Στις 27 Ιουνίου 2021, δόθηκε στη δημοσιότητα ένα βίντεο του διαστημικού οχήματος Zhurong στον πλανήτη Άρη με ήχο. Το Zhurong προσεδαφίστηκε στις 14 Μαΐου 2021, στην περιοχή Utopia Planitia στο πλαίσιο της αποστολής Tianwen-1. Το βίντεο που ακολουθεί τραβήχτηκε από… Read More ›
PHYSICS
Διαβάστε Euler. Είναι ο δάσκαλος όλων μας
Αναμφίβολα, ο Leonhard Euler (1707–1783) συγκαταλέγεται ανάμεσα στους μεγαλύτερους μαθηματικούς της ιστορίας. Μέσα σε έξι δεκαετίες ασύγκριτης παραγωγικότητας, και παρά τα προβλήματα όρασής του που επιδεινώνονταν συνεχώς, καθόρισε την πορεία των μαθηματικών για όλο τον δέκατο όγδοο αιώνα αλλά και… Read More ›
Οι λευκοί νάνοι και το όριο Τσαντρασεκάρ
Ένα ταξίδι στο εσωτερικό των άστρων Πάνω στο πλοίο, την ώρα που η Βομβάη έσβηνε στον ορίζοντα ο δεκαενιάχρονος Τσαντρασεκάρ σκεφτόταν την θεωρία του Φάουλερ για τους λευκούς νάνους, αλλά θυμόταν και την Λαλίτα, τη νεαρή σύντροφό του που άφηνε… Read More ›
Πλησιάζει ο μεγαλύτερος όλων των κομητών
Είναι καλό να θυμόμαστε πόσα λίγα γνωρίζουμε για το εξωτερικό ηλιακό σύστημα. Οι αστρονόμοι άρχισαν να το παρατηρούν μόνο τα τελευταία 100 χρόνια, και λαμβάνοντας υπόψιν τις δυσκολίες αυτών των παρατηρήσεων, υπάρχουν ακόμα πολλά πράγματα που δεν γνωρίζουμε. Για παράδειγμα,… Read More ›
Αναζητώντας το φως των πρώτων άστρων
Μελετώντας εκ νέου έξι από τους πιο απομακρυσμένους γνωστούς γαλαξίες οι αστρονόμοι εντόπισαν την στιγμή που σχηματίστηκαν τα πρώτα άστρα και άρχισαν να εκπέμπουν φως – το πρώτο φως στο Σύμπαν, γνωστό ως «κοσμική αυγή». Κι αυτό συνέβη μεταξύ 250 και… Read More ›
Τα βαρυτικά κύματα επιβεβαιώνουν τον 2ο νόμο των μαύρων τρυπών του Hawking
O Kip Thorne (βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2017) στο βιβλίο του ‘Μαύρες τρύπες και στρεβλώσεις του χρόνου‘ περιγράφει μια μοναδική στιγμή έμπνευσης του Sthephen Hawking ως εξής: «Ήταν ένα βράδυ του Νοεμβρίου του 1979. Ο Stephen Hawking ετοιμαζόταν να ξαπλώσει, όταν… Read More ›
Η παρατήρηση της Γης από πιθανούς εξωγήινους πολιτισμούς
Οι περισσότεροι εξωπλανήτες που ανακαλύφθηκαν μέχρι σήμερα βρέθηκαν με παρατηρήσεις διέλευσης. Αυτού του είδους οι παρατηρήσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνον όταν, το επίπεδο της τροχιάς του εξωπλανήτη είναι τέτοιο ώστε ο εξωπλανήτης να παρεμβάλλεται περιοδικά ανάμεσα στη Γη και το άστρο… Read More ›
H ακτινοβολία Hawking από την εξάτμιση αρχέγονων μαύρων τρυπών
Η ακτινοβολία Hawking ονομάζεται η ακτινοβολία που εκπέμπει μια μαύρη τρύπα. Ο Stephen Hawking συνδυάζοντας γενική σχετικότητα, κβαντομηχανική και θερμοδυναμική, απέδειξε την εξίσωση της θερμοκρασίας μιας μαύρης τρύπας: (μια «απόδειξη» της εξίσωσης περιγράφεται ΕΔΩ: Η θερμοκρασία Hawking, η αρχή της… Read More ›
Tα θέματα Φυσικής 2021
Κατεβάστε τα θέματα των πανελλαδικών εξετάσεων 2021 στο μάθημα της Φυσικής σε μορφή PDF πατώντας: ΕΔΩ. Ακολουθούν τηλεγραφικές ενδεικτικές απαντήσεις: Γ1. V=12Volt, Iεν=√2 Α Γ2. P=96ημ2(100πt) (S.I.) και P1=96Watt Γ3. F=mα→α=1m/s2 , Rολ=RΚΛ+ R1R2/(R1+R2)=4Ω, υ=σταθ→F=FL→….. B=1T Γ4. Δx=½αΔt12 +υΔt2 =8m και… Read More ›
Επιβεβαιώνεται η ύπαρξη ενός γαλαξία χωρίς σκοτεινή ύλη
Πριν από τρία χρόνια, μια ομάδα αστρονόμων με επικεφαλής τον Pieter van Dokkum του Πανεπιστημίου Yale εξέπληξε την επιστημονική κοινότητα με την ανακάλυψη του γαλαξία NGC1052-DF2 που δεν περιείχε σκοτεινή ύλη. Για τον ασυνήθιστο αυτόν γαλαξία υπολογίστηκε ότι απέχει 65… Read More ›
Οι Έννοιες της Φυσικής και η διδασκαλία τους
Ο Ανδρέας Ιωάννου Κασσέτας (1944-2015) σπούδασε φυσική σε προπτυχιακό επίπεδο στο πανεπιστήμιο της Αθήνας και σε μεταπτυχιακό στο Παρίσι ενώ δίδαξε για πολλά χρόνια στην Ιδιωτική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση αλλά και σε σεμινάρια επιμόρφωσης καθηγητών, έχοντας παράλληλα έντονη κοινωνική πολιτική και… Read More ›
Ανίχνευση κορωνοϊού από τις ταλαντώσεις φύλλων γραφενίου
Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Ιλινόι στο Σικάγο (UIC) χρησιμοποίησαν με επιτυχία γραφένιο, ένα από τα πιο ισχυρά και λεπτά υλικά στον κόσμο, για την ανίχνευση του SARS-CoV-2 στο εργαστήριο. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η ανακάλυψη θα μπορούσε να είναι μια σημαντική… Read More ›
Ποιός έσβησε τα φώτα στον Μπετελγκέζ;
O Μπετελγκέζ (Betelgeuse) ή εξελληνισμένα Βετελγόζης είναι το ένατο λαμπρότερο άστρο στον ουρανό και βρίσκεται σε απόσταση περίπου 724 ετών φωτός. O Μπετελγκέζ έχει χαρακτηριστεί ως ερυθρός υπεργίγαντας και είναι ένας από τους μεγαλύτερους και λαμπρότερους αστέρες του ουρανού. Η διάμετρός του είναι τόσο μεγάλη που αν… Read More ›
Η συνάρτηση Lambert W και το 2ο θέμα των Μαθηματικών
Σήμερα οι μαθητές της θετικής κατεύθυνσης των γενικών λυκείων εξετάστηκαν στα μαθηματικά. Όσοι ενδιαφέρονται για το σύνολο των θεμάτων θα τα βρούν ΕΔΩ: http://www.mathematica.gr. Δείτε τις ενδεικτικές απαντήσεις τις Κεντρικής Επιτροπής Εξετάσεωνι ΕΔΩ. Στη συνέχεια θα ασχοληθούμε εντελώς ‘φιλολογικά’ με… Read More ›
Είναι επίπεδη η Σελήνη;
Τι είναι τελικά η Σελήνη; δίσκος ή σφαίρα; Για να απαντηθεί το ερώτημα αυτό δεν χρειάζεται να ταξιδέψουμε στη Σελήνη. Μπορούμε να προσδιορίσουμε τις διαφορές που θα βλέπαμε παρατηρώντας την Σελήνη, εφόσον το σχήμα της ήταν δίσκος και όχι σφαίρα,… Read More ›
O κύκλος που σχηματίζουν οι ταχύτητες ενός πλανήτη
Έστω ένας πλανήτης που κινείται σε κυκλική τροχιά γύρω από τον ήλιο. Βέβαια, στην πραγματικότητα ο πλανήτης και ο ήλιος περιφέρονται γύρω από το κοινό κέντρο μάζας τους, αλλά αυτό μπορούμε να το παρακάμψουμε θεωρώντας την ανηγμένη μάζα του συστήματος… Read More ›
Ένας υπερ-επιταχυντής σωματιδίων στην Σελήνη
Γιατί κάποιοι φυσικοί δεν απορρίπτουν την συζήτηση για την κατασκευή ενός επιταχυντή σωματιδίων στην Σελήνη; Γιατί στην Σελήνη επικρατούν πολλές από τις συνθήκες που απαιτούνται για πειράματα σύγκρουσης σωματιδίων. Τέτοιες είναι οι εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες – απαραίτητες για την λειτουργία… Read More ›
Το μυστηριώδες άστρο «What Is This» στο κέντρο του Γαλαξία μας
Όταν οι αστρονόμοι ανακαλύπτουν μεταβλητής λαμπρότητας άστρα που δεν ανήκουν σε καθιερωμένες κατηγορίες, τα αποκαλούν αντικείμενα «What Is This» ή «WIT». Το πλήρες όνομα μιας πρόσφατης ανακάλυψης είναι VVV-WIT-08 (το πρόθεμα VVV από το τηλεσκόπιο VISTA που το παρατήρησε –… Read More ›
Νέες φωτογραφίες του Zhurong από την επιφάνεια του Άρη
Η Κίνα παρουσίασε τις νέες φωτογραφίες της αποστολής Tianwen-1 με το διαστημικό όχημα Zhurong στην επιφάνεια του Άρη. Η δημοσίευση αυτών των φωτογραφιών σηματοδοτεί την πλήρη επιτυχία της πρώτης κινεζικής αποστολής εξερεύνησης του Άρη. πηγή: https://twitter.com/
Τα θέματα των πανελληνίων εξετάσεων που ακυρώθηκαν
Υπήρξε μία και μοναδική περίπτωση στην ιστορία των πανελληνίων εξετάσεων για τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα στην οποία οι μαθητές έγραψαν δύο φορές σε διάστημα λίγων ημερών το ίδιο μάθημα. Το μεσημέρι της 13ης Ιουνίου του 1979 οι μαθητές όλης της… Read More ›
To LHCb μέτρησε την πιο μικρή διαφορά μαζών μεταξύ σωματιδίων
Η ερευνητική ομάδα του LHCb (το b από το beauty) κατάφερε να μετρήσει μια ελάχιστη διαφορά μάζας μεταξύ δύο σωματιδίων, ίση με 0,00000000000000000000000000000000000001 γραμμάρια – ή συντομογραφικά 10-38g (ή 6,4×10-6 eV). Το αποτέλεσμα αποτελεί ορόσημο στην μελέτη του τρόπου με τον… Read More ›
Που βρίσκεται το διαστημικό όχημα Perseverance;
Η NASA δημιούργησε έναν διαδραστικό χάρτη που μας δείχνει κάθε στιγμή την θέση του διαστημικού οχήματος Perseverance της NASA στον κρατήρα Jezero. Στον χάρτη φαίνεται η διαδρομή του οχήματος από την ημέρα της προσγείωσής του στην επιφάνεια του Άρη στις… Read More ›
Έκλειψη ηλίου στις 10 Ιουνίου
(νεώτερη ενημέρωση) παρακολουθείστε την έκλειψη ΕΔΩ: ==================================== Την Πέμπτη 10 Ιουνίου, θα πραγματοποιηθεί μια δακτυλιοειδής μερική έκλειψη ηλίου η οποία θα είναι εν μέρει μόνο ορατή από την Ευρώπη, αλλά μη ορατή στην Ελλάδα. Τέτοιου είδους έκλειψη συμβαίνει όταν η… Read More ›
H γοητευτική διάσπαση του μποζονίου Higgs
Το κλειδί για την κατανόηση του μποζονίου Higgs και ο ρόλος του στο Καθιερωμένο Πρότυπο είναι η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο αλληλεπιδρά με σωματίδια της ύλης, τα κουάρκ και τα λεπτόνια. Υπάρχουν τρεις γενιές σωματιδίων ύλης, από την… Read More ›
Το διαστημικό σκάφος Juno συναντά τον Γανυμήδη
(νεώτερη ενημέρωση) Μετά από 20 χρόνια ένα διαστημικό σκάφος θα προσεγγίσει τον τεράστιο δορυφόρο του Δία, Γανυμήδη. Σήμερα Δευτέρα 7 Ιουνίου 2021, το διαστημικό σκάφος Juno (Ήρα) της NASA θα πλησιάσει σε απόσταση 1.038 χιλιομέτρων από την επιφάνεια του δορυφόρου… Read More ›
Μια προσέγγιση του μήκους κύματος της ακτινοβολίας Hawking
Ο Hawking συνδυάζοντας την γενική σχετικότητα, την κβαντομηχανική και την θερμοδυναμική απέδειξε ότι μια μαύρη τρύπα εκπέμπει προς όλες τις κατευθύνσεις ένα είδος θερμικής ακτινοβολίας, την επονομαζόμενη ακτινοβολία Hawking. Αυτή η ακτινοβολία έχει το φάσμα ενός μέλανος σώματος του οποίου… Read More ›
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ανακαλύπτει νέα Φυσική
Η αρχή διατήρησης της ενέργειας είναι μια βασική αρχή της φυσικής, η παραβίαση της οποίας συνήθως συνεπάγεται νέα φυσική. Στην πρόσφατα δημοσιευμένη εργασία με τίτλο «Machine-Learning Non-Conservative Dynamics for New-Physics Detection» παρουσιάζεται μια μέθοδος μηχανικής μάθησης που χρησιμοποιείται για την… Read More ›
Μια νέα διάσταση στο σύμπαν που βλέπουν μόνο οι σκοτεινές δυνάμεις
… και η σκοτεινή ύλη Παρότι τo 25% του σύμπαντος συνίσταται από σκοτεινή ύλη γνωρίζουμε ελάχιστα πράγματα σχετικά με αυτή. Είναι αόρατη στα τηλεσκόπια γιατί δεν απορροφά ούτε εκπέμπει ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία. Ξέρουμε ότι υπάρχει, αφού αλληλεπιδρά βαρυτικά με την συνηθισμένη… Read More ›
Καλαμαράκια στο διάστημα
Περισσότερα από 128 μωρά καλαμάρια και 5.000 μικροσκοπικά ζώα εκτοξεύονται στο διάστημα προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό με τον πύραυλο Falcon 9 της Space X. Το καλαμάρι έχει παρόμοιο ανοσοποιητικό σύστημα με αυτό των ανθρώπων. Σύμφωνα με τη NASA η… Read More ›
Ο Στίβεν Χόκινγκ ως κωπηλάτης
(…) Για μένα ο Στίβεν Χόκινγκ ήταν ένας ξεχωριστός άνθρωπος που μ’ έκανε να δω από άλλη προοπτική τι σημαίνει πραγματική δοκιμασία, που κάθε μέρα, κάθε ώρα, κάθε λεπτό, ήταν υποχρεωμένος να παλεύει μ’ έναν τρόπο εντελώς άγνωστο σ’ εμένα,… Read More ›
Πού μηδενίζεται το μαγνητικό πεδίο των ρευματοφόρων αγωγών;
Τρεις ευθύγραμμοι παράλληλοι αγωγοί απείρου μήκους διαρρέονται από ομόρροπα ρεύματα ίδιας έντασης Ι. Οι αγωγοί βρίσκονται στις θέσεις x=-1, x=+2, και x=+3 του άξονα χ. Ψάχνουμε να βρούμε σε ποιά σημεία μηδενίζεται η ένταση του μαγνητικού πεδίου που δημιουργούν οι… Read More ›
Συνοπτικό Αστροημερολόγιο Ιουνίου
1η Ιουνίου: Σελήνη και Δίας κοντά, 12 Ιουνίου: λεπτός μηνίσκος Σελήνης και Αφροδίτη κοντά, 13 Ιουνίου μηνίσκος Σελήνης και Άρης κοντά, 28 Ιουνίου: Σελήνη ανάμεσα σε Δία και Κρόνο … … και στον πίνακα που ακολουθεί βλέπουμε τις εμφανίσεις του… Read More ›
Η λίστα όλων όσων βραβεύθηκαν με Νόμπελ Φυσικής
Ο φυσικός που βραβεύθηκε με το πρώτο Νόμπελ στη Φυσική ήταν ο Wilhelm Röntgen το 1901 για την ανακάλυψη των ακτίνων Χ. Με το τελευταίο Νόμπελ Φυσικής (2020) βραβεύθηκαν οι Roger Penrose (1/2), Reinhard Genzel (1/4) και Andrea Ghez(1/4) για… Read More ›
Συννεφιάζει και στον πλανήτη Άρη
Στην πρώτη εικόνα βλέπουμε στιγμιότυπα από τον συννεφιασμένο ουρανό πάνω από το όρος Sharp στον Άρη που λήφθηκαν στις 19 Μαρτίου 2021 από το διαστημικό όχημα Curiosity (και όχι από το Perseverance): Η επόμενη εικόνα δείχνει τα σύννεφα μετά το… Read More ›
Aπό την ραδιενέργεια των ωκεανών στην πρόβλεψη των τσουνάμι
Η βραχυπρόθεσμη πρόβλεψη των σεισμών συνεχίζει ακόμα και σήμερα να είναι από τα δυσκολότερα επιστημονικά προβλήματα. Κάποιοι πετάνε λευκή πετσέτα θεωρώντας ότι η φυσική που περιγράφει τον ανομοιογενή φλοιό της Γης και τους σεισμούς είναι μη γραμμική. Αφού λοιπόν τα… Read More ›
Ένα νέο πανόραμα του γαλαξιακού μας κέντρου
Το εντυπωσιακό νέο πανόραμα του κέντρου του Γαλαξία μας όπως προέκυψε από τον συνδυασμό πολλών παρατηρήσεων του διαστημικού τηλεσκοπίου ακτίνων Χ Chandra. Τα χρώματα πορτοκαλί, πράσινο, μπλε και μοβ αντιστοιχούν σε διαφορετικές συχνότητες ακτίνων Χ και συνδυάζονται με τα χρώματα… Read More ›
Η συμμετρία διασώζει την φυσική διαίσθηση
Ο κυκλικός αγωγός με τους δυο ίσους αντιστάτες σε κάθε ημικύκλιο είναι ομόκεντρος με σωληνοειδές απείρου μήκους. Συνδέουμε δυο πανομοιότυπα βολτόμετρα στα σημεία Α και Β, παράλληλα με τους αντιστάτες όπως φαίνεται στο παραπάνω σχήμα. Αν μεταβάλλουμε το ρεύμα που… Read More ›
Νέα αποτελέσματα σχετικά με την δομή και εξέλιξη του σύμπαντος
Δημοσιεύθηκαν τα νέα αποτελέσματα από την ερευνητική ομάδα Dark Energy Survey (DES) που χρησιμοποιούν το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα δείγμα γαλαξιών σε ένα τεράστιο τμήμα του ουρανού, με σκοπό τον προσδιορισμό της σύνθεσης και της εξέλιξης του σύμπαντος. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν… Read More ›
Βίντεο: αποκωδικοποιώντας τις μαύρες τρύπες
Η μελέτη των μαύρων τρυπών, των σκοτεινότερων αντικειμένων του σύμπαντος, είναι σαν ένας αγώνας επίλυσης ενός παζλ αόρατων κομματιών. Οι μαύρες τρύπες κρύβονται πίσω από μια επιφάνεια που ονομάζεται Ορίζοντας των Γεγονότων. Δεν υπάρχει δρόμος επιστροφής για οποιοδήποτε αντικείμενο διασχίσει… Read More ›
Αβεβαιότητες σχετικά με τα πρώτα άστρα
Τα άστρα ανακυκλώνουν την ύλη. Η ύλη που χρησιμοποιείται από μια γενιά άστρων και στη συνέχεια απορρίπτεται, παραλαμβάνεται και επαναχρησιμοποιείται από την επόμενη. Αλλά αυτή η επαναλαμβανόμενη διαδικασία δεν μπορεί να εξηγήσει τις μη αναμενόμενες υψηλές συγκεντρώσεις ασβεστίου στα αρχέγονα… Read More ›
Το τηλεσκόπιο James Webb θα ‘βλέπει’ το τεχνητό φως εξωγήινων πολιτισμών;
Tο διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA θα είναι το πιο ισχυρό διαστημικό τηλεσκόπιο που θα έχουν στην διάθεσή τους οι αστρονόμοι. Θα εκτοξευτεί στο διάστημα τον προσεχή Οκτώβριο. Στόχος του τηλεσκοπίου θα είναι και ο εντοπισμός κατοικήσιμων εξωπλανητών παρόμοιων… Read More ›
O μαθηματικός Στέφανος Αρετάκης εξηγεί το βραβευμένο θεώρημά του για τις Μαύρες Τρύπες
(νεώτερη ενημέρωση) O Στέφανος Αρετάκης, επίκουρος Καθηγητής στα Θεωρητικά Μαθηματικά στο University of Toronto, πριν από λίγες μέρες βραβεύτηκε από το Ίδρυμα Μποδοσάκη για το έργο του στον κλάδο των Καθαρών Μαθηματικών και την επιρροή του στην περιοχή της Θεωρίας… Read More ›
Χόκινγκ Χόκινγκ: Η πώληση μιας επιστημονικής διασημότητας
Στις αρχές του 2018, λίγο πριν από το θάνατο του Στίβεν Χόκινγκ, το βρετανικό ταμπλόιντ Daily Mail ‘αποκάλυπτε’ μια συνομωσία με τίτλο ‘Has Stephen Hawking Been Replaced with a ‘Puppet‘. Υποστήριζε ότι ο Χόκινγκ είχε πεθάνει το 1980 και ότι… Read More ›
Φωτογράφιση ατόμων με την υψηλότερη δυνατή ανάλυση
Το 2018, οι ερευνητές του Cornell κατασκεύασαν έναν ανιχνευτή ο οποίος, σε συνδυασμό με μια διαδικασία που ονομάζεται πτυχογραφία, έκανε παγκόσμιο ρεκόρ τριπλασιάζοντας την ανάλυση ενός υπερσύγχρονου μικροσκοπίου ηλεκτρονίων. Παρά την επιτυχία της αυτή η μέθοδος είχε μια αδυναμία. Δούλευε… Read More ›
Πίδακες μαύρων τρυπών: ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια του σύμπαντος
Στην καρδιά κάθε γαλαξία βρίσκεται μια τεραστίου μεγέθους μαύρη τρύπα. Αυτές οι μαύρες τρύπες, οι μάζες των οποίων είναι εκατομμύρια έως δισεκατομμύρια φορές η μάζα του ήλιου μας, τροφοδοτούν τις πιο ενεργητικές διαδικασίες του σύμπαντος, τους αστροφυσικούς πίδακες που συνίστανται… Read More ›
Μια εντυπωσιακή φωτογραφία του Curiosity από το διάστημα
Eκτός από τα διαστημικά οχήματα – το Perseverance της NASA και το κινεζικό Zhurong – που προσγειώθηκαν πρόσφατα στον πλανήτη Άρη υπάρχει και το διαστημικό ρόβερ Curiosity το οποίο αντέχει ακόμα στις αντίξοες συνθήκες του κόκκινου πλανήτη. Το Curiosity βρίσκεται… Read More ›
Από τους νόμους του Νεύτωνα στο κραχ του 1929 και τις μαύρες τρύπες
Ένας από τους αναπάντεχους λόγους αναζωπύρωσης της έρευνας σχετικά με την βαρύτητα ήταν ο Αμερικανός χρηματιστής Roger Babson (1875–1967). Ο Babson σπούδασε μηχανικός στο ΜΙΤ, αλλά στράφηκε προς την χρηματαγορά στα χρόνια της δόξας της στην δεκαετία του 1920. Ίδρυσε… Read More ›
Ποιό είναι το βαρύτερο νετρίνο;
Η ερώτηση φαίνεται απλοϊκή, αλλά οι φυσικοί δεν γνωρίζουν ακόμη την απάντηση. Ελπίζουν στις μετρήσεις των νέων πειραμάτων. Τα νετρίνα είναι εξαιρετικά άφθονα στο σύμπαν μας. Σπάνια αλληλεπιδρούν με την ύλη και είναι τουλάχιστον 500.000 φορές ελαφρύτερα από τα ηλεκτρόνια…. Read More ›
Μια ακολουθία αριθμών με ένα τραγικό λάθος
Ο γκουρού των αριθμητικών ακολουθιών Neil Sloane, τα βρήκε σκούρα σε μια από τις ερωτήσεις ενός τεστ ευφυΐας. Το ζητούμενο ήταν να βρεθεί ο αριθμός που έλειπε στην ακολουθία των παρακάτω αριθμών: Μη μπορώντας να βρεί την λύση … κοίταξε… Read More ›
Τι γράφει ο Αϊνστάιν στην επιστολή του αξίας 700.000 δολαρίων
(νεώτερη ενημέρωση: Η σπανιότητα της επιστολής οδήγησε σε πόλεμο προσφορών κατά τη δημοπρασία ανάμεσα σε πέντε υποψήφιους αγοραστές, οι οποίοι περιορίστηκαν σε δύο όταν η τιμή ξεπέρασε τα 700.000 δολάρια. Ο νικητής της δημοπρασίας και αγοραστής της επιστολής παρέμεινε ανώνυμος)… Read More ›
Η πολυδιάστατη απλότητα της Φυσικής
Συνήθως η ανάλυση των φυσικών φαινομένων γίνεται όλο και πιο περίπλοκη καθώς αυξάνονται οι διαστάσεις του χώρου στον οποίο εξελίσσονται αυτά. Για παράδειγμα, η μελέτη της πλάγιας κρούσης μεταξύ δυο σωμάτων που πραγματοποιείται σε δυο διαστάσεις είναι δυσκολότερη σε σχέση… Read More ›
Η «Επιμονή» απλώνει το ρομποτικό χέρι της στην επιφάνεια του Άρη
Το διαστημικό σκάφος Perseverance (Επιμονή) χρησιμοποίησε την κάμερα WATSON (Wide Angle Topographic Sensor for Operations and eNgineering) που βρίσκεται στο άκρο του ρομποτικού χεριού της, ως τμήμα του όργανου SHERLOC (Scanning Habitable Environments with Raman and Luminescence for Organics and… Read More ›
Σουπερνόβα από το πολύ υδρογόνο
Τα δεδομένα από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble δείχνουν ότι ένα σχετικά ψυχρό και διογκωμένο άστρο, πλούσιο σε υδρογόνο, τελείωσε τη ζωή του ως σουπερνόβα χωρίς υδρογόνο. Μέχρι τώρα, εθεωρείτο πως τα σουπερνόβα χωρίς υδρογόνο προέρχονται μόνο από εξαιρετικά θερμά και… Read More ›
4 λεπτά και 33 δευτερόλεπτα
Στο βίντεο που ακολουθεί ακούγεται η σύνθεση του John Cage με τίτλο 4′ 33″: Γιατί η παραπάνω «σύνθεση» έχει διάρκεια 4 λεπτά και 33 δευτερόλεπτα; Γιατί είναι εμπνευσμένη από την θερμοκρασία του απόλυτου μηδενός στην κλίμακα Kelvin (–273 oC): 4… Read More ›
Ξενοδοχείο «Το άπειρον»
Την ιστορία του ξενοδοχείου «Το άπειρον» επινόησε ο σπουδαίος Γερμανός μαθηματικός David Hilbert. Ως άνθρωπος ο Hilbert ήταν επιεικώς ιδιόρρυθμος. Γύρω από το πρόσωπό του είχε αναπτυχθεί μια ολόκληρη ανεκδοτολογική παράδοση. Μια από τις πολλές ιστορίες που λέγονται γι’ αυτόν… Read More ›
Η διδακτορική διατριβή του Χάιζενμπεργκ
Τον Μάιο του 1923 ο Βέρνερ Χάιζενμπεργκ επέστρεψε στο Μόναχο από το Γκέττιγκεν, όπου ήταν επισκέπτης φοιτητής, για να ολοκληρώσει το τελευταίο του εξάμηνο γράφοντας τη διδακτορική του διατριβή. Γνωρίζοντας την φήμη του Χάιζενμπεργκ για αμφιλεγόμενες λύσεις σε προβλήματα της… Read More ›
Γιατί τα θερμότερα ρολόγια είναι ακριβέστερα;
Ένα νέο πείραμα δείχνει ότι όσο περισσότερη ενέργεια καταναλώνει ένα ρολόι, τόσο ακριβές γίνεται Όλα τα ρολόγια, από τα ατομικά μέχρι τα κυτταρικά κιρκάδια ρολόγια, καταναλώνουν ενέργεια και απελευθερώνουν θερμότητα. Ένα ρολόι κουζίνας, για παράδειγμα, το κάνει χρησιμοποιώντας την μπαταρία… Read More ›
Η σκοτεινή ενέργεια μέσα από τους δίδυμους υπερκαινοφανείς αστέρες
Είναι γνωστό ότι το σύμπαν διαστέλλεται. Για να προβλέψουμε την μοίρα του πρέπει να βρούμε τι συμβαίνει με τον ρυθμό διαστολής του: μειώνεται; αυξάνεται; ή παραμένει σταθερός; Για να απαντηθεί το ερώτημα αυτό πρέπει να συγκρίνουμε τις ταχύτητες με τις… Read More ›
Συνεχίζονται οι πτήσεις του ελικοπτέρου της NASA στον Άρη
Το ελικόπτερο Ingenuity της NASA ολοκλήρωσε την πέμπτη πτήση του στον Κόκκινο Πλανήτη φτάνοντας σε ύψος ρεκόρ 10 μέτρων. Mετακινήθηκε 129 μέτρα από το σημείο της απογείωσής του, παίρνοντας από ψηλά φωτογραφίες υψηλής ανάλυσης, ενώ η διάρκεια της πτήσης ήταν… Read More ›
Η κατσίκα που βόσκει σε κυκλικό λιβάδι
Έστω ένα περιφραγμένο κυκλικό λιβάδι με εμβαδόν ενός στρέμματος. Mια κατσίκα δεμένη με σχοινί στον φράχτη βόσκει το γρασίδι του λιβαδιού. Ποιο πρέπει να είναι το μήκος του σχοινιού έτσι ώστε η κατσίκα να έχει πρόσβαση στο μισό στρέμμα του… Read More ›
Βαρυτικά κύματα από την συγχώνευση νάνων γαλαξιών
Όταν δυο μαύρες τρύπες συγκρουστούν, εκπέμπονται πανίσχυρα βαρυτικά κύματα. Μια τέτοια κολοσσιαία σύγκρουση τραντάζει τον χώρο προκαλώντας μια διαταραχή η οποία εξαπλώνεται στο σύμπαν με την ταχύτητα του φωτός. Όμως τα βαρυτικά κύματα δεν είναι τόσο «ειρηνικά» όσο τα ηλεκτρομαγνητικά… Read More ›
Πόσο μεγάλα είναι τα σωματίδια άλφα;
Το μέγεθος των σωματιδίων α (πυρήνες ατόμων ηλίου) προσδιορίστηκε με εξαιρετική ακρίβεια χρησιμοποιώντας εξωτικά άτομα ηλίου, όπου ένα ηλεκτρόνιο του ατόμου του ηλίου αντικαθίσταται με τον βαρύτερο ξάδελφό του, ένα μιόνιο. Το ήλιο-4 (He) είναι το δεύτερο πιο άφθονο στοιχείο… Read More ›
Η αιώρηση της Επινοητικότητας στον Άρη
Οι πτήσεις στον πλανήτη Άρη της Επινοητικότητας (Ingenuity), του μικρού ελικοπτέρου της NASA που εντυπωσιάζει μικρούς και μεγάλους μέσα στην ανία της καραντίνας, βασίζονται – όπως το κάθε τι στο σύμπαν μας – στους νόμους της Φυσικής. Μια πτήση στον… Read More ›
Μια οπτική αποδειξη της ανισότητας π^e < e^π
Σε ένα από τα πιο σύντομα άρθρα μαθηματικών (ΕΔΩ) αποδεικνύεται με έναν οπτικό τρόπο ότι ως εξής: Aπό το παραπάνω σχήμα συγκρίνοντας εμβαδά προκύπτει ότι: Μια άλλη επίσης οπτική απόδειξη είναι η εξής: Από το παραπάνω σχήμα προκύπτει ότι: ή… Read More ›
Επιτόπια άλματα σε πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος
… στη Σελήνη και τον Πλούτωνα Στη φύση υπάρχουν 4 είδη θεμελιωδών δυνάμεων: βαρυτικές, ηλεκτρομαγνητικές, ασθενείς πυρηνικές και ισχυρές πυρηνικές. Παρότι η βαρύτητα υπήρξε η πρώτη θεμελιώδης στη φύση που μελετήθηκε ποσοτικά, πρόκειται για την ασθενέστερη όλων. Όμως, όλοι οι… Read More ›
Το επιτάφιο του Stevinus
Στο κεκλιμένο επίπεδο του παρακάτω σχήματος, μια μάζα 1kg συνδέεται διαμέσου αβαρούς νήματος με μια άγνωστη μάζα m. Το ορθογώνιο τρίγωνο που σχηματίζεται έχει πλευρές των οποίων τα μήκη είναι ανάλογα με τους αριθμούς 3-4-5. Τριβές δεν υπάρχουν. Να υπολογίσετε… Read More ›
Εισαγωγή στην σωματιδιακή φυσική
Μια εισαγωγή στη φυσική των σωματιδίων από τον David Tong, χρησιμοποιώντας μαθηματικά Λυκείου. Περιεχόμενα 1. Introduction: : PDFQuantum fields and natural units.Some history: X-rays, alpha and beta radiation, the electron, the proton, and the neutron. 2. A First Look at Quantum… Read More ›
Σκοτεινή ύλη κάτω από τον «μεγάλο βράχο»
Τα πειράματα της άμεσης ανίχνευσης σκοτεινής ύλης προσπαθούν να μετρήσουν την ενέργεια που απελευθερώνεται στον ανιχνευτή από τα σωματίδια της σκοτεινής ύλης όταν σκεδάζονται από τους πυρήνες του υλικού του ανιχνευτή. Με την χοντροκομμένη οπτική ενός θεωρητικού φυσικού, ένας ανιχνευτής… Read More ›
Το Ingenuity κοιτάζει από ψηλά το Perseverance
Παρατηρείστε προσεκτικά την πάνω αριστερή γωνία της φωτογραφίας. Θα δείτε το διαστημικό όχημα Perseverance της NASA, όπως το είδε η κάμερα του ελικοπτέρου Ingenuity κατά την τρίτη πτήση του, στις 25 Απριλίου 2021. Το ελικόπτερο πετούσε σε ύψος 5 μέτρων… Read More ›
Ο Αϊνστάιν και η κίνηση Μπράουν
Κατά το 1827 ο Άγγλος βοτανολόγος Robert Brown πρωτοπαρατήρησε με το μικροσκόπιο την τρεμουλιαστή κίνηση μικρών κόκκων γύρης πάνω στο νερό. Είδε ότι οι κόκκοι γύρης χόρευαν ακατάπαυστα με κίνηση ακανόνιστη και τυχαία που αρχικά θεωρήθηκε σαν μια μορφή ζωής…. Read More ›
Μια πολύ δύσκολη εξίσωση με «θεϊκή» απάντηση
Να λυθεί η εξίσωση: … αν το x είναι πραγματικός αριθμός. Η απάντηση στο βίντεο που ακολουθεί:
H τρίτη πτήση του ελικοπτέρου Ingenuity
Στο βίντεο που λήφθηκε στις 25 Απριλίου 2021 από την κάμερα (Mastcam-Z) του διαστημικού οχήματος Perseverance της NASA, βλέπουμε το ελικόπτερο Ingenuity της NASA να απογειώνεται και να προσγειώνεται για τρίτη φορά. Όπως ήταν αναμενόμενο, το ελικόπτερο πέταξε έξω από… Read More ›
Όταν το ελικόπτερο της NASA βρίσκονταν κάπου «αλλού»
Οι επιστήμονες στο κέντρου ελέγχου της NASA περίμεναν το σήμα από τον Άρη για να δουν αν η πτήση του ελικοπτέρου Ingenuity ήταν επιτυχημένη. Η πτήση σύμφωνα με τους υπολογισμούς των επιστημόνων θα γινόταν όταν το ρολόι στο κέντρο ελέγχου… Read More ›
Η κίνηση των δακτυλίων του Κρόνου
Τα δαχτυλίδια του Κρόνου αποτελούν ένα από τα πιο εντυπωσιακά «αξιοθέατα» του ηλιακού μας συστήματος. Από μακριά μοιάζουν με δίσκο που περιβάλλει τον πλανήτη, αλλά στην πραγματικότητα είναι κομμάτια παγωμένου νερού σε διάφορα μεγέθη, από πολύ μικρά έως το μέγεθος… Read More ›
Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble φωτογραφίζει την έκρηξη γιγαντιαίου άστρου
Για να γιορτάσουν την τριακοστή πρώτη επέτειο από την εκτόξευση του διαστημικού τηλεσκοπίου Ηubble οι αστρονόμοι φωτογράφισαν ξανά το άστρο AG Carinae στον αστερισμό της Τρόπιδος, που απέχει απόσταση 20.000 έτη φωτός από τη Γη. Το διαστελλόμενο κέλυφος αερίου και… Read More ›
Οι εξωπλανήτες ως ανιχνευτές σκοτεινής ύλης
Είμαστε μόνοι στο σύμπαν; Αυτή η ερώτηση καθοδηγεί την έρευνα ανακάλυψης όλο και περισσότερων εξωπλανητών και την αναζήτηση μεταξύ αυτών ενός πλανήτη παρόμοιο με τον δικό μας. Όμως, είτε βρεθεί είτε όχι κάποτε εξωγήινη ζωή, οι επιστημονικές εξελίξεις από την… Read More ›
Ποιά είναι η αλήθεια για την αντιβαρύτητα;
Η έννοια της αντιβαρύτητας αναφέρεται στην υποθετική ύπαρξη κάποιου φυσικού νόμου αντίθετου της βαρύτητας – στην ύπαρξη μιας νέας δύναμης που απωθεί την ύλη. Δεν έχει σχέση με την εξουδετέρωση της βαρυτικής δύναμης από τις ήδη γνωστές δυνάμεις, όπως π.χ. η άνωση ή οι… Read More ›
Η μαύρη τρύπα «μονόκερος» στον αστερισμό του Μονόκερου
H μικρότερη και η κοντινότερη στη Γη μαύρη τρύπα στον γαλαξία μας Ο V723 Mon είναι ένας ερυθρός γίγαντας που βρίσκεται σε απόσταση 1.500 έτη φωτός από τη Γη, στον αστερισμό του Μονόκερω. Είναι επίσης γνωστός και ως HD 45762,… Read More ›
Βίντεο: Τι σημαίνει Gravitricity
Η μετατροπή της ηλεκτρικής ενέργειας σε βαρυτική και αντιστρόφως Το σύστημα Gravitricity θα λειτουργεί υποβοηθητικά σαν «μια τεράστια μπαταρία», που θα αποθηκεύει υπό μορφή βαρυτικής δυναμικής ενέργειας την ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που χάνεται όταν δεν χρησιμοποιείται άμεσα…. Read More ›
Ένας αγώνας δρόμου ολίσθησης και κύλισης
Α. ολίσθηση χωρίς τριβή vs ολίσθηση με τριβή Ένα μικρό σώμα εκτοξεύεται με αρχική ταχύτητα υ0 και ολισθαίνει κατά μήκος ενός κεκλιμένου επιπέδου κλίσης θ. Το σώμα φτάνει σε ένα σημείο όπου η ταχύτητά του μηδενίζεται στιγμιαία και στη συνέχεια… Read More ›
Κινδυνεύουμε από την τεχνητή νοημοσύνη;
Σύμφωνα με το σενάριο της κινηματογραφικής ταινίας «Transcendence (2014)», ο πρωταγωνιστής (Johnny Depp) – κορυφαίος επιστήμονας τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) -, τραυματίζεται θανάσιμα. Όμως, η σύζυγός του με τον στενότερο συνεργάτη του προλαβαίνουν να μεταβιβάσουν με επιτυχία την συνείδησή του σε… Read More ›
H πρώτη πτήση του ελικοπτέρου Ingenuity στον Άρη
Το μικρό ελικόπτερο Ingenuity βάρους δύο κιλών πραγματοποιεί την πρώτη δοκιμαστική του πτήση στον Άρη. Υπενθυμίζεται ότι μια πτήση στον Άρη είναι δυσκολότερη από ό,τι στη Γη, γιατί ναι μεν ο Άρης έχει μικρότερη ένταση βαρύτητας, περίπου το 1/3 της… Read More ›
Ο χορός ζεύγους μαύρων τρυπών σε νέο βίντεο της NASA
Μια νέα οπτικοποίηση της NASA διερευνά την καμπύλωση του φωτός εξαιτίας δυαδικού συστήματος μαύρων τρυπών που περιστρέφονται η μία γύρω από την άλλη μέχρι να συγχωνευθούν. Ο χορός του ζεύγους των μαύρων τρυπών, με μάζες εκατομμύρια φορές την μάζα του… Read More ›
Τα όρια της ύλης στους αστέρες νετρονίων
Tο NICER ( Neutron star Interior Composition Explorer) είναι ένα τηλεσκόπιο ακτίνων X της NASA που βρίσκεται στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Σκοπός του είναι να βοηθήσει τους φυσικούς να κατακτήσουν τις καρδιές των άστρων νετρονίων, τα υπολείμματα τεράστιων άστρων που… Read More ›
Η μαγεία της κβαντομηχανικής
Ο ακριβής προσδιορισμός της ταλάντωσης . Ένα φαινόμενο στο οποίο, σύμφωνα με τον Richard Feynman, η κβαντική μηχανική δίνει την πιο αξιοθαύμαστη πρόβλεψη. Η ερευνητική ομάδα των φυσικών του πειράματος LHCb δημοσίευσε χθες τα αποτελέσματα μιας εργασίας όπου αναφέρεται ο… Read More ›
Πλάγια βολή: Το “πήγαινε-έλα” των βλημάτων
Κατά τη διάρκεια των μαθημάτων στοιχειώδους φυσικής αντιμετωπίζει κανείς πολλά παραδείγματα κινήσεων τα οποία όταν διερευνώνται λεπτομερώς αποκαλύπτουν μερικές εκπλήξεις. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η πλάγια βολή ενός σώματος με γωνία εκτόξευσης μεγαλύτερη από μια κρίσιμη τιμή. Στο σημείο αυτό… Read More ›
Πώς υπολογίζουμε την θερμοκρασία του ήλιου κοιτώντας έναν ηλιακό θερμοσίφωνα;
Είναι δυνατός ένας τέτοιος υπολογισμός; Ναι, αρκεί να θυμόμαστε το νόμο των Stefan-Boltzmann και να γνωρίζουμε ότι απόσταση γης-ήλιου είναι r=150.000.000 km=15∙1010m=1AU (αστρονομική μονάδα). O νόμος των Stefan-Boltzmann είναι πολύ απλός στην διατύπωσή του και περιέχεται στα σχολικά βιβλία του… Read More ›
Οι «εκτιμήσεις Fermi» …
… για την ενέργεια της ατομικής βόμβας και τον αριθμό ιών SARS-CoV-2 σε όλο τον κόσμο Ατομικές βόμβες και χαρτοπόλεμος Ο Enrico Fermi ήταν Ιταλός φυσικός, με τεράστια συνεισφορά στην Φυσική, που τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ το 1938. Μεταξύ… Read More ›
Μέσα από τον σπασμένο καθρέφτη της ισοτοπικής συμμετρίας
Το 1932, και πριν ακόμα στεγνώσει το μελάνι από την δημοσίευση του James Chadwick με την ανακοίνωση της ανακάλυψης του νετρονίου, o Werner Heisenberg δημοσίευσε το διάσημο άρθρο του για τις πυρηνικές δυνάμεις (Über den Bau der Atomkerne. I). Παρότι… Read More ›
Το πιο ενοχλητικό πρόβλημα στη Φυσική
… συμβολίζεται με το γράμμα Λ και ονομάζεται κοσμολογική σταθερά Ποιό είναι το πρόβλημα με την ενέργεια του κενού χώρου; Η κβαντική μηχανική, η θεωρία που περιγράφει τον μικρόκοσμο, απαγορεύει το κενό. Σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή στον χρόνο και στον… Read More ›
Φωτογραφίζοντας τον Ήλιο … τη νύχτα
Αυτή είναι μια εικόνα του Ήλιου. Λήφθηκε βράδυ. Με νετρίνα. Τα οποία ταξίδεψαν από τον Ήλιο διαμέσου της Γης, η οποία είναι ουσιαστικά διαφανής στα νετρίνα, για να φτάσουν στον ανιχνευτή Super-Kamiokande. H «φωτογραφική μηχανή» O Super-Kamiokande είναι ένα γιγάντιος… Read More ›
Τι είναι ένα στοιχειώδες σωματίδιο;
Στην φαινομενικά απλούστατη ερώτηση «τι είναι ένα σωματίδιο;», έχουν δοθεί διάφορες απαντήσεις όπως: ένα σημειακό αντικείμενο, μια διέγερση ενός πεδίου, μια έννοια καθαρών μαθηματικών που διεισδύει στην πραγματικότητα. Όμως η σημερινή αντίληψη των φυσικών για το τι είναι ένα σωματίδιο… Read More ›
Περιστρεφόμενες μαύρες τρύπες και εξωγήινοι πολιτισμοί τύπου ΙΙΙ
Είναι δυνατός ο εντοπισμός εξωγήινου πολιτισμού που εξάγει ενέργεια από περιστρεφόμενες μαύρες τρύπες; Tο 1969 ο Roger Penrose (Νόμπελ Φυσικής 2020) πραγματοποίησε μια εξαιρετική ανακάλυψη. Βρήκε ότι μια περιστρεφόμενη μαύρη τρύπα αποθηκεύει περιστροφική κινητική ενέργεια στο στροβιλισμό του χώρου γύρω της… Read More ›
Γιατί ο αριθμός e=2,7182… είναι άρρητος
Κάθε αριθμός που δεν μπορεί να πάρει την μορφή όπου ακέραιοι με , ονομάζεται άρρητος αριθμός. O αριθμός e=2,718281828…, γνωστός ως αριθμός Εuler, αποτελεί την βάση των φυσικών λογαρίθμων, είναι το όριο της ακολουθίας: και γράφεται ως άθροισμα της άπειρης… Read More ›
Τέσσερα πολύτιμα μαθήματα
Όταν απέκτησα το πρώτο μου πτυχίο – πριν από περίπου μισό αιώνα – η βιβλιογραφία της φυσικής μου φαινόταν ένας απέραντος, ανεξερεύνητος ωκεανός, τα νερά του οποίου έπρεπε να χαρτογραφήσω με ακρίβεια πριν ξεκινήσω οποιαδήποτε προσωπική έρευνα. Πώς ήταν δυνατό… Read More ›
Oλίσθηση σε κεκλιμένα επίπεδα και ο νόμος του Snell
Η σημειακή χάντρα του παραπάνω σχήματος ολισθαίνει χωρίς τριβές κατά μήκος των ευθύγραμμων οδηγών ΑΒ και ΒC.1. Aν , και είναι οι ταχύτητες που έχει η χάντρα στα σημεία A, Β και C. Να δείξετε ότι η μέση ταχύτητα για… Read More ›
Γιατί οι γεωφυσικοί ενδιαφέρονται για τα νετρίνα;
Τα νετρίνα παίζουν σπουδαίο ρόλο στην σωματιδιακή φυσική. Το γεγονός ότι διαθέτουν μικρή μεν, αλλά όχι αμελητέα μάζα, αποτελεί την μοναδική αναμφισβήτητη ανακάλυψη που δείχνει ότι υπάρχει άγνωστη φυσική πέραν του Καθιερωμένου Πρότυπου των στοιχειωδών σωματιδίων (σύμφωνα με το οποίο… Read More ›
Η γένεση της Ραδιοαστρονομίας
Η Ραδιοαστρονομία γεννήθηκε το 1931 στο New Jersey των ΗΠΑ. Ένας Αμερικανός μηχανικός της εταιρείας Bell Telephone Laboratories, o Karl Guthe Jansky, έκανε τις πρώτες αστρονομικές παρατηρήσεις σε ραδιοφωνικά μήκη κύματος, ανοίγοντας έτσι ένα καινούργιο «παράθυρο» στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα. Προσπαθώντας… Read More ›
Οι φυσικοί μέτρησαν τον «μαγικό αριθμό» που καθορίζει το σύμπαν
… με εκπληκτική ακρίβεια Μια ομάδα φυσικών στο Παρίσι πραγματοποίησε την ακριβέστερη μέτρηση της σταθεράς λεπτής υφής, ‘σκοτώνοντας’ τις ελπίδες για την ανακάλυψη κάποιου νέου είδους δύναμης στη φύση. Η σταθερά λεπτής υφής συμβολίζεται με το ελληνικό γράμμα α και… Read More ›
Ψάχνοντας το μήνυμα του Θεού στην κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου
Το σύμπαν εξακολουθεί να παραμένει σχεδόν άγνωστο και μυστηριώδες. Δεν ξέρουμε γιατί υπάρχει, πως δημιουργήθηκε, ποια είναι η δομή του και ποια η εξέλιξή του. Προβληματιζόμαστε για το αν υπάρχει ή όχι Θεός, κι αν είναι αυτός που δημιούργησε το… Read More ›
Αναζήτηση εξωγήινης νοημοσύνης σύμφωνα με την θεωρία παιγνίων
(νεώτερη ενημέρωση 30/1/2021) Ο Eamonn Kerins από το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, στην δημοσίευσή του με τίτλο «Mutual detectability: a targeted SETI strategy that avoids the SETI Paradox», προτείνει μια μέθοδο αναζήτησης εξωγήινων πολιτισμών που βασίζεται (και) στην θεωρία παιγνίων. Η… Read More ›
Το πείραμα της ελεύθερης πτώσης του Γαλιλαίου … με άτομα
Σύμφωνα με τον μύθο ο Γαλιλαίος, αφήνοντας να πέσουν ελεύθερα διάφορα σώματα από τον Πύργο της Πίζας, απέδειξε πειραματικά ότι σώματα με διαφορετικές μάζες πέφτουν με την ίδια επιτάχυνση: «κάθε σώμα που αφήνεται να πέσει υπό την επίδραση του βάρους… Read More ›
Οι κβαντομηχανικές σήραγγες επιτρέπουν ταχύτητες μεγαλύτερες του φωτός;
Πρόσφατα πειράματα δείχνουν ότι τα σωματίδια κινούνται γρηγορότερα από το φως όταν συμμετέχουν στο κβαντομηχανικό φαινόμενο σήραγγας. Η κβαντική σήραγγα είναι ένα από τα χαρακτηριστικότερα κβαντομηχανικά φαινόμενα που μας δείχνει την βαθύτερη διαφορά σωματιδίων όπως τα ηλεκτρόνια, σε σχέση με… Read More ›
61 τρόποι για να μετρήσεις το ύψος ενός κτιρίου με κινητό τηλέφωνο
Τα τελευταία χρόνια τα έξυπνα κινητά χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο στην εκτέλεση πειραμάτων φυσικής. Αυτό συμβαίνει γιατί η χρήση των κινητών τηλεφώνων μειώνει το κόστος υλοποίησης ενός πειράματος , εξαιτίας των αισθητήρων που διαθέτουν και των σχετικών εφαρμογών που εγκαθίστανται… Read More ›
Το σπινιάρισμα του τέρατος
Σχετικά με την ιδιοπεριστροφή (σπιν) των μαύρων τρυπών και της τεράστιας μαύρης τρύπας στο κέντρο του Γαλαξία μας H τερατώδης μαύρη τρύπα, Τοξότης Α* (ή Sgr Α*) που βρίσκεται στο κέντρο του Γαλαξία μας περιγράφεται πλήρως, όπως όλες οι μαύρες… Read More ›
Η ταχύτητα του ήχου και οι θεμελιώδεις φυσικές σταθερές
Το ανώτατο όριο της ταχύτητας του ήχου εξαρτάται MONO από δύο αδιάστατες σταθερές – την σταθερά λεπτής υφής και τον λόγο της μάζας πρωτονίου προς την μάζα του ηλεκτρονίου. Αυτό είναι το εντυπωσιακό αποτέλεσμα ερευνητών από το Ηνωμένο Βασίλειο και… Read More ›
Η επανάσταση του Roger Penrose
Στο εσωτερικό των μαύρων τρυπών O Kip S. Thorne (Νόμπελ Φυσικής 2017) περιγράφει το ξεκίνημα της σπουδαίας συνεισφοράς του Roger Penrose (Nobel Φυσικής 2020) στην φυσική των μαύρων τρυπών O Roger Penrose κατάγεται από οικογένεια γιατρών. Η μητέρα του ήταν… Read More ›
Μπιλ και Τεντ, τα κακά παιδιά πάνε παντού
«Μπιλ και Τεντ, τα κακά παιδιά πάνε παντού» ήταν ο ελληνικός τίτλος της ταινίας «Bill & Ted’s Excellent Adventure» που παίχτηκε το 1989. Πρόκειται για μια ταινία επιστημονικής φαντασίας-κωμωδία, στην οποία πρωταγωνιστές είναι δύο μαθητές Λυκείου που το μοναδικό τους… Read More ›
Η μουσική των άστρων (μέρος 2ο)
Είχαμε δει παλαιότερα – διαβάστε ΕΔΩ: Η μουσική των άστρων – πως η καμπύλη φωτεινότητας των μεταβλητών αστέρων μετατρέπεται σε μουσική σύνθεση. Τώρα σε μια νέα εργασία ηχοποίησης μετατρέπονται αστρονομικές εικόνες του Παρατηρητηρίου Ακτίνων Χ της NASA Chandra και άλλων τηλεσκοπίων… Read More ›
Το μήνυμα που κρύβουν τα πρώτα ψηφία του αριθμού π
Στην ελληνική γλώσσα, σύμφωνα με τον Νικόλαο Χατζιδάκι, θα μπορούσε να είναι: «Αεί (3) ο (1) Θεός (4) ο (1) μέγας (5) γεωμετρεί (9) το (2) κύκλου (6) μήκος (5) ίνα (3) ορίση (5) διαμέτρω (8) παρήγαγεν (9) αριθμόν (7)… Read More ›
«Δημιουργώντας» έναν λευκό νάνο στο εργαστήριο
Η πυκνότητα ενός λευκού νάνου ξεπερνά την φαντασία μας. Μια κουταλιά ύλης λευκού νάνου ζυγίζει όσο ένα αυτοκίνητο στην Γη. Τα άτομα στο εσωτερικό του άστρου συμπιέζονται τόσο πολύ που βρίσκονται στα όρια της κατάρρευσης. Συμπιέστε λίγο περισσότερο έναν λευκό… Read More ›
Στιγμιαία ταχύτητα και απειροστικός λογισμός
Ο απειροστικός λογισμός επικεντρώνεται, σε μεγάλο βαθμό, στους στιγμιαίους ρυθμούς μεταβολής. Επειδή η έννοια αυτή είναι κάπως αφηρημένη, ας δούμε ένα παράδειγμα από την καθημερινή ζωή: Φανταστείτε ότι έχετε αργήσει για μια σύσκεψη και τρέχετε βολίδα στον αυτοκινητόδρομο, δίνοντας ελάχιστη… Read More ›
Τι θα συνέβαινε αν μια μαύρη τρύπα έπεφτε μέσα σε μια σκουληκότρυπα
Αν υπάρχουν σκουληκότρυπες θα μπορούσαν να καταπιούν μαύρες τρύπες; Πως θα διαπιστώναμε ένα τέτοιο γεγονός; «Ανατρέχοντας τα δεδομένα του LIGO για τα προηγούμενα δύο χρόνια , ο καθηγητής Μπραντ και η ομάδα του ανακάλυψαν πολύ αδύναμα βαρυτικά κύματα που είχαν… Read More ›
Ένας λεπτός γρίφος για το ποζιτρόνιουμ
Μια μέτρηση υψηλής ακρίβειας για την λεπτή υφή του ατόμου ποζιτρόνιουμ αποκαλύπτει μια προβληματική ασυμφωνία με τις προβλέψεις της κβαντικής ηλεκτροδυναμικής (QED) To ποζιτρόνιουμ είναι ένα άτομο που μοιάζει με το άτομο του υδρογόνου. Αποτελείται από ένα ηλεκτρόνιο και ένα… Read More ›
Η ακτινογραφία ενός σπάνιου είδους σουπερνόβα
Σουπερνόβα με υπερ-πλούσια παραγωγή ασβεστίου μελετήθηκε για πρώτη φορά με ακτίνες Χ αποκαλύπτοντας τις τελευταίες στιγμές του Μια σπάνια περίπτωση (υπερ)καινοφανών αστέρων που ταυτοποιήθηκε τα τελευταία χρόνια από τον Alexei Filippenko και τους συνεργάτες του, χαρακτηρίζονται από την πλούσια παραγωγή… Read More ›
Η υπεριώδης καταστροφή του κορωνοϊού
Στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα η υπεριώδης ακτινοβολία (UV) βρίσκεται ανάμεσα στις ακτίνες Χ και το ορατό φως, καλύπτοντας μια περιοχή μηκών κύματος από 100 έως 400 νανόμετρα (1nm=10–9 m). Θεωρούμε[1] τρία είδη υπεριώδους ακτινοβολίας: την UVC (100-280 nm), η οποία είναι εξαιρετικά… Read More ›
Ο κβαντικός χαρακτήρας της «ηλιοθεραπείας»
Όλοι γνωρίζουμε ότι μαυρίζουμε όταν εκτεθούμε σε υπεριώδες φως, αλλά όχι σε ορατό και, πολύ περισσότερο, σε υπέρυθρο. Το οποίο σημαίνει, βεβαίως, ότι οι χημικές αντιδράσεις που προκαλούν το μαύρισμα ενεργοποιούνται μόνο όταν η συχνότητα της προσπίπτουσας ακτινοβολίας υπερβεί μια… Read More ›
Η απόδειξη της ύπαρξης του νετρονίου
«Αναλύοντας τα αποτελέσματα πειραμάτων κρούσεων ο Chadwick το 1932 κατέληξε στο συμπέρασμα, ότι στον πυρήνα των ατόμων των στοιχείων υπάρχει εκτός από το πρωτόνιο και ένα άλλο είδος σωματιδίου, που το ονόμασε νετρόνιο. Η μεγάλη επιτυχία του Chadwick δεν ήταν… Read More ›
Ένας διαφορετικός τρόπος σχηματισμού του στοιχείου του άνθρακα στο Σύμπαν
Ένα νέο πείραμα στον επιταχυντή του πανεπιστημίου του Οχάϊο και ένα παλαιότερο «παρόμοιο» πείραμα στον επιταχυντή ΤΑNDEM του ΕΚΕΦΕ ΔημόκριτοςΟ άνθρακας (12C), το θεμελιώδες στοιχείο της οργανικής ζωής είτε πρόκειται για τους ανθρώπους είτε για τους κορωνοϊούς, γνωρίζουμε πως σχηματίζεται… Read More ›
Πόσο μπορεί να ζήσει ένα άτομο υδρογόνου;
Θα μπορούσε το πρωτόνιο να είναι σταθερό σωματίδιο, ενώ το άτομο του υδρογόνου (Η) να μην είναι; Κάποιες εναλλακτικές θεωρίες εξετάζουν και αυτό το ενδεχόμενο! Ένα σχετικό θεωρητικό μοντέλο υποθέτει την ύπαρξη ενός νέου σωματιδίου το οποίο θα μπορούσε να… Read More ›
Ψάχνοντας για αντικείμενα από σκοτεινή ύλη στο εσωτερικό της Γης
… με βαρυτόμετρα Η σκοτεινή ύλη είναι μια άγνωστη μορφή ύλης. Δεν αλληλεπιδρά ηλεκτρομαγνητικά με την συνηθισμένη ύλη και γι αυτό δεν την βλέπουμε. Αλληλεπιδρά όμως βαρυτικά και υπάρχουν ατράνταχτα αστρονομικά δεδομένα που το αποδεικνύουν. Για παράδειγμα, εξαιτίας της σκοτεινής… Read More ›
Υπολογίζοντας το μέγεθος των ατόμων χρησιμοποιώντας μολύβι και χαρτί
O Λόρδος Rayleigh το 1890, πρότεινε το εξής απλό πείραμα για την εκτίμηση του μεγέθους των ατόμων ή των μορίων: τοποθετούμε μια μικρή ποσοτήτα λαδιού όγκου V0, σε μια καθαρή επιφάνεια νερού και υπολογίζουμε το εμβαδόν S που καταλαμβάνει σ’… Read More ›
Δυο άστρα σε τροχιά το ένα γύρω από το άλλο
Θεωρούμε ένα απομονωμένο σύστημα δυο άστρων ή ένα άστρο και τον μοναδικό πλανήτη του, που υπόκεινται μόνο στην βαρυτική αλληλεπίδρασή τους. Η εξισώσεις κίνησης για κάθε σώμα σε σχέση με αδρανειακό παρατηρητή Ο θα είναι: και ή και Aφαιρώντας τις… Read More ›
Τα γενέθλια του πιο διάσημου γάτου της φυσικής
Ένας δυστυχισμένος γάτος βρίσκεται παγιδευμένος μέσα σε ένα κουτί, όπου υπάρχει φιάλη με θανατηφόρο αέριο, συνδεδεμένη με έναν απαριθμητή Geiger, δίπλα στον οποίο υπάρχει μια ραδιενεργός πηγή. Η διάσπαση ενός ραδιενεργού πυρήνα είναι κβαντικό φαινόμενο, που είναι αδύνατον να προβλεφθεί…. Read More ›
Υπολογισμός ολοκληρωμάτων «με τον τρόπο του Feynman»
«(…) Είχα μάθει να υπολογίζω ολοκληρώματα με διάφορες μεθόδους από ένα βιβλίο το οποίο μου είχε δώσει κάποιος καθηγητής φυσικής στο λύκειο, ο κύριος Bader. Θυμάμαι ότι εκείνη τη φορά μου ζήτησε να παραμείνω στην τάξη μετά το μάθημα: «Feynamn,… Read More ›
Μια απρόσμενη εμφάνιση της συνάρτησης γάμμα στις ταλαντώσεις
Στην ανάρτηση με τίτλο «Η σχέση συχνότητας και ενέργειας ταλάντωσης ενός σώματος του οποίου η μάζα αυξάνεται με διακριτό τρόπο» τέθηκε το παρακάτω πρόβλημα: Ένα άδειο δοχείο μάζας Μ που συνδέεται με οριζόντιο ιδανικό ελατήριο σταθεράς k, εκτελεί απλή αρμονική… Read More ›
Η χαρά του ραδιοφώνου
Στο νοσταλγικό βίντεο που ακολουθεί (από το κανάλι Sixty Symbols), ο φυσικός Philip Moriarty μας δείχνει την απλούστερη κατασκευή ενός ραδιοφώνου που λειτουργεί χωρίς να του «παρέχουμε» οποιασδήποτε μορφής ενέργεια! Μάλιστα, αντί για δίοδο χρησιμοποιεί μια σκουριασμένη χάλκινη πένα (στερλίνας)… Read More ›
James Peebles: Γιατί το όνομα «θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης» είναι λανθασμένο
«Το πρώτο πράγμα που πρέπει να ξέρουμε για το επιστημονικό μου αντικείμενο είναι ότι η ονομασία του, η θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης (Big Bang), δεν είναι σωστή», λέει ο βραβευμένος με το Νόμπελ Φυσικής 2019 James Peebles. Ο όρος Μεγάλη… Read More ›
Το Σύμπαν που ζούμε είναι κλειστό ή ανοικτό;
Από μια νέα ανάλυση της αρχέγονης ακτινοβολίας που περίσσεψε από την Μεγάλη Έκρηξη προκύπτει το συμπέρασμα ότι το σύμπαν είναι σφαιρικό και κλειστό. Αυτό βρίσκεται σε αντίθεση με την μέχρι σήμερα αποδεκτή άποψη ότι το σύμπαν είναι επίπεδο και ανοικτό…. Read More ›
Ψάχνοντας για σκουληκότρυπες
Μια πρόσφατη μελέτη μας δείχνει πως θα μπορούσαμε να ανιχνεύσουμε τα αστρονομικά αντικείμενα που εξιτάρουν την φαντασία των φίλων της επιστημονικής φαντασίας. Τις σκουληκότρυπες. Το 1916, έναν χρόνο μετά την διατύπωση της γενικής θεωρίας της σχετικότητας , o Ludwig Flamm… Read More ›