Βέρνερ φον Μπράουν και απλή Φυσική

Βέρνερ φον Μπράουν (Wernher Magnus Maximilian Freiherr von Braun, 1912-1977) ήταν Γερμανός μηχανικός με σημαντική συμβολή στη δημιουργία των βαλλιστικών πυραύλων στη ναζιστική Γερμανία και μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, στις ΗΠΑ ,στην κατασκευή των πυραύλων που θα μετέφεραν τους αστροναύτες στη Σελήνη. Το 1932, ο φον Μπράουν, εντάχθηκε στο στρατιωτικό πρόγραμμα πυραύλων της Βέρμαχτ και το 1937 έγινε τεχνικός διευθυντής στο κέντρο κατασκευής των πυραύλων V-2 Peenemünde. Ήταν μέλος του ναζιστικού κόμματος από το 1937 και αξιωματικός των SS.

Η παραγωγή των V-2 γινόταν με την καταναγκαστική εργασία κρατουμένων σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, δεκάδες χιλιάδες από τους οποίους πέθαναν κάτω από άθλιες συνθήκες. Όπως έκαναν σχεδόν όλοι οι επιβιώσαντες Γερμανοί μετά τον πόλεμο, έτσι και ο φον Μπράουν υποστήριξε πως δεν γνώριζε τίποτε από αυτά και ότι η ένταξή του στο ναζιστικό κόμμα ήταν «τυπική» και ότι δεν είχε πολιτική δράση. Εν τω μεταξύ η αρμονική και δημιουργική συνεργασία του με το ναζιστικό στρατιωτικό σύστημα είναι ιστορικά τεκμηριωμένη.

Μετά τον πόλεμο, ο φον Μπράουν και περίπου 120 επιστήμονες- τεχνικοί του γερμανικού κέντρου κατασκευής των πυραύλων Peenemünde, μεταφέρθηκαν στις ΗΠΑ. Οι περισσότεροι από αυτούς ήταν μέλη του ναζιστικού κόμματος και κάποιοι πρώην αξιωματικοί των SS. Προφανώς δεν διώχθηκαν ποινικά. Αντίθετα, χρησιμοποιήθηκαν από την αμερικανική κυβέρνηση στην ανάπτυξη του δικού της πυραυλικού προγράμματος κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Στη συνέχεια ο φον Μπράουν, με αρκετούς ναζί συνεργάτες του, εργάστηκε στη ΝΑSA για την κατασκευή του πυραύλου Saturn V που θα μετέφερε ανθρώπους στη Σελήνη με το πρόγραμμα Αpollo.

Εκτός από την κατασκευή πυραύλων στις ΗΠΑ, ο φον Μπράουν δημοσίευε και άρθρα στα οποία εκλαΐκευε την διαστημική φυσική στο αμερικανικό κοινό. Σε ένα από τα άρθρα του, ο φον Μπράουν εξηγεί γιατί ένας δορυφόρος παραμένει σε τροχιά γύρω από τη Γη. Ξεκινά το άρθρο περιγράφοντας στην ουσία το κανόνι του Νεύτωνα. Αναρωτιέται τι θα συνέβαινε αν μπορούσαμε να εκτοξεύουμε ένα σώμα οριζόντια, με όλο και μεγαλύτερες ταχύτητες, όπως στην εικόνα:

Και συνεχίζει, ότι καθώς το σώμα εκτοξεύεται με όλο και μεγαλύτερες ταχύτητες, θα επιτευχθεί η κατάλληλη ταχύτητα για την οποία το σώμα δεν πέφτει ποτέ στο έδαφος και διατηρείται σε τροχιά γύρω από την Γη:

Και παραθέτει μια εικόνα ακριβώς όπως αυτή συμπεριλήφθηκε από τον Ισαάκ Νεύτωνα στο έργο του Principia του 1687:

Εικόνα από το Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica του Νεύτωνα

Μετά από αυτό το ωραίο ξεκίνημα, ο φον Μπράουν μας αποκαλύπτει την άγνοιά του: εμπλέκει την φυγόκεντρη δύναμη(;) η οποία αντισταθμίζοντας την βαρυτική έλξη καθορίζει την τροχιά του σώματος! Στη συνέχεια, σχεδιάζει μια εικόνα ενός δορυφόρου σε τροχιά γύρω από τη Γη, με τον δορυφόρο να δέχεται δύο δυνάμεις: το βάρος του που τον έλκει προς τη Γη και … την φυγόκεντρη δύναμη, με αντίθετη κατεύθυνση, η οποία όπως γράφει εξισορροπεί την βαρυτική έλξη!! Και κλείνει με το ανεπανάληπτο, «αν η ισορροπία μεταξύ βαρυτικής και φυγόκεντρης δύναμης δεν είναι τέλεια, […] το σώμα θα διαγράψει μια ελλειπτική τροχιά γύρω από τη Γη!!»
Τέτοια λάθη δεν κάνουν ούτε οι μαθητές λυκείου!

Ίσως τελικά δεν χρειάζεται βαθιά επιστημονική γνώση για να γίνει κανείς επιτυχημένος μηχανικός πυραύλων ή οτιδήποτε άλλο. Σημαντικότερα προσόντα είναι η έλλειψη αρχών και ηθικής.

πηγές: https://www.smithsonianmag.com/air-space-magazine/a-amp-s-interview-michael-j-neufeld-23236520/https://math.ucr.edu/home/baez/physics/General/Centrifugal/centri.html



Κατηγορίες:ΔΙΑΣΤΗΜΑ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΦΥΣΙΚΗ

Ετικέτες: , , , , ,

5 replies

  1. Εφόσον το άρθρο ήταν εκλαϊκευμένο, η χρήση της «φυγοκέντρου» (αντί της αντίδρασης στην κεντρομόλο) φαίνεται λογική, καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι καταλαβαίνουν καλύτερα τον πρώτο όρο (που τον νιώθουν «στο πετσί» τους στις στροφές), παρά τον δεύτερο.

    • Φαινόμενη δύναμη, την μάθαμε τη φυγόκεντρο.

    • Η «αντίδραση στην κεντρομόλο» θα είναι μια δύναμη που δέχεται η Γη από το δορυφόρο.
      Αν υπάρχει κάποια δύναμη που «αντισταθμίζει» την κεντρομόλο τότε το σώμα θα κάνει ευθύγραμμη κίνηση.
      Πώς θα εξηγούσε ο Φον Μπράουν στο «απλοϊκό» κοινό του ότι οι αστροναύτες μέσα σε έναν δορυφόρο δεν νοιώθουν καθόλου «στο πετσί τους» καμία δύναμη που τους να κολλάει στον τοίχο;

  2. Όπως έκαναν σχεδόν όλοι οι επιβιώσαντες Γερμανοί μετά τον πόλεμο

    Όπως έκαναν σχεδόν όλοι οι επιβιώσαντες λαοί μετά τον πόλεμο

  3. Παναγιώτης Μουρούζης's avatar

    Θα συμφωνήσω σε όλα τα σημεία του άρθρου εκτός από την ερμηνεία της κίνησης των δορυφόρων μέσω της φυγόκεντρης δύναμης. Η ερμηνεία αυτή είναι κατά τη γνώμη μου εξίσου σωστή αφού αναφέρεται ως προς έναν παρατηρητή που βρίσκεται μέσα στον δορυφόρο, δηλαδή σε ένα περιστρεφόμενο σύστημα αναφοράς. Ο παρατηρητής αυτός για να ερμηνεύσει τόσο την κίνηση των σωμάτων μέσα στον δορυφόρο όσο και του ίδιου του δορυφόρου, θα επικαλεστεί την φυγόκεντρο δύναμη.
    Θεωρώ ότι όλα τα συστήματα αναφοράς θα πρέπει να είναι αποδεκτά. Πιστεύω ότι η ονομασία «φανταστικές ή αδρανειακές δυνάμεις» είναι άστοχη. Θεωρώ ότι μία πιο εύστοχη ονομασία θα ήταν «μη αδρανειακές δυνάμεις» αφού εμφανίζονται σε μη αδρανειακά συστήματα αναφοράς. Κατά τη γνώμη μου οι «μη αδρανειακές δυνάμεις»  είναι εξίσου πραγματικές με τις αδρανειακές.

    Πολλές φορές αναφερόμαστε στο Γαλιλαίο λέγοντας ότι ανακάλυψε ότι η Γη κινείται γύρω από τον Ήλιο και όχι το αντίθετο που πίστευαν μέχρι τότε. Θεωρώ ότι και οι δύο απόψεις είναι εξίσου σωστές, ανάλογα με το σύστημα αναφοράς που χρησιμοποιούμε κάθε φορά. Ποιο αναλυτικά οι απόψεις μου στο θέμα στο παρακάτω άρθρο:

    https://blogs.sch.gr/mourouzis/files/2023/02/%CE%B1%CE%B4%CF%81%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AD%CF%82-%CE%B4%CF%85%CE%BD%CE%AC%CE%BC%CE%B5%CE%B9%CF%82.pdf

Σχολιάστε

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.