Εδώ και μερικά χρόνια το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb άρχισε να μελετά τον εξωπλανήτη K2-18b που βρίσκεται 124 έτη φωτός μακριά από τη Γη. Αρχικά ανίχνευσε στην ατμόσφαιρά του μόρια που περιέχουν άνθρακα, όπως μεθάνιο και διοξείδιο του άνθρακα. Στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι ο K2-18 b θα μπορούσε να είναι ένας υκεάνιος εξωπλανήτης διαθέτοντας ατμόσφαιρα πλούσια σε υδρογόνο και μια επιφάνεια καλυμμένη με νερό. Αυτός ο εξωπλανήτης βρίσκεται στην «κατοικίσιμη ζώνη» – την κατάλληλη απόσταση από το άστρο του ώστε η θερμοκρασία της επιφάνειάς του να μην είναι ούτε πολύ μεγάλη ούτε πολύ μικρή, αλλά ακριβώς όση πρέπει για να υπάρχει υγρό νερό, το οποίο είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη και την υποστήριξη της ζωής. Ο αστρονόμος Nikku Madhusudhan του Ινστιτούτου Αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ είχε δηλώσει τότε, «αν βρίσκουμε σημάδια ζωής στον πρώτο κιόλας πλανήτη που μελετάμε, τότε μάλλον η ζωή είναι πολύ συνηθισμένη στο σύμπαν».

H μελέτη του εξωπλανήτη Κ2-18 συνεχίζεται. Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσιεύσεις το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb ανίχνευσε δυο οργανικές ενώσεις, το διμεθυλοσουλφίδιο CH₃SCH₃ και το διμεθυλοδισουλφίδιο CH₃SSCH₃. Αν και η ύπαρξη αυτών των ενώσεων δεν συνιστά άμεση απόδειξη εξωγήινης βιολογικής δραστηριότητας, υπενθυμίζεται ότι στη Γη οι ενώσεις αυτές παράγονται κυρίως από μικροοργανισμούς όπως το θαλάσσιο φυτοπλαγκτόν. Η στατιστική ακρίβεια των παρατηρήσεων φτάνει στα 3 σίγμα , που σημαίνει ότι υπάρχει πιθανότητα 0,3% να είναι τυχαίες. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αν αφιερώσουν κι άλλες ώρες παρατήρησης στον εξωπλανήτη Κ2-18 με το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb θα φτάσουν στην στατιστική ακρίβεια των 5 σίγμα, που απαιτείται για να γίνει αποδεκτό το εύρημα ως αναμφισβήτητη ανακάλυψη.

«Η ισχυρότερη ένδειξη εξωγήινης ζωής έως τώρα»

Η ανίχνευση διμεθυλοσουλφιδίου (DMS) και του διμεθυλοδισουλφιδίου (DMDS) δεν συνιστά καθαυτό απόδειξη εξωγήινης βιολογικής δραστηριότητας. Ωστόσο, μπορούσε να είναι η αρχή μιας απάντησης για το αν είμαστε μόνοι στο σύμπαν. 

«Αυτή είναι η ισχυρότερη έως σήμερα ένδειξη για μια βιολογική δραστηριότητα πέρα από το ηλιακό σύστημα», σημειώνει ο καθηγητής Nikku Madhusudhan, αστροφυσικός στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, επικεφαλής των παρατηρήσεων. «Είμαστε πολύ προσεκτικοί. Πρέπει να αναρωτηθούμε τόσο για το αν το σήμα είναι πραγματικό όσο και για το τι σημαίνει».

«Δεκαετίες μετά μπορεί να αναλογιστούμε το χρονικό αυτό σημείο και να αναγνωρίσουμε ότι τότε ήταν που το ζωντανό σύμπαν έγινε προσιτό. Αυτό θα μπορούσε να είναι το σημείο καμπής, όπου ξαφνικά το θεμελιώδες ερώτημα αν είμαστε μόνοι στο σύμπαν είναι ένα ερώτημα που μπορούμε να απαντήσουμε», πρόσθεσε ο ίδιος. 

Ωστόσο, τόσο η επιστημονική ομάδα που έκανε την παρατήρηση όσο και ανεξάρτητοι αστρονόμοι τονίζουν πως χρειάζονται περαιτέρω στοιχεία για την επιβεβαίωση αυτών των ευρημάτων. Πολλοί εκφράζουν την επιφυλακτικότητά τους για το αν οι γενικές συνθήκες στον K2-18 b ευνοούν τη ζωή και αν τα DMS και DMDS, τα οποία παράγονται σε μεγάλο βαθμό από το θαλάσσιο φυτοπλαγκτόν στη Γη, μπορούν να θεωρηθούν αξιόπιστα ως «βιοσήματα».

Ο πλανήτης K2-18 b, που βρίσκεται στον αστερισμό του Λέοντα, είναι σχεδόν εννέα φορές μεγαλύτερος σε μάζα από τη Γη και 2,6 φορές μεγαλύτερος σε μέγεθος. Περιστρέφεται στη ζώνη του άστρου του, ενός ψυχρού ερυθρού νάνου με μέγεθος μικρότερο από το μισό του ήλιου.

Όταν το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble φάνηκε να εντοπίζει υδρατμούς στην ατμόσφαιρά του, το 2019, οι επιστήμονες τον ανακήρυξαν ως «τον πιο ευνοϊκό για ζωή γνωστό κόσμο» πέρα από το ηλιακό σύστημα.

Σημειώνεται πως το διαστημικό τηλεσκόπιο Webb είναι τόσο ισχυρό, ώστε μπορεί να αναλύσει τη χημική σύσταση της ατμόσφαιρας του πλανήτη από το φως που περνάει από τον μικρό κόκκινο Ηλιο γύρω από τον οποίο περιστρέφεται.

Πηγή: https://www.kathimerini.gr/life/science/563569108/i-ischyroteri-endeixi-exogiinis-zois-eos-tora-124-eti-fotos-makria-apo-ti-gi/ – Guardian, BBC

Κατηγορίες:ΑΣΤΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ, ΕΞΩΓΗΙΝΗ ΖΩΗ, ΕΞΩΠΛΑΝΗΤΕΣ

Ετικέτες: JAMES WEBB, PHYSICS