(νεώτερη ενημέρωση)
Το βραβείο Νόμπελ 2024 στη Χημεία απονεμήθηκε κατά το ήμισυ στον David Baker «για τoν υπολογιστικό σχεδιασμό πρωτεϊνών» και το άλλο μισό από κοινού στους Δημοσθένη Χασάμπη και John M. Jumper «για την πρόβλεψη της πρωτεϊνικής δομής.»
Οι Δημοσθένης Χασάμπης (Demis Hassabis) και John Jumper χρησιμοποίησαν με επιτυχία την τεχνητή νοημοσύνη για να προβλέψουν τη δομή σχεδόν όλων των γνωστών πρωτεϊνών. Ο David Baker κατόρθωσε να τιθασεύσει τα δομικά στοιχεία της ζωής και να δημιουργήσει εντελώς νέες πρωτεΐνες.
Το Νόμπελ Χημείας 2024 αφορά τις πρωτεΐνες, τα έξυπνα χημικά εργαλεία της ζωής. Ο David Baker πέτυχε το σχεδόν αδύνατο κατόρθωμα να δημιουργήσει εντελώς νέα είδη πρωτεϊνών. Ο Demis Hassabis και ο John Jumper ανέπτυξαν ένα μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης για να λύσουν ένα πρόβλημα 50 ετών: την πρόβλεψη των πολύπλοκων δομών των πρωτεϊνών.
Η ποικιλομορφία της ζωής μαρτυρεί την εκπληκτική ικανότητα των πρωτεϊνών ως χημικών εργαλείων. Ελέγχουν και καθοδηγούν τις χημικές αντιδράσεις που αποτελούν τη βάση της ζωής. Οι πρωτεΐνες λειτουργούν επίσης ως δομικά στοιχεία διαφορετικών ιστών ορμόνες, αντισώματα κλπ.
Μία από τις ανακαλύψεις που βραβεύθηκαν φέτος με το Νόμπελ Χημείας αφορά την κατασκευή εντυπωσιακών πρωτεϊνών. Η άλλη αφορά την εκπλήρωση ενός ονείρου 50 ετών: την πρόβλεψη των πρωτεϊνικών δομών από τις αλληλουχίες αμινοξέων τους. Και οι δύο αυτές ανακαλύψεις ανοίγουν τεράστιες δυνατότητες.
Οι πρωτεΐνες αποτελούνται γενικά από 20 διαφορετικά αμινοξέα, τα οποία μπορούν να περιγραφούν ως δομικά στοιχεία της ζωής.
Το 2003, ο David Baker κατάφερε να τα χρησιμοποιήσει για να σχεδιάσει μια νέα πρωτεΐνη που δεν έμοιαζε με καμία άλλη γνωστή πρωτεΐνη. Έκτοτε, η ερευνητική του ομάδα έχει δημιουργήσει μία σειρά πρωτεϊνών, συμπεριλαμβανομένων και των πρωτεϊνών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως φαρμακευτικά προϊόντα, εμβόλια, νανοϋλικά και μικροσκοπικοί αισθητήρες.
Το επίτευγμα των Χασάμπη – Jumper αφορά την πρόβλεψη των πρωτεϊνικών δομών. Στις πρωτεΐνες, τα αμινοξέα συνδέονται μεταξύ τους σε μακριές αλυσίδες που διπλώνουν για να δημιουργήσουν δισδιάστατες και τρισδιάστατες δομές, το σχήμα των οποίων είναι καθοριστικό για την λειτουργία της πρωτεΐνης. Από τη δεκαετία του 1970, οι ερευνητές προσπάθησαν να προβλέψουν τις πρωτεϊνικές δομές από αλληλουχίες αμινοξέων, αλλά αυτό ήταν εμφανώς δύσκολο. Ωστόσο, πριν από τέσσερα χρόνια, υπήρξε μια εκπληκτική ανακάλυψη.
Το 2020 οι Demis Hassabis και John Jumper παρουσίασαν ένα μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης που ονομάζεται AlphaFold2. Με τη βοήθειά του, μπόρεσαν να προβλέψουν τη δομή σχεδόν και των 200 εκατομμυρίων πρωτεϊνών που έχουν εντοπίσει οι ερευνητές. Από την ανακάλυψή τους, το AlphaFold2 έχει χρησιμοποιηθεί από περισσότερα από δύο εκατομμύρια άτομα από 190 χώρες. Μεταξύ μιας από τις πολυάριθμες επιστημονικές εφαρμογές, οι ερευνητές μπορούν τώρα να κατανοήσουν καλύτερα την αντοχή στα αντιβιοτικά και να δημιουργήσουν εικόνες ενζύμων που μπορούν να αποσυνθέσουν το πλαστικό.
Η ζωή δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς τις πρωτεΐνες. Το ότι μπορούμε τώρα να προβλέψουμε τις πρωτεϊνικές δομές και να σχεδιάσουμε τις δικές μας πρωτεΐνες αποτελεί τέράστιο όφελος για την ανθρωπότητα.
O Δημοσθένης (Ντέμης) Χασάμπης
Στην Ελλάδα και την Κύπρο όλα τα φώτα θα πέσουν προφανώς στον ελληνοκυπριακής καταγωγής Ντέμη Χασάμπη, που μετά τον Χριστόφορο Πισσαρίδη, -το 2010 βραβεύθηκε με το Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών-, είναι ο δεύτερος ελληνοκύπριος που βραβεύεται με Νόμπελ.
Σύμφωνα με την wikipedia, o Ντέμης Χασάμπης είναι Βρετανός ερευνητής τεχνητής νοημοσύνης, νευροεπιστήμονας, σχεδιαστής ηλεκτρονικών παιχνιδιών, επιχειρηματίας και κορυφαίος παίκτης του σκάκι και του γκο σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι ευρύτερα γνωστός ως ένας από τους ιδρυτές της εταιρείας DeepMind, η οποία μετέπειτα αγοράστηκε από την Google όπου πλέον ο Χασάμπης εργάζεται. Για το έργο του έχει τιμηθεί έως τώρα με πλήθος βραβεύσεων.
Ο πατέρας του Χασάμπη είναι κυπριακής καταγωγής, ενώ η μητέρα του κινεζικής καταγωγής με προέλευση από την Σιγκαπούρη. Μεγάλωσε στην περιοχή του Ηστ Φίντσλεϋ στο βόρειο Λονδίνο.
Ήδη από την παιδική ηλικία ήταν εξαιρετικός σκακιστής, και κατείχε τον βαθμό του μαιτρ στην ηλικία των 13 ετών με βαθμολογία 2300, και παράλληλα υπήρξε ο αρχηγός πολλών αποστολών της εθνικής παίδων Αγγλίας στο σκάκι.
Ολοκλήρωσε το σχολείο στην ηλικία των 16 ετών, και σύντομα έπειτα εργάστηκε ως προγραμματιστής παιχνιδιών στην εταιρεία Bullfrog Productions, στα παιχνίδια Syndicate και Theme Park. Κατόπιν απέκτησε το πτυχίο του στην επιστήμη υπολογιστών από το πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ με διάκριση, και για την επόμενη δεκαετία συνέχισε να εργάζεται ως προγραμματιστής ηλεκτρονικών παιχνιδιών, αρχικά στην εταιρεία Lionhead Studios στο παιχνίδι Black & White, και από το 1998 και έπειτα στην εταιρεία Elixir Studios την οποία ίδρυσε ο ίδιος. Το 2009 συνέχισε τις σπουδές του για διδακτορικό δίπλωμα στο Πανεπιστημιακό Κολέγιο Λονδίνου στην γνωσιακή νευροεπιστήμη, με θέμα έρευνας τους αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης που μπορεί να προκύψουν από τις διαδικασίες του ανθρώπινου εγκεφάλου.
Μετά την απόκτηση του διδακτορικού του, συνέχισε την έρευνα σχετικά με την νευροεπιστήμη και τεχνητή νοημοσύνη ως επισκέπτης ακαδημαϊκός στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασσαχουσέτης και στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ.
Μια από τις πλέον σημαντικές δημοσιεύσεις που έκανε κατά το διάστημα αυτό, ήταν η μελέτη στην οποία έδειξε πως οι ασθενείς με βλάβη στον ιππόκαμπο του εγκεφάλου, κάτι που προκαλεί αμνησία, δεν έχουν την δυνατότητα να φανταστούν τον εαυτό τους σε νέες εμπειρίες, κάτι που συνέδεσε την δημιουργική διαδικασία της φαντασίας με την αναδημιουργική διαδικασία της επαναφοράς της επεισοδιακής μνήμης. Βάσει της μελέτης αυτής, καθώς και της συνέχισης της σε σχέση με την λειτουργική απεικόνιση μαγνητικού συντονισμού, ο Χασάμπης ανέπτυξε ένα νέο θεωρητικό μοντέλο της επεισοδιακής μνήμης ταυτοποιώντας την κατασκευή σκηνικών – παραγωγή και διατήρηση στην μνήμη μια σύνθετης και συμπαγούς κατάσταστης – ως κεντρική διαδικασία η οποία βρίσκεται πίσω και από την μνήμη και από την φαντασία. Το έργο του αυτό, έλαβε ευρεία κάλυψη από τα διεθνή ΜΜΕ και κατατάχθηκε ως μια από τις 10 πιο σημαντικές επιστημονικές ανακαλύψεις από το περιοδικό Science.
Το 2010, ο Χασάμπης μαζί με τους Σέιν Λεγκ και τον Μουσταφά Σουλεϊμάν συνίδρυσε την εταιρεία DeepMind στο Λονδίνο. Το αντικείμενο της DeepMind ήταν η επίλυση της νοημοσύνης και κατόπιν η χρήση της νοημοσύνης για να επιλύσει ότιδηποτε άλλο. Για τον σκοπό αυτό, η εταιρεία χρησιμοποιεί γνώσεις από τα πεδία της νευροεπιστήμης και της μηχανικής μάθησης μαζί με τις τελευταίες εξελίξεις στην υπολογιστή ισχύ, για την κατασκευή εξαιρετικά ισχυρών αλγορίθμων γενικού σκοπού οι οποίοι θα οδηγήσουν στην δημιουργία τεχνητής γενικής νοημοσύνης.
Ο Χασάμπης προβλέπει πως η τεχνητή νοημοσύνη θα είναι μια από τις πλέον ωφέλιμες τεχνολογίες που έχουν υπάρξει ποτέ για την ανθρωπότητα, ωστόσο παραμένουν σημαντικά ηθικά ζητήματα.
διαβάστε περισσότερα ΕΔΩ: https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2024/press-release/
Παρακολουθείστε την ανακοίνωση του βραβείου Νόμπελ Χημείας 2024:
Δείτε ΕΔΩ όλα τα βραβεία Νόμπελ Χημείας από το 1901 έως το 2023
Κατηγορίες:ΧΗΜΕΙΑ
physicsgg 
Σχολιάστε