PHYSICS

Ο πράσινος κομήτης και ο γαλαξίας της Ανδρομέδας

Ο κομήτης 12P/Πονς-Μπρουκς (Pons–Brooks) με τροχιακή περίοδο 71 ετών, ανακαλύφθηκε στο Αστεροσκοπείο της Μασσαλίας τον Ιούλιο του 1812 από τον Ζαν-Λουί Πονς και στο επόμενο περίηλιό του, το 1883, παρατηρήθηκε από τον Γουίλιαμ Ρόμπερτ Μπρουκς. Στις 21 Απριλίου του 2024… Read More ›

Πόσο βαρύ είναι ένα νετρίνο;

Ο αγώνας για την ζύγιση του μυστηριώδους σωματιδίου αναζωπυρώνεται. Οι φυσικοί συζητούν πειράματα που θα μπορούσαν να βελτιώσουν τις εργαστηριακές μετρήσεις της μάζας των υπερελαφρών σωματιδίων. Προς το παρόν, μόνο ένα πείραμα στον κόσμο μπορεί να κάνει μια τέτοια μέτρηση… Read More ›

Η πτήση των ψαρονιών

Ο Giorgio Parisi θα μπορούσε να είχε βραβευθεί με το Νόμπελ Φυσικής του 2004, «για την ανακάλυψη της ασυμπτωτικής ελευθερίας στη θεωρία της ισχυρής αλληλεπίδρασης», αν το 1973, στην υπερφίαλη ηλικία των είκοσι πέντε ετών, ήταν λίγο πιο προσεκτικός στην… Read More ›

Η ‘μουσική’ του σύμπαντος

‘Ηχοποίηση’ είναι μια διαδικασία αντιστοιχίας δεδομένων σε ήχους. Στην περίπτωση τηλεσκοπίων όπως το διαστημικό τηλεσκόπιο Chandra, τα επιστημονικά δεδομένα που συλλέγονται από το διάστημα ως ψηφιακά σήματα μετατρέπονται σε οπτικές εικόνες. Η ηχοποίηση μετατρέπει αυτές τις οπτικές εικόνες σε ήχο. Η πρώτη… Read More ›

Ο μύθος της υπεριώδους καταστροφής

Ένας από τους πιο αγαπημένους μύθους στην κβαντική ιστορία, είναι ότι εφόσον η προσπάθεια των Rayleigh-Jeans να εξηγήσουν την ακτινοβολία του μέλανος σώματος σύμφωνα με την κλασσική μηχανική αποτύγχανε παταγωδώς στα μικρά μήκη κύματος (η επονομαζόμενη υπεριώδης καταστροφή), ήταν αυτή η αποτυχία… Read More ›

Αστροημερολόγιο Μαρτίου 2024

Οι θέσεις των πλανητών:Ερμής: Σε μέγιστη ανατολική αποχή (απογευματινός ουρανός) στις 25/3 με φαινόμενο μέγεθος -0,1Αφροδίτη: Πολύ χαμηλά στον πρωινό ουρανό (με φαινόμενο μέγεθος -3,9, φαινόμενη διάμετρο 11′ ‘, φωτισμό δίσκου 94%)Άρης: Χαμηλά στον πρωινό ανατολικό ουρανό με φαινόμενο μέγεθος… Read More ›

Ενέργεια από το τίποτα;

Οι φυσικοί έχουν εφεύρει δύο τύπους μυστηριωδών εννοιών: την σκοτεινή ενέργεια και την σκοτεινή ύλη. Και δεν τα ονομάζουν έτσι, μόνο και μόνο επειδή τους αρέσει το «σκοτάδι», αλλά γιατί στην πραγματικότητα δεν έχουν ιδέα από που προέρχονται και από… Read More ›

Συγκρίνοντας τις 4 γνωστές δυνάμεις που κυβερνούν το σύμπαν μας

Είναι γνωστό ότι το σύμπαν καθορίζεται από τέσσερις δυνάμεις: την ισχυρή πυρηνική, την ηλεκτρομαγνητική, την ασθενή πυρηνική και την βαρυτική. Συνήθως λέμε ότι η ισχυρότερη από αυτές τις δυνάμεις είναι η ισχυρή πυρηνική δύναμη. Αν θεωρήσουμε συμβατικά την ισχύ της… Read More ›

Από τον Δημόκριτο στους Κβαντικούς Υπολογιστές

O Γαληνός μας περιέσωσε ένα απόσπασμα (125) από τα γραπτά του Δημόκριτου όπου παρουσιάζει το Λογικό να διαφωνεί με τις Αισθήσεις ως προς τι είναι ‘αληθινό’. Λογικό: ‘Νόμωι γὰρ χροιή, νόμωι γλυκύ, νόμωι πικρόν, ἐτεῆι δ᾿ ἄτομα καὶ κενόν’ (Φαινομενικά… Read More ›

Η ανίχνευση νετρίνων από την έκρηξη του σουπερνόβα 1987Α

… κατά την διάρκεια της νύχτας 22-23 Φεβρουαρίου του 1987 (νεώτερη ενημέρωση) – Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb βρίσκει για πρώτη φορά άμεσες αποδείξεις για την ύπαρξη άστρου νετρονίων στην καρδιά του υπολείμματος του σουπερνόβα 1987A Κατά την έκρηξη του… Read More ›

Τεχνητή Νοημοσύνη και Πυρηνική Σύντηξη

«Το ταλέντο πετυχαίνει έναν στόχο που κανένας άλλος δεν μπορεί να πετύχει. Η ιδιοφυΐα πετυχαίνει έναν στόχο που κανένας άλλος δεν μπορεί να δει» (Άρθουρ Σοπενχάουερ) Επιστήμονες που ασχολούνται με την παραγωγή ενέργειας μέσω πυρηνικής σύντηξης θεωρούν πως μπορούν να… Read More ›

Που βρίσκεται και τι ερευνά το διαστημικό σκάφος New Horizons της NASA;

Το διαστημικό σκάφος New Horizons που εκτοξεύθηκε από την Γη στις 19 Ιανουαρίου του 2006, βρίσκεται σε πολύ καλή κατάσταση και συνεχίζει να στέλνει δεδομένα στη Γη καθώς απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από τη Γη. Αφού εξερεύνησε τον πλανήτη-νάνο Πλούτωνα, τον… Read More ›

Κύμα Ράντκλιφ: ένα γιγαντιαίο κύμα στον Γαλαξία μας

Νέα στοιχεία για τον ημιτονοειδή κυματισμό γαλαξιακής κλίμακας στην γειτονιά του ηλιακού μας συστήματος Πριν από από μερικά χρόνια, αστρονόμοι του Ινστιτούτου Ράντκλιφ του Χάρβαρντ αποκάλυψαν ένα από τα μεγαλύτερα μυστικά του Γαλαξία μας: μια γιγαντιαία δομή σε σχήμα ημιτονοειδούς κύματος… Read More ›

Κρύσταλλοι χρόνου διάρκειας 40 λεπτών

Αν και με το πρώτο άκουσμα οι «κρύσταλλοι χρόνου» παραπέμπουν σε μαγεία, στην πραγματικότητα είναι ορολογία της φυσικής στερεάς κατάστασης. Και δεν είναι τόσο μυστηριώδεις όσο δείχνει το όνομά τους. Μια ομάδα φυσικών κατασκεύασε τον πιο σταθερό κρύσταλλο χρόνου μέχρι… Read More ›

Πέντε νέα ισότοπα με το καλημέρα

Σε λιγότερο από ένα χρόνο μετά την λειτουργία του, το Facility for Rare Isotope Beams (FRIB) παρήγαγε πέντε νέα ισότοπα που δεν είχαν είχαν παρατηρηθεί μέχρι σήμερα, κάτι που δείχνει τις δυνατότητες του FRIB. Ενώ ορισμένα είδη στοιχείων (ισότοπα) μπορούν… Read More ›

Ανθρώπινη Ύπαρξη και Βαρυτικά Κύματα

«Οφείλουμε την ύπαρξή μας στα βαρυτικά κύματα; (Do we Owe our Existence to Gravitational Waves?)», είναι ο τίτλος της εργασίας των φυσικών John Ellis, Brian D. Fields και Rebecca Surman που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα στον ιστότοπο arxiv.org. Πως συνδέονται τα βαρυτικά… Read More ›

Μια μερική έκλειψη Ηλίου στον Άρη

Στις 8 Φεβρουαρίου το διαστημικό όχημα της NASA Perseverance κατέγραψε με 57 διαδοχικές φωτογραφίες της κάμερας Mastcam-Z, μια μερική έκλειψη Ηλίου από τον μεγαλύτερο δορυφόρο του Άρη, τον Φόβο. Στο βίντεο που προέκυψε από τις 57 φωτογραφίες βλέπουμε το πέρασμα… Read More ›

69 μεγα-τζάουλ σε 5 δευτερόλεπτα από πυρηνική σύντηξη

Νέο ρεκόρ στην παραγωγή ενέργειας από πυρηνική σύντηξη στις εγκαταστάσεις του πυρηνικού αντιδραστήρα Joint European Torus (JET) στο Oxfordshire. Το γεγονός περιγράφεται ως τo κατάλληλο κύκνειο άσμα για το πρωτοποριακό έργο του αντιδραστήρα JET που παροπλίστηκε. To 2022 η ομάδα… Read More ›

Ποιό σωματίδιο του Καθιερωμένου Προτύπου δεν έχει ανιχνευθεί ακόμα;

Το μποζόνιο Χιγκς ανιχνεύθηκε το 2012. Ήταν το τελευταίο στοιχειώδες σωματίδιο του Καθιερωμένου Προτύπου που ανακαλύφθηκε πειραματικά; Aυτό νομίζει ο περισσότερος κόσμος. Κι όμως υπάρχει ένα ακόμα στοιχειώδες σωματίδιο της καθιερωμένης θεωρίας που οι φυσικοί δεν κατόρθωσαν να το ανιχνεύσουν μέχρι… Read More ›

Νεώτερα για τον κρυμμένο ωκεανό κάτω από το φλοιό του Μίμα

Ο Μίμας με διάμετρο περίπου 400 χιλιόμετρα είναι ένας από τους μικρότερους δορυφόρους του Κρόνου. Ονομάζεται και «Άστρο του Θανάτου» λόγω της ομοιότητάς του με τον ομώνυμο διαστημικό σταθμό στην ταινία «Πόλεμος των Άστρων». Η πυκνότητα τoυ Μίμα είναι 1148… Read More ›

Αστροημερολόγιο Φεβρουαρίου 2024

Οι θέσεις των πλανητών:Ερμής: Κρυμμένος στο λυκαυγές, σε ανώτερη σύνοδο (πίσω από τον Ήλιο) στις 28/2.Αφροδίτη: Χαμηλά στον πρωινό ουρανό, ανατέλλει, 06:02 π.μ. στο μέσο του μήνα (φαινόμενο μέγεθος -3,9, φαινόμενη διάμετρος 12′ ‘, φωτισμός δίσκου 89%)Άρης: Πολύ χαμηλά στον… Read More ›

Η πράσινη αναλαμπή της Αφροδίτης

Μια πράσινη λάμψη, μαζί με το τρεμοπαίξιμο κι άλλων χρωμάτων, εντοπίστηκε να προέρχεται από την Αφροδίτη στον νυχτερινό ουρανό πάνω από τη Στοκχόλμη στις 8 Ιανουαρίου.   Το σπάνιο φαινόμενο είναι σχεδόν πανομοιότυπο με την θρυλική πράσινη ακτίνα (ή πράσινη αναλαμπή)… Read More ›

Ο ΚΥΚΛΟΣ – Επιστήμη και δημοκρατία σε ανήσυχους καιρούς

Το νέο βιβλίο του Στέφανου Τραχανά από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης Πώς συμβαίνει και σε μια εποχή υποτιθέμενου θριάμβου της επιστήμης, ένας διαρκώς μεγαλύτερος αριθμός ανθρώπων να παραδίδονται χωρίς ­αντίσταση στις πιο ακραίες μορφές ανορθολογισμού και ψευδοεπιστήμης; Και πώς συμβαίνει… Read More ›

Τι σημαίνει αυτή η τρελή εξίσωση;

Είναι γνωστό ότι το Καθιερωμένο Πρότυπο της σωματιδιακής φυσικής περιγράφει θεωρητικά σχεδόν όλα τα γνωστά υποατομικά φαινόμενα. Χαρακτηρίζεται από μία εξίσωση που θεωρείται ίσως η πολυπλοκότερη (επομένως και η αποκρουστικότερη; ) εξίσωση της φυσικής. Για να ασχοληθεί κανείς με την… Read More ›

Η κατανομή του Κοσμικού Υποβάθρου Νετρίνων γύρω από την επιφάνεια της Γης

Το αρχέγονο σύμπαν, κλάσματα του δευτερολέπτου μετά την Μεγάλη Έκρηξη, περιείχε ηλεκτρόνια, ποζιτρόνια, φωτόνια και νετρίνα σε θερμική ισορροπία μεταξύ τους. Όταν η ηλικία του σύμπαντος ξεπέρασε το ένα δευτερόλεπτο, πραγματοποιήθηκε η αποδέσμευση των νετρίνων από την ύλη καθώς το σύμπαν… Read More ›

Arno A. Penzias (1933-2024)

Το 1964, ο Arno A. Penzias και ο συνεργάτης του Robert W. Wilson, ανίχνευσαν την μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου επιβεβαιώνοντας την θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης. Γι αυτή την ανακάλυψή τους βραβεύθηκαν με το Νόμπελ Φυσικής το 1978.O Arno A. Penzias απεβίωσε… Read More ›

Ένας «άδειος»γαλαξίας από το αρχέγονο σύμπαν

Ένα παράξενο σκοτεινό αντικείμενο που ανακαλύφθηκε τυχαία, με μάζα σχεδόν όση ο Γαλαξίας μας αποτελείται μόνο από αρχέγονο αέριο και φαίνεται πως δεν περιέχει κανένα άστρο! Ο «κενός» γαλαξίας ονομάζεται J0613+52 και ανακαλύφθηκε τυχαία από το ραδιοτηλεσκόπιο Green Bank στη… Read More ›

Ο αριστοτελικός νόμος της κίνησης

Θα εξετάσουμε την αριστοτελική φυσική της κίνησης για τα γήινα σώματα. Ο Αριστοτέλης έλεγε ότι σε κάθε είδους κίνηση υπάρχουν δυο βασικοί παράγοντες: η κινούσα δύναμη, την οποία συμβολίζουμε με F, και η αντίσταση, την οποία συμβολίζουμε με R. Σύμφωνα… Read More ›

Μια πυρηνική μπαταρία για καθημερινή χρήση

Με μια τέτοια μπαταρία τα κινητά τηλέφωνα δεν θα χρειάζονται φόρτιση Η Beijing Betavolt New Energy Technology Company Ltd ισχυρίζεται ότι κατασκεύασε μια μικροσκοπική μπαταρία που μετατρέπει την πυρηνική ενέργεια σε ηλεκτρική και μπορεί να τροφοδοτεί διάφορες συσκευές ασταμάτητα επί… Read More ›

Ο νομπελίστας Anthony Leggett

Ο Sir Anthony Leggett βραβεύθηκε με Νόμπελ Φυσικής το 2003 «για την πρωτοποριακή συμβολή του στη θεωρία των υπεραγωγών και των υπερρευστών». Στο βίντεο που ακολουθεί δίνει μια μεγάλης διάρκειας συνέντευξη στην Lauren Hayward, από την σχολή Perimeter Teaching και… Read More ›

«Μεγάλος Δακτύλιος» και «Γιγάντιο Τόξο» εναντίον Κοσμολογικής Αρχής

Πριν από δυο χρόνια είχε ανακαλυφθεί μια τεράστια δομή γαλαξιών σε σχήμα τόξου με εύρος 3,3 δισεκατομμύρια έτη φωτός. Χτες, στην 243η συνάντηση της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας (AAS) στη Νέα Ορλεάνη, ανακοινώθηκε η ανακάλυψη μιας νέας μεγάλης δομής γαλαξιών σε… Read More ›

Μια σπάνια διάσπαση του σωματιδίου Χιγκς ενδέχεται να μην συμφωνεί με τις θεωρητικές προβλέψεις

Πρόκειται για την διάσπαση του μποζονίου Higgs προς ένα μποζόνιο Ζ και ένα φωτόνιο (γ). Tα πειράματα ATLAS και CMS στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) στο CERN αναζήτησαν στα δεδομένα τους τη σπάνια διάσπαση του μποζονίου Higgs, Η→Ζγ, ανακαλύπτοντας μια… Read More ›

Η ιστορία του Απόλλων 15

Η εκτόξευση προς τη Σελήνη της αποστολής Apollo 15 έγινε στις 26 Ιουλίου 1971. Ήταν η πρώτη της σειράς των «αποστολών J» στη Σελήνη που σχεδιάστηκαν έτσι ώστε να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια, αλλά και μεγαλύτερη κινητικότητα στην επιφάνεια του φεγγαριού…. Read More ›

Η ενοποιήση των νόμων της φύσης και η θεωρία των χορδών

Ο Αϊνστάιν ονειρευόταν την ενοποίηση όλων των νόμων της φύσης. Η θεωρία χορδών υποσχόταν εδώ και καιρό ότι θα πραγματοποιήσει μια μαθηματικά κομψή περιγραφή που ορισμένοι την αποκαλούν «θεωρία των πάντων». Στο βίντεο που ακολουθεί οι φυσικοί, David Gross, Andrew… Read More ›

Είχαν προβλέψει την μάζα του σωματιδίου Χιγκς. Και κανείς δεν έδωσε σημασία.

Το μποζόνιο Higgs είναι ένα από τα στοιχειώδη σωματίδια στο Καθιερωμένο Πρότυπο της σωματιδιακής φυσικής και το τελευταίο που ανακαλύφθηκε. Όταν στις 4 Ιουλίου 2012 ανακοινώθηκε η ανακάλυψη του μποζονίου Higgs, το πείραμα ATLAS μέτρησε την μάζα του στα 126,5 GeV και… Read More ›

Tο πραγματικό χρώμα του Ουρανού και του Ποσειδώνα

Tα πραγματικά χρώματα των πλανητών Ποσειδώνα και Ουρανού δείχνουν πως και οι δύο πλανήτες μάλλον διαθέτουν παρόμοια γαλαζοπράσινη απόχρωση, σε αντίθεση με ότι πιστευόταν μέχρι σήμερα Οι πρώτες λεπτομερείς εικόνες των δύο παγωμένων πλανητών στο εξωτερικό τμήμα του ηλιακού μας… Read More ›

Οι χρωματικές εκρήξεις των σουπερνόβα

Οι αστρονόμοι Chen et al δημιούργησαν μια νέα εικόνα του υπολείμματος σουπερνόβα 30 Doradus B (ή 30 Dor B), συνδυάζοντας δεδομένα ακτίνων Χ από το παρατηρητήριο ακτίνων Χ Chandra (μωβ χρώμα), οπτικά δεδομένα από το τηλεσκόπιο Blanco στη Χιλή (πορτοκαλί… Read More ›

Το διαστημικό σκάφος Juno αποκαλύπτει την Ιώ

… τον ηφαιστειογενή δορυφόρο του Δία Το διαστημικό σκάφος Juno της NASA που εξερευνά το σύστημα του Δία πλησίασε σε κοντινή απόσταση την Ιώ στις 30 Δεκεμβρίου και κατέγραψε μοναδικές εικόνες του ηφαιστειογενούς δορυφόρου του μεγαλύτερου πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος. Το… Read More ›

Από τι είναι φτιαγμένη η φωτιά;

«Η φλόγα δεν είναι στην πραγματικότητα ουσία» Σε όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας, το είδος μας πάντα είχε εμμονή με τη φωτιά. Από τα πρώτα γρυλίσματα γύρω απ’ τις υπαίθριες φωτιές της Πλειστόκαινου εποχής μέχρι την εξαιρετική ερμηνεία του… Read More ›

Αστροημερολόγιο Ιανουαρίου 2024

Οι θέσεις των πλανητών:Ερμής: Σε μέγιστη δυτική αποχή (πρωινός ουρανός) στις 12/1 με φαινόμενο μέγεθος -0,2Αφροδίτη: Στον πρωινό ανατολικό ουρανό, ανατέλλει 05:24 π.μ. στο μέσο του μήνα (φαινόμενο μέγεθος -4, φαινόμενη διάμετρος 13 ‘ ‘, φωτισμός δίσκου 82%)Άρης: Πολύ χαμηλά… Read More ›

Εξωγήινη ζωή στα διαγαλαξιακά νέφη

Κάποιοι επιστήμονες εικάζουν εδώ και καιρό ότι η ζωή δεν ξεκίνησε στη Γη αλλά στο διάστημα. Σύμφωνα με μια νέα δημοσίευση [Lei Feng, ‘Possibilities for methanogenic and acetogenic life in molecular cloud’], η ζωή θα μπορούσε να προέρχεται από τα… Read More ›

Τι ενδιαφέρον κρύβει το 2024;

Mπορεί το 2024 ημερολογιακά είναι να είναι δίσεκτο έτος, μαθηματικά όμως, εκτός από άρτιος αριθμός είναι: ευγενής αριθμός διότι εκφράζεται ως το άθροισμα δύο τουλάχιστον διαδοχικών φυσικών αριθμών, για παράδειγμα  είναι iban αριθμός διότι όταν γράφεται με λέξεις στα αγγλικά «two… Read More ›

Η ζωή λίγα δευτερόλεπτα μετά την Μεγάλη Έκρηξη

Η ζωή εμφανίστηκε στη Γη εδώ και περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια. Αυτό ισοδυναμεί σχεδόν με το ένα τρίτο της ηλικίας του σύμπαντος (13,77 δισεκατομμύρια χρόνια). Είναι προφανές ότι εφόσον η ζωή εμφανίστηκε στη Γη, θα μπορούσε να είχε εμφανιστεί οπουδήποτε…. Read More ›

Η ακριβέστερη εκτίμηση της μάζας του σωματιδίου Χιγκς

… 11 χρόνια μετά την ανακάλυψή του To πείραμα ATLAS στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (Large Hadron Collider, LHC) δημοσίευσε στο περιοδικό Physical Review Letters την τελευταία και ακριβέστερη εκτίμηση της μάζας του σωματιδίου Higgs: 125.11 ± 0.09 (στατιστικό σφάλμα) ±… Read More ›

Αρχέγονες μαύρες τρύπες στο εσωτερικό των άστρων

Μοντέλα Ηλιακής Εξέλιξης με Κεντρική Μαύρη Τρύπα To 1938 o Lev Davidovich Landau στο άρθρο του ‘Origin of Stellar Energy‘, υποστήριζε ότι στην καρδιά του Ήλιου υπάρχει ένα μικρό άστρο νετρονίων. Η εργασία αυτή, παρότι είχε σοβαρά σφάλματα, έδωσε το έναυσμα στον… Read More ›

Πού βρίσκονται οι Νέοι Ορίζοντες;

Το διαστημικό σκάφος New Horizons που εκτοξεύθηκε από την Γη στις 19 Ιανουαρίου του 2006, βρίσκεται σε πολύ καλή κατάσταση και συνεχίζει να στέλνει δεδομένα στη Γη καθώς απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από τη Γη. Αφού εξερεύνησε τον πλανήτη-νάνο Πλούτωνα,… Read More ›

Ένα αστρικό σμήνος σαν χριστουγεννιάτικο δέντρο

● Το NGC 2264 είναι ένα αστρικό σμήνος νεαρής ηλικίας άστρων που έχει χρωματιστεί και περιστραφεί για να τονίσει το ψευδώνυμό του «Χριστουγεννιάτικο Δέντρο».● Σ’ αυτή την σύνθετη εικόνα τα χρώματα μπλέ και άσπρο δείχνουν τις ακτίνες Χ που ανιχνεύει… Read More ›

Η πρώτη φορά που χρησιμοποιήθηκε η λέξη «φωτόνιο»

Ο Gilbert Lewis (1875-1946) ήταν χημικός στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϋ όταν, σε άρθρο του με τίτλο «The Conservation of Photons (Η Διατήρηση των Φωτονίων)» που δημοσιεύτηκε στις 18 Δεκεμβρίου 1926 στο «Nature», πρότεινε για πρώτη φορά τον όρο φωτόνιο για… Read More ›

Η κβαντική φυσική με εικόνες, χωρίς μαθηματικά

Ο Bob Coecke εξηγεί πως αντικατέστησε τα μαθηματικά με εικόνες και γιατί πρέπει όλοι μας να κατανοήσουμε την υποατομική φυσική: Είναι πιο εύκολο να πείσεις παιδιά παρά ενήλικες για τα κβαντομηχανικά φαινόμενα. Ο Βέλγος φυσικός Bob Coecke 55 ετών, πρώην… Read More ›

Ζεύγη νετρονίων (δινετρόνια) στον διεγερμένο πυρήνα του ηλίου-8

Ένας μαθητής της Α’ Λυκείου, που προσέχει έστω και λίγο στο μάθημα της Χημείας, όταν βλέπει το στοιχείο του ηλίου-8 γραμμένο ως: He, αναγνωρίζει αμέσως ότι ο πυρήνας του περιέχει 2 πρωτόνια και 6 νετρόνια. Επιπλέον, ο μαθητής που το… Read More ›

Βρέθηκε υδροκυάνιο στον δορυφόρο του Κρόνου Εγκέλαδο

Αν και το υδροκυάνιο είναι δηλητήριο που προκαλεί τον θάνατο, φαίνεται πως παίζει σημαντικό ρόλο στην προέλευση της ζωής. Τα στοιχεία που «χτίζουν» τα μακρομόρια των ζωντανών οργανισμών είναι τα επονομαζόμενα CHNOPS (υδρογόνο, άζωτο, οξυγόνο, φωσφόρος, θείο). Το υδροκυάνιο (HCN) που… Read More ›

17 εξωπλανήτες που διαθέτουν κατοικήσιμους ωκεανούς και θερμοπίδακες

(νεώτερη ενημέρωση 10/7/2024)Είναι γνωστό πως ο δορυφόρος του Δία, Ευρώπη διαθέτει υπόγειο υδάτινο ωκεανό όπως και ο δορυφόρος του Κρόνου, Εγκέλαδος. Επίσης, διάφορες μελέτες έχουν υποδείξει την παρουσία ενός υπόγειου ωκεανού στον Τρίτωνα, τον μυστηριώδη δορυφόρο του Ποσειδώνα, αλλά και… Read More ›

Ο μάγος που δημιούργησε ηλεκτρισμό από την τετραγωνική ρίζα του μείον ένα

To 1893 o πρωτοπόρος ηλεκτρολόγος μηχανικός Τσαρλς Πρωτέας Στάινμετς (Charles Proteus Steinmetz ή Karl August Rudolph Steinmetz) παρουσίασε στο Διεθνές Ηλεκτρικό Συνέδριο του Σικάγου την εργασία του με τίτλο «Complex quantities and their use in electrical engineering» , όπου εισήγαγε για πρώτη φορά… Read More ›

Τι είναι η ηλεκτρασθενής δύναμη;

Δύο πολύ διαφορετικές δυνάμειςΌταν εξετάζουμε το πώς λειτουργούν οι ηλεκτρομαγνητικές και οι ασθενείς πυρηνικές δυνάμεις στο σύμπαν μας, είναι εύκολο να καταλάβουμε γιατί οι φυσικοί δεν αντιλήφθηκαν αμέσως την ειδική τους σχέση. Οι ηλεκτρομαγνητικές δυνάμεις βρίσκονται παντού γύρω μας. Σ’… Read More ›

Ο μετασχηματισμός των ηλεκτρομαγνητικών δυναμικών

Σχεδόν όλες οι θεμελιώδεις ανακαλύψεις στη Φυσική συνδέονται άμεσα με το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο. Πρώτα απ’ όλα το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο είναι το πρώτο Παράδειγμα ενοποίησης πεδίων, του ηλεκτρικού και του μαγνητικού πεδίου. Δεύτερον, η διαπίστωση ότι τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα (φως) διαδίδονται… Read More ›

Δείτε απόψε την σπάνια έκλειψη του άστρου Μπετελγκέζ

Σπάνια έκλειψη του υπέρλαμπρου άστρου Μπετελγκέζ ενόψει – Ορατή και από την Ελλάδα (νέωτερη ενημέρωση 11/12/2023)Οι αστρονόμοι φιλοδοξούν να μάθουν περισσότερα για το Μπετελγκέζ και τον Λεόνα μέσω της έκλειψης, που δεν αναμένεται να διαρκέσει πάνω από 15 δευτερόλεπτα. Ενα από… Read More ›

Νόμπελ Φυσικής 2023: Οι διαλέξεις των βραβευθέντων φυσικών

Οι Pierre Agostini, Ferenc Krausz και Anne L’Huillier βραβεύθηκαν με το Νόμπελ Φυσικής 2023 ««για την ανάπτυξη πειραματικών μεθόδων που παράγουν παλμούς φωτός διάρκειας attosecond για την μελέτη της δυναμικής των ηλεκτρονίων στην ύλη». Στις 8 Δεκεμβρίου, στο πλαίσιο της απονομής των βραβείων τους από την Σουηδική… Read More ›

Αν οι άνθρωποι προέρχονται από τους πιθήκους, γιατί υπάρχουν ακόμα πίθηκοι;

Α, ναι – αυτό ρωτάνε συνέχεια οι αρνητές της εξελικτικής θεωρίας. Αυτή η ερώτηση προέρχεται από την παρερμηνεία της χρονικής αλληλουχίας των πραγμάτων, όπως και του μηχανισμού της εξέλιξης. Ευχαρίστως να βοηθήσω να ξεκαθαρίσουν τα πράγματα. Η εξήγηση είναι στην… Read More ›

Αν όλο το νερό της Γης χωρούσε σε 100 κουβάδες

… τότε: Ερώτηση: Σύμφωνα με τα δεδομένα της παραπάνω εικόνας, αν λιώσουν όλοι οι πάγοι της Γης, πόσα μέτρα θα ανυψωθεί η στάθμη των ωκεανών; Απάντηση:Παρατηρούμε ότι η ποσότητα του νερού στους παγετώνες είναι ίση με το 2% της ποσότητας… Read More ›

Αν οι πυγμαίοι ρίχνουν γιγάντιες σκιές, είναι επειδή νυχτώνει

«(…) Η αυτοβιογραφία του Erwin Chargaff (Έργουιν Τσάργκαφ, 1905-2002) με τίτλο Heraclitean Fire (Ηρακλείτεια φωτιά) είναι μια ενδιαφέρουσα, αλλά και αινιγματική αυτοβιογραφία. Μολονότι η μητρική γλώσσα του Chargaff είναι η γερμανική, ο πεζός του λόγος στην αγγλική είναι εκτυφλωτικά λαμπρός,… Read More ›

Πώς λειτουργούν οι μαγνήτες;

Πριν από λίγες μέρες δημοσιεύθηκε μια εργασία στο περιοδικό Nature στην οποία περιγράφεται «ένα νέο είδος μαγνητισμού» . Όμως πριν ασχοληθούμε με το νέο είδος μαγνητισμού καλό είναι να θυμηθούμε πώς λειτουργεί το «παλιό είδος» – αυτό που δημουργούν οι κλασικοί… Read More ›

Εκεί όπου οι παράλληλες γραμμές συγκλίνουν

Η ηχητική απόδοση μιας σύνθετης εικόνας του κέντρου του Γαλαξία μας Το πρόγραμμα ηχοποίησης δεδομένων Universe of Sound ξεκίνησε για την «μετάφραση» δεδομένων από το Παρατηρητήριο ακτίνων Χ Chandra της NASA και άλλα τηλεσκόπια της NASA σε ήχο, ιδιαίτερα για… Read More ›

Οι τρεις νόμοι του Νεύτωνα στην ψυχαναλυτική θεωρία του Φρόυντ

Το 1877, όταν ο Σίγκμουντ Φρόυντ ήταν τριτοετής φοιτητής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης, ξεκίνησε την συνεργασία του με τον φυσιολόγο Ερνστ φον Μπρύκε (Ernst von Brücke). Ο Μπρύκε ήταν ένας από τους βασικότερους εκπροσώπους της φυσιολογίας του Χέρμαν φον Χέλμχολτς (Hermann… Read More ›

Θεωρία χορδών, κβαντική βαρύτητα και μαύρες τρύπες

ή μήπως είμαστε ολογράμματα; Οι Brian Greene και Juan Maldacena συζητούν τις επιστημονικές εξελίξεις που συνδέουν τις μαύρες τρύπες, την θεωρία χορδών, την κβαντική βαρύτητα, την κβαντική σύμπλεξη, τις σκουληκότρυπες και την ολογραφική αρχή:

Η συναρπαστική ιστορία του Δεύτερου Νόμου της Θερμοδυναμικής

O Stephen Wolfram δημοσίευσε χτες στον ιστότοπο arxiv.org ένα άρθρο 161 σελίδων (!) με τίτλο «How Did We Get Here? The Tangled History of the Second Law of Thermodynamics«. Περιγράφει διεξοδικά την ιστορική προέλευση και τα κύρια σκέλη της εννοιολογικής… Read More ›

Τύχη, Θεός και Πολυσύμπαν

Είναι το σύμπαν ρυθμισμένο έτσι ώστε να εμφανιστεί σ’ αυτό τη ζωή; Υπάρχουν 3 απαντήσεις σ’ αυτό το ερώτημα. Οι δύο από αυτές δεν ανήκουν στην επιστήμη της Φυσικής, αλλά σε κάτι άλλο που θα μπορούσαμε ίσως να το ονομάσουμε… Read More ›

Οι δύο τραγικοί αυτόχειρες της Στατιστικής Μηχανικής

Το 1975 ο φυσικος David L. Goodstein κυκλοφόρησε το βιβλίο του με τίτλο «States of Matter«. Το βιβλίο αυτό έγινε γνωστό, όχι τόσο για το περιεχόμενό του, αλλά για τον γλαφυρό τρόπο με τον οποίο ξεκινά το 1ο κεφάλαιο «Θερμοδυναμική… Read More ›

H πιο πολύχρωμη εικόνα του σύμπαντος

Μια επική συνεργασία μεταξύ των διαστημικών τηλεσκοπίων Hubble και James Webb Τα διαστημικά τηλεσκόπιοα, James Webb της NASA/ESA/CSA και Ηubble της NASA/ESA συνεργάστηκαν για να μελετήσουν ένα τεράστιο σμήνος γαλαξιών γνωστό ως MACS0416. Απέχει περίπου 4,3 δισεκατομμύρια έτη φωτός από… Read More ›

Η κοκκώδης υφή του χωροχρόνου

O χρόνος που μετράει ένα ρολόι είναι «κβαντωμένος», δηλαδή λαμβάνει συγκεκριμένες μόνο τιμές, και όχι όλες. Είναι σαν να έχει κοκκώδη υφή, να σύγκεται δηλαδή από διακριτούς κόκκους, και όχι από μια συνεχή επιφάνεια. Αυτό είναι το πιο ιδιάζον χαρακτηριστικό… Read More ›

Τι είναι το NASA+;

Το NASA+ είναι μια νέα υπηρεσία ροής στην οποία ο χρήστης θα μπορεί να παρακολουθεί σε ζωντανή μετάδοση όλες τις αποστολές της NASA και αποστολές οργανισμών ή εταιρειών όπως η Space X, που συνεργάζονται με την αμερικανική διαστημική υπηρεσία. Εκτός… Read More ›

150 χρόνια από την γέννηση του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή

Ημερίδα για τα 150 χρόνια από τη γέννηση του Κωνσταντίνου Καραθεοδώρη, διοργανώνει η Ελληνική Μαθηματική Εταιρεία, στις 11 Νοεμβρίου 2023, ημέρα Σάββατο  και ώρα 10.00 στο αμφιθέατρο «Καραθεοδωρή» του Τμήματος Μαθηματικών του ΕΚΠΑ στην Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου. Η Ελληνική Μαθηματική Εταιρεία, το Τμήμα… Read More ›

Ολική έκλειψη της Αφροδίτης το μεσημέρι

Αν αύριο, 9 Νοεμβρίου, ξυπνήσετε νωρίς το πρωί λίγο πριν ξημερώσει, τότε αν κοιτάξετε στον ανατολικό (νότιο-ανατολικό) ουρανό θα δείτε την Σελήνη σε απόσταση 2ο από την Αφροδίτη. Η προσέγγιση Σελήνης – Αφροδίτης θα ολοκληρωθεί το μεσημέρι της ίδιας ημέρας, με ένα… Read More ›

Η ιλιγγιώδης περιστροφή της μαύρης τρύπας στο κέντρο του Γαλαξία μας

Η ταχύτητα της ιδιο-περιστροφής της πλησιάζει την μέγιστή δυνατή τιμή Είναι δύσκολο να βρούμε ένα αντικείμενο στο σύμπαν που να μην περιστρέφεται. Γαλαξίες, άστρα, πλανήτες, δορυφόροι, αστεροειδείς περιστρέφονται γύρω από τους άξονές τους. Ακόμη και οι μαύρες τρύπες περιστρέφονται. Και… Read More ›

Το ‘Καθιερωμένο Πρότυπο’ του Εμπεδοκλή

Το Καθιερωμένο Πρότυπο (Standard Model) των Στοιχειωδών Σωματιδίων είναι η φυσική θεωρία που περιγράφει τα ελάχιστα δομικά συστατικά της ύλης και τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν μεταξύ τους διαμέσου των θεμελιωδών δυνάμεων της φύσης (ισχυρές, ασθενείς και ηλεκτρομαγνητικές δυνάμεις). Απεικονίζεται συνοπτικά με έναν πίνακα, παρόμοιο… Read More ›

Το διαστημικό σκάφος Lucy ανακαλύπτει δορυφόρο αστεροειδούς

Σύμφωνα με ανακοίνωση της η NASA το διαστημικό σκάφος της αποστολής Lucy πλησίασε τον αστεροειδή Dinkinesh (στην Αμχαρική γλώσσα της Αιθιοπίας σημαίνει «Υπέροχος») και ανακάλυψε ότι ο αστεροειδής διαθέτει έναν δορυφόρο, έναν μικρότερο αστεροειδή που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από αυτόν. Ο… Read More ›

Η υπεριώδης όψη του πλανήτη του Δία

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble δημοσίευσε μια εντυπωσιακή εικόνα του Δία στο υπεριώδες φως, που περιλαμβάνει την εμβληματική, γιγάντια καταιγίδα που ονομάζεται «Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα», η οποία φαίνεται κόκκινη στο ορατό φως. Τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία αυτής της… Read More ›

Παραβιάζουν τον τρίτο νόμο του Νεύτωνα τα σπερματοζωάρια;

Διαβάζουμε στην εισαγωγή άρθρου που δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό της Ένωσης Αμερικανών Φυσικών με τίτλο: «Odd Elastohydrodynamics: Non-Reciprocal Living Material in a Viscous Fluid» τα εξής: «Η κινητικότητα είναι ένα θεμελιώδες χαρακτηριστικό της ζωντανής ύλης, που περιλαμβάνει μεμονωμένα κύτταρα και… Read More ›

Χαλοουίν και Ημέρα Σκοτεινής Ύλης

Η φύση της σκοτεινής ύλης παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα άλυτα μυστήρια της σύγχρονης κοσμολογίας, παρά το γεγονός ότι τα αστρονομικά δεδομένα δείχνουν ότι η σκοτεινή ύλη αποτελεί ένα μεγάλο ποσοστό του περιεχομένου του σύμπαντος.  Καθόλου τυχαία, ως Ημέρα της… Read More ›

Στα θεμέλια των βιοϊατρικών επιστημών βρίσκεται η Φυσική

Όταν ένας μαθητής σκοπεύει να σπουδάσει επιστήμες ιατρικής και υγείας, υποθέτει ότι πρέπει να διαπρέψει στη βιολογία ή τη χημεία. Έτσι, εστιάζει το ενδιαφέρον του κυρίως σ’ αυτά τα δύο μαθήματα. Όμως, οι περισσότεροι ξεχνούν ή αγνοούν την τεράστια σημασία… Read More ›

Μερική έκλειψη Σελήνης, 28 Οκτωβρίου 2023

Το Σάββατο 28 Οκτωβρίου, εκτός από την επέτειο του ΟΧΙ, θα έχουμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε μια μερική έκλειψη Σελήνης. Το φαινόμενο, θα ξεκινήσει στις 21:01 καθώς η Σελήνη θα εισέρχεται στην παρασκιά της Γης και δεν θα είναι εύκολα αντιληπτό στο… Read More ›

Πώς θα φαίνεται η σύγκρουση του Γαλαξία μας με τον γαλαξία της Ανδρομέδας

… από απόσταση 90 εκατομμυρίων ετών φωτός Είναι γνωστό ότι ο Γαλαξίας μας και ο γαλαξίας της Ανδρομέδας (ή Μ31) θα συγχωνευθούν μετά από μερικά δισεκατομμύρια χρόνια. Σε έναν εξωτερικό παρατηρητή, αυτή η διαδικασία είναι πολύ πιθανόν να μοιάζει με… Read More ›

Όλα τα αντικείμενα του σύμπαντος σε ένα διάγραμμα

Όταν το σύμπαν δημιουργήθηκε πριν από 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια μέσα από μια θερμή Μεγάλη Έκρηξη, δεν υπήρχαν αντικείμενα όπως πρωτόνια, άτομα, άνθρωποι, πλανήτες, άστρα ή γαλαξίες. Όλα αυτά δημιουργήθηκαν καθώς το σύμπαν ψυχόταν και διαστελλόταν. Για να δείξουν αυτή τη… Read More ›

Ο Νίκος Μαυρόματος βραβεύεται για τη συνεισφορά του στη θεωρητική φυσική

Ο Νικόλαος Μαυρόματος πρωτοστάτησε στην διερεύνηση των ιδιοτήτων των κβαντικών χωροχρόνων και στους αντίστοιχους ελέγχους της αναλλοίωτης Lorentz χρησιμοποιώντας δεδομένα από ισχυρές εξωγαλαξιακές πηγές φωτός. Χρησιμοποιώντας θεωρητικά μοντέλα χορδών, ο ίδιος και οι συνεργάτες του έκαναν την πρωτοποριακή ανακάλυψη ότι… Read More ›

Αποσαφηνίζοντας την Αρχή της Αβεβαιότητας του Χάιζενμπεργκ

Η Αρχή της Αβεβαιότητας του Heisenberg είναι μία από τις πιο μη διαισθητικές αρχές της Φυσικής. Μας λέει ότι είναι αδύνατο να γνωρίζουμε ταυτόχρονα με ακρίβεια και την θέση και την ταχύτητα ενός σώματος. Αν γνωρίζουμε με απόλυτη ακρίβεια ένα… Read More ›

Πειραματικές μέθοδοι που προσεγγίζουν χρονικές κλίμακες αττοδευτερολέπτου

Ιστορικό υπόβαθροΜε το βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2023 τιμήθηκε η έρευνα για την μελέτη της κίνησης ηλεκτρονίων σε άτομα, μόρια και στην συμπυκνωμένη φάση της ύλης διαμέσου της φασματοσκοπίας αττοδευτερολέπτου (attosecond). Όταν ο Werner Heisenberg διατύπωσε τη νέα κβαντική μηχανική το… Read More ›

Ψάχνοντας τα υπολείμματα της Μεγάλης Έκρηξης

Η Ασημίνα Αρβανιτάκη και ο Σάββας Δημόπουλος υποστηρίζουν ότι η Γη μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ανιχνευτής για να εντοπιστούν αρχέγονα νετρίνα Η μελέτη των πρώτων στιγμών του σύμπαντος μοιάζει λίγο με την αρχαιολογία. Περιλαμβάνει το σκάψιμο για την εύρεση λειψάνων… Read More ›

Δεν μπορεί κανείς να παρατηρήσει τον κόσμο χωρίς να τον αλλάξει

Δεν μπορεί κανείς να παρατηρήσει τον κόσμο χωρίς να τον αλλάξει. Αυτή η άποψη οδήγησε τον Βέρνερ Χάιζενμπεργκ στην κβαντομηχανική κι αυτή ήταν το δίλημμά του. Ήθελε να μελετήσει τον κόσμο, δεν τον ενδιέφερε να τον αλλάξει. Ωστόσο τον άλλαξε,… Read More ›

Η συμβολή της Ελλάδας στην αττοφυσική

Ο δρ Ελευθέριος Γουλιελμάκης μας μιλά για το έργο του στην αττοφυσική, το νέο ερευνητικό πεδίο που βραβεύτηκε φέτος με το Νόμπελ Φυσικής. Tο φετινό βραβείο Νόμπελ Φυσικής μοιράστηκαν οι Pierre Agostini (The Ohio State University, Columbus, HΠΑ), Ferenc Krausz… Read More ›

H ατομική βασίλισσα

Στις 3 Νοεμβρίου του 1958 το περιοδικό Time δημοσίευσε άρθρο με τίτλο «Η ατομική βασίλισσα» , με το οποίο τόνιζε πως η Φρειδερίκη είχε έναν σοβαρό σκοπό για την παρουσία της στην Αμερική, καθώς στην Ελλάδα σύντομα θα ξεκινούσε να… Read More ›

Το πείραμα ATLAS μελετά το «γοητευτικόνιο»

Το 1974, η ανακάλυψη του μεσονίου J/ψ πυροδότησε μια επανάσταση στη σωματιδιακή φυσική (την «Επανάσταση του Νοέμβρη»). Οι μελέτες αυτού του νέου, σύνθετου σωματιδίου απέδειξαν ότι υπήρχαν περισσότεροι από τρεις τύπους κουάρκ και παρείχαν τον ακρογωνιαίο λίθο για το σύγχρονο… Read More ›

Βραβείο Νόμπελ Χημείας 2023 στην κβαντική φυσική

(νεώτερη ενημέρωση)Το Νόμπελ Xημείας 2023 απονεμήθηκε στους: Moungi G. Bawendi (MIT, ΗΠΑ), Louis E. Brus (Columbia, ΗΠΑ), Alexei I. Ekimov (Nanocrystals Technology Inc., ΗΠΑ) «για την ανακάλυψη και τη σύνθεση κβαντικών κουκκίδων» Φύτεψαν έναν σημαντικό σπόρο στη νανοτεχνολογία Το Νόμπελ… Read More ›

Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2023

(νεώτερη ενημέρωση)Το Νόμπελ Φυσικής 2023 απονεμήθηκε στους: στους Pierre Agostini (The Ohio State University, Columbus, HΠΑ), Ferenc Krausz (Max Planck Institute of Quantum Optics, Garching and Ludwig-Maximilians-Universität München, Γερμανία) και Anne L’Huillier (Lund University, Σουηδία…) «για την ανάπτυξη πειραματικών μεθόδων… Read More ›

Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής 2023

(νεώτερη ενημέρωση) Το Νόμπελ Ιατρικής του 2023 απονεμήθηκε στους Katalin Karikó και Drew Weissman για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τροποποιήσεις της νουκλεοσιδικής βάσης που επέτρεψαν την ανάπτυξη αποτελεσματικών εμβολίων mRNA κατά του COVID-19. Μέσα από τα πρωτοποριακά ευρήματά τους,… Read More ›

Η ανακάλυψη της εξωγήινης ζωής είναι «μόνο θέμα χρόνου»

… σύμφωνα με τους αστροφυσικούς Οι αστρονόμοι δεν ρωτούν πλέον αν υπάρχει ζωή στο σύμπαν. Το ερώτημα που βασανίζει το μυαλό τους είναι το «πότε θα την ανακαλύψουμε; «Πολλοί είναι αισιόδοξοι ότι θα βρεθούν ενδείξεις εξωγήινης ζωής, πιθανώς τα επόμενα… Read More ›

Μεγάλοι ατομικοί πυρήνες και αστέρες νετρονίων

Πρόκειται για το δεύτερο θεωρητικό πρόβλημα που τέθηκε στην Διεθνή Ολυμπιάδα Φυσικής του 2023: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ δείτε όλα τα θέματα της Διεθνούς Ολυμπιάδας Φυσικής του 2023 (και τις λύσεις τους) ΕΔΩ: http://physicsmentor.gr/?p=1779

Πιθανοί υποψήφιοι για το Νόμπελ Φυσικής 2023

Αναμένοντας τις ανακοινώσεις των βραβείων Νόμπελ 2023 την επόμενη εβδομάδα, ο καθηγητής πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα, Santo Fortunato, στράφηκε στο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης ChatGPT, που μπορεί να δώσει μια ρεαλιστική απάντηση μέσα σε δευτερόλεπτα σχεδόν, σε οποιοδήποτε ερώτημα του… Read More ›

Γιατί το το συν(1°) είναι άρρητος αριθμός;

Μια πολύ γρήγορη απόδειξη Eφόσον συν(No+1o) + συν(No–1o)=2 συν(1o)συν(No), για Ν=1 προκύπτει ότι:συν(2o)=2συν2(1o)–1. Αν υποθέσουμε ότι το συν(1o) είναι ρητός αριθμός, τότε αποδεικνύεται επαγωγικά ότι όλα τα συν(No) για Ν≥1 θα είναι ρητοί αριθμοί. Επομένως και το συν(30o)= θα έπρεπε… Read More ›

Η ελεύθερη πτώση ενός «μήλου αντιύλης»

Το πείραμα ALPHA-g στο CERN μέτρησε την επίδραση της βαρύτητας στην αντιύλη Αν αφήσετε κοντά στην επιφάνεια της Γης ένα «μήλο από αντιύλη», αυτό θα πέσει ελεύθερα όπως ένα μήλο από κανονική ύλη; Σύμφωνα με την πρώτη απευθείας μέτρηση που… Read More ›

Η θερμοδυναμική λύση μιας κλασικής ανισότητας

Ποιό είναι μεγαλύτερο, το eπ ή το πe; H απάντηση μπορεί να δοθεί χρησιμοποιώντας … τον 2ο νόμο της θερμοδυναμικής! Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να απαντηθεί το παραπάνω ερώτημα (για παράδειγμα, δείτε: Μια οπτική αποδειξη της ανισότητας πe < eπ ή… Read More ›

Μια διαταραχή της μνήμης (του Φρόυντ) πάνω στην Ακρόπολη

Τον Σεπτέμβριο του 1904, ο Σίγκμουντ Φρόυντ ξεκίνησε μαζί με τον αδελφό του ένα ταξίδι διακοπών στην Κέρκυρα, μέσω Τεργέστης. Όμως στην Τεργέστη τους πληροφόρησαν ότι στην Κέρκυρα η ζέστη ήταν αποπνικτική, και τους πρότειναν να πάρουν ένα πλοίο με προορισμό την… Read More ›

Πώς ο Αϊνστάιν έσωσε την θεωρία των μαγνητών

Ο μαγνητισμός είναι ένα από τα πιο γνωστά αλλά και παράξενα φαινόμενα της κλασσικής φυσικής, που πολλές φορές μας δίνει αποτελέσματα που ξεπερνούν την διαίσθησή μας. Ακόμη πιο περίεργο είναι το γεγονός ότι, όταν κάποιος χρησιμοποιεί τις εξισώσεις του Maxwell… Read More ›

Η εντυπωσιακότερη αστροφωτογραφία του 2023

Οι Marcel Drechsler, Xavier Strottner και Yann Sainty ανακηρύχθηκαν οι νικητές του διαγωνισμού αστροφωτογραφίας για το έτος 2023, με την μυστηριώδη και απροσδόκητη φωτογραφία του γαλαξία της Ανδρομέδας (ή Μ31): Γιατί η παραπάνω φωτογραφία χαρακτηρίζεται «απροσδόκητη»; Εξαιτίας του γαλάζιου νέφους… Read More ›

Βραβείο Νόμπελ τρελής Φυσικής 2023

… στη συσχέτιση της σεξουαλικής δραστηριότητας των γαύρων με την τυρβώδη ανάμειξη των ωκεάνιων υδάτων Τα βραβεία Νόμπελ της τρελής επιστήμης (Ig Nobel) δίνονται σε αντισυμβατικές μελέτες και ανακαλύψεις, πολλές από τις οποίες δημοσιεύονται ακόμα και σε σοβαρά επιστημονικά περιοδικά…. Read More ›

Η ανακοίνωση της NASA για τα υποτιθέμενα «λείψανα εξωγήινων»

Την Τρίτη 12 Σεπτεμβρίου παρουσιάστηκαν στο Κογκρέσο του Μεξικού, τα λείψανα υποτιθέμενων «μη ανθρώπινων» όντων (!;) που ανασύρθηκαν από το Κούσκο του Περού το 2017, προκαλώντας ενθουσιασμό στην κοινότητα των θεωρητικών συνωμοσίας UFO. Ο δημοσιογράφος Jaime Maussan έδειξε δύο μικροσκοπικά «σώματα» μέσα σε… Read More ›

Σεισμική δραστηριότητα κατέγραψε η ινδική αποστολή στη Σελήνη 

Το ινδικό διαστημικό σκάφος Vikram της αποστολής Chandrayaan 3 που προσεδαφίστηκε στη Σελήνη, διαθέτει μεταξύ άλλων και το όργανο ILSA (Instrument for the Lunar Seismic Activity), που καταγράφει την σεληνιακή σεισμική δραστηριότητα. Το ILSA λοιπόν, εκτός από τις κινήσεις του… Read More ›

Η καμπύλη του συντονισμού και ο χρόνος ζωής των σωματιδίων

Πως η αβεβαιότητα στην ενέργεια ενός σωματιδίου προσδιορίζει με εξαιρετική ακρίβεια τον χρόνο ζωής ασταθών σωματιδίων Υπάρχουν σωματίδια που ζουν αιώνια ή για να το πούμε διαφορετικά, ο χρόνος ζωής τους είναι μεγαλύτερος από την ηλικία του σύμπαντος, όπως για… Read More ›

Είναι μαγικός ο πυρήνας του οξυγόνου-28;

Ο πυρήνας του oξυγόνου-28 περιέχει 20 νετρόνια και οκτώ πρωτόνια. Αυτό το παράξενο ισότοπο του οξυγόνου αναζητείται εδώ και πολύ καιρό από τους φυσικούς, καθώς οι υποτιθέμενες ασυνήθιστες ιδιότητές του θα τους επέτρεπαν να ελέγξουν τις θεωρίες για το πώς… Read More ›

Ο κρατήρας από την πρόσκρουση του ρωσικού διαστημοπλοίου Luna-25

O δορυφόρος LRO της NASA που περιφέρεται γύρω από την Σελήνη εντόπισε τον κρατήρα που δημιούργησε η πτώση του Luna-25 στις 19 Αυγούστου στην επιφάνεια της Σελήνης. Ο κρατήρας που δημιουργήθηκε έχει περίπου 10 μέτρα σε διάμετρο. Η Roscosmos, η… Read More ›

Σεπτέμβριος 2023 – Συνοπτικό αστροημερολόγιο

Οι θέσεις των πλανητών:Ερμής: Σε κατώτερη σύνοδο (μπροστά από τον Ήλιο) στις 6/9, σε μέγιστη δυτική αποχή (πρωινός ουρανός) στις 22/9 με φαινόμενο μέγεθος -0,4Αφροδίτη: Στον πρωινό ουρανό, ανατέλλει 04:12 π.μ. στο μέσο του μήνα (φαινόμενο μέγεθος -4,8, φαινόμενη διάμετρος… Read More ›

Πώς εξελίσσεται η ινδική αποστολή Chandrayaan-3 στη Σελήνη;

Πριν από μια εβδομάδα, η Ινδία έγινε η πρώτη χώρα που προσελήνωσε διαστημικό σκάφος κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης. Το σκάφος προσελήνωσης Vikram (Γενναιότητα) της αποστολής Chandrayaan-3, κουβαλούσε στην κοιλιά του το διαστημικό όχημα Pragyaan (Σοφία), το οποίο μερικές… Read More ›

Η πρώτη ανίχνευση νετρίνων που παράχθηκαν στον επιταχυντή του CERN

Τα νετρίνα είναι ηλεκτρικά ουδέτερα στοιχειώδη σωματίδια που παίζουν σπουδαίο ρόλο στην σωματιδιακή φυσική. Το γεγονός ότι διαθέτουν μικρή μεν, αλλά όχι αμελητέα μάζα, αποτελεί την μοναδική αναμφισβήτητη ανακάλυψη που δείχνει ότι υπάρχει άγνωστη φυσική πέραν του Καθιερωμένου Πρότυπου των… Read More ›

Τι θα πίνατε; έναν χυμό μπανάνας ή ένα ποτήρι νερό από τη Φουκουσίμα;

Φουκουσίμα: Κάτω από το όριο η συγκέντρωση ραδιενέργειας στη θάλασσα, λέει το Τόκιο Έλεγχοι στο θαλασσινό νερό κοντά στον πυρηνικό σταθμό της Φουκουσίμα δεν ανίχνευσαν ραδιενεργές ουσίες, υποστηρίζουν οι αρχές της Ιαπωνίας. Αυτό ανακοίνωσε την Κυριακή το υπουργείο Περιβάλλοντος της Ιαπωνίας,… Read More ›

Στις 31 Αυγούστου η σπάνια ‘μπλε υπερπανσέληνος’

… η κοντινότερη και η λαμπρότερη πανσέληνος του 2023 Η μεγαλύτερη και λαμπρότερη πανσέληνος του 2023 θα ανατείλει στις 30 Αυγούστου μετά την δύση του Ήλιου και θα δύσει στις 31 Αυγούστου με την ανατολή του Ήλιου. Είναι η δεύτερη… Read More ›

Η Περσείδα και ο γαλαξίας της Ανδρομέδας

Ήρθε από το διάστημα. Ένα μετέωρο μεγέθους κόκκου άμμου. Aπό τα απομεινάρια του κομήτη Swift-Tuttle που συναντά η Γη μία φορά τον χρόνο γύρω στις αρχές του Αυγούστου. Όταν η Γη διέσχισε αυτή την τροχιά, το σωματίδιο σκόνης του κομήτη… Read More ›

Tο ινδικό διαστημικό όχημα στην επιφάνεια της Σελήνης (βίντεο)

Tο διαστημικό όχημα Pragyan (το όνομα σημαίνει «Σοφία») που θα εξερευνήσει την επιφάνεια της Σελήνης, βγαίνει από το διαστημικό σκάφος Vikram (σημαίνει «Γενναιότητα») και κυλάει στο σεληνιακό έδαφος: Το Vikram είναι πρώτο σκάφος που προσεληνώθηκε με επιτυχία στον Νότιο Πόλο… Read More ›

Το εντυπωσιακό δαχτυλίδι ενός άστρου που σβήνει

Νέες εικόνες του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb Όταν ο Ήλιος φτάσει στο τέλος της ζωής του, μετά από 5 δισεκατομμύρια χρόνια περίπου, θα εξελιχθεί σε έναν κόκκινο γίγαντα και τελικά θα καταρρεύσει σε έναν λευκό νάνο. Κατά την κατάρρευσή του… Read More ›

Η Ινδία στη Σελήνη

Το ινδικό διαστημικό σκάφος Vikram προσεληνώθηκε με επιτυχία στο Νότιο Πόλο της Σελήνης Μετά τις ΗΠΑ, την Ρωσία και την Κίνα, η Ινδία έγινε η τέταρτη χώρα στον κόσμο που στέλνει διαστημικό σκάφος στην επιφάνεια της Σελήνης. Tο Vikram, που… Read More ›

Η σπουδαιότερη εργασία του Οπενχάιμερ

Πώς οι σταλινικές εκκαθαρίσεις του 1936-38 έγιναν αφορμή για την σπουδαιότερη δημοσίευση του Οπενχάιμερ Πολύ πριν αρχίσει να εργάζεται στο Manhattan Project και την ανάπτυξη της ατομικής βόμβας, ο J. Robert Oppenheimer ήταν ένας πρωτοπόρος φυσικός με σημαντικές επιστημονικές δημοσιεύσεις… Read More ›

Φωτογραφίες της Σελήνης από το Chandrayaan-3

… πριν την προσελήνωση Το ινδικό διαστημικό σκάφος Chandrayaan-3 προετοιμάζεται για την προσελήνωσή του στις 23 ή στις 24 Αυγούστου. Ενόψει αυτής της ιστορικής προσπάθειας απαθανάτισε εντυπωσιακές εικόνες από την επιφάνεια της Σελήνης που βλέπουμε στο βίντεο που ακολουθεί:. Κανένα… Read More ›

Οι «Νέοι Ορίζοντες» μετράνε το αληθινό σκοτάδι του σύμπαντος

Πόσο σκοτεινός είναι ο νυχτερινός ουρανός; Αν βγείτε έξω κατά τη διάρκεια μιας νύχτας χωρίς φεγγάρι και κοιτάξετε ψηλά, πιθανότατα δεν θα είναι και τόσο σκοτεινά. Τα φώτα του δρόμου ή τα φώτα της κοντινής βεράντας διαχέουν μια λάμψη υποβάθρου, ιδιαίτερα… Read More ›

Ένα αστρονομικό ερωτηματικό (?)

Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb στις 26 Ιουλίου φωτογράφησε ένα ζεύγος νεαρών άστρων στο πρώτο στάδιο του σχηματισμού τους, που περιφέρονται το ένα γύρω από το άλλο και είναι γνωστά ως Herbig-Haro 46/47. Βρίσκονται στον αστερισμό των Ιστίων (Vela) και απέχουν 1.470… Read More ›

Πόσα χιλιόμετρα διανύουμε κατά την διάρκεια της ζωής μας;

Περίπου 1,5 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα! Ας ξεκινήσουμε με την απόσταση που διανύει ένας άνθρωπος καθώς μετακινείται στην επιφάνεια της Γης για την δουλειά του, τα ταξίδια αναψυχής του κλπ. Προσεγγιστικά, αυτή η απόσταση εκτιμάται στα 50.000 έως 80.000 χιλιόμετρα κατά τη… Read More ›

Τα μιόνια εξακολουθούν να μπερδεύουν τους φυσικούς

Το μυστήριο με την ανώμαλη μαγνητική ροπή του μιονίου συνεχίζεται Το μιόνιο (συμβολίζεται με το ελληνικό γράμμα μ – αγγλική ονομασία muon) είναι στοιχειώδες σωματίδιο παρόμοιο με το ηλεκτρόνιο, με αρνητικό ηλεκτρικό φορτίο -1 και ιδιοστροφορμή (spin) 1⁄2. Μαζί με το ηλεκτρόνιο,… Read More ›

Η φρενίτιδα για τον «υπεραγωγό» LK-99

‘Δια των μετρήσεων προς την γνώση‘ (Door meten tot weten), ιδού τι θα ήθελα να γράψω ως σύνθημα πάνω από την είσοδο κάθε εργαστηρίου φυσικής», έλεγε ο Kamerlingh Onnes, ο πειραματικός φυσικός που ανακάλυψε το φαινόμενο της υπεραγωγμότητας. «Δια των… Read More ›

Στη θεωρία των χορδών το μετάλλιο Dirac 2023

To Διεθνές Κέντρο Θεωρητικής Φυσικής Abdus Salam (ICTP) απένειμε το μετάλλιο Dirac 2023 σε τέσσερις φυσικούς για την συνεισφορά τους στη θεωρία των χορδών, ένα μαθηματικό πλαίσιο της θεμελιώδους φυσικής που στοχεύει να περιγράψει το σύνολο του σύμπαντος:Jeffrey Harvey, Πανεπιστήμιο… Read More ›

Πυρηνική σύντηξη με ‘απόδοση’ πάνω από 170% 

H ερευνητική ομάδα του National Ignition Facility (NIF), στο Εθνικό Εργαστήριο Λόρενς Λίβερμορ στην Καλιφόρνια, τον Δεκέμβριο του 2022 ανακοίνωσε μια μεγάλη επιτυχία όσον αφορά την παραγωγή ενέργειας από πυρηνική σύντηξη. Χρησιμοποιώντας το ισχυρότερο λέιζερ του κόσμου, μια συστοιχία από 192 δέσμες,… Read More ›

Ο θόλος του Norton: Η απροσδιοριστία στη νευτώνεια φυσική;

Θα εκτελέσουμε – επιστρατεύοντας την φαντασία μας – το εξής πείραμα: Ισορροπούμε στην κορυφή ενός ημισφαιρικού λείου θόλου μια σημειακή μάζα. Δεν υπάρχει αέρας ή κάποια άλλη αιτία που θα μπορούσε να ασκήσει κάποια επιπλέον δύναμη. Σε μια τέτοια περίπτωση… Read More ›

Είναι το LK-99 υπεραγώγιμο υλικό σε θερμοκρασία δωματίου;

Πειράματα ερευνητών στη Νότια Κορέα υποστηρίζουν ότι το υλικό με την ονομασία LK-99 είναι το πρώτο υπεραγώγιμο υλικό σε θερμοκρασία δωματίου. Πρόκειται για πραγματικό γεγονός ή είναι απλώς διαφημιστικό κόλπο;Η υπεραγωγιμότητα είναι το φαινόμενο, όπου, στις κατάλληλες φυσικές συνθήκες, η… Read More ›

Ανίχνευση ακτίνων γάμμα από τον Ήλιο με ενέργειες ρεκόρ

Η ροή φωτονίων με πολύ υψηλές ενέργειες από τον Ήλιο δεν εξηγείται από τα αποδεκτά θεωρητικά ηλιακά μοντέλα Οι παρατηρήσεις της τελευταίας δεκαετίας απέδειξαν ότι ο Ήλιος εκπέμπει πολύ περισσότερες ακτίνες γάμμα σε ενέργειες GeV (1 GeV=109 eV) σε σχέση… Read More ›

Η μαγευτική θέα του Δακτυλιοειδούς Νεφελώματος

Εικόνες υψηλής ανάλυσης του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb αποκαλύπτουν την περιοχή γύρω από τον κεντρικό λευκό νάνο του Δακτυλιοειδούς Νεφελώματος Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της ΝASA κατέγραψε νέες εντυπωσιακές εικόνες του εμβληματικού Δακτυλιοειδούς Νεφελώματος, γνωστό και ως Messier 57…. Read More ›