Ο Μίμας με διάμετρο περίπου 400 χιλιόμετρα είναι ένας από τους μικρότερους δορυφόρους του Κρόνου. Ονομάζεται και «Άστρο του Θανάτου» λόγω της ομοιότητάς του με τον ομώνυμο διαστημικό σταθμό στην ταινία «Πόλεμος των Άστρων». Η πυκνότητα τoυ Μίμα είναι 1148… Read More ›
PHYSICS
Αστροημερολόγιο Φεβρουαρίου 2024
Οι θέσεις των πλανητών:Ερμής: Κρυμμένος στο λυκαυγές, σε ανώτερη σύνοδο (πίσω από τον Ήλιο) στις 28/2.Αφροδίτη: Χαμηλά στον πρωινό ουρανό, ανατέλλει, 06:02 π.μ. στο μέσο του μήνα (φαινόμενο μέγεθος -3,9, φαινόμενη διάμετρος 12′ ‘, φωτισμός δίσκου 89%)Άρης: Πολύ χαμηλά στον… Read More ›
Η πράσινη αναλαμπή της Αφροδίτης
Μια πράσινη λάμψη, μαζί με το τρεμοπαίξιμο κι άλλων χρωμάτων, εντοπίστηκε να προέρχεται από την Αφροδίτη στον νυχτερινό ουρανό πάνω από τη Στοκχόλμη στις 8 Ιανουαρίου. Το σπάνιο φαινόμενο είναι σχεδόν πανομοιότυπο με την θρυλική πράσινη ακτίνα (ή πράσινη αναλαμπή)… Read More ›
Ο ΚΥΚΛΟΣ – Επιστήμη και δημοκρατία σε ανήσυχους καιρούς
Το νέο βιβλίο του Στέφανου Τραχανά από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης Πώς συμβαίνει και σε μια εποχή υποτιθέμενου θριάμβου της επιστήμης, ένας διαρκώς μεγαλύτερος αριθμός ανθρώπων να παραδίδονται χωρίς αντίσταση στις πιο ακραίες μορφές ανορθολογισμού και ψευδοεπιστήμης; Και πώς συμβαίνει… Read More ›
Τι σημαίνει αυτή η τρελή εξίσωση;
Είναι γνωστό ότι το Καθιερωμένο Πρότυπο της σωματιδιακής φυσικής περιγράφει θεωρητικά σχεδόν όλα τα γνωστά υποατομικά φαινόμενα. Χαρακτηρίζεται από μία εξίσωση που θεωρείται ίσως η πολυπλοκότερη (επομένως και η αποκρουστικότερη; ) εξίσωση της φυσικής. Για να ασχοληθεί κανείς με την… Read More ›
Η κατανομή του Κοσμικού Υποβάθρου Νετρίνων γύρω από την επιφάνεια της Γης
Το αρχέγονο σύμπαν, κλάσματα του δευτερολέπτου μετά την Μεγάλη Έκρηξη, περιείχε ηλεκτρόνια, ποζιτρόνια, φωτόνια και νετρίνα σε θερμική ισορροπία μεταξύ τους. Όταν η ηλικία του σύμπαντος ξεπέρασε το ένα δευτερόλεπτο, πραγματοποιήθηκε η αποδέσμευση των νετρίνων από την ύλη καθώς το σύμπαν… Read More ›
Arno A. Penzias (1933-2024)
Το 1964, ο Arno A. Penzias και ο συνεργάτης του Robert W. Wilson, ανίχνευσαν την μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου επιβεβαιώνοντας την θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης. Γι αυτή την ανακάλυψή τους βραβεύθηκαν με το Νόμπελ Φυσικής το 1978.O Arno A. Penzias απεβίωσε… Read More ›
Ένας «άδειος»γαλαξίας από το αρχέγονο σύμπαν
Ένα παράξενο σκοτεινό αντικείμενο που ανακαλύφθηκε τυχαία, με μάζα σχεδόν όση ο Γαλαξίας μας αποτελείται μόνο από αρχέγονο αέριο και φαίνεται πως δεν περιέχει κανένα άστρο! Ο «κενός» γαλαξίας ονομάζεται J0613+52 και ανακαλύφθηκε τυχαία από το ραδιοτηλεσκόπιο Green Bank στη… Read More ›
Ο αριστοτελικός νόμος της κίνησης
Θα εξετάσουμε την αριστοτελική φυσική της κίνησης για τα γήινα σώματα. Ο Αριστοτέλης έλεγε ότι σε κάθε είδους κίνηση υπάρχουν δυο βασικοί παράγοντες: η κινούσα δύναμη, την οποία συμβολίζουμε με F, και η αντίσταση, την οποία συμβολίζουμε με R. Σύμφωνα… Read More ›
Μια πυρηνική μπαταρία για καθημερινή χρήση
Με μια τέτοια μπαταρία τα κινητά τηλέφωνα δεν θα χρειάζονται φόρτιση Η Beijing Betavolt New Energy Technology Company Ltd ισχυρίζεται ότι κατασκεύασε μια μικροσκοπική μπαταρία που μετατρέπει την πυρηνική ενέργεια σε ηλεκτρική και μπορεί να τροφοδοτεί διάφορες συσκευές ασταμάτητα επί… Read More ›
Ο νομπελίστας Anthony Leggett
Ο Sir Anthony Leggett βραβεύθηκε με Νόμπελ Φυσικής το 2003 «για την πρωτοποριακή συμβολή του στη θεωρία των υπεραγωγών και των υπερρευστών». Στο βίντεο που ακολουθεί δίνει μια μεγάλης διάρκειας συνέντευξη στην Lauren Hayward, από την σχολή Perimeter Teaching και… Read More ›
«Μεγάλος Δακτύλιος» και «Γιγάντιο Τόξο» εναντίον Κοσμολογικής Αρχής
Πριν από δυο χρόνια είχε ανακαλυφθεί μια τεράστια δομή γαλαξιών σε σχήμα τόξου με εύρος 3,3 δισεκατομμύρια έτη φωτός. Χτες, στην 243η συνάντηση της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας (AAS) στη Νέα Ορλεάνη, ανακοινώθηκε η ανακάλυψη μιας νέας μεγάλης δομής γαλαξιών σε… Read More ›
Μια σπάνια διάσπαση του σωματιδίου Χιγκς ενδέχεται να μην συμφωνεί με τις θεωρητικές προβλέψεις
Πρόκειται για την διάσπαση του μποζονίου Higgs προς ένα μποζόνιο Ζ και ένα φωτόνιο (γ). Tα πειράματα ATLAS και CMS στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) στο CERN αναζήτησαν στα δεδομένα τους τη σπάνια διάσπαση του μποζονίου Higgs, Η→Ζγ, ανακαλύπτοντας μια… Read More ›
Η ιστορία του Απόλλων 15
Η εκτόξευση προς τη Σελήνη της αποστολής Apollo 15 έγινε στις 26 Ιουλίου 1971. Ήταν η πρώτη της σειράς των «αποστολών J» στη Σελήνη που σχεδιάστηκαν έτσι ώστε να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια, αλλά και μεγαλύτερη κινητικότητα στην επιφάνεια του φεγγαριού…. Read More ›
Η ενοποιήση των νόμων της φύσης και η θεωρία των χορδών
Ο Αϊνστάιν ονειρευόταν την ενοποίηση όλων των νόμων της φύσης. Η θεωρία χορδών υποσχόταν εδώ και καιρό ότι θα πραγματοποιήσει μια μαθηματικά κομψή περιγραφή που ορισμένοι την αποκαλούν «θεωρία των πάντων». Στο βίντεο που ακολουθεί οι φυσικοί, David Gross, Andrew… Read More ›
Είχαν προβλέψει την μάζα του σωματιδίου Χιγκς. Και κανείς δεν έδωσε σημασία.
Το μποζόνιο Higgs είναι ένα από τα στοιχειώδη σωματίδια στο Καθιερωμένο Πρότυπο της σωματιδιακής φυσικής και το τελευταίο που ανακαλύφθηκε. Όταν στις 4 Ιουλίου 2012 ανακοινώθηκε η ανακάλυψη του μποζονίου Higgs, το πείραμα ATLAS μέτρησε την μάζα του στα 126,5 GeV και… Read More ›
Tο πραγματικό χρώμα του Ουρανού και του Ποσειδώνα
Tα πραγματικά χρώματα των πλανητών Ποσειδώνα και Ουρανού δείχνουν πως και οι δύο πλανήτες μάλλον διαθέτουν παρόμοια γαλαζοπράσινη απόχρωση, σε αντίθεση με ότι πιστευόταν μέχρι σήμερα Οι πρώτες λεπτομερείς εικόνες των δύο παγωμένων πλανητών στο εξωτερικό τμήμα του ηλιακού μας… Read More ›
Οι χρωματικές εκρήξεις των σουπερνόβα
Οι αστρονόμοι Chen et al δημιούργησαν μια νέα εικόνα του υπολείμματος σουπερνόβα 30 Doradus B (ή 30 Dor B), συνδυάζοντας δεδομένα ακτίνων Χ από το παρατηρητήριο ακτίνων Χ Chandra (μωβ χρώμα), οπτικά δεδομένα από το τηλεσκόπιο Blanco στη Χιλή (πορτοκαλί… Read More ›
Το διαστημικό σκάφος Juno αποκαλύπτει την Ιώ
… τον ηφαιστειογενή δορυφόρο του Δία Το διαστημικό σκάφος Juno της NASA που εξερευνά το σύστημα του Δία πλησίασε σε κοντινή απόσταση την Ιώ στις 30 Δεκεμβρίου και κατέγραψε μοναδικές εικόνες του ηφαιστειογενούς δορυφόρου του μεγαλύτερου πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος. Το… Read More ›
Από τι είναι φτιαγμένη η φωτιά;
«Η φλόγα δεν είναι στην πραγματικότητα ουσία» Σε όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας, το είδος μας πάντα είχε εμμονή με τη φωτιά. Από τα πρώτα γρυλίσματα γύρω απ’ τις υπαίθριες φωτιές της Πλειστόκαινου εποχής μέχρι την εξαιρετική ερμηνεία του… Read More ›
Αστροημερολόγιο Ιανουαρίου 2024
Οι θέσεις των πλανητών:Ερμής: Σε μέγιστη δυτική αποχή (πρωινός ουρανός) στις 12/1 με φαινόμενο μέγεθος -0,2Αφροδίτη: Στον πρωινό ανατολικό ουρανό, ανατέλλει 05:24 π.μ. στο μέσο του μήνα (φαινόμενο μέγεθος -4, φαινόμενη διάμετρος 13 ‘ ‘, φωτισμός δίσκου 82%)Άρης: Πολύ χαμηλά… Read More ›
Εξωγήινη ζωή στα διαγαλαξιακά νέφη
Κάποιοι επιστήμονες εικάζουν εδώ και καιρό ότι η ζωή δεν ξεκίνησε στη Γη αλλά στο διάστημα. Σύμφωνα με μια νέα δημοσίευση [Lei Feng, ‘Possibilities for methanogenic and acetogenic life in molecular cloud’], η ζωή θα μπορούσε να προέρχεται από τα… Read More ›
Τι ενδιαφέρον κρύβει το 2024;
Mπορεί το 2024 ημερολογιακά είναι να είναι δίσεκτο έτος, μαθηματικά όμως, εκτός από άρτιος αριθμός είναι: ευγενής αριθμός διότι εκφράζεται ως το άθροισμα δύο τουλάχιστον διαδοχικών φυσικών αριθμών, για παράδειγμα είναι iban αριθμός διότι όταν γράφεται με λέξεις στα αγγλικά «two… Read More ›
Η ζωή λίγα δευτερόλεπτα μετά την Μεγάλη Έκρηξη
Η ζωή εμφανίστηκε στη Γη εδώ και περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια. Αυτό ισοδυναμεί σχεδόν με το ένα τρίτο της ηλικίας του σύμπαντος (13,77 δισεκατομμύρια χρόνια). Είναι προφανές ότι εφόσον η ζωή εμφανίστηκε στη Γη, θα μπορούσε να είχε εμφανιστεί οπουδήποτε…. Read More ›
Η ακριβέστερη εκτίμηση της μάζας του σωματιδίου Χιγκς
… 11 χρόνια μετά την ανακάλυψή του To πείραμα ATLAS στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (Large Hadron Collider, LHC) δημοσίευσε στο περιοδικό Physical Review Letters την τελευταία και ακριβέστερη εκτίμηση της μάζας του σωματιδίου Higgs: 125.11 ± 0.09 (στατιστικό σφάλμα) ±… Read More ›
Αρχέγονες μαύρες τρύπες στο εσωτερικό των άστρων
Μοντέλα Ηλιακής Εξέλιξης με Κεντρική Μαύρη Τρύπα To 1938 o Lev Davidovich Landau στο άρθρο του ‘Origin of Stellar Energy‘, υποστήριζε ότι στην καρδιά του Ήλιου υπάρχει ένα μικρό άστρο νετρονίων. Η εργασία αυτή, παρότι είχε σοβαρά σφάλματα, έδωσε το έναυσμα στον… Read More ›
Πού βρίσκονται οι Νέοι Ορίζοντες;
Το διαστημικό σκάφος New Horizons που εκτοξεύθηκε από την Γη στις 19 Ιανουαρίου του 2006, βρίσκεται σε πολύ καλή κατάσταση και συνεχίζει να στέλνει δεδομένα στη Γη καθώς απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από τη Γη. Αφού εξερεύνησε τον πλανήτη-νάνο Πλούτωνα,… Read More ›
Ένα αστρικό σμήνος σαν χριστουγεννιάτικο δέντρο
● Το NGC 2264 είναι ένα αστρικό σμήνος νεαρής ηλικίας άστρων που έχει χρωματιστεί και περιστραφεί για να τονίσει το ψευδώνυμό του «Χριστουγεννιάτικο Δέντρο».● Σ’ αυτή την σύνθετη εικόνα τα χρώματα μπλέ και άσπρο δείχνουν τις ακτίνες Χ που ανιχνεύει… Read More ›
Η πρώτη φορά που χρησιμοποιήθηκε η λέξη «φωτόνιο»
Ο Gilbert Lewis (1875-1946) ήταν χημικός στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϋ όταν, σε άρθρο του με τίτλο «The Conservation of Photons (Η Διατήρηση των Φωτονίων)» που δημοσιεύτηκε στις 18 Δεκεμβρίου 1926 στο «Nature», πρότεινε για πρώτη φορά τον όρο φωτόνιο για… Read More ›
Η κβαντική φυσική με εικόνες, χωρίς μαθηματικά
Ο Bob Coecke εξηγεί πως αντικατέστησε τα μαθηματικά με εικόνες και γιατί πρέπει όλοι μας να κατανοήσουμε την υποατομική φυσική: Είναι πιο εύκολο να πείσεις παιδιά παρά ενήλικες για τα κβαντομηχανικά φαινόμενα. Ο Βέλγος φυσικός Bob Coecke 55 ετών, πρώην… Read More ›
Ζεύγη νετρονίων (δινετρόνια) στον διεγερμένο πυρήνα του ηλίου-8
Ένας μαθητής της Α’ Λυκείου, που προσέχει έστω και λίγο στο μάθημα της Χημείας, όταν βλέπει το στοιχείο του ηλίου-8 γραμμένο ως: He, αναγνωρίζει αμέσως ότι ο πυρήνας του περιέχει 2 πρωτόνια και 6 νετρόνια. Επιπλέον, ο μαθητής που το… Read More ›
Βρέθηκε υδροκυάνιο στον δορυφόρο του Κρόνου Εγκέλαδο
Αν και το υδροκυάνιο είναι δηλητήριο που προκαλεί τον θάνατο, φαίνεται πως παίζει σημαντικό ρόλο στην προέλευση της ζωής. Τα στοιχεία που «χτίζουν» τα μακρομόρια των ζωντανών οργανισμών είναι τα επονομαζόμενα CHNOPS (υδρογόνο, άζωτο, οξυγόνο, φωσφόρος, θείο). Το υδροκυάνιο (HCN) που… Read More ›
17 εξωπλανήτες που διαθέτουν κατοικήσιμους ωκεανούς και θερμοπίδακες
(νεώτερη ενημέρωση 10/7/2024)Είναι γνωστό πως ο δορυφόρος του Δία, Ευρώπη διαθέτει υπόγειο υδάτινο ωκεανό όπως και ο δορυφόρος του Κρόνου, Εγκέλαδος. Επίσης, διάφορες μελέτες έχουν υποδείξει την παρουσία ενός υπόγειου ωκεανού στον Τρίτωνα, τον μυστηριώδη δορυφόρο του Ποσειδώνα, αλλά και… Read More ›
Ο μάγος που δημιούργησε ηλεκτρισμό από την τετραγωνική ρίζα του μείον ένα
To 1893 o πρωτοπόρος ηλεκτρολόγος μηχανικός Τσαρλς Πρωτέας Στάινμετς (Charles Proteus Steinmetz ή Karl August Rudolph Steinmetz) παρουσίασε στο Διεθνές Ηλεκτρικό Συνέδριο του Σικάγου την εργασία του με τίτλο «Complex quantities and their use in electrical engineering» , όπου εισήγαγε για πρώτη φορά… Read More ›
Τι είναι η ηλεκτρασθενής δύναμη;
Δύο πολύ διαφορετικές δυνάμειςΌταν εξετάζουμε το πώς λειτουργούν οι ηλεκτρομαγνητικές και οι ασθενείς πυρηνικές δυνάμεις στο σύμπαν μας, είναι εύκολο να καταλάβουμε γιατί οι φυσικοί δεν αντιλήφθηκαν αμέσως την ειδική τους σχέση. Οι ηλεκτρομαγνητικές δυνάμεις βρίσκονται παντού γύρω μας. Σ’… Read More ›
Ο μετασχηματισμός των ηλεκτρομαγνητικών δυναμικών
Σχεδόν όλες οι θεμελιώδεις ανακαλύψεις στη Φυσική συνδέονται άμεσα με το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο. Πρώτα απ’ όλα το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο είναι το πρώτο Παράδειγμα ενοποίησης πεδίων, του ηλεκτρικού και του μαγνητικού πεδίου. Δεύτερον, η διαπίστωση ότι τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα (φως) διαδίδονται… Read More ›
Δείτε απόψε την σπάνια έκλειψη του άστρου Μπετελγκέζ
Σπάνια έκλειψη του υπέρλαμπρου άστρου Μπετελγκέζ ενόψει – Ορατή και από την Ελλάδα (νέωτερη ενημέρωση 11/12/2023)Οι αστρονόμοι φιλοδοξούν να μάθουν περισσότερα για το Μπετελγκέζ και τον Λεόνα μέσω της έκλειψης, που δεν αναμένεται να διαρκέσει πάνω από 15 δευτερόλεπτα. Ενα από… Read More ›
Νόμπελ Φυσικής 2023: Οι διαλέξεις των βραβευθέντων φυσικών
Οι Pierre Agostini, Ferenc Krausz και Anne L’Huillier βραβεύθηκαν με το Νόμπελ Φυσικής 2023 ««για την ανάπτυξη πειραματικών μεθόδων που παράγουν παλμούς φωτός διάρκειας attosecond για την μελέτη της δυναμικής των ηλεκτρονίων στην ύλη». Στις 8 Δεκεμβρίου, στο πλαίσιο της απονομής των βραβείων τους από την Σουηδική… Read More ›
Αν οι άνθρωποι προέρχονται από τους πιθήκους, γιατί υπάρχουν ακόμα πίθηκοι;
Α, ναι – αυτό ρωτάνε συνέχεια οι αρνητές της εξελικτικής θεωρίας. Αυτή η ερώτηση προέρχεται από την παρερμηνεία της χρονικής αλληλουχίας των πραγμάτων, όπως και του μηχανισμού της εξέλιξης. Ευχαρίστως να βοηθήσω να ξεκαθαρίσουν τα πράγματα. Η εξήγηση είναι στην… Read More ›
Αν όλο το νερό της Γης χωρούσε σε 100 κουβάδες
… τότε: Ερώτηση: Σύμφωνα με τα δεδομένα της παραπάνω εικόνας, αν λιώσουν όλοι οι πάγοι της Γης, πόσα μέτρα θα ανυψωθεί η στάθμη των ωκεανών; Απάντηση:Παρατηρούμε ότι η ποσότητα του νερού στους παγετώνες είναι ίση με το 2% της ποσότητας… Read More ›
Αν οι πυγμαίοι ρίχνουν γιγάντιες σκιές, είναι επειδή νυχτώνει
«(…) Η αυτοβιογραφία του Erwin Chargaff (Έργουιν Τσάργκαφ, 1905-2002) με τίτλο Heraclitean Fire (Ηρακλείτεια φωτιά) είναι μια ενδιαφέρουσα, αλλά και αινιγματική αυτοβιογραφία. Μολονότι η μητρική γλώσσα του Chargaff είναι η γερμανική, ο πεζός του λόγος στην αγγλική είναι εκτυφλωτικά λαμπρός,… Read More ›
Πώς λειτουργούν οι μαγνήτες;
Πριν από λίγες μέρες δημοσιεύθηκε μια εργασία στο περιοδικό Nature στην οποία περιγράφεται «ένα νέο είδος μαγνητισμού» . Όμως πριν ασχοληθούμε με το νέο είδος μαγνητισμού καλό είναι να θυμηθούμε πώς λειτουργεί το «παλιό είδος» – αυτό που δημουργούν οι κλασικοί… Read More ›
Εκεί όπου οι παράλληλες γραμμές συγκλίνουν
Η ηχητική απόδοση μιας σύνθετης εικόνας του κέντρου του Γαλαξία μας Το πρόγραμμα ηχοποίησης δεδομένων Universe of Sound ξεκίνησε για την «μετάφραση» δεδομένων από το Παρατηρητήριο ακτίνων Χ Chandra της NASA και άλλα τηλεσκόπια της NASA σε ήχο, ιδιαίτερα για… Read More ›
Οι τρεις νόμοι του Νεύτωνα στην ψυχαναλυτική θεωρία του Φρόυντ
Το 1877, όταν ο Σίγκμουντ Φρόυντ ήταν τριτοετής φοιτητής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης, ξεκίνησε την συνεργασία του με τον φυσιολόγο Ερνστ φον Μπρύκε (Ernst von Brücke). Ο Μπρύκε ήταν ένας από τους βασικότερους εκπροσώπους της φυσιολογίας του Χέρμαν φον Χέλμχολτς (Hermann… Read More ›
Θεωρία χορδών, κβαντική βαρύτητα και μαύρες τρύπες
ή μήπως είμαστε ολογράμματα; Οι Brian Greene και Juan Maldacena συζητούν τις επιστημονικές εξελίξεις που συνδέουν τις μαύρες τρύπες, την θεωρία χορδών, την κβαντική βαρύτητα, την κβαντική σύμπλεξη, τις σκουληκότρυπες και την ολογραφική αρχή:
Η συναρπαστική ιστορία του Δεύτερου Νόμου της Θερμοδυναμικής
O Stephen Wolfram δημοσίευσε χτες στον ιστότοπο arxiv.org ένα άρθρο 161 σελίδων (!) με τίτλο «How Did We Get Here? The Tangled History of the Second Law of Thermodynamics«. Περιγράφει διεξοδικά την ιστορική προέλευση και τα κύρια σκέλη της εννοιολογικής… Read More ›
Τύχη, Θεός και Πολυσύμπαν
Είναι το σύμπαν ρυθμισμένο έτσι ώστε να εμφανιστεί σ’ αυτό τη ζωή; Υπάρχουν 3 απαντήσεις σ’ αυτό το ερώτημα. Οι δύο από αυτές δεν ανήκουν στην επιστήμη της Φυσικής, αλλά σε κάτι άλλο που θα μπορούσαμε ίσως να το ονομάσουμε… Read More ›
Οι δύο τραγικοί αυτόχειρες της Στατιστικής Μηχανικής
Το 1975 ο φυσικος David L. Goodstein κυκλοφόρησε το βιβλίο του με τίτλο «States of Matter«. Το βιβλίο αυτό έγινε γνωστό, όχι τόσο για το περιεχόμενό του, αλλά για τον γλαφυρό τρόπο με τον οποίο ξεκινά το 1ο κεφάλαιο «Θερμοδυναμική… Read More ›
H πιο πολύχρωμη εικόνα του σύμπαντος
Μια επική συνεργασία μεταξύ των διαστημικών τηλεσκοπίων Hubble και James Webb Τα διαστημικά τηλεσκόπιοα, James Webb της NASA/ESA/CSA και Ηubble της NASA/ESA συνεργάστηκαν για να μελετήσουν ένα τεράστιο σμήνος γαλαξιών γνωστό ως MACS0416. Απέχει περίπου 4,3 δισεκατομμύρια έτη φωτός από… Read More ›
Η κοκκώδης υφή του χωροχρόνου
O χρόνος που μετράει ένα ρολόι είναι «κβαντωμένος», δηλαδή λαμβάνει συγκεκριμένες μόνο τιμές, και όχι όλες. Είναι σαν να έχει κοκκώδη υφή, να σύγκεται δηλαδή από διακριτούς κόκκους, και όχι από μια συνεχή επιφάνεια. Αυτό είναι το πιο ιδιάζον χαρακτηριστικό… Read More ›
Τι είναι το NASA+;
Το NASA+ είναι μια νέα υπηρεσία ροής στην οποία ο χρήστης θα μπορεί να παρακολουθεί σε ζωντανή μετάδοση όλες τις αποστολές της NASA και αποστολές οργανισμών ή εταιρειών όπως η Space X, που συνεργάζονται με την αμερικανική διαστημική υπηρεσία. Εκτός… Read More ›
150 χρόνια από την γέννηση του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή
Ημερίδα για τα 150 χρόνια από τη γέννηση του Κωνσταντίνου Καραθεοδώρη, διοργανώνει η Ελληνική Μαθηματική Εταιρεία, στις 11 Νοεμβρίου 2023, ημέρα Σάββατο και ώρα 10.00 στο αμφιθέατρο «Καραθεοδωρή» του Τμήματος Μαθηματικών του ΕΚΠΑ στην Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου. Η Ελληνική Μαθηματική Εταιρεία, το Τμήμα… Read More ›
Ολική έκλειψη της Αφροδίτης το μεσημέρι
Αν αύριο, 9 Νοεμβρίου, ξυπνήσετε νωρίς το πρωί λίγο πριν ξημερώσει, τότε αν κοιτάξετε στον ανατολικό (νότιο-ανατολικό) ουρανό θα δείτε την Σελήνη σε απόσταση 2ο από την Αφροδίτη. Η προσέγγιση Σελήνης – Αφροδίτης θα ολοκληρωθεί το μεσημέρι της ίδιας ημέρας, με ένα… Read More ›
Η ιλιγγιώδης περιστροφή της μαύρης τρύπας στο κέντρο του Γαλαξία μας
Η ταχύτητα της ιδιο-περιστροφής της πλησιάζει την μέγιστή δυνατή τιμή Είναι δύσκολο να βρούμε ένα αντικείμενο στο σύμπαν που να μην περιστρέφεται. Γαλαξίες, άστρα, πλανήτες, δορυφόροι, αστεροειδείς περιστρέφονται γύρω από τους άξονές τους. Ακόμη και οι μαύρες τρύπες περιστρέφονται. Και… Read More ›
Το ‘Καθιερωμένο Πρότυπο’ του Εμπεδοκλή
Το Καθιερωμένο Πρότυπο (Standard Model) των Στοιχειωδών Σωματιδίων είναι η φυσική θεωρία που περιγράφει τα ελάχιστα δομικά συστατικά της ύλης και τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν μεταξύ τους διαμέσου των θεμελιωδών δυνάμεων της φύσης (ισχυρές, ασθενείς και ηλεκτρομαγνητικές δυνάμεις). Απεικονίζεται συνοπτικά με έναν πίνακα, παρόμοιο… Read More ›
Το διαστημικό σκάφος Lucy ανακαλύπτει δορυφόρο αστεροειδούς
Σύμφωνα με ανακοίνωση της η NASA το διαστημικό σκάφος της αποστολής Lucy πλησίασε τον αστεροειδή Dinkinesh (στην Αμχαρική γλώσσα της Αιθιοπίας σημαίνει «Υπέροχος») και ανακάλυψε ότι ο αστεροειδής διαθέτει έναν δορυφόρο, έναν μικρότερο αστεροειδή που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από αυτόν. Ο… Read More ›
Η υπεριώδης όψη του πλανήτη του Δία
Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble δημοσίευσε μια εντυπωσιακή εικόνα του Δία στο υπεριώδες φως, που περιλαμβάνει την εμβληματική, γιγάντια καταιγίδα που ονομάζεται «Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα», η οποία φαίνεται κόκκινη στο ορατό φως. Τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία αυτής της… Read More ›
Παραβιάζουν τον τρίτο νόμο του Νεύτωνα τα σπερματοζωάρια;
Διαβάζουμε στην εισαγωγή άρθρου που δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό της Ένωσης Αμερικανών Φυσικών με τίτλο: «Odd Elastohydrodynamics: Non-Reciprocal Living Material in a Viscous Fluid» τα εξής: «Η κινητικότητα είναι ένα θεμελιώδες χαρακτηριστικό της ζωντανής ύλης, που περιλαμβάνει μεμονωμένα κύτταρα και… Read More ›
Χαλοουίν και Ημέρα Σκοτεινής Ύλης
Η φύση της σκοτεινής ύλης παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα άλυτα μυστήρια της σύγχρονης κοσμολογίας, παρά το γεγονός ότι τα αστρονομικά δεδομένα δείχνουν ότι η σκοτεινή ύλη αποτελεί ένα μεγάλο ποσοστό του περιεχομένου του σύμπαντος. Καθόλου τυχαία, ως Ημέρα της… Read More ›
Στα θεμέλια των βιοϊατρικών επιστημών βρίσκεται η Φυσική
Όταν ένας μαθητής σκοπεύει να σπουδάσει επιστήμες ιατρικής και υγείας, υποθέτει ότι πρέπει να διαπρέψει στη βιολογία ή τη χημεία. Έτσι, εστιάζει το ενδιαφέρον του κυρίως σ’ αυτά τα δύο μαθήματα. Όμως, οι περισσότεροι ξεχνούν ή αγνοούν την τεράστια σημασία… Read More ›
Μερική έκλειψη Σελήνης, 28 Οκτωβρίου 2023
Το Σάββατο 28 Οκτωβρίου, εκτός από την επέτειο του ΟΧΙ, θα έχουμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε μια μερική έκλειψη Σελήνης. Το φαινόμενο, θα ξεκινήσει στις 21:01 καθώς η Σελήνη θα εισέρχεται στην παρασκιά της Γης και δεν θα είναι εύκολα αντιληπτό στο… Read More ›
Πώς θα φαίνεται η σύγκρουση του Γαλαξία μας με τον γαλαξία της Ανδρομέδας
… από απόσταση 90 εκατομμυρίων ετών φωτός Είναι γνωστό ότι ο Γαλαξίας μας και ο γαλαξίας της Ανδρομέδας (ή Μ31) θα συγχωνευθούν μετά από μερικά δισεκατομμύρια χρόνια. Σε έναν εξωτερικό παρατηρητή, αυτή η διαδικασία είναι πολύ πιθανόν να μοιάζει με… Read More ›
Όλα τα αντικείμενα του σύμπαντος σε ένα διάγραμμα
Όταν το σύμπαν δημιουργήθηκε πριν από 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια μέσα από μια θερμή Μεγάλη Έκρηξη, δεν υπήρχαν αντικείμενα όπως πρωτόνια, άτομα, άνθρωποι, πλανήτες, άστρα ή γαλαξίες. Όλα αυτά δημιουργήθηκαν καθώς το σύμπαν ψυχόταν και διαστελλόταν. Για να δείξουν αυτή τη… Read More ›
Ο Νίκος Μαυρόματος βραβεύεται για τη συνεισφορά του στη θεωρητική φυσική
Ο Νικόλαος Μαυρόματος πρωτοστάτησε στην διερεύνηση των ιδιοτήτων των κβαντικών χωροχρόνων και στους αντίστοιχους ελέγχους της αναλλοίωτης Lorentz χρησιμοποιώντας δεδομένα από ισχυρές εξωγαλαξιακές πηγές φωτός. Χρησιμοποιώντας θεωρητικά μοντέλα χορδών, ο ίδιος και οι συνεργάτες του έκαναν την πρωτοποριακή ανακάλυψη ότι… Read More ›
Αποσαφηνίζοντας την Αρχή της Αβεβαιότητας του Χάιζενμπεργκ
Η Αρχή της Αβεβαιότητας του Heisenberg είναι μία από τις πιο μη διαισθητικές αρχές της Φυσικής. Μας λέει ότι είναι αδύνατο να γνωρίζουμε ταυτόχρονα με ακρίβεια και την θέση και την ταχύτητα ενός σώματος. Αν γνωρίζουμε με απόλυτη ακρίβεια ένα… Read More ›
Πειραματικές μέθοδοι που προσεγγίζουν χρονικές κλίμακες αττοδευτερολέπτου
Ιστορικό υπόβαθροΜε το βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2023 τιμήθηκε η έρευνα για την μελέτη της κίνησης ηλεκτρονίων σε άτομα, μόρια και στην συμπυκνωμένη φάση της ύλης διαμέσου της φασματοσκοπίας αττοδευτερολέπτου (attosecond). Όταν ο Werner Heisenberg διατύπωσε τη νέα κβαντική μηχανική το… Read More ›
Ψάχνοντας τα υπολείμματα της Μεγάλης Έκρηξης
Η Ασημίνα Αρβανιτάκη και ο Σάββας Δημόπουλος υποστηρίζουν ότι η Γη μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ανιχνευτής για να εντοπιστούν αρχέγονα νετρίνα Η μελέτη των πρώτων στιγμών του σύμπαντος μοιάζει λίγο με την αρχαιολογία. Περιλαμβάνει το σκάψιμο για την εύρεση λειψάνων… Read More ›
Δεν μπορεί κανείς να παρατηρήσει τον κόσμο χωρίς να τον αλλάξει
Δεν μπορεί κανείς να παρατηρήσει τον κόσμο χωρίς να τον αλλάξει. Αυτή η άποψη οδήγησε τον Βέρνερ Χάιζενμπεργκ στην κβαντομηχανική κι αυτή ήταν το δίλημμά του. Ήθελε να μελετήσει τον κόσμο, δεν τον ενδιέφερε να τον αλλάξει. Ωστόσο τον άλλαξε,… Read More ›
Η συμβολή της Ελλάδας στην αττοφυσική
Ο δρ Ελευθέριος Γουλιελμάκης μας μιλά για το έργο του στην αττοφυσική, το νέο ερευνητικό πεδίο που βραβεύτηκε φέτος με το Νόμπελ Φυσικής. Tο φετινό βραβείο Νόμπελ Φυσικής μοιράστηκαν οι Pierre Agostini (The Ohio State University, Columbus, HΠΑ), Ferenc Krausz… Read More ›
H ατομική βασίλισσα
Στις 3 Νοεμβρίου του 1958 το περιοδικό Time δημοσίευσε άρθρο με τίτλο «Η ατομική βασίλισσα» , με το οποίο τόνιζε πως η Φρειδερίκη είχε έναν σοβαρό σκοπό για την παρουσία της στην Αμερική, καθώς στην Ελλάδα σύντομα θα ξεκινούσε να… Read More ›
Το πείραμα ATLAS μελετά το «γοητευτικόνιο»
Το 1974, η ανακάλυψη του μεσονίου J/ψ πυροδότησε μια επανάσταση στη σωματιδιακή φυσική (την «Επανάσταση του Νοέμβρη»). Οι μελέτες αυτού του νέου, σύνθετου σωματιδίου απέδειξαν ότι υπήρχαν περισσότεροι από τρεις τύπους κουάρκ και παρείχαν τον ακρογωνιαίο λίθο για το σύγχρονο… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ Χημείας 2023 στην κβαντική φυσική
(νεώτερη ενημέρωση)Το Νόμπελ Xημείας 2023 απονεμήθηκε στους: Moungi G. Bawendi (MIT, ΗΠΑ), Louis E. Brus (Columbia, ΗΠΑ), Alexei I. Ekimov (Nanocrystals Technology Inc., ΗΠΑ) «για την ανακάλυψη και τη σύνθεση κβαντικών κουκκίδων» Φύτεψαν έναν σημαντικό σπόρο στη νανοτεχνολογία Το Νόμπελ… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2023
(νεώτερη ενημέρωση)Το Νόμπελ Φυσικής 2023 απονεμήθηκε στους: στους Pierre Agostini (The Ohio State University, Columbus, HΠΑ), Ferenc Krausz (Max Planck Institute of Quantum Optics, Garching and Ludwig-Maximilians-Universität München, Γερμανία) και Anne L’Huillier (Lund University, Σουηδία…) «για την ανάπτυξη πειραματικών μεθόδων… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής 2023
(νεώτερη ενημέρωση) Το Νόμπελ Ιατρικής του 2023 απονεμήθηκε στους Katalin Karikó και Drew Weissman για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τροποποιήσεις της νουκλεοσιδικής βάσης που επέτρεψαν την ανάπτυξη αποτελεσματικών εμβολίων mRNA κατά του COVID-19. Μέσα από τα πρωτοποριακά ευρήματά τους,… Read More ›
Η ανακάλυψη της εξωγήινης ζωής είναι «μόνο θέμα χρόνου»
… σύμφωνα με τους αστροφυσικούς Οι αστρονόμοι δεν ρωτούν πλέον αν υπάρχει ζωή στο σύμπαν. Το ερώτημα που βασανίζει το μυαλό τους είναι το «πότε θα την ανακαλύψουμε; «Πολλοί είναι αισιόδοξοι ότι θα βρεθούν ενδείξεις εξωγήινης ζωής, πιθανώς τα επόμενα… Read More ›
Μεγάλοι ατομικοί πυρήνες και αστέρες νετρονίων
Πρόκειται για το δεύτερο θεωρητικό πρόβλημα που τέθηκε στην Διεθνή Ολυμπιάδα Φυσικής του 2023: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ δείτε όλα τα θέματα της Διεθνούς Ολυμπιάδας Φυσικής του 2023 (και τις λύσεις τους) ΕΔΩ: http://physicsmentor.gr/?p=1779
Πιθανοί υποψήφιοι για το Νόμπελ Φυσικής 2023
Αναμένοντας τις ανακοινώσεις των βραβείων Νόμπελ 2023 την επόμενη εβδομάδα, ο καθηγητής πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα, Santo Fortunato, στράφηκε στο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης ChatGPT, που μπορεί να δώσει μια ρεαλιστική απάντηση μέσα σε δευτερόλεπτα σχεδόν, σε οποιοδήποτε ερώτημα του… Read More ›
Γιατί το το συν(1°) είναι άρρητος αριθμός;
Μια πολύ γρήγορη απόδειξη Eφόσον συν(No+1o) + συν(No–1o)=2 συν(1o)συν(No), για Ν=1 προκύπτει ότι:συν(2o)=2συν2(1o)–1. Αν υποθέσουμε ότι το συν(1o) είναι ρητός αριθμός, τότε αποδεικνύεται επαγωγικά ότι όλα τα συν(No) για Ν≥1 θα είναι ρητοί αριθμοί. Επομένως και το συν(30o)= θα έπρεπε… Read More ›
Η ελεύθερη πτώση ενός «μήλου αντιύλης»
Το πείραμα ALPHA-g στο CERN μέτρησε την επίδραση της βαρύτητας στην αντιύλη Αν αφήσετε κοντά στην επιφάνεια της Γης ένα «μήλο από αντιύλη», αυτό θα πέσει ελεύθερα όπως ένα μήλο από κανονική ύλη; Σύμφωνα με την πρώτη απευθείας μέτρηση που… Read More ›
Η θερμοδυναμική λύση μιας κλασικής ανισότητας
Ποιό είναι μεγαλύτερο, το eπ ή το πe; H απάντηση μπορεί να δοθεί χρησιμοποιώντας … τον 2ο νόμο της θερμοδυναμικής! Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να απαντηθεί το παραπάνω ερώτημα (για παράδειγμα, δείτε: Μια οπτική αποδειξη της ανισότητας πe < eπ ή… Read More ›
Μια διαταραχή της μνήμης (του Φρόυντ) πάνω στην Ακρόπολη
Τον Σεπτέμβριο του 1904, ο Σίγκμουντ Φρόυντ ξεκίνησε μαζί με τον αδελφό του ένα ταξίδι διακοπών στην Κέρκυρα, μέσω Τεργέστης. Όμως στην Τεργέστη τους πληροφόρησαν ότι στην Κέρκυρα η ζέστη ήταν αποπνικτική, και τους πρότειναν να πάρουν ένα πλοίο με προορισμό την… Read More ›
Πώς ο Αϊνστάιν έσωσε την θεωρία των μαγνητών
Ο μαγνητισμός είναι ένα από τα πιο γνωστά αλλά και παράξενα φαινόμενα της κλασσικής φυσικής, που πολλές φορές μας δίνει αποτελέσματα που ξεπερνούν την διαίσθησή μας. Ακόμη πιο περίεργο είναι το γεγονός ότι, όταν κάποιος χρησιμοποιεί τις εξισώσεις του Maxwell… Read More ›
Η εντυπωσιακότερη αστροφωτογραφία του 2023
Οι Marcel Drechsler, Xavier Strottner και Yann Sainty ανακηρύχθηκαν οι νικητές του διαγωνισμού αστροφωτογραφίας για το έτος 2023, με την μυστηριώδη και απροσδόκητη φωτογραφία του γαλαξία της Ανδρομέδας (ή Μ31): Γιατί η παραπάνω φωτογραφία χαρακτηρίζεται «απροσδόκητη»; Εξαιτίας του γαλάζιου νέφους… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ τρελής Φυσικής 2023
… στη συσχέτιση της σεξουαλικής δραστηριότητας των γαύρων με την τυρβώδη ανάμειξη των ωκεάνιων υδάτων Τα βραβεία Νόμπελ της τρελής επιστήμης (Ig Nobel) δίνονται σε αντισυμβατικές μελέτες και ανακαλύψεις, πολλές από τις οποίες δημοσιεύονται ακόμα και σε σοβαρά επιστημονικά περιοδικά…. Read More ›
Η ανακοίνωση της NASA για τα υποτιθέμενα «λείψανα εξωγήινων»
Την Τρίτη 12 Σεπτεμβρίου παρουσιάστηκαν στο Κογκρέσο του Μεξικού, τα λείψανα υποτιθέμενων «μη ανθρώπινων» όντων (!;) που ανασύρθηκαν από το Κούσκο του Περού το 2017, προκαλώντας ενθουσιασμό στην κοινότητα των θεωρητικών συνωμοσίας UFO. Ο δημοσιογράφος Jaime Maussan έδειξε δύο μικροσκοπικά «σώματα» μέσα σε… Read More ›
Σεισμική δραστηριότητα κατέγραψε η ινδική αποστολή στη Σελήνη
Το ινδικό διαστημικό σκάφος Vikram της αποστολής Chandrayaan 3 που προσεδαφίστηκε στη Σελήνη, διαθέτει μεταξύ άλλων και το όργανο ILSA (Instrument for the Lunar Seismic Activity), που καταγράφει την σεληνιακή σεισμική δραστηριότητα. Το ILSA λοιπόν, εκτός από τις κινήσεις του… Read More ›
Η καμπύλη του συντονισμού και ο χρόνος ζωής των σωματιδίων
Πως η αβεβαιότητα στην ενέργεια ενός σωματιδίου προσδιορίζει με εξαιρετική ακρίβεια τον χρόνο ζωής ασταθών σωματιδίων Υπάρχουν σωματίδια που ζουν αιώνια ή για να το πούμε διαφορετικά, ο χρόνος ζωής τους είναι μεγαλύτερος από την ηλικία του σύμπαντος, όπως για… Read More ›
Είναι μαγικός ο πυρήνας του οξυγόνου-28;
Ο πυρήνας του oξυγόνου-28 περιέχει 20 νετρόνια και οκτώ πρωτόνια. Αυτό το παράξενο ισότοπο του οξυγόνου αναζητείται εδώ και πολύ καιρό από τους φυσικούς, καθώς οι υποτιθέμενες ασυνήθιστες ιδιότητές του θα τους επέτρεπαν να ελέγξουν τις θεωρίες για το πώς… Read More ›
Ο κρατήρας από την πρόσκρουση του ρωσικού διαστημοπλοίου Luna-25
O δορυφόρος LRO της NASA που περιφέρεται γύρω από την Σελήνη εντόπισε τον κρατήρα που δημιούργησε η πτώση του Luna-25 στις 19 Αυγούστου στην επιφάνεια της Σελήνης. Ο κρατήρας που δημιουργήθηκε έχει περίπου 10 μέτρα σε διάμετρο. Η Roscosmos, η… Read More ›
Σεπτέμβριος 2023 – Συνοπτικό αστροημερολόγιο
Οι θέσεις των πλανητών:Ερμής: Σε κατώτερη σύνοδο (μπροστά από τον Ήλιο) στις 6/9, σε μέγιστη δυτική αποχή (πρωινός ουρανός) στις 22/9 με φαινόμενο μέγεθος -0,4Αφροδίτη: Στον πρωινό ουρανό, ανατέλλει 04:12 π.μ. στο μέσο του μήνα (φαινόμενο μέγεθος -4,8, φαινόμενη διάμετρος… Read More ›
Πώς εξελίσσεται η ινδική αποστολή Chandrayaan-3 στη Σελήνη;
Πριν από μια εβδομάδα, η Ινδία έγινε η πρώτη χώρα που προσελήνωσε διαστημικό σκάφος κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης. Το σκάφος προσελήνωσης Vikram (Γενναιότητα) της αποστολής Chandrayaan-3, κουβαλούσε στην κοιλιά του το διαστημικό όχημα Pragyaan (Σοφία), το οποίο μερικές… Read More ›
Η πρώτη ανίχνευση νετρίνων που παράχθηκαν στον επιταχυντή του CERN
Τα νετρίνα είναι ηλεκτρικά ουδέτερα στοιχειώδη σωματίδια που παίζουν σπουδαίο ρόλο στην σωματιδιακή φυσική. Το γεγονός ότι διαθέτουν μικρή μεν, αλλά όχι αμελητέα μάζα, αποτελεί την μοναδική αναμφισβήτητη ανακάλυψη που δείχνει ότι υπάρχει άγνωστη φυσική πέραν του Καθιερωμένου Πρότυπου των… Read More ›
Τι θα πίνατε; έναν χυμό μπανάνας ή ένα ποτήρι νερό από τη Φουκουσίμα;
Φουκουσίμα: Κάτω από το όριο η συγκέντρωση ραδιενέργειας στη θάλασσα, λέει το Τόκιο Έλεγχοι στο θαλασσινό νερό κοντά στον πυρηνικό σταθμό της Φουκουσίμα δεν ανίχνευσαν ραδιενεργές ουσίες, υποστηρίζουν οι αρχές της Ιαπωνίας. Αυτό ανακοίνωσε την Κυριακή το υπουργείο Περιβάλλοντος της Ιαπωνίας,… Read More ›
Στις 31 Αυγούστου η σπάνια ‘μπλε υπερπανσέληνος’
… η κοντινότερη και η λαμπρότερη πανσέληνος του 2023 Η μεγαλύτερη και λαμπρότερη πανσέληνος του 2023 θα ανατείλει στις 30 Αυγούστου μετά την δύση του Ήλιου και θα δύσει στις 31 Αυγούστου με την ανατολή του Ήλιου. Είναι η δεύτερη… Read More ›
Η Περσείδα και ο γαλαξίας της Ανδρομέδας
Ήρθε από το διάστημα. Ένα μετέωρο μεγέθους κόκκου άμμου. Aπό τα απομεινάρια του κομήτη Swift-Tuttle που συναντά η Γη μία φορά τον χρόνο γύρω στις αρχές του Αυγούστου. Όταν η Γη διέσχισε αυτή την τροχιά, το σωματίδιο σκόνης του κομήτη… Read More ›
Tο ινδικό διαστημικό όχημα στην επιφάνεια της Σελήνης (βίντεο)
Tο διαστημικό όχημα Pragyan (το όνομα σημαίνει «Σοφία») που θα εξερευνήσει την επιφάνεια της Σελήνης, βγαίνει από το διαστημικό σκάφος Vikram (σημαίνει «Γενναιότητα») και κυλάει στο σεληνιακό έδαφος: Το Vikram είναι πρώτο σκάφος που προσεληνώθηκε με επιτυχία στον Νότιο Πόλο… Read More ›
Το εντυπωσιακό δαχτυλίδι ενός άστρου που σβήνει
Νέες εικόνες του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb Όταν ο Ήλιος φτάσει στο τέλος της ζωής του, μετά από 5 δισεκατομμύρια χρόνια περίπου, θα εξελιχθεί σε έναν κόκκινο γίγαντα και τελικά θα καταρρεύσει σε έναν λευκό νάνο. Κατά την κατάρρευσή του… Read More ›
Η Ινδία στη Σελήνη
Το ινδικό διαστημικό σκάφος Vikram προσεληνώθηκε με επιτυχία στο Νότιο Πόλο της Σελήνης Μετά τις ΗΠΑ, την Ρωσία και την Κίνα, η Ινδία έγινε η τέταρτη χώρα στον κόσμο που στέλνει διαστημικό σκάφος στην επιφάνεια της Σελήνης. Tο Vikram, που… Read More ›
Η σπουδαιότερη εργασία του Οπενχάιμερ
Πώς οι σταλινικές εκκαθαρίσεις του 1936-38 έγιναν αφορμή για την σπουδαιότερη δημοσίευση του Οπενχάιμερ Πολύ πριν αρχίσει να εργάζεται στο Manhattan Project και την ανάπτυξη της ατομικής βόμβας, ο J. Robert Oppenheimer ήταν ένας πρωτοπόρος φυσικός με σημαντικές επιστημονικές δημοσιεύσεις… Read More ›
Φωτογραφίες της Σελήνης από το Chandrayaan-3
… πριν την προσελήνωση Το ινδικό διαστημικό σκάφος Chandrayaan-3 προετοιμάζεται για την προσελήνωσή του στις 23 ή στις 24 Αυγούστου. Ενόψει αυτής της ιστορικής προσπάθειας απαθανάτισε εντυπωσιακές εικόνες από την επιφάνεια της Σελήνης που βλέπουμε στο βίντεο που ακολουθεί:. Κανένα… Read More ›
Οι «Νέοι Ορίζοντες» μετράνε το αληθινό σκοτάδι του σύμπαντος
Πόσο σκοτεινός είναι ο νυχτερινός ουρανός; Αν βγείτε έξω κατά τη διάρκεια μιας νύχτας χωρίς φεγγάρι και κοιτάξετε ψηλά, πιθανότατα δεν θα είναι και τόσο σκοτεινά. Τα φώτα του δρόμου ή τα φώτα της κοντινής βεράντας διαχέουν μια λάμψη υποβάθρου, ιδιαίτερα… Read More ›
Ένα αστρονομικό ερωτηματικό (?)
Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb στις 26 Ιουλίου φωτογράφησε ένα ζεύγος νεαρών άστρων στο πρώτο στάδιο του σχηματισμού τους, που περιφέρονται το ένα γύρω από το άλλο και είναι γνωστά ως Herbig-Haro 46/47. Βρίσκονται στον αστερισμό των Ιστίων (Vela) και απέχουν 1.470… Read More ›
Πόσα χιλιόμετρα διανύουμε κατά την διάρκεια της ζωής μας;
Περίπου 1,5 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα! Ας ξεκινήσουμε με την απόσταση που διανύει ένας άνθρωπος καθώς μετακινείται στην επιφάνεια της Γης για την δουλειά του, τα ταξίδια αναψυχής του κλπ. Προσεγγιστικά, αυτή η απόσταση εκτιμάται στα 50.000 έως 80.000 χιλιόμετρα κατά τη… Read More ›
Τα μιόνια εξακολουθούν να μπερδεύουν τους φυσικούς
Το μυστήριο με την ανώμαλη μαγνητική ροπή του μιονίου συνεχίζεται Το μιόνιο (συμβολίζεται με το ελληνικό γράμμα μ – αγγλική ονομασία muon) είναι στοιχειώδες σωματίδιο παρόμοιο με το ηλεκτρόνιο, με αρνητικό ηλεκτρικό φορτίο -1 και ιδιοστροφορμή (spin) 1⁄2. Μαζί με το ηλεκτρόνιο,… Read More ›
Η φρενίτιδα για τον «υπεραγωγό» LK-99
‘Δια των μετρήσεων προς την γνώση‘ (Door meten tot weten), ιδού τι θα ήθελα να γράψω ως σύνθημα πάνω από την είσοδο κάθε εργαστηρίου φυσικής», έλεγε ο Kamerlingh Onnes, ο πειραματικός φυσικός που ανακάλυψε το φαινόμενο της υπεραγωγμότητας. «Δια των… Read More ›
Στη θεωρία των χορδών το μετάλλιο Dirac 2023
To Διεθνές Κέντρο Θεωρητικής Φυσικής Abdus Salam (ICTP) απένειμε το μετάλλιο Dirac 2023 σε τέσσερις φυσικούς για την συνεισφορά τους στη θεωρία των χορδών, ένα μαθηματικό πλαίσιο της θεμελιώδους φυσικής που στοχεύει να περιγράψει το σύνολο του σύμπαντος:Jeffrey Harvey, Πανεπιστήμιο… Read More ›
Πυρηνική σύντηξη με ‘απόδοση’ πάνω από 170%
H ερευνητική ομάδα του National Ignition Facility (NIF), στο Εθνικό Εργαστήριο Λόρενς Λίβερμορ στην Καλιφόρνια, τον Δεκέμβριο του 2022 ανακοίνωσε μια μεγάλη επιτυχία όσον αφορά την παραγωγή ενέργειας από πυρηνική σύντηξη. Χρησιμοποιώντας το ισχυρότερο λέιζερ του κόσμου, μια συστοιχία από 192 δέσμες,… Read More ›
Ο θόλος του Norton: Η απροσδιοριστία στη νευτώνεια φυσική;
Θα εκτελέσουμε – επιστρατεύοντας την φαντασία μας – το εξής πείραμα: Ισορροπούμε στην κορυφή ενός ημισφαιρικού λείου θόλου μια σημειακή μάζα. Δεν υπάρχει αέρας ή κάποια άλλη αιτία που θα μπορούσε να ασκήσει κάποια επιπλέον δύναμη. Σε μια τέτοια περίπτωση… Read More ›
Είναι το LK-99 υπεραγώγιμο υλικό σε θερμοκρασία δωματίου;
Πειράματα ερευνητών στη Νότια Κορέα υποστηρίζουν ότι το υλικό με την ονομασία LK-99 είναι το πρώτο υπεραγώγιμο υλικό σε θερμοκρασία δωματίου. Πρόκειται για πραγματικό γεγονός ή είναι απλώς διαφημιστικό κόλπο;Η υπεραγωγιμότητα είναι το φαινόμενο, όπου, στις κατάλληλες φυσικές συνθήκες, η… Read More ›
Ανίχνευση ακτίνων γάμμα από τον Ήλιο με ενέργειες ρεκόρ
Η ροή φωτονίων με πολύ υψηλές ενέργειες από τον Ήλιο δεν εξηγείται από τα αποδεκτά θεωρητικά ηλιακά μοντέλα Οι παρατηρήσεις της τελευταίας δεκαετίας απέδειξαν ότι ο Ήλιος εκπέμπει πολύ περισσότερες ακτίνες γάμμα σε ενέργειες GeV (1 GeV=109 eV) σε σχέση… Read More ›
Η μαγευτική θέα του Δακτυλιοειδούς Νεφελώματος
Εικόνες υψηλής ανάλυσης του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb αποκαλύπτουν την περιοχή γύρω από τον κεντρικό λευκό νάνο του Δακτυλιοειδούς Νεφελώματος Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της ΝASA κατέγραψε νέες εντυπωσιακές εικόνες του εμβληματικού Δακτυλιοειδούς Νεφελώματος, γνωστό και ως Messier 57…. Read More ›
Η αναζήτηση των «δειλών» σωματιδίων συνεχίζεται
Δύο τεράστιοι υπόγειοι ανιχνευτές έθεσαν περιορισμούς στα ανώτερα όρια, για το πόσο ισχυρά αλληλεπιδρούν τα θεωρητικά σωματίδια σκοτεινής ύλης WIMPs με την κανονική ύλη. Υπάρχουν στο σύμπαν ροζ ελέφαντες; Οι αστρονομικές παρατηρήσεις μας λένε ότι υπάρχουν, όχι ροζ, αλλά αόρατοι… Read More ›
Voyager 2: Χαμένο στο διάστημα
… μόνο για λίγες μέρες μέχρι τις 15 Οκτωβρίου (νεώτερη ενημέρωση 5/8/2023) Η NASA έχασε την επαφή με το διαστημικό σκάφος Voyager 2, αλλά ευτυχώς, πρόκειται για κάτι προσωρινό. Μια σειρά από εντολές που στάλθηκαν στο διαστημικό σκάφος έκαναν κεραία… Read More ›
Αύγουστος 2023 – Συνοπτικό αστροημερολόγιο
… και οι δυο Υπερ-Πανσέληνοι Αυτόν τον Αύγουστο θα δούμε δυο Υπερ-Πανσελήνους: α) την Πανσέληνο της 1ης Αυγούστου, που είναι γωστή ως Φεγγάρι του Οξύρρυγχου (λόγω της αφθονίας αυτού του ψαριού στις Μεγάλες Λίμνες τον Αύγουστο πριν από εκατοντάδες χρόνια). Η απόσταση της… Read More ›
Η κατάρα της μούμιας και οι κοσμικές ακτίνες
Η αρχαιολογία και η σωματιδιακή φυσική δεν φαίνεται να έχουν τίποτα κοινό. Κι όμως οι φυσικοί χρησιμοποιούν τα υποατομικά σωματίδια που ονομάζονται μιόνια για να «ακτινογραφούν» τεράστιες αρχαιολογικές κατασκευές όπως οι πυραμίδες. Η τομογραφική απεικόνιση με μιόνια ως εργαλείο για… Read More ›
Δια της μετρήσεως προς την γνώση
O φυσικός Ranga Dias και οι συνεργάτες του από το Πανεπιστήμιο του Rochester στις ΗΠΑ, έγιναν γνωστοί από τις έρευνές τους σχετικά με την υπεραγωγιμότητα, αλλά και τις ικανότητές τους στην επικοινωνιακή προβολή του έργου τους: Τώρα γίνονται γνωστοί για… Read More ›
Charles W. Misner (1932-2023)
Ο Charles Misner σπούδασε φυσική στο Πανεπιστήμιο της Notre Dame και εκπόνησε διδακτορική διατριβή με θέμα «Outline of Feynman Quantization of General Relativity. Derivation of Field Equations. Vanishing of the Hamiltonian(1957)», στο Πανεπιστημίο του Πρίνστον υπό την επίβλεψη του John… Read More ›
Ένα ζεύγος νέων τετρακουάρκ
Ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων του CERN ανίχνευσε δύο νέα τετρακουάρκ με «ανοιχτή γοητεία» Τα κουάρκ είναι στοιχειώδη σωματίδια της ύλης και δεν μπορούν να διαιρεθούν περαιτέρω. Συγκροτούν μεγαλύτερα σύνθετα σωματίδια, π.χ. τα πρωτόνια και νετρόνια τα οποία περιέχουν τρία κουάρκ… Read More ›
Πώς το (σχεδόν) τίποτα μπορεί να λύσει τα μεγαλύτερα κοσμολογικά προβλήματα
Μετρώντας τους κενούς χώρους του σύμπαντος, οι επιστήμονες μπορούν να κατανοήσουν πώς συσσωρεύεται η ύλη και πόσο γρήγορα διαστέλλεται το σύμπαν Σαν μια φωτεινή πόλη στο μέσον μιας άγονης ερήμου, η γαλαξιακή μας γειτονιά περιβάλλεται από ένα κοσμικό κενό –… Read More ›
Ερευνητές προσπαθούν να δημιουργήσουν σκοτεινή ύλη
Το κυνήγι των ‘άπιαστων’ σωματιδίων συνεχίζεται. ●Η σκοτεινή ύλη υπάρχει, αλλά οι επιστήμονες δεν ξέρουν από τι αποτελείται. ●Το αξιόνιο είναι ένα από υποψήφια σωματίδια σκοτεινής ύλης, αλλά δεν έχει ανιχνευθεί ποτέ. ● Ένα πρόσφατο πείραμα θέτει υπό αμφισβήτηση την ύπαρξη «βαρέων αξιονίων»…. Read More ›
Τι είναι αυτό που κινεί τα νήματα;
Ο Αϊνστάιν με την δημοσίευση της ειδικής θεωρίας της σχετικότητας το 1905, επισήμανε ότι το ταυτόχρονο δυο γεγονότων τα οποία συντελούνται σε διαφορετικές θέσεις δεν αποτελεί μία απόλυτη και άνευ όρων σχέση μεταξύ των γεγονότων: είναι περισσότερο ένας τρόπος να… Read More ›
Η μάζα του μποζονίου Higgs μετρήθηκε με την μεγαλύτερη ακρίβεια από ποτέ
…. στο πείραμα ATLAS 11 ολόκληρα χρόνια μετά την ανίχνευσή του από τoν Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC), το μποζόνιο Higgs εξακολουθεί να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της έρευνας των στοιχειωδών σωματιδίων. Οι ακριβείς μετρήσεις των ιδιοτήτων αυτού του ξεχωριστού σωματιδίου χρησιμοποιούνται… Read More ›
Το σμήνος βράχων που συνοδεύει τον αστεροειδή Δίμορφο
… φωτογράφισε το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble To διαστημικό όχημα DART (Double Asteroid Redirection Test) της NASA συγκρούστηκε στις 26 Σεπτεμβρίου του 2022 με τον αστεροειδή Δίμορφο, μεταβάλλοντας την τροχιά του γύρω από τον μεγαλύτερό του αστεροειδή Δίδυμο. Για την ακρίβεια… Read More ›
Δημήτρης Νανόπουλος: η υπογραφή της θεωρίας των υπερχορδών
… στα πειραματικά δεδομένα του υποβάθρου των βαρυτικών κυμάτων Σε πρόσφατη δημοσίευση με τίτλο «Signatures of Superstring theory in NANOGrav«, οι φυσικοί: Σπύρος Βασιλάκος, Δημήτρης Νανόπουλος, Θεόδωρος Παπανικολάου, Εμμανουήλ Σαρειδάκης και Χαράλαμπος Τζερεφός, υποστηρίζουν πως βρήκαν για πρώτη φορά υπογραφές… Read More ›
Είδε «σκοτεινά άστρα» το τηλεσκόπιο James Webb;
Το 1968 το ροκ συγκρότημα Grateful Dead κυκλοφόρησε ένα σινγκλ με το τραγούδι «Dark star» διάρκειας 23 (!) λεπτών: 40 χρόνια μετά, μια ομάδα φυσικών παρουσίασε έναν θεωρητικό μηχανισμό δημιουργίας των πρώτων άστρων που προέκυψαν στο σύμπαν, 700 εκατομμύρια χρόνια… Read More ›
Ποιά είναι η ηλικία του σύμπαντος;
Από τα 13,8 στα 26,7 δισεκατομμύρια χρόνια Οι φυσικοί υπολογίζουν την ηλικία του σύμπαντος με βάση το φαινόμενο της μετατόπισης προς το ερυθρό (των γραμμών απορρόφησης) που παρατηρείται στο φάσμα φωτός των μακρινών γαλαξιών, εξαιτίας της διαστολής του σύμπαντος. Το 2021,… Read More ›
Η επέτειος του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb
Σαν σήμερα, 12 Ιουλίου του 2022, δόθηκε στη δημοσιότητα η πρώτη εικόνα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb: Την ίδια μέρα δόθηκαν στη δημοσιότητα άλλες τέσσερις φωτογραφίες του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb (μπορείτε να τις δείτε ΕΔΩ: Κι άλλες εντυπωσιακές φωτογραφίες του… Read More ›
Τρισδιάστατη απεικόνιση 5.000 γαλαξιών
… που ανακάλυψε το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb Στο βίντεο που ακολουθεί παρουσιάζεται μια επιστημονική απεικόνιση των γαλαξιών που καταγράφηκαν ως μέρος της έρευνας CEERS (Cosmic Evolution Early Release Science), του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb της NASA, εστιάζοντας σε μια… Read More ›
Η μάζα του σωματιδίου ταυ και η μυστηριώδης εξίσωση του Koide
Η μάζα του λεπτονίου ταυ μετρήθηκε πρόσφατα από το πείραμα Belle II με εξαιρετική ακρίβεια. Άραγε, η νέα μέτρηση ενισχύει την πίστη στην περιβόητη εξίσωση του Koide; Το πείραμα Belle II πραγματοποίησε την ακριβέστερη μέχρι σήμερα μέτρηση της μάζας του… Read More ›
Οι διαλέξεις του Feynman για τους … υπολογιστές
Οι τελευταίες διάλεξεις που έδωσε ο βραβευμένος με Νόμπελ Ρίτσαρντ Φάινμαν στους φοιτητές του στο Caltech δεν ήταν για την φυσική αλλά για την επιστήμη των υπολογιστών. Η πρώτη έκδοση του «The Feynman Lectures on Computation» δημοσιεύτηκε το 1996 και… Read More ›