αν αλλάξουμε τα ακτίνια με δεύτερα λεπτά της μοίρας (180·60∙60)/π = 206264,81), τότε η παράλλαξη υπολογίζεται από την εξίσωση:

θ”=206264,81 ΑU/r

To παρσέκ ορίζεται ως η απόσταση στην οποία ένας αστέρας παρουσιάζει ετήσια παράλλαξη ίση προς ένα δεύτερο λεπτό της μοίρας (1”). Έτσι, δεδομένου ότι, 1ΑU=149.597.870.700 m, το 1 παρσέκ θα είναι:

1pc ≈ 206264,81ΑU ≈3.085677581×1016 m ≈ 3.26 ly

To parsec χρησιμοποιείται για την μέτρηση αποστάσεων πέραν του ηλιακού μας συστήματος. Για παράδειγμα ο εγγύτατος του Κενταύρου, ο πλησιέστερος σε μας αστέρας, βρίσκεται σε απόσταση 1,3 pc από τον Ήλιο. Τα περισσότερα άστρα που είναι ορατά με γυμνό μάτι στον νυχτερινό ουρανό απέχουν μέχρι 500 pc από τον Ήλιο. Τα πιο μακρινά αντικείμενα στον γαλαξία μας απέχουν απoστάσεις της τάξης των kiloparsecs (1 kpc = 103pc), oι όχι πολύ μακρινοί γαλαξίες γαλαξίες απέχουν αποστάσεις της τάξης των megaparsecs (1Mpc=106pc) και τα περισσότερα κβάζαρ και οι πιο μακρινοί γαλαξίες απέχουν αποστάσεις της τάξης των gigaparsecs (1Gpc=109pc).

πηγή: wikipedia