ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

Ποιά ζώα προσανατολίζονται κοιτώντας τα άστρα;

Joshua Sokol / The New York Times Η ζωολόγος Μαρί Ντάκε και ο Ερικ Ουάραντ, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Λουντ στη Σουηδία, προχώρησαν σε απροσδόκητη ανακάλυψη πριν από δέκα χρόνια στη Νότια Αφρική. Παρατηρώντας νυχτόβιους σκαραβαίους στην έρημο διαπίστωσαν ότι… Read More ›

Τζόσελυν Μπελ Μπερνέλ: Άλλαξε για πάντα την αστρονομία

Το 1967, η Jocelyn Bell Burnell έκανε μια ανακάλυψη που άλλαξε την αντίληψή μας για το σύμπαν. Ως μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ και βοηθός του αστρονόμου Anthony Hewish, ανακάλυψε το πρώτο πάλσαρ [το όνομα pulsar προέρχεται από την… Read More ›

Συνοπτικό Αστροημερολόγιο Αυγούστου

10 Αυγούστου: Λεπτός μηνίσκος Σελήνης μεταξύ Αφροδίτης και Άρη στο λυκόφως – 12 Αυγούστου: Μέγιστο βροχής Διαττόντων «Περσείδες» …. … και οι εμφανίσεις του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού στον ουρανό της Ελλάδας από 1/8/2021 έως 6/8/2021:

Βρέθηκαν υδρατμοί στον Γανυμήδη, τον δορυφόρο του Δία

Για πρώτη φορά αστρονόμοι ήταν σε θέση να ανακαλύψουν ίχνη υδρατμών στην ατμόσφαιρα του Γανυμήδη, δορυφόρου του Δία. Οι υδρατμοί αυτοί σχηματίζονται όταν πάγος από την επιφάνεια του φεγγαριού μετατρέπεται σε αέριο. Επιστήμονες χρησιμοποίησαν στοιχεία από το Hubble Space Telescope για να… Read More ›

Η πρώτη απευθείας παρατήρηση σχηματισμού ενός εξω-δορυφόρου

Πριν από μερικά χρόνια το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) στη Χιλή, ανακάλυψε για πρώτη φορά ένα πελώριο πλανητικό «μωρό» να γεννιέται από ένα δίσκο σκόνης και θραυσμάτων γύρω από το νάνο άστρο PDS 70 σε… Read More ›

Οι πρώτες εικόνες του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble

… μετά την επαναλειτουργία του Στις 13 Ιουνίου 2021, ο υπολογιστής του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble σταμάτησε απροσδόκητα. Ωστόσο, οι ερευνητές κατάφεραν να τον επιδιορθώσουν και το Hubble έπιασε πάλι δουλειά. Οι επιστημονικές παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου ξεκίνησαν το απόγευμα της… Read More ›

Γιατί η Αφροδίτη είναι ο πιο λαμπρός πλανήτης που βλέπουμε στον νυχτερινό ουρανό;

Αν κοιτάξετε απόψε ή και τις επόμενες μέρες του καλοκαιριού δυτικά, μετά το ηλιοβασίλεμα, θα δείτε τον πλανήτη Αφροδίτη (γνωστό ως Aποσπερίτη), τόσο λαμπερό και φωτεινό που ξεπερνά όλα τα άστρα και τους πλανήτες που παρατηρούμε στον νυχτερινό ουρανό (εξαιρείται… Read More ›

Η Αφροδίτη συναντά τον Άρη και την Σελήνη στον νυχτερινό ουρανό

(νεώτερη ενημέρωση 13/7/21) Στις 12 και 13 Ιουλίου, χαμηλά στον δυτικό ουρανό, λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα μπορείτε να δείτε την σύζευξη του Άρη με την Αφροδίτη, κάτω από το βλέμμα της Σελήνης και του Βασιλίσκου (Regulus): Παρόλο που τα ουράνια… Read More ›

Εντυπωσιακές αστροφωτογραφίες (2021)

Στον διαγωνισμό που διοργανώνει το Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Greenwich συμμετείχαν φέτος 4.500 αστροφωτογράφοι από 75 χώρες. Ακολουθούν μερικές από τις φωτογραφίες που ξεχώρισαν: Δείτε περισσότερες αστροφωτογραφίες ΕΔΩ: /www.rmg.co.uk

Σχέδιο αναχαίτισης αστεροειδών με κινεζικούς πυραύλους Long March-5

Σε περίπτωση που κάποιος αδέσποτος διαστημικός βράχος απειλήσει τη Γη, η Κίνα θα μπορούσε να τον εκτρέψει σε ασφαλή απόσταση βομβαρδίζοντάς τον με πυραύλους. Αυτό τουλάχιστον προτείνουν ερευνητές του Εθνικού Κέντρου Διαστημικής Επιστήμης στην Κίνα, οι οποίοι πιστεύουν ότι 23… Read More ›

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Κέπλερ εντόπισε 4 αδέσποτους πλανήτες

Ερευνητική ομάδα υπό τον Iain McDonald του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ στη Βρετανία μελετώντας δεδομένα του διαστημικού τηλεσκοπίου Kepler που λήφθησαν το 2016 ανακάλυψαν τέσσερις πλανήτες που υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν το πλανητικό τους σύστημα και περιπλανώνται μόνοι στο διάστημα. Σύμφωνα μάλιστα με τους… Read More ›

Συνεχίζονται οι προσπάθειες για την διάσωση του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble

  (νεώτερη ενημέρωση) Ξανά σε λειτουργία το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble Οι αστρονόμοι μπορούν να ξεφυσήσουν με ανακούφιση: έπειτα από ένα μήνα πυρετώδους προσπάθειας, η NASA κατάφερε να επαναφέρει σε λειτουργία το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble. Το τροχιακό παρατηρητήριο, που φέτος συμπληρώνει… Read More ›

Πλησιάζει ο μεγαλύτερος όλων των κομητών

Είναι καλό να θυμόμαστε πόσα λίγα γνωρίζουμε για το εξωτερικό ηλιακό σύστημα. Οι αστρονόμοι άρχισαν να το παρατηρούν μόνο τα τελευταία 100 χρόνια, και λαμβάνοντας υπόψιν τις δυσκολίες αυτών των παρατηρήσεων, υπάρχουν ακόμα πολλά πράγματα που δεν γνωρίζουμε. Για παράδειγμα,… Read More ›

Αναζητώντας το φως των πρώτων άστρων

Μελετώντας εκ νέου έξι από τους πιο απομακρυσμένους γνωστούς γαλαξίες οι αστρονόμοι εντόπισαν την στιγμή που σχηματίστηκαν τα πρώτα άστρα και άρχισαν να εκπέμπουν φως – το πρώτο φως στο Σύμπαν, γνωστό ως «κοσμική αυγή». Κι αυτό συνέβη μεταξύ 250 και… Read More ›

Η παρατήρηση της Γης από πιθανούς εξωγήινους πολιτισμούς

Οι περισσότεροι εξωπλανήτες που ανακαλύφθηκαν μέχρι σήμερα βρέθηκαν με παρατηρήσεις διέλευσης. Αυτού του είδους οι παρατηρήσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνον όταν, το επίπεδο της τροχιάς του εξωπλανήτη είναι τέτοιο ώστε ο εξωπλανήτης να παρεμβάλλεται περιοδικά ανάμεσα στη Γη και το άστρο… Read More ›

Η τελευταία υπερπανσέληνος του 2021 το βράδυ της Πέμπτης 24 Ιουνίου

Το βράδυ της Πέμπτης 24 Ιουνίου θα συμβεί η τρίτη και τελευταία υπερπανσέληνος για φέτος. Είχαν προηγηθεί οι υπερπανσέληνοι της 27ης Απριλίου και της 26ης Μαΐου. Για μια ακόμη το φεγγάρι θα βρίσκεται πιο κοντά στη Γη και η πανσέληνος… Read More ›

Επιβεβαιώνεται η ύπαρξη ενός γαλαξία χωρίς σκοτεινή ύλη

Πριν από τρία χρόνια, μια ομάδα αστρονόμων με επικεφαλής τον Pieter van Dokkum του Πανεπιστημίου Yale εξέπληξε την επιστημονική κοινότητα με την ανακάλυψη του γαλαξία NGC1052-DF2 που δεν περιείχε σκοτεινή ύλη. Για τον ασυνήθιστο αυτόν γαλαξία υπολογίστηκε ότι απέχει 65… Read More ›

Το θερινό ηλιοστάσιο 2021

από τον Διονύση Σιμόπουλο Όπως, ίσως, γνωρίζετε ο Ήλιος θα φτάσει φέτος στο Θερινό Ηλιοστάσιο την ερχόμενη Δευτέρα, 21 Ιουνίου, στις 6:32 π.μ. (μισή ώρα μετά την ανατολή του) οπότε εκείνη η ημέρα θα έχει διάρκεια 14 ώρες 48 λεπτά… Read More ›

Ποιός έσβησε τα φώτα στον Μπετελγκέζ;

O Μπετελγκέζ (Betelgeuse) ή εξελληνισμένα Βετελγόζης είναι το ένατο λαμπρότερο άστρο στον ουρανό και βρίσκεται σε απόσταση περίπου 724 ετών φωτός. O Μπετελγκέζ έχει χαρακτηριστεί ως ερυθρός υπεργίγαντας και είναι ένας από τους μεγαλύτερους και λαμπρότερους αστέρες του ουρανού. Η διάμετρός του είναι τόσο μεγάλη που αν… Read More ›

Είναι επίπεδη η Σελήνη;

Τι είναι τελικά η Σελήνη; δίσκος ή σφαίρα; Για να απαντηθεί το ερώτημα αυτό δεν χρειάζεται να ταξιδέψουμε στη Σελήνη. Μπορούμε να προσδιορίσουμε τις διαφορές που θα βλέπαμε παρατηρώντας την Σελήνη, εφόσον το σχήμα της ήταν δίσκος και όχι σφαίρα,… Read More ›

Η ομορφιά είναι η αρχή του τρομερού

Δύο πράγματα ίσως να συγκίνησαν τον κόσμο αυτές τις ημέρες: το πως έπεσε μαχόμενη, με σθένος και πάθος, η Μαρία Σάκκαρη στον ημιτελικό του Ρολάν Γκαρός και η δακτυολιοειδής μερική έκλειψη Ηλίου…. από το άρθρο του Ηλία Μαγκλίνη με τίτλο… Read More ›

Το μυστηριώδες άστρο «What Is This» στο κέντρο του Γαλαξία μας

Όταν οι αστρονόμοι ανακαλύπτουν μεταβλητής λαμπρότητας άστρα που δεν ανήκουν σε καθιερωμένες κατηγορίες, τα αποκαλούν αντικείμενα «What Is This» ή «WIT». Το πλήρες όνομα μιας πρόσφατης ανακάλυψης είναι VVV-WIT-08 (το πρόθεμα VVV από το τηλεσκόπιο VISTA που το παρατήρησε –… Read More ›

Έκλειψη ηλίου στις 10 Ιουνίου

(νεώτερη ενημέρωση) παρακολουθείστε την έκλειψη ΕΔΩ: ==================================== Την Πέμπτη 10 Ιουνίου, θα πραγματοποιηθεί μια δακτυλιοειδής μερική έκλειψη ηλίου η οποία θα είναι εν μέρει μόνο ορατή από την Ευρώπη, αλλά μη ορατή στην Ελλάδα. Τέτοιου είδους έκλειψη συμβαίνει όταν η… Read More ›

Ο ουρανός της Ελλάδας το καλοκαίρι

Ο Βόρειος Σταυρός Η γεωγραφική θέση της χώρας μας επιτρέπει στον ουρανό μας να αλλάζει συνεχώς τη φορεσιά του σαν μια κινητή πινακοθήκη, έτσι ώστε στη διάρκεια των καλοκαιρινών μας διακοπών το μεγάλο «Καλοκαιρινό Τρίγωνο» αποτελεί την απαραίτητη συντροφιά μας…. Read More ›

Στην Χρύσα Κουβελιώτου το διεθνές βραβείο Αστρονομίας Shaw για το 2021

Το διεθνές βραβείο Shaw στην Αστρονομία για το 2021 απονεμήθηκε εξίσου στην Ελληνίδα αστροφυσικό της διασποράς Χρύσα Κουβελιώτου, καθηγήτρια και πρόεδρο του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Τζορτζ Ουάσιγκτον και αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών από το 2016, και στη Βικτόρια… Read More ›

Συνοπτικό Αστροημερολόγιο Ιουνίου

1η Ιουνίου: Σελήνη και Δίας κοντά, 12 Ιουνίου: λεπτός μηνίσκος Σελήνης και Αφροδίτη κοντά, 13 Ιουνίου μηνίσκος Σελήνης και Άρης κοντά, 28 Ιουνίου: Σελήνη ανάμεσα σε Δία και Κρόνο … … και στον πίνακα που ακολουθεί βλέπουμε τις εμφανίσεις του… Read More ›

Ένα νέο πανόραμα του γαλαξιακού μας κέντρου

Το εντυπωσιακό νέο πανόραμα του κέντρου του Γαλαξία μας όπως προέκυψε από τον συνδυασμό πολλών παρατηρήσεων του διαστημικού τηλεσκοπίου ακτίνων Χ Chandra. Τα χρώματα πορτοκαλί, πράσινο, μπλε και μοβ αντιστοιχούν σε διαφορετικές συχνότητες ακτίνων Χ και συνδυάζονται με τα χρώματα… Read More ›

Νέα αποτελέσματα σχετικά με την δομή και εξέλιξη του σύμπαντος

Δημοσιεύθηκαν τα νέα αποτελέσματα από την ερευνητική ομάδα Dark Energy Survey (DES) που χρησιμοποιούν το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα δείγμα γαλαξιών σε ένα τεράστιο τμήμα του ουρανού, με σκοπό τον προσδιορισμό της σύνθεσης και της εξέλιξης του σύμπαντος. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν… Read More ›

Βίντεο: αποκωδικοποιώντας τις μαύρες τρύπες

Η μελέτη των μαύρων τρυπών, των σκοτεινότερων αντικειμένων του σύμπαντος, είναι σαν ένας αγώνας επίλυσης ενός παζλ αόρατων κομματιών. Οι μαύρες τρύπες κρύβονται πίσω από μια επιφάνεια που ονομάζεται Ορίζοντας των Γεγονότων. Δεν υπάρχει δρόμος επιστροφής για οποιοδήποτε αντικείμενο διασχίσει… Read More ›

Το τηλεσκόπιο James Webb θα ‘βλέπει’ το τεχνητό φως εξωγήινων πολιτισμών;

Tο διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA θα είναι το πιο ισχυρό διαστημικό τηλεσκόπιο που θα έχουν στην διάθεσή τους οι αστρονόμοι. Θα εκτοξευτεί στο διάστημα τον προσεχή Οκτώβριο. Στόχος του τηλεσκοπίου θα είναι και ο εντοπισμός κατοικήσιμων εξωπλανητών παρόμοιων… Read More ›

Αργή και ομαλή η εξέλιξη του γαλαξία μας

O γαλαξίας μας είναι από τους αρχαιότερους στο Σύμπαν αφού σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αστρονόμων σχηματίστηκε περίπου 300 εκατ. έτη μετά την Μεγάλη Έκρηξη από την οποία προέκυψε ο Κόσμος. Ο γαλαξίας μας ανήκει στην λεγόμενη Τοπική Ομάδα ή… Read More ›

H εξέλιξη της δεύτερης κηλίδας του Δία

Το σήμα κατατεθέν του Δία, του μεγαλύτερου πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος, είναι μεγάλη ερυθρά κηλίδα. Πρόκειται για μια κολοσσιαία καταιγίδα, ένας αντικυκλώνας, με διάμετρο τέσσερις φορές μεγαλύτερη από αυτή της Γης που μαίνεται στην επιφάνεια του Δία τους τελευταίους… Read More ›

Υπερπανσέληνος και η ολική έκλειψη Σελήνης στις 26 Μαΐου

(νεώτερη ενημέρωση 26/5/2021) Η υπερπανσέληνος στην Ελλάδα σύμφωνα με το Reuters: και τους ΝΥΤ: =========================================================== Φωτογραφία του Χρήστου Κωτσιόπουλου – http://www.greeksky.gr/files/photos/moon/20101023MoonParthenonGR.htm Η δεύτερη υπερπανσέληνος του έτους, και η μεγαλύτερη για το 2021, θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 26 Μαΐου (νύχτα Τρίτης),… Read More ›

Πίδακες μαύρων τρυπών: ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια του σύμπαντος

Στην καρδιά κάθε γαλαξία βρίσκεται μια τεραστίου μεγέθους μαύρη τρύπα. Αυτές οι μαύρες τρύπες, οι μάζες των οποίων είναι εκατομμύρια έως δισεκατομμύρια φορές η μάζα του ήλιου μας, τροφοδοτούν τις πιο ενεργητικές διαδικασίες του σύμπαντος, τους αστροφυσικούς πίδακες που συνίστανται… Read More ›

O αρχαιότερος σπειροειδής γαλαξίας

Μία ομάδα Ιαπώνων αστρονόμων ανακοίνωσε ότι ανακάλυψε τον αρχαιότερο και μακρινότερο γαλαξία με σπειροειδή μορφολογία, δηλαδή παρόμοια με του δικού μας γαλαξία. Σχηματίστηκε μόλις 1,4 δισεκατομμύρια χρόνια μετά την αρχική «Μεγάλη Έκρηξη» δημιουργίας του σύμπαντος. Ο BRI 1335-0417, όπως ονομάστηκε,… Read More ›

Η Κρήτη πάει στα άστρα

Astroschool: 150 μαθητές Λυκείου από όλο το νησί συμμετείχαν στο 1ο Σχολείο Αστροφυσικής που φιλοδοξεί να γίνει θεσμός Η έρευνα, οι ομαδικές εργασίες, τα προγράμματα εκτός σχολείου και ο πειραματισμός έχει αποδειχθεί ότι αυξάνουν τη συμμετοχή των νέων της χώρας… Read More ›

Σουπερνόβα από το πολύ υδρογόνο

Τα δεδομένα από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble δείχνουν ότι ένα σχετικά ψυχρό και διογκωμένο άστρο, πλούσιο σε υδρογόνο, τελείωσε τη ζωή του ως σουπερνόβα χωρίς υδρογόνο. Μέχρι τώρα, εθεωρείτο πως τα σουπερνόβα χωρίς υδρογόνο προέρχονται μόνο από εξαιρετικά θερμά και… Read More ›

Διαστημικά παγόβουνα

Εκείνο το χαρακτηριστικά ανοιξιάτικο βράδυ, πριν από 25 χρόνια, το κρύο ήταν ακόμη διαπεραστικό. Τα φώτα των λιγοστών αυτοκινήτων που μας προσπερνούσαν στην εθνική οδό Πατρών – Κορίνθου δεν μπορούσαν με τίποτα να μειώσουν τη λάμψη των άστρων του ουρανού…. Read More ›

Συνοπτικό Αστροημερολόγιο Μαΐου

4 Μαΐου Κρόνος, Δίας και Σελήνη κοντά – Ερμής και Πλειάδες κοντά, 5 Μαΐου Μέγιστο Βροχής Διαττόντων Ήτα Υδροχοΐδες … … εν τω μεταξύ το ελικοπτεράκι στον Άρη συνεχίζει τις βόλτες του:

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble φωτογραφίζει την έκρηξη γιγαντιαίου άστρου

Για να γιορτάσουν την τριακοστή πρώτη επέτειο από την εκτόξευση του διαστημικού τηλεσκοπίου Ηubble οι αστρονόμοι φωτογράφισαν ξανά το άστρο AG Carinae στον αστερισμό της Τρόπιδος, που απέχει απόσταση 20.000 έτη φωτός από τη Γη. Το διαστελλόμενο κέλυφος αερίου και… Read More ›

Η μαύρη τρύπα «μονόκερος» στον αστερισμό του Μονόκερου

H μικρότερη και η κοντινότερη στη Γη μαύρη τρύπα στον γαλαξία μας Ο V723 Mon είναι ένας ερυθρός γίγαντας που βρίσκεται σε απόσταση 1.500 έτη φωτός από τη Γη, στον αστερισμό του Μονόκερω. Είναι επίσης γνωστός και ως HD 45762,… Read More ›

Το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα και η τερατώδης μαύρη τρύπα Μ87

Στις 10 Απριλίου του 2019 η ερευνητική ομάδα Event Horizon Telescope (EHT) έδωσε στην δημοσιότητα την πρώτη φωτογραφία μιας μαύρης τρύπας! Ή μάλλον την φωτογραφία του περιβάλλοντος μιας μαύρης τρύπας, αφού οι μαύρες τρύπες είναι αόρατες, καθώς απορροφούν οτιδήποτε εντός… Read More ›

Κάμπτοντας το φως μακρινών γαλαξιών

Το σμήνος γαλαξιών Abell 2813 (γνωστό επίσης και ως ACO 2813) σε μια εξαιρετική φωτογραφία από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble: Ανάμεσα στις μικροσκοπικές κουκκίδες, τα σπειροειδή και ωοειδή σχήματα που είναι οι γαλαξίες του σμήνους Abell 2813, υπάρχουν διάφορα σχήματα… Read More ›

Οι τρεις πιο γρήγορα περιστρεφόμενοι υπερ-ψυχροί καφέ νάνοι

Οι καφέ ή φαιοί νάνοι θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως αποτυχημένα άστρα. Έχουν περίπου το μέγεθος του Δία, αλλά (συνήθως) με δεκάδες φορές μεγαλύτερη μάζα. Οι πυρήνες τους δεν έχουν αρκετή θερμοκρασία και πίεση ώστε να διατηρήσουν τις πυρηνικές αντιδράσεις… Read More ›

Το Hubble ‘βλέπει’ δύο ζεύγη κβάζαρ σε γαλαξίες που συγχωνεύονται

Ως κβάζαρ (quasar, σύντμηση από τη φράση QUASi-stellAR object ή QSO) στην Αστρονομία εννοείται κάθε εξαιρετικά λαμπρός και μακρινός ενεργός γαλαξιακός πυρήνας, που εμφανίζεται στο ορατό φως ως σημειακή πηγή (σαν αστέρας), παρά ως εκτεταμένο σώμα (όπως οι γαλαξίες). Από… Read More ›

Ακτίνες Χ από τον πλανήτη Ουρανό

Οι αστρονόμοι ανακοίνωσαν την πρώτη ανίχνευση ακτίνων Χ από τον πλανήτη Ουρανό [A Low Signal Detection of X‐Rays From Uranus]. Ο Ουρανός είναι ο έβδομος πλανήτης κατά σειρά από τον Ήλιο. Είναι ένας γιγάντιος παγωμένος πλανήτης στο εξωτερικό Ηλιακό Σύστημα…. Read More ›

Η νέα φωτογραφία «με φίλτρο polaroid» της θηριώδους μαύρης τρύπας του Μ87

… αποκαλύπτει το μαγνητικό πεδίο που την περιβάλλει  Η ερευνητική ομάδα Event Horizon Telescope (EHT) που κατάφερε να πάρει την πρώτη φωτογραφία της τεράστιας μαύρης τρύπας (με μάζα δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη του Ήλιου) στο κέντρο του γαλαξία M87, δημοσίευσε σήμερα… Read More ›

Οι διαφορετικές αποχρώσεις ενός γαλαξία

Ο γαλαξίας «ακιδωτός τροχός» (γνωστός και ως NGC 5457 ή Messier 101 ή M101) βρίσκεται σε απόσταση 27 εκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη στον αστερισμό της Μεγάλης Άρκτου. Η παραπάνω σύνθετη εικόνα του ακιδωτού τροχού συνδυάζει δεδομένα από τέσσερα διαστημικά τηλεσκόπια της NASA (Spitzer, Hubble, GALEX,… Read More ›

Το Hubble βλέπει τις αλλαγές των εποχών στον Κρόνο

Οι τέσσερις εποχές στη Γη, χειμώνας, άνοιξη, καλοκαίρι και φθινόπωρο, σχετίζονται με έναν θεμελιώδη νόμο της φυσικής: την αρχή διατήρησης της στροφορμής. Συνέπεια της διατήρησης της ιδιοστροφορμής είναι η σταθερότητα του άξονα περιστροφής της Γης, και της διατήρησης της τροχιακής… Read More ›

Σχετικά με την προέλευση του «εξωτικού» διαστρικού αντικειμένου Oumuamua

Οι επιστήμονες προτείνουν μια εύλογη θεωρία για την προέλευση του περίεργου, διαστρικής προέλευσης αντικειμένου Oumuamua (ανιχνευτής ή αγγελιοφόρος στα χαβανέζικα) που είχε προκαλέσει αίσθηση το 2017 και είχε θεωρηθεί ότι μπορεί να ήταν ακόμα και εξωγήινο διαστημόπλοιο. Τελικά, η πραγματικότητα… Read More ›

Τυχαία ανακάλυψη του Juno διαψεύδει την θεωρία για το Ζωδιακό Φως

H διαπλανητική σκόνη στην οποία οφείλεται η λάμψη μάλλον δεν προέρχεται από εκεί που νομίζαμε. Κοιτάξτε προς τον ουρανό λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα ή πριν από την αυγή – μπορεί να δείτε μια αμυδρή στήλη φωτός να ορθώνεται πάνω από… Read More ›

Ο νόμος μετατόπισης του Wien

Όλα τα σώματα εκπέμπουν θερμική ακτινοβολία εξαιτίας της θερμοκρασίας τους. Και όταν λέμε θερμική ακτινοβολία εννοούμε ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία. Πολλές φορές θεωρείται ότι η θερμική ακτινοβολία είναι μόνον η υπέρυθρη ακτινοβολία, κάτι που είναι εντελώς λάθος. Η θερμική ακτινοβολία μπορεί να… Read More ›

Το κυνήγι του αποτυπώματος των πρώτων στιγμών του Σύμπαντος μόλις έγινε πιο περίπλοκο…

Το πολωμένο φως που εκπέμπεται από τη γαλαξιακή διαστρική σκόνη λειτουργεί ως πέπλο που συσκοτίζει τις παρατηρήσεις του πρώιμου Σύμπαντος. Η κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου (cosmic microwave background, CMB), η «στάχτη» της Μεγάλης Έκρηξης, μας έρχεται στις ίδιες συχνότητες όπως η… Read More ›

Κύκνος Χ-1: νέα στοιχεία για την «πρώτη» μαύρη τρύπα

Στα μέσα της δεκαετίας του 1960 οι φυσικοί (π.χ. Zel’dovich και Novikov) συνειδητοποίησαν ότι μια μαύρη τρύπα που σχηματίζει ένα διπλό σύστημα με άστρο-συνοδό, θα μπορούσε να προκαλεί την εκπομπή ακτίνων Χ. Ο αστρικός άνεμος που εκπέμπεται από την επιφάνεια… Read More ›

Ανίχνευση νετρίνων υψηλής ενέργειας από το παρατηρητήριο IceCube στο Νότιο Πόλο

Animation (DESY, Science Communication Lab): Καθώς το άστρο πλησιάζει την μαύρη τρύπα, οι τεράστιες παλιρροιακές δυνάμεις το παραμορφώνουν όλο και περισσότερο έως ότου τελικά κομματιαστεί. Τα μισά από τα αστρικά συντρίμμια εκτοξεύονται στο διάστημα, ενώ τα υπόλοιπα σχηματίζουν έναν περιστρεφόμενο… Read More ›

Μια SOS άσκηση Φυσικής για τις εξετάσεις

… σχετική με τον συνωστισμό των διαστημικών σκαφών που συμβαίνει αυτές τις μέρες στον Άρη Απόψε (18/2) θα παρακολουθήσουμε την προσεδάφιση στον πλανήτη Άρη του Perseverance. Πριν από μερικές ημέρες, στις 9/2, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έθεσαν σε τροχιά  γύρω… Read More ›

Ο Μαθουσάλας των άστρων και η Μεγάλη Έκρηξη

Το άστρο HD 140283 είναι ένας υπεργίγαντας στη γειτονιά του ηλιακού μας συστήματος – απέχει περίπου 200 έτη φωτός από τη Γη – και είναι γνωστό στους αστρονόμους για περισσότερο από έναν αιώνα (βλέπε: «HD 140283, τo αρχαιότερο άστρο του… Read More ›

«Σμήνος» από μικρές μαύρες τρύπες εντόπισε το Hubble

H ιδέα ότι οι μαύρες τρύπες έρχονται σε διαφορετικά μεγέθη μπορεί να φαντάζει περίεργη στους περισσότερους, δεδομένου και ότι η μαύρη τρύπα εξ ορισμού είναι ένα αντικείμενο που έχει καταρρεύσει υπό την πίεση της βαρύτητας, αποκτώντας σχεδόν άπειρη πυκνότητα. Ωστόσο… Read More ›

Farfarout: το πιο μακρινό αντικείμενο του ηλιακού μας συστήματος

Το ουράνιο σώμα με το παρατσούκλι «Farfarout» είναι το πιο μακρινό γνωστό αντικείμενο στο ηλιακό σύστημά μας, επιβεβαίωσαν Αμερικανοί αστρονόμοι, υπολογίζοντας ότι σήμερα βρίσκεται σε απόσταση 132 αστρονομικών μονάδων από τον Ήλιο, δηλαδή απέχει από αυτόν 132 φορές περισσότερο από… Read More ›

Ευκλείδεια Γεωμετρία και Φυσική

«… γιατί τα μαθηματικά δεν είναι μόνο μια άλλη γλώσσα. Είναι γλώσσα και επιπλέον σκέψη. Είναι γλώσσα και λογική. Τα μαθηματικά είναι εργαλείο της συλλογιστικής. Στην πραγματικότητα, δεν είναι παρά η μεγάλη συλλογή των συμπερασμάτων στα οποία κατέληξε κάποιος μετά… Read More ›

Περιστρεφόμενες μαύρες τρύπες και εξωγήινοι πολιτισμοί τύπου ΙΙΙ

Είναι δυνατός ο εντοπισμός εξωγήινου πολιτισμού που εξάγει ενέργεια από περιστρεφόμενες μαύρες τρύπες; Tο 1969 ο Roger Penrose (Νόμπελ Φυσικής 2020) πραγματοποίησε μια εξαιρετική ανακάλυψη. Βρήκε ότι μια περιστρεφόμενη μαύρη τρύπα αποθηκεύει περιστροφική κινητική ενέργεια στο στροβιλισμό του χώρου γύρω της… Read More ›

Ψάχνοντας στην Πούλια … την χαμένη Πλειάδα

Οι Πλειάδες είναι ένα αστρικό σμήνος που βρίσκεται στον αστερισμό του Ταύρου. Η θέση του είναι σταθερή σε σχέση με τα γειτονικά άστρα. Κάτι που δεν συμβαίνει με τον Αυγερινό (ή Αποσπερίτη) που είναι ο πλανήτης Αφροδίτη, τον οποίο πολλοί… Read More ›

Έξι άστρα – έξι εκλείψεις

(νεώτερη ενημέρωση 27/1/2021) Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν ένα σπάνιο αστρικό σύστημα, στο οποίο υπάρχουν έξι άστρα που δημιουργούν έξι εκλείψεις μεταξύ τους, όταν παρατηρούνται από το ηλιακό σύστημα μας. Πρόκειται για το σύστημα TIC 168789840 σε απόσταση περίπου 1.900 ετών φωτός… Read More ›

Το αμάρτημα της Εύας

Σε αντίθεση με την σχολική φυσική που είναι γεμάτη από φανταστικά διεστραμμένα προβλήματα που βασανίζουν μαθητές και καθηγητές, στο νέο βιβλίο του Στέφανου Τραχανά «Το αμάρτημα της Εύας – Φυσική κάτω από τ’ άστρα και δημιουργική μάθηση» τίθενται τελείως διαφορετικοί… Read More ›

SLABs: Οι ‘Καταπληκτικά Τεράστιες Μαύρες Τρύπες’

Είναι δυνατή η ύπαρξη των SLABs (Stupendously Large Black Holes); Καταφατική είναι η απάντηση που δίνει μια πρόσφατη μελέτη όσον αφορά την ύπαρξη των SLABs, των εκπληκτικά τεράστιων μαύρων τρυπών και πολύ μεγαλύτερων από αυτές που ήδη έχουν παρατηρηθεί στα κέντρα… Read More ›

Οι ακτίνες Χ από άστρα νετρονίων μπορεί να σημαίνουν αξιόνια

… ένα νέο είδος σωματιδίων που θα μπορούσε να εξηγήσει τη σκοτεινή ύλη Οι προερχόμενες από άστρα νετρονίων μυστηριώδεις ακτίνες Χ, μπορεί να είναι η πρώτη απόδειξη ύπαρξης των αξιονίων, των υποθετικών σωματιδίων που πολλοί φυσικοί πιστεύουν ότι αποτελούν την… Read More ›

Τι συμβαίνει όταν συγκρούονται τρεις γαλαξίες μεταξύ τους

Μια νέα μελέτη χρησιμοποιώντας δεδομένα από διάφορα τηλεσκόπια συμπεριλαμβανομένου και του διαστημικού τηλεσκοπίου ακτίνων Χ Chandra, εξετάζει συστηματικά τι συμβαίνει κατά την συγχώνευση τριών γαλαξιών μεταξύ τους και ποιες είναι οι συνέπειες για τις τεράστιες μαύρες τρύπες που βρίσκονται στα… Read More ›

Ένα διπλό αστρικό σύστημα, το GPS και ο Αϊνστάιν

Τι κοινό έχει ένα διπλό αστρικό σύστημα σχεδόν 30.000 έτη φωτός μακριά με το GPS; Η απάντηση είναι το φαινόμενο της βαρυτικής ερυθρομετατόπισης που προβλέπεται από την Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν. του Αλέξη Δεληβοριά, Διδάκτορα Φυσικής – http://www.eef.edu.g… Read More ›

Ανακαλύφθηκε το πιο μακρινό κβάζαρ στο σύμπαν

Μία διεθνής ομάδα αστρονόμων ανακάλυψε το πιο μακρινό και άρα πιο πρώιμο κβάζαρ (λαμπρό ενεργό γαλαξιακό πυρήνα) στο σύμπαν, σε απόσταση 13,03 δισεκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη, μόνο 670 εκατομμύρια χρόνια μετά τη «Μεγάλη Έκρηξη» (Μπιγκ Μπανγκ), όταν το… Read More ›

Ο αστερισμός του Ωρίωνα στον νυχτερινό ουρανό

… του Ιανουαρίου Ο Ωρίωνας είναι αστερισμός του χειμώνα. Μοιάζει με κυνηγό (;) σαν τον μυθικό Ωρίωνα. Από τους αστέρες του αστερισμού ξεχωρίζουν ο α του Ωρίωνα, ένας ερυθρός γίγαντας γνωστός ως Betelgeuse, ο β του Ωρίωνα ή Rigel, ο… Read More ›

Οι ρίγες ενός καφέ νάνου

Οι καφέ (φαιοί) νάνοι δεν είναι ούτε άστρα, ούτε πλανήτες. Θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως αποτυχημένα άστρα. Έχουν περίπου το μέγεθος του Δία, αλλά (συνήθως) με δεκάδες φορές μεγαλύτερη μάζα. Οι πυρήνες τους δεν έχουν αρκετή θερμοκρασία και πίεση για… Read More ›

Ένα ξεχωριστό μάγναστρο

Τα μάγναστρα είναι ένας ιδιαίτερος τύπος άστρων νετρονίων που δημιουργούν ισχυρότατα μαγνητικά πεδία. Πόσο ισχυρά; Η ένταση του μαγνητικού πεδίου της Γης είναι της τάξης του ενός Gauss(=10-4Tesla), ενώ ο μαγνήτης του ψυγείου δημιουργεί ένα μαγνητικό πεδίο περίπου 100 Gauss…. Read More ›

Η Μεγάλη Έκρηξη και οι Μαύρες Τρύπες

Στις 8 Ιανουαρίου (επέτειος γενεθλίων Steven Hawking) 7-9 μ.μ. θα πραγματοποιηθούν διαλέξεις από τον Sir Roger Penrose (Νόμπελ Φυσικής 2020) και τον καθηγητή Eiichiro Komatsu (διευθυντή του Ινστιτούτου Αστροφυσικής Max-Planck στο Μόναχο), σχετικά με τις μαύρες τρύπες, την κοσμολογία και… Read More ›