PHYSICS

Μια κλασική προσέγγιση της εξίσωσης διαστολής του σύμπαντος

Ταχύτητα διαφυγής και διαστολή του σύμπαντος Ένα κλασικό πρόβλημα απλής φυσικής είναι ο προσδιορισμός της ταχύτητας διαφυγής υδ ενός σώματος που εκτοξεύεται από την επιφάνεια ενός σφαιρκού και ομογενούς πλανήτη (χωρίς ατμόσφαιρα). Και όταν λέμε ταχύτητα διαφυγής εννοούμε την αρχική… Read More ›

Το πρώτο σουπερνόβα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb

Η αναπάντεχη ανίχνευση του σουπερνόβα υπόσχεται μια εντελώς νέα περιοχή ερευνητικών δυνατοτήτων του James Webb. Λίγες μέρες μετά την έναρξη της επιστημονικής έρευνας του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb, η κάμερα NIRCam εντόπισε ένα απροσδόκητο φωτεινό αντικείμενο στον γαλαξία με το… Read More ›

Βομβαρδισμός από ρεκόρ «μετατοπίσεων προς το ερυθρό»

… εξαιτίας των παρατηρήσεων του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb Αναμένεται ένα κύμα επιστημονικών δημοσιεύσεων που θα καταρρίπτουν διαδοχικά το ρεκόρ του ‘αρχαιότερου γαλαξία‘, χρησιμοποιώντας τα νέα στοιχεία που συλλέγει το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb. Ήδη σε πρόσφατες δημοσιεύσεις οι αστρονόμοι… Read More ›

Κινητική ενέργεια: Νεύτωνας εναντίον Αϊνστάιν

Σύμφωνα με τη Νευτώνεια φυσική η κινητική ενέργεια υπολογίζεται από την εξίσωση: Όμως ο Αϊνστάιν βρήκε μια τελείως διαφορετική εξίσωση για την κινητική ενέργεια(*): ή Η εξίσωση (2) θα προβληματίζει από φέτος μαθητές και καθηγητές της Γ’ Λυκείου, μετά από… Read More ›

Μια «σκοτεινή» διάσπαση ατομικού πυρήνα

Πριν από περίπου τρία χρόνια, οι Wolfgang «Wolfi» Mittig και Yassid Ayyad αναζητούσαν την αόρατη μάζα του σύμπαντος, γνωστή ως σκοτεινή ύλη, στην καρδιά ενός ατόμου. Η αναζήτηση εκείνη δεν τους οδήγησε στη σκοτεινή ύλη, βρήκαν όμως κάτι που δεν… Read More ›

Δορυφόροι ιωδίου (βίντεο)

Το ιώδιο ως «καύσιμο» προώθησης στο διάστημα  Οι ερευνητές Dmytro Rafalskyi et al της γαλλικής εταιρείας ThrustMe, πριν από έναν χρόνο δημοσίευσαν στο περιοδικό «Nature» την εργασία με τίτλο ‘In-orbit demonstration of an iodine electric propulsion system‘, στην οποία περιγράφουν ότι… Read More ›

Αυτός είναι ο αρχαιότερος γαλαξίας

… που έχουμε δει μέχρι σήμερα Εντοπίστηκε στα πρώτα δεδομένα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb. Σχηματίστηκε 300 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη! Αυτό σημαίνει ότι έχει ηλικία ίση με το 97,8% της ηλικίας του Σύμπαντος. Η ανακάλυψη περιγράφεται στη… Read More ›

Το πείραμα LHCb ψάχνει και για σκοτεινά φωτόνια

Η σημερινή έρευνα για τα υποατομικά σωματίδια είναι μια περίπλοκη διαδικασία στην οποία απαιτείται η συνεισφορά εκατοντάδων – μπορεί και χιλιάδων – επιστημόνων και μηχανικών για το στήσιμο και την εκτέλεση ενός πειράματος, αλλά και για την ανάλυση του τεράστιου… Read More ›

H ‘αστυνομία μαύρων τρυπών’ συνέλαβε μια αδρανή μαύρη τρύπα

… έξω από τον Γαλαξία μας Μια ομάδα φυσικών, γνωστή για την απόρριψη ανακαλύψεων μαύρων τρυπών, βρήκε μια μαύρη τρύπα – κατάλοιπο άστρου – στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνο. Σύμφωνα με τον Tomer Shenar, για πρώτη φορά, η ομάδα μας… Read More ›

Μια άσκηση Φυσικής για το διαστημικό τηλεσκόπιοJames Webb

Ένα από τα θέματα της 52ης Διεθνούς Ολυμπιάδας Φυσικής Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb (12 Μονάδες) Το θέμα αυτό αφορά στη Φυσική που σχετίζεται με τη λειτουργία του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb. Αρχικά, ακτινοβολία από έναν αστέρα, προσπίπτει στο πρωτεύον… Read More ›

Στη δική μου απειροελάχιστη χωροχρονική κάψουλα

Ο Δημήτρης Νανόπουλος για το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb Το JWST κυκλοφόρησε πρόσφατα εικόνες, οι οποίες αφορούν τα πρώτα αστέρια και γαλαξίες που σχηματίστηκαν στο Σύμπαν, περίπου 180-300 εκατομμύρια χρόνια μετά το Big Bang. Όταν δηλαδή το Σύμπαν «άναψε τα… Read More ›

Παράξενο αντικείμενο στον Άρη

Το διαστημικό όχημα της NASA Perseverance φωτογράφησε το παραπάνω στιγμιότυπο από την επιφάνεια του Άρη χρησιμοποιώντας την HazCams (Hazard Avoidance Camera A). Η φωτογραφία λήφθηκε στις 12 Ιουλίου 2022. Βλέπουμε ένα παράξενο νηματοειδές αντικείμενο, το οποίο πιθανότατα προέρχεται από το… Read More ›

Η σκοτεινή πλευρά

H σκοτεινή ύλη και η σκοτεινή ενέργεια έχουν παρόμοιο χαρακτήρα, οπότε η από κοινού παρουσίασή τους έχει λογική βάση. Αμφότερες αναφέρονται σε παρατηρούμενες αστρονομικές κινήσεις δίχως εμφανή αιτία. Θα ήταν ακριβέστερο, αν και λιγότερο εντυπωσιακό, να αναφερόμαστε σε «ανεξήγητες επιταχύνσεις»… Read More ›

Frank Close: Το φευγαλέο μποζόνιο Higgs

O Frank Close, καθηγητής θεωρητικής φυσικής και συγγραφέας 20 βιβλίων για την επιστήμη, αφηγείται την ιστορία του Higgs και της σπουδαίας ανακάλυψής του στο νέο του βιβλίο με τίτλο ‘Elusive: How Peter Higgs Solved the Mystery of Mass’ (Basic Books,… Read More ›

Κι άλλες εντυπωσιακές φωτογραφίες του τηλεσκοπίου James Webb

Δείτε εδώ την πρώτη εικόνα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb. Πατήστε εδώ: webbtelescope.org/news/first-images/gallery για να δείτε τις προηγούμενες εικόνες με πολύ μεγαλύτερη λεπτομέρεια Η παρουσίαση των νέων εικόνων: πηγή: https://www.nasa.gov/webbfirstimages

H πρώτη εικόνα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb

Αυτή είναι η πρώτη εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA. Πρόκειται για την ευκρινέστερη υπέρυθρη εικόνα του διαστημικού τηλeσκοπίου της NASA James Webb, με άστρα και γαλαξίες από το αρχέγονο σύμπαν. Βλέπουμε με μεγάλη λεπτομέρεια το σμήνος… Read More ›

Παρατηρήθηκαν στροβιλισμοί σε ρευστό ηλεκτρονίων

Οι δίνες ή στροβιλισμοί είναι χαρακτηριστικό της κίνησης των ρευστών όπως το νερό. Σε ένα πολύ ενδιαφέρον πείραμα παρατηρήθηκε άμεσα, για πρώτη φορά, η συμπεριφορά των ηλεκτρονίων ως τυπικό ρευστό που εμφανίζει στροβιλισμούς. Όταν το ηλεκτρικό ρεύμα διαρρέει τα μέταλλα… Read More ›

Με τι ισοδυναμούν τα 13,6 TeV του LHC;

Μετά από τρία χρόνια διακοπής της λειτουργίας του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων (Large Hadron Collider – LHC) προκειμένου να συντηρηθεί και να αναβαθμιστεί, ο επιταχυντής επαναλειτουργεί εγκαινιάζοντας τη νέα περίοδο συλλογής δεδομένων (LHC Run 3). Οι συγκρούσεις των πρωτονίων θα γίνονται… Read More ›

Εκπλήξεις από την επιφάνεια του αστεροειδούς Bennu

Μετά την ανάλυση του δείγματος, που συλλέχθηκε από το διαστημικό σκάφος OSIRIS-REx της NASA από τον αστεροειδή Bennu τον Οκτώβριο του 2020, οι επιστήμονες διαπίστωσαν κάτι το εκπληκτικό: Το διαστημικό σκάφος θα είχε βυθιστεί στον Bennu, αν δεν χρησιμοποιούσε τους… Read More ›

Η αρχή της αβεβαιότητας

… από την Κβαντική Μηχανική των Λαντάου και Λίφσιτς Κυκλοφόρησε στα ελληνικά η ‘Κβαντική Μηχανική των Λεβ Λαντάου/Ευγκένι Λίφσιτς‘, από τις Εκδόσεις Ευρύαλλος (μετάφραση: Χρήστος Γραμματίκας, Κυριάκος Δασκαλόπουλος, Νάνα Ζουρελίδου, Θεμιστοκλής Μαυρογορδάτος, Δημοσθένης Σταλίδης, Κωστής Στούμπος, Αντρέας Τουμάσης, Γιάννης Φούτσης,… Read More ›

Το LHCb ανακαλύπτει τρία νέα εξωτικά σωματίδια

Ένα νέο είδος «πεντακουάρκ» και το πρώτο ζεύγος «τετρακουάρκ» Η διεθνής ερευνητική ομάδα LHCb στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) ανίχνευσε τρία σωματίδια που δεν είχαν παρατηρηθεί μέχρι σήμερα: ένα νέο είδος «πεντακουάρκ» και το πρώτο ζεύγος «τετρακουάρκ» που επιπλέον σύνισταται… Read More ›

Ωκεανοί στο διάστημα

Ένα βιβλίο για την επική αναζήτηση ζωής στους δορυφόρους του εξώτερου ηλιακού συστήματος Ποιο είναι το καλύτερο μέρος για να βρούμε ζωή πέρα από τη Γη; Συχνά θεωρούμε ότι η πιο υποσχόμενη τοποθεσία στο ηλιακό μας σύστημα είναι ο Άρης,… Read More ›

Ένα βιβλίο για την σύγχρονη φυσική του 1968

Πρόκειται για το δεύτερο μέρος του τόμου «Ηλεκτρισμός – Πυρηνική» των Σ. Κανέλλου και Ι. Παπουτσάνη, που εκδόθηκε τον Ιανουάριο του 1968. Ολόκληρο το βιβλίο μπορείτε να το κατεβάσετε δωρεάν πατώντας ΕΔΩ ή ΕΔΩ (στη γωνιά της Φυσικής από την… Read More ›

Αφήλιον 2022: Η Γη στην πιο μακρινή απόσταση από τον Ήλιο

… την Δευτέρα 4 Ιουλίου, στις 10:00 π.μ. ώρα Ελλάδας Αύριο το πρωί η Γη θα περάσει από το αφήλιο, το σημείο της τροχιάς της που απέχει την μεγαλύτερη απόσταση από τον Ήλιο: 152,1 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Τότε θα βρίσκεται 1,67%… Read More ›

Τεχνητή νοημοσύνη λύνει ασκήσεις φυσικής και μαθηματικών

«Ένας ομογενής δίσκος ξεκινώντας από την ηρεμία, κυλίεται χωρίς να ολισθαίνει σε κεκλιμένο επίπεδο. Μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, ποιο κλάσμα της συνολικής κινητικής ενέργειας του δίσκου είναι περιστροφική κινητική ενέργεια; (A) 1/4 (B) 1/3 (C) 1/2 (D) 2/3 Ποιά… Read More ›

Φυσικοί εναντίον Φυσικής

Θα θέλατε να διδάσκεται η σύγχρονη φυσική (κβαντική, σχετικότητα κλπ) στο Λύκειο; Αν ρωτήσετε τους γνωστούς σας, θα διαπιστώσετε ότι οι περισσότεροι θα απαντήσουν καταφατικά –  ακόμα κι αυτοί που μισούσαν τη φυσική όταν ήταν μαθητές. Είναι εντυπωσιακό το γεγονός… Read More ›

Δημήτρης Νανόπουλος: 10 χρόνια σωματίδιο Higgs

Ο Ακαδημαϊκός Δημήτρης Νανόπουλος εξηγεί στην εκπομπή «Πρίσμα» της TV-100 το παρασκήνιο του πειράματος για την ανακάλυψη του σωματιδίου Higgs και μιλά για κρίσιμες στιγμές της κβαντικής φυσικής. Αναφέρεται, ακόμη, στους ορίζοντες που ανοίγουν οι νέες ανακαλύψεις: Δείτε επίσης: Ένα… Read More ›

Ένα βήμα πιο κοντά στην ανίχνευση αρχέγονων νετρίνων

Η άμεση μέτρηση του κοσμικού υποβάθρου νετρίνων (CνB) που θα μας αποκαλύψει πτυχές της αρχέγονης ιστορίας του σύμπαντος, αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα της πειραματικής φυσικής. Μαζί με το κοσμικό υπόβαθρο της μικροκυματικής ακτινοβολίας υπάρχει και το κοσμικό υπόβαθρο… Read More ›

Τι γνωρίζετε για το σωματίδιο Ηiggs;

Στις 4 Ιουλίου συμπληρώνονται 10 χρόνια από την ανακάλυψη του μποζονίου Higgs. Έχουν γραφτεί τόσο πολλά που κάποιοι θεωρούν ότι ξέρουν σχεδόν τα πάντα γι αυτό. Εσείς τελικά πόσο ειδήμονας γίνατε σχετικά με το Higgs; Για να το βρείτε κάντε… Read More ›

O Ερμής από πολύ μακριά και από πολύ κοντά

Eνώ τις προηγούμενες ημέρες (από 23 Ιουνίου μέχρι και σήμερα) οι απανταχού ερασιτέχνες αστρονόμοι πάσχιζαν να φωτογραφίσουν την σπάνια πλανητική ευθυγράμμιση, παράλληλα είχαν την ευκαιρία να παρατηρήσουν και τον ακριβοθώρητο Ερμή, που με γυμνό μάτι από τη Γη φαίνεται σαν… Read More ›

Το μοριακό βάρος του νερού και ο κύκλος του

Ένας λόγος που το νερό συμμετέχει στα καιρικά φαινόμενα κάνοντας τον πλανήτη μας να φαίνεται τόσο δυναμικός είναι ό,τι ενώ το υγρό νερό είναι προφανώς πυκνότερο από τον αέρα, το εξατμισμένο νερό (υδρατμοί) είναι αραιότερο από τον αέρα. Και γι… Read More ›

Πώς το μποζόνιο Higgs κατέστρεψε τη ζωή του Peter Higgs

Η νέα βιογραφία του Φυσικού (και του σωματιδίου που εκείνος προέβλεψε) μας αποκαλύπτει την περιφρόνησή του για τα φώτα της δημοσιότητας Πριν από δέκα χρόνια οι φυσικοί ανακοίνωσαν μια από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις στην ιστορία της φυσικής: την ανίχνευση του… Read More ›

Η πυκνότητα των συστατικών του σύμπαντος από την Μεγάλη Έκρηξη μέχρι σήμερα

Στις πρώτες στιγμές της ύπαρξης του το σύμπαν ήταν πολύ θερμό και πυκνό. Τα σωματίδια και η ακτινοβολία αλληλεπιδρούσαν μεταξύ τους όντας σε θερμοδυναμική ισορροπία (σχεδόν). Καθώς το αρχέγονο πλάσμα ψύχθηκε, σχηματίστηκαν τα ελαφρά στοιχεία – υδρογόνο, ήλιο και πολύ… Read More ›

Τα Voyager 1 και 2 γέρασαν

Τα διαστημικά σκάφη Voyager 1 και 2 κατέρριψαν όλα τα ρεκόρ λειτουργώντας μετά από σχεδόν 45 χρόνια ταξιδιού στο διάστημα. Σύντομα όμως, μερικά από τα όργανά τους θα πάψουν να λειτουργούν Τα Voyager είναι τα μακροβιότερα σκάφη που έστειλε στο… Read More ›

Η εκδίκηση (της αρχής αβεβαιότητας) του Χάιζενμπεργκ

Την άνοιξη του 1923, ο Βέρνερ Χάιζενμπεργκ επέστρεφε στο Μόναχο από το Γκέτιγκεν προκειμένου να ολοκληρώσει τη διδακτορική του διατριβή: είχε ακολουθήσει ένα ερευνητικό πρόγραμμα στη μαθηματική ρευστοδυναμική (ο τίτλος της διατριβής του είναι «Περί ευστάθειας και τύρβης υγρών ρευμάτων… Read More ›

Δέκα χρόνια από την ανακάλυψη του σωματιδίου Higgs

παρελθόν, παρόν και μέλλον! Στις 4 Ιουλίου 2012, οι φυσικοί του CERN ανακοίνωσαν την ανίχνευση του μποζονίου Higgs. Ήταν ένας τεράστιος θρίαμβος για το Καθιερωμένο Πρότυπο των Στοιχειωδών Σωματιδίων και επιβεβαίωσε μια πρόβλεψη που έγινε μισό αιώνα πριν. Το 2022… Read More ›

Ο Διαστημικός Σταθμός με φόντο τον Ήλιο

Ο φωτογράφος και ερασιτέχνης αστρονόμος Jamie Cooper φωτογράφησε από την αυλή του σπιτιού του στο Ντάβεντρι, την διάβαση του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ΔΔΣ) μπροστά από τον Ήλιο: Η διάβαση έγινε στις 17 Ιουνίου 2022 και είχε διάρκεια μικρότερη από ένα… Read More ›

Αναζητώντας σπάνια ζεύγη μποζονίων Higgs

Το 2012 οι φυσικοί ανακοίνωσαν την πολυπόθητη ανίχνευση του μποζονίου Higgs, ενός σωματιδίου που είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστεί και έχει την ξεχωριστή ιδιότητα να προσδίδει μάζα σε άλλα θεμελιώδη σωματίδια. Η ανακάλυψη ορόσημο έγινε στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC)… Read More ›

FBI: Ο κανόνας του αριστερού χεριού

… του Sir John Ambrose Fleming Ας ξεχάσουμε για λίγο την ‘παραπλανητική’ εικόνα που περιέχει το σχολικό βιβλίο της Γ’ Λυκείου για την εύρεση της φοράς της δύναμης Laplace… … για να ασχοληθούμε με τον κανόνα του αριστερού (και του… Read More ›

Όταν η συνισταμένη δύναμη είναι ανάλογη με την απομάκρυνση στον κύβο

Τι συμβαίνει όταν η συνισταμένη δύναμη που ασκείται σε ένα σώμα δεν είναι απλά ανάλογη με την απομάκρυνση, όπως στην απλή αρμονική ταλάντωση, αλλά ανάλογη με την απομάκρυνση υψωμένη στην τρίτη δύναμη; Υπάρχει κάποιο φυσικό σύστημα που να συμπεριφέρεται με… Read More ›

H φυσικός Stefania Maracineanu

… και η ανακάλυψη της τεχνητής ραδιενέργειας H Stefania Maracineanu γεννήθηκε το 1882 στο Βουκουρέστι. Αν και δεν γνωρίζουμε πολλά για την προσωπική της ζωή, είναι γνωστό πως είχε μια δυστυχισμένη παιδική ηλικία. Ολοκλήρωσε τις σπουδές της στη φυσική το… Read More ›

Κανένα σημείο ζωής στην Αφροδίτη

Η ασυνήθιστη συμπεριφορά του θείου (S) στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης δεν μπορεί να εξηγηθεί από μια μορφή ‘ατμοσφαιρικής’ εξωγήινης ζωής, σύμφωνα με μια νέα μελέτη. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ συνδύασαν βιοχημεία και ατμοσφαιρική χημεία ώστε να ελέγξουν την… Read More ›

Η τέλεια ισορροπία ενός βράχου στον Άρη

Το διαστημικό όχημα της NASA στον Άρη αποθανάτισε το παραπάνω εντυπωσιακό στιγμιότυπο χρησιμοποιώντας την κάμερα Right Mastcam-Z. Η φωτογραφία λήφθηκε στις 12 Ιουνίου 2022 (Sol 466) και τοπική ηλιακή ώρα 12:20:39. Όπως έγραψε κάποιος στο Twitter κάνοντας χιούμορ, ίσως πρόκειται… Read More ›

Η κβαντική γέφυρα Wheatstone

Υπάρχουν μερικοί έξυπνοι τρόποι, πέραν των καθιερωμένων, με τους οποίους μπορούμε να μετρήσουμε τις τιμές αγνώστων φυσικών μεγεθών εύκολα και με πολύ μεγάλη ακρίβεια. Σ’ αυτή την κατηγορία ανήκει η εξαιρετικά ακριβής μέθοδος της γέφυρας Wheatstone για την μέτρηση των… Read More ›

Νέο ρεκόρ ψηφίων του π στο νέφος της Google

Ο αριθμός π ως γνωστόν είναι το πηλίκο της περιφέρειας ενός οποιουδήποτε κύκλου προς τη διάμετρό του. Η ακριβής τιμή του π περιλαμβάνει άπειρα δεκαδικά ψηφία (που επιπλέον δεν επαναλαμβάνονται ποτέ με την ίδια σειρά). Τα ρεκόρ γίνονται για να… Read More ›

Το βαρυτικό ανάλογο του ατόμου του υδρογόνου

H «Εισαγωγή στην Κβαντική Μηχανική» του David J. Griffiths στην σελίδα 144 περιέχει μια άσκηση (την 4.16), όπου εξετάζεται το σύστημα Γης-Ήλιου ως ένα βαρυτικό ανάλογο του ατόμου του υδρογόνου. Η δυναμική ενέργεια στο άτομο του υδρογόνου είναι και με… Read More ›

Το τέλος της κοσμικής αυγής

Πότε συνέβη ο επαναϊονισμός του υδρογόνου στο σύμπαν; Μια ομάδα αστρονόμων από το Ινστιτούτο Αστρονομίας Μαξ Πλανκ υπολόγισε ότι η λήξη της εποχής του επαναϊονισμού του ουδέτερου αερίου υδρογόνου συνέβη περίπου 1,1 δισεκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Ο επαναϊονισμός… Read More ›

Διακροτήματα και αρχή της αβεβαιότητας

Από την σύνθεση δυο αρμονικών ταλαντώσεων ίδιας διεύθυνσης, που γίνονται γύρω από το ίδιο σημείο, με το ίδιο πλάτος Α, αλλά διαφορετικές συχνότητες και , προκύπτει μια ιδιόμορφη κίνηση που παρουσιάζει διακροτήματα: Παρατηρούμε ότι το πλάτος της σύνθετης κίνησης μεταβάλλεται… Read More ›

To πέτρινο ‘κατοικίδιο’ του Perseverence

Το διαστημικό όχημα Perseverance που βρίσκεται στον πλανήτη Άρη, απέκτησε έναν απροσδόκητο σύντροφο από τις αρχές Φεβρουαρίου – ένα κομματι αρειανού βράχου μπήκε σε έναν τροχό του και έκτοτε διάνυσε απόσταση 8,5 χιλιομέτρων. Αυτή η πέτρα δεν προκαλεί πρόβλημα στην… Read More ›

Προσεγγίζοντας το απόλυτο μηδέν

Οι ερευνητές έψυξαν άτομα ινδίου σε θερμοκρασία κοντά στο 1 mK(=10-3Κ), καθιστώντας το ίνδιο το πρώτο άτομο της ομάδας III του περιοδικού πίνακα που έγινε υπερψυχρό. Σε θερμοκρασίες κοντά στο απόλυτο μηδέν ( −273,15 °C), τα άτομα κινούνται πιο αργά από έναν… Read More ›

Μια επιβεβαίωση (της αρχής) της αβεβαιότητας

Η αρχή της αβεβαιότητας (ή αρχή της απροσδιοριστίας), διατυπώθηκε για πρώτη φορά το 1927 από τον Γερμανό φυσικό Werner Heisenberg. Σύμφωνα με την πρώτη (και πιο γνωστή) διατύπωσή της, όσο ακριβέστερα μετράται η θέση ενός σωματιδίου, τόσο μεγαλύτερη θα είναι… Read More ›

Η κίνηση της Γης ως προς την αρχέγονη ακτινοβολία υποβάθρου

Μια εφαρμoγή της Ειδικής Θεωρίας Σχετικότητας σε δεδομένα γαλαξιών Οι επιστήμονες που μελετούν το σύμπαν στην πλειοψηφία τους αποδέχονται την «αρχή της μετριότητας», σύμφωνα με την οποία η Γη, ο Ήλιος ή ο Γαλαξίας μας δεν έχουν κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό… Read More ›

Μια μαύρη τρύπα που φαίνεται σαν ντόνατ

Κάθε χρόνο, την πρώτη Παρασκευή του Ιουνίου, στις ΗΠΑ γιορτάζουν την Εθνική Ημέρα 🍩Ντόνατ! Η Εθνική Ημέρα Ντόνατ καθιερώθηκε το 1928 στο Σικάγο για να τιμήσουν τις γυναίκες του Στρατού Σωτηρίας που στάλθηκαν το 1917 στη Γαλλία για να βοηθήσουν… Read More ›

Δείτε στον νυχτερινό ουρανό του Ιουνίου πέντε πλανήτες ‘ευθυγραμμισμένους’

Η καλύτερη ευκαιρία θα είναι στις 24 Ιουνίου πριν την ανατολή του Ήλιου Μια σπάνια διάταξη πλανητών μπορούμε να δούμε αυτόν τον μήνα: στον νοτιοανατολικό ουρανό πριν την αυγή, θα παρατηρήσουμε τους πλανήτες Ερμή, Αφροδίτη, Άρη, Δία και Κρόνο στην… Read More ›

Ένα ταξίδι στο τοπίο των χορδών, των μαύρων τρυπών και του πολυσύμπαντος

Η αυτοβιογραφία του θεωρητικού φυσικού Joe Polchinski Ο θεωρητικός φυσικός Joseph Polchinski (1954–2018) προς το τέλος της ζωής του έγραψε το βιβλίο με τίτλο «Memories of a Theoretical Physicist: A Journey across the Landscape of Strings, Black Holes, and the Multiverse»… Read More ›

Μετανάστευση εξωγήινων πολιτισμών και διαστρικός αποικισμός

… με την χρήση πλανητών ως διαστημόπλοια Η μετανάστευση προηγμένων εξωγήινων πολιτισμών, στο εσωτερικό των πλανητικών τους συστημάτων ή προς άλλα πλανητικά συστήματα, μπορεί να προκαλέσει παρατηρήσιμα ίχνη, εξαιτίας των τεχνοκατασκευών και των τεχνολογιών που χρησιμοποιούν στο ταξίδι τους. Η… Read More ›

Ένα πολύ αργό άστρο νετρονίων

Το παράξενο άστρο νετρονίων PSR J0901-4046 ολοκληρώνει μια περιστροφή κάθε 76 δευτερόλεπτα Tα άστρα νετρονίων που εκπέμπουν ραδιοφωνική ακτινοβολία συνήθως έχουν περιόδους περιστροφής που κυμαίνονται από χιλιοστά του δευτερολέπτου έως δεκάδες δευτερόλεπτα. Καθώς τα άστρα αυτά γερνούν περιστρέφονται όλο και… Read More ›

Τι τρέχει με τη μάζα του μποζονίου W;

Το πείραμα CDF (Collider Detector at Fermilab) μέτρησε την μάζα του μποζονίου W και κατέληξε σε μια τιμή που κανείς δεν περίμενε. Ο καθηγητής φυσικής στο Πανεπιστήμιο Ντιούκ, Ashutosh Kotwal, συμβουλεύει πάντα τους φοιτητές του να λύνουν τα προβλήματα των βιβλίων… Read More ›

Τι είναι το φαινόμενο ‘Μανχάτανχεντζ’;

Μανχάτανχεντζ ονομάζεται η ευθυγράμμιση του ήλιου με τους δρόμους του Μανχάταν στη Νέα Υόρκη, όταν η δύση του αποκαλύπτεται με εντυπωσιακό τρόπο ανάμεσα στούς ουρανοξύστες κατά μήκος συγκεκριμένων λεωφορων. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που επαναλαμβάνεται σε συγκεκριμένες ημέρες του έτους…. Read More ›

H αρμονική προσέγγιση του αριθμού e

O αριθμός e είναι ένας από τους πιο ενδιαφέροντες αριθμούς που εμφανίζονται στα μαθηματικά, παρά το γεγονός ότι είναι άρρητος αριθμός. Γράφεται ως άθροισμα της άπειρης σειράς: Eίναι γνωστός ως αριθμός Εuler, και μεταξύ άλλων, αποτελεί την βάση των φυσικών… Read More ›

Σε τι διαφέρουν οι μακρινοί γαλαξίες από τον δικό μας;

Μια ομάδα αστροφυσικών του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης έφτασε σε ένα σημαντικό συμπέρασμα σχετικά με τους πληθυσμούς των άστρων άλλων γαλαξιών πέρα από τον Γαλαξία μας. Ένα συμπέρασμα που θα μπορούσε να αλλάξει την άποψή μας για ένα ευρύ φάσμα αστρονομικών… Read More ›

Μια νέα εκτίμηση του ρυθμού διαστολής του σύμπαντος

… σύμφωνα με τις παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble Το μέγεθος που μας λέει πόσο γρήγορα διαστέλλεται το σύμπαν είναι η σταθερά του Hubble H0. Όμως από το μακρινό 1929, όταν έγινε πρώτη δημοσίευση του Edwin Hubble σχετικά με τον… Read More ›

Το Hubble αποκαλύπτει έναν ‘ποταμό’ σχηματισμού άστρων

Η παραπάνω βελτιωμένη εικόνα του συστήματος γαλαξιών Hickson Compact Group 31 (HCG 31), από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA, μας αποκαλύπτει περιοχές σχηματισμού άστρων. Στην εικόνα περιέχονται τέσσερις αλληλεπιδρώντες νάνοι γαλαξίες – αγνοείστε το φωτεινό αντικείμενο στο κέντρο της… Read More ›

Γιατί η κινητική ενέργεια είναι ανάλογη του τετραγώνου της ταχύτητας;

Γιατί η κινητική ενέργεια ενός σώματος δεν αυξάνεται γραμμικά συναρτήσει του μέτρου της ταχύτητας; Γιατί χρειάζεται περισσότερη ενέργεια για να αυξήσουμε την ταχύτητα ενός σώματος από 1m/s σε 2m/s, απ’ ότι για να την αυξήσουμε από  0m/s σε 1m/s; Μπορούμε να αποδείξουμε… Read More ›

Πώς ρέει ανεξάντλητη ενέργεια από μια οπή

Η ανακάλυψη και η χρήση των σωματιδίων που είναι γνωστά ως «οπές» ήταν ένα από τα μεγαλύτερα επιστημονικά επιτεύγματα του περασμένου αιώνα. Αποτέλεσαν το θεμέλιο του σύγχρονου τεχνολογικού πολιτισμού και άλλαξαν τον κόσμο. Επιπλέον μας υπενθυμίζουν την μακροπρόθεσμη αξία της… Read More ›

Κι άλλο πέτρινο ‘φυτό’ στην επιφάνεια του Άρη

Πριν από μερικούς μήνες το διαστημικό όχημα της NASA Curiosity είχε φωτογραφίσει έναν περίεργο σχηματισμό ορυκτών στο έδαφος του Άρη που έμοιαζε με απολιθωμένο φυτό (δείτε ΕΔΩ). Όμως οι εκπλήξεις που μας επιφυλάσσει ο γηραιός εξερευνητής – βρίσκεται στον Άρη… Read More ›

Επανεξετάζοντας έναν κοσμολογικό γρίφο

Μια ασυμφωνία μεταξύ ανεξάρτητων μετρήσεων της σταθεράς Hubble θα μπορούσε να αρθεί από την υπόθεση ύπαρξης ενός είδους εξωτικής μορφής σκοτεινής ύλης. Aν ένας μόνο αριθμός περιγράφει την ιστορία και τη μοίρα του σύμπαντος, τότε αυτός είναι η σταθερά του… Read More ›

Βίντεο: το διαστημικό σκάφος Solar Orbiter εστιάζει στον Ήλιο

Το διαστημικό σκάφος Solar Orbiter έκανε την πρώτη από τις κοντινές διελεύσεις του στο περιήλιο στις 26 Μαρτίου 2022. Το διαστημόπλοιο έφτασε πιο κοντά στον Ήλιο από τον εσωτερικό πλανήτη Ερμή, επιτυγχάνοντας την πλησιέστερη προσέγγισή του – μόλις το 32%… Read More ›

Τι συμβαίνει στο διαστημικό σκάφος Voyager 1;

Απέχοντας 23,3 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη, το διαστημικό σκάφος Voyager 1 συνεχίζει την εξερεύνηση του διαστρικoύ διαστήματος 45 χρόνια (!) μετά την εκτόξευσή του. Για να διανύσει το φως αυτή την απόσταση χρειάζεται περίπου 22 ώρες. Που σημαίνει ότι… Read More ›

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ που απέδειξε το πυθαγόρειο θεωρημα

… με τον δικό του πρωτότυπο τρόπο Οι πρόεδροι των ΗΠΑ, όποιες αρετές κι αν επιδεικνύουν σε άλλα πεδία, σπανίως φημίζονται για τις μαθηματικές τους ικανότητες. Κανένας επαγγελματίας μαθηματικός δεν έχει εκλεγεί ποτέ στον Λευκό Οίκο, ενώ οι πρόεδροι της… Read More ›

Η γωνιακή ταχύτητα ενός ρολογιού χειρός

Σε ένα οριζόντιο τραπέζι στην πόλη της Αθήνας βρίσκεται ένα ρολόι με το καντράν προς τα πάνω, όπως στην παραπάνω εικόνα. Θέλουμε να προσδιορίσουμε την γωνιακή ταχύτητα του ωροδείκτη. Ποιά από τις παρακάτω επιλογές καθορίζει την κατεύθυνση του διανύσματος της… Read More ›

Η αδιαβατική μεταβολή ενός απλού αρμονικού ταλαντωτή

Θεωρούμε έναν απλό αρμονικό ταλαντωτή για τον οποίο: ή , όπου , η κυκλική ιδιοσυχνότητά του. Το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: Τι συμβαίνει όταν με τον κατάλληλο τρόπο μεταβάλλουμε αργά τη κυκλική συχνότητα του ταλαντωτή; Για να πάρουμε… Read More ›

Η ‘εξωγήινη είσοδος’ στον πλανήτη Άρη

Το διαστημικό όχημα Curiosity υπάρχει και εξακολουθεί να εξερευνά επί δέκα χρόνια την επιφάνεια του πλανήτη Άρη. Όμως, πολλές ερωτήσεις προκάλεσε η παρακάτω εικόνα που λήφθηκε από την Mast Camera του Curiosity στις 7/5/2022: Τελικά, αν δούμε συνολικά το τοπίο,… Read More ›

Ταξίδι στο κέντρο του Ουρανού

Μια νέα έρευνα εξετάζει για πρώτη φορά την σύνθεση υλικών στο εργαστήριο κάτω από εξαιρετικά μεγάλες πιέσεις. Τέτοιες εξωτικές πιέσεις επικρατούν στο απρόσιτο κέντρο του πλανήτη Ουρανού. Ο Ιούλιος Βερν δεν θα μπορούσε ούτε να το ονειρευτεί: Μια ερευνητική ομάδα… Read More ›

Φωτογράφισαν την μαύρη τρύπα στο κέντρο του Γαλαξία μας!

(νεώτερη ενημέρωση 12/5/2022) Αυτή είναι η πρώτη εικόνα της τεράστιας μαύρης τρύπας στο κέντρο του Γαλαξία μας (Τοξότης A* ή Sgr A* για συντομία): Είναι η πρώτη άμεση οπτική απόδειξη ύπαρξης αυτής της μαύρης τρύπας. Καταγράφηκε από το Τηλεσκόπιο Ορίζοντα… Read More ›

H δύναμη της συμμετρίας

… και το μαγνητικό πεδίο στο κέντρο του κύβου Με ένα λεπτό χάλκινο σύρμα κατασκευάζουμε έναν κύβο ABCDEFGH. Όταν οι 4 ακμές της πλευράς ABCD διαρρέονται από ηλεκτρικό ρεύμα Ι, όπως στο παραπάνω σχήμα, τότε στο κέντρο του κύβου δημιουργείται… Read More ›

Το δάκρυ του Ντιράκ

Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν είχε κάποτε πει για το σύμπαν ότι «αυτή η επική ιστορία μυστηρίου όχι μόνο δεν έχει ακόμη λυθεί, αλλά δεν είμαστε καν βέβαιοι ότι υπάρχει μια λύση». Το βιβλίο «Το δάκρυ του Ντιράκ» αποτελεί ένα μικρό οδοιπορικό… Read More ›

Kvant Selecta: Άλγεβρα και ανάλυση

Ο τόμος «Kvant Selecta: Άλγεβρα και ανάλυση, Ι» αποτελεί μια συλλογή από άρθρα που δημοσιεύτηκαν από το 1970 μέχρι το 1990 στο ρωσικό περιοδικό Kvant (τα τεύχη του οποίου μπορείτε να βρείτε δωρεάν στα ρωσικά στην ιστοσελίδα: http://kvant.mccme.ru/). Τα άρθρα που… Read More ›

Η θεϊκή εξίσωση

Από τότε που οι προσωκρατικοί φυσικοί φιλόσοφοι ανακάλυψαν την ιδέα των ατόμων, η επιστήμη αναζητά τα ύστατα υλικά θεμέλια και τις φυσικές δυνάμεις που συγκροτούν και ευθύνονται για την ύπαρξη του φυσικού κόσμου. Το βιβλίο «Η θεϊκή εξίσωση: Η Αποκάλυψη… Read More ›

Κβαντοδυφία (qubits) από άτομα υττερβίου

Ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά πεδία της εποχής μας είναι η έρευνα σχετικά με τους κβαντικούς υπολογιστές. Έχουν κατασκευαστεί ήδη κβαντικοί υπολογιστές που εκτελούν λειτουργίες υψηλής πιστότητας, χρησιμοποιώντας ως θεμελιώδη μονάδα εγγραφής κβαντικά συστήματα υπεραγώγιμων κυκλωμάτων, οπτικά συμβολόμετρα, παγιδευμένα ιόντα… Read More ›

Η μελωδία των μαύρων τρυπών

Από το 2003 είναι γνωστό ότι η μαύρη τρύπα στο κέντρο του σμήνους των γαλαξιών του Περσέα, σε απόσταση 300 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη, τραγουδάει την ίδια νότα εδώ και 2,5 εκατομμύρια χρόνια. Οι αστρονόμοι εξηγούν το φαινόμενο… Read More ›

Τι κρύβεται πίσω από την μέτρηση μάζας του μποζονίου W

Είναι πράγματι μια σημαντική ανακάλυψη; Το πείραμα CDF (Collider Detector at Fermilab) του εργαστηρίου Fermilab ανακοίνωσε πρόσφατα την μέτρηση της μάζας του μποζονίου W με μια άνευ προηγουμένου ακρίβεια [διαβάστε σχετικά: Το μυστήριο της μάζας του μποζονίου W]. Το ενδιαφέρον είναι ότι… Read More ›

Πως να γράψεις 100.000.000.000.000 ποιήματα

Ο Raymond Queneau (1903-1976) ήταν Γάλλος λογοτέχνης και μαθηματικός. Το 1960 ίδρυσε μαζί με τον μαθηματικό François Le Lionnais τo λογοτεχνικό κίνημα OuLiPo (Ouvroir de Littérature Potentielle), όπου μαθηματικοί και συγγραφείς επιχειρούν να παράξουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα προς όφελος… Read More ›

Θα σταματήσει κάποτε η διαστολή του σύμπαντος;

Αν και σήμερα δεχόμαστε ότι το σύμπαν διαστέλλεται με επιταχυνόμενο ρυθμό, μια νέα δημοσίευση των ερευνητών Cosmin Andrei, Anna Ijjas, και Paul J. Steinhardt με τίτλο ‘Rapidly descending dark energy and the end of cosmic expansion‘, παρουσιάζει έναν «απλό» μηχανισμό… Read More ›

Η NASA οπτικοποιεί τα πιο γνωστά συστήματα μαύρων τρυπών

Άστρα που γεννήθηκαν με μάζα πάνω από 20 φορές μεγαλύτερη από την μάζα του Ήλιου τελειώνουν την ζωή τους ως μαύρες τρύπες. Όπως υποδηλώνει το όνομά τους, οι μαύρες τρύπες δεν εκπέμπουν φως από μόνες τους γιατί τίποτα δεν μπορεί… Read More ›

Το πάθος του νομπελίστα φυσικού Giorgio Parisi για τους ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς

Στην ενδιαφέρουσα συνέντευξη του νομπελίστα Ιταλού φυσικού Giorgio Parisi που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα nobelprize.org με τίτλο “Self-confidence is an important ingredient”, ο Parisi αναφέρεται μεταξύ άλλων, πως ως πενηντάρης άρχισε να ενδιαφέρεται και να μαθαίνει ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς. Ο Τζόρτζιο… Read More ›

Οι πλανήτες στον νυχτερινό ουρανό την Πρωτομαγιά

… και η πρώτη έκλειψη Ηλίου του 2022 Στις αρχές Μαΐου τέσσερις πλανήτες (Αφροδίτη, Άρης, Δίας και Κρόνος), πριν ανατείλει ο ήλιος θα βρίσκονται χαμηλά στον ουρανό και η παρατήρησή τους δια γυμνού οφθαλμού θα είναι πανεύκολη. Επιπλέον, την 1η… Read More ›

Επιστήμη και κινηματογραφική επιστημονική φαντασία

Στο πλαίσιο των Conversations on the Quantum World, μιας σειράς διαδικτυακών σεμιναρίων του Caltech Science Exchange, ο φυσικός του Caltech Σπύρος Μιχαλάκης και ο συγγραφέας/παραγωγός του Χόλιγουντ Ed Solomon συζητούν με την Whitney Clavin για την σύνδεση της επιστήμης με… Read More ›

Ο νόμος του Ohm παραβιάζεται στις συγκρούσεις βαρέων ιόντων

Το μαγνητικό πεδίο που δημιουργείται σε μια σύγκρουση υψηλής ενέργειας βαρέων ιόντων μπορεί να είναι ασθενέστερο από το αναμενόμενο, εμποδίζοντας την πειραματική αναζήτηση φιανομένων που σχετίζονται με το πεδίο Στον Σχετικιστικό Επιταχυντή Βαρέων Ιόντων (RHIC), στη Νέα Υόρκη και στον… Read More ›

Ο αρχαιπτέρυγας του πνεύματος

Ταπεινοφροσύνη και αυτοσεβασμός Η συμπληρωματικότητα μεταξύ της ταπεινοφροσύνης και του αυτοσεβασμού είναι, πιστεύω, το κύριο μήνυμα των θεμελιωδών αρχών μας. Επαναλαμβάνεται ως θέμα με πολλές παραλλαγές. Η απεραντοσύνη του χώρου μας κάνει να φαινόμαστε μηδαμινοί. στο σώμα μας όμως περιέχεται… Read More ›

Αδιαβατικά αναλλοίωτα

Το πρώτο συνέδριο του Solvay το 1911 είχε ως θέμα την ακτινοβολία και τα κβάντα. Εκεί οι φυσικοί καθώς ασχολούνταν με τα προβλήματα της εισαγωγής κβαντικών εννοιών στη φυσική, συζητήθηκε και ένα φαινομενικά απλό πρόβλημα από την κλασική μηχανική: Θεωρούμε… Read More ›

Η κοσμολογική σημασία του δευτεριούχου υδρογόνου

Μερικά λεπτά μετά την Μεγάλη Έκρηξη, όταν το σύμπαν ψύχθηκε τόσο ώστε να σταματήσει η πυρηνοσύνθεση, η σύσταση των στοιχείων που προέκυψε ήταν ~75% υδρογόνο (1Η), ~25% ήλιο (4He) και πολύ μικρές ποσότητες των ελαφρών στοιχείων, κυρίως δευτέριο 2Η (D), 3He… Read More ›

Έκλειψη Ηλίου στον πλανήτη Άρη

… κατέγραψε το διαστημικό όχημα «Επιμονή» Το διαστημικό όχημα Perseverance (Επιμονή) της NASA κατέγραψε εντυπωσιακά πλάνα του Φόβου, καθώς διερχόταν μπροστά από τον Ήλιο. Αυτές οι παρατηρήσεις μπορούν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα την τροχιά του δορυφόρου και… Read More ›

Αποστολή στον Ουρανό

Διαστημικό σκάφος της NASA θα εξερευνήσει τον πλανήτη Ουρανό από κοντά, για πρώτη φορά! Το Voyager 2 ήταν το μόνο διαστημικό σκάφος που πέρασε κοντά από τον πλανήτη Ουρανό πριν από 36 χρόνια, το 1986. Ο Ουρανός είναι ο έβδομος… Read More ›

Ένα εντυπωσιακό σύμπλεγμα 5 γαλαξιών

… για τα 32α γενέθλια του τηλεσκοπίου Hubble Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble τέθηκε σε τροχιά γύρω από τη Γη από αστροναύτες της NASA με το διαστημικό λεωφορείο Discovery, στις 25 Απριλίου 1990. Το τηλεσκόπιο έχει κάνει 1,5 εκατομμύρια παρατηρήσεις σε… Read More ›

Νετρίνα εναντίον Νεύτωνα

Η πρώτη ηλιοκεντρική υπόθεση – το αστρονομικό μοντέλο σύμφωνα με το οποίο η Γη και οι πλανήτες περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο, το κέντρο του σύμπαντος, προτάθηκε από τον Αρίσταρχο τον Σάμιο τον 3ο αιώνα π.Χ. Μερικούς αιώνες αργότερα εμφανίστηκε… Read More ›

Πότε θα γίνουμε Πολιτισμός Τύπου I;

Για την ταξινόμηση της τεχνολογικής προόδου ενός πολιτισμού, ο σοβιετικός αστρονόμος Nikola Kardashev (Καρντάσεφ) δημιούργησε την κλίμακα Kardashev το 1964. Η κλίμακα βασίστηκε στην συνολική κατανάλωση ενέργειας ενός δεδομένου πολιτισμού και ο Kardashev όρισε 3 διαφορετικούς τύπους πολιτισμών. Ο πολιτισμός… Read More ›

Η μεγαλύτερη συγκέντρωση ταλέντων φυσικής

… και ο Ernest Solvay O Ernest Gaston Joseph Solvay – γεννήθηκε στις 16 Απριλίου 1838 και απεβίωσε στις 26 Μαΐου 1922 – ήταν Βέλγος χημικός, βιομήχανος και ευεργέτης. Ανέπτυξε την ομώνυμο μέθοδο Solvay για την παραγωγή άνυδρης σόδας από χλωριούχο νάτριο και ανθρακικό ασβέστιο και ίδρυσε την εταιρεία Solvay & Cie. Στη συνέχεια… Read More ›

Πώς φτιάχνουμε μια δέσμη μιονίων

Τo σωματίδιο μιόνιo, o βαρύτερος ξάδερφος του ηλεκτρονίου, έγινε πρωτοσέλιδο το 2021 όταν οι φυσικοί επιβεβαίωσαν τις υποψίες τους ότι συμπεριφέρεται με τρόπους που δεν περίμεναν. Τα πρώτα αποτελέσματα από το πείραμα Muon g-2 στο Fermilab κλόνισαν το Καθιερωμένο Πρότυπο,… Read More ›

Η σταθερά του Πλανκ και η παγκόσμια κβαντική ημέρα

Η Παγκόσμια Κβαντική Ημέρα ‘γιορτάζεται’ στις 14 Απριλίου. Η ημερομηνία αυτή (4/14) επιλέχθηκε από τα ψηφία της στρογγυλοποιημένης παγκόσμιας σταθεράς του Πλανκ: h=4,14×10−15 eV∙s = 0,00000000000000414 electronvolt∙second. Η μονάδα μέτρησης της σταθεράς Πλανκ εκφράζει το μέγεθος της στροφορμής. Στο διεθνές σύστημα μονάδων… Read More ›

Τα Θεμελιώδη – Δέκα κλειδιά για την πραγματικότητα

Ένας από τους σπουδαιότερους σύγχρονους θεωρητικούς φυσικούς μάς αποκαλύπτει τις δέκα πιο σημαντικές ιδέες που φωτίζουν όσα ο καθένας μας πρέπει να γνωρίζει για τον φυσικό κόσμο. Στο νέο του βιβλίο Τα Θεμελιώδη, ο νομπελίστας Wilczek προσκαλεί τον αναγνώστη σε μια… Read More ›

Ο μαθηματικός τύπος ρήτρας αναπροσαρμογής χρεώσεων της ΔΕΗ

Η ρήτρα αναπροσαρμογής χρεώσεων προμήθειας που εφαρμόζει η ΔΕΗ αντικατοπτρίζει τις διακυμάνσεις κόστους προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και εφαρμόζεται αποκλειστικά σε εκκαθαριστικούς λογαριασμούς. Από την εφαρμογή της ρήτρας ενδέχεται να προκύπτει χρεωστική ή πιστωτική χρέωση αναπροσαρμογής. Η χρέωση αναπροσαρμογής σε ευρώ/kWh… Read More ›

Η κλιματική αλλαγή στον πλανήτη Ποσειδώνα

Η ανεξήγητη πτώση της θερμοκρασίας του κατά 8 βαθμούς Κελσίου Ο Ποσειδώνας είναι ο όγδοος, κατά σειρά απόστασης από τον ήλιο, πλανήτης του ηλιακού συστήματος. Ολοκληρώνει μια περιφορά γύρω από τον ήλιο κάθε 164,8 χρόνια και η μέση απόστασή του… Read More ›

Δίας και Γανυμήδης συνδέονται μαγνητικά

Στις 8 Νοεμβρίου 2020, το διαστημόπλοιο Juno της NASA διέσχισε μια ισχυρή δέσμη ηλεκτρονίων μεταξύ του Δία και του Γανυμήδη, τον μεγαλύτερο δορυφόρο του Δία. Οι ερευνητές του Southwest Research Institute στο Τέξας, χρησιμοποιώντας τα δεδομένα του Juno, διερεύνησαν την… Read More ›

Απόλλων 10,5: η διαστημική εποχή της παιδικής αθωότητας

Το Apollo 1⁄2 είναι μια αμερικανική ταινία κινουμένων σχεδίων που διαδραματίζεται στην εποχή πριν (και κατά) την διάρκεια της αποστολής Απόλλων 11 στη Σελήνη. Βασίζεται στις παιδικές αναμνήσεις του σκηνοθέτη, σεναρίστα και παραγωγού Richard Linklater. Η ταινία περιγράφει την φαντασίωση… Read More ›

Το μυστήριο της μάζας του μποζονίου W

Η νέα μέτρηση της μάζας του μποζονίου W με ακρίβεια 0,01%, διαφέρει από την θεωρητική πρόβλεψη του Καθιερωμένου Προτύπου Μετά από 10 χρόνια έρευνας, οι φυσικοί της ομάδας CDF (Collider Detector at Fermilab) του εργαστηρίου Fermilab των ΗΠΑ ανακοίνωσαν την πραγματοποίηση… Read More ›

Αστρονόμοι εντόπισαν τον πιο μακρινό γαλαξία σε απόσταση 13,5 δισ. ετών φωτός

Μια διεθνής ομάδα αστρονόμων ανακάλυψε το πιο μακρινό αστρονομικό αντικείμενο στο σύμπαν, έναν γαλαξία με την ονομασία HD1, σε απόσταση περίπου 13,5 δισεκατομμυρίων ετών φωτός. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Φάμπιο Πακούτσι του Κέντρου Αστροφυσικής Χάρβαρντ-Σμιθσόνιαν των ΗΠΑ, οι οποίοι… Read More ›

Ένα νέο μήνυμα προς τους εξωγήινους

Πλησιάζουμε στην 50ή επέτειο από το μήνυμα Arecibo προς εξωγήινους το 1974, την πρώτη προσπάθεια της ανθρωπότητας να στείλει ένα μήνυμα που να είναι κατανοητό από την εξωγήινη νοημοσύνη. Από τότε μέχρι σήμερα, οι αστρονόμοι επιβεβαίωσαν ότι η συντριπτική πλειονότητα… Read More ›

Ο Κρόνος συναντά τον Άρη στον νυχτερινό ουρανό του Απριλίου

Τώρα που ο καιρός γίνεται όλο και περισσότερο ανοιξιάτικος, μπορούμε να ψάχνουμε στον ουρανό τους ορατούς δια γυμνού οφθαλμού πλανήτες: Ερμή, Αφροδίτη, Άρη, Δία και Κρόνο. Τρεiς από αυτούς εντοπίζονται πολύ εύκολα λίγο πριν ανατείλει ο ήλιος. Αν λοιπόν αύριο… Read More ›

Να διδάσκεται ή όχι κβαντική φυσική στο Λύκειο;

Η απόφαση μάλλον έχει ληφθεί. Από την επόμενη σχολική χρονιά 2022-2023 οι μαθητές της Γ΄Λυκείου, σύμφωνα με το μεταβατικό πρόγραμμα σπουδών στη Φυσική Προσανατολισμού, θα διδαχθούν  για πρώτη φορά, στοιχεία κβαντικής φυσικής. Μπορεί κανείς να διαφωνεί με τον τρόπο παρουσίασης… Read More ›

Η ορμή των φωτονίων

Μια συχνή απορία των μαθητών είναι η εξής: ‘πως γίνεται ένα φωτόνιο, του οποίου η μάζα ηρεμίας είναι μηδέν, να έχει ορμή;’. Έτσι, θεωρώντας την εξίσωση της ορμής: p=mυ, αν θεωρήσουμε m=0, τότε φαίνεται πως η ορμή του του φωτονίου… Read More ›

Το τηλεσκόπιο Hubble ανακάλυψε το πιο μακρινό άστρο στο σύμπαν

Το άστρο ονομάστηκε Earendel (σημαίνει άστρο της αυγής) και απέχει περίπου 28 δισεκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη Ο προηγούμενος κάτοχος του ρεκόρ απόστασης ήταν το άστρο MACS J1149 +2223 LS1 το φως του οποίου διάνυσε απόσταση 9 δισεκατομμυρίων ετών… Read More ›

Δυο ρώσοι και ένας αμερικανός αστροναύτης στο διαστημικό σκάφος Soyuz

… επιστρέφουν στην Γη από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό Ο αμερικανός αστροναύτης Vande Hei, μαζί με τους ρώσους κοσμοναύτες Anton Shkaplerov και Pyotr Dubrov, ξεκίνησαν το ταξίδι επιστροφής στη Γη χρησιμοποιώντας το διαστημικό σκάφος Soyuz MS-19. Το σκάφος θα προσγειωθεί… Read More ›

Τι μας διδάσκει το απλούστερο κβαντομηχανικό πρόβλημα

Σύμφωνα με την εφημερίδα της κυβέρνησης (βλέπε ΕΔΩ) το μεταβατικό πρόγραμμα σπουδών του μαθήματος της Φυσικής της Ομάδας Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών και Σπουδών Υγείας της Γ’ τάξης Γενικού Λυκείου, που θα ισχύσει  από το σχολικό έτος 2022-2023 (αφορά τους μαθητές… Read More ›

Roger Penrose: μαύρες τρύπες, τέχνη και επιστήμη – η αρχή και το τέλος του χρόνου

Σε βίντεο που ακολουθεί, ο Lawrence Krauss συζητά με τον ενενηντάχρονο (!) Roger Penrose για την ζωή και το έργο του στις επιστήμες, τα μαθηματικά, την τέχνη, την εργασία του για την οποία βραβεύθηκε με το βραβείο Νόμπελ Φυσικής το… Read More ›

Οι μελλοντικές εφαρμογές των Κβαντικών Υπολογιστών είναι απρόβλεπτες

Ο John Preskill για τους Κβαντικούς Υπολογιστές Ο θεωρητικός φυσικός John Preskill, σε συνένευξη που έδωσε στην Whitney Clavin, μιλάει για τους κβαντικούς υπολογιστές, την έρευνα για την κατασκευή τους, τα όρια των σημερινών κλασικών υπολογιστών, το απρόβλεπτο των μελλοντικών… Read More ›

Σωματίδιο παγιδευμένο σε πηγάδι δυναμικού απείρου βάθους

… ή ένα σωματίδιο μέσα σε μονοδιάστατο σωλήνα Θεωρούμε ένα σωματίδιο μάζας m που βρίσκεται μέσα σε έναν πολύ λεπτό σωλήνα μήκους L, έτσι ώστε να κινείται χωρίς τριβές μόνο κατά την οριζόνται διεύθυνση του άξονα χ, σύφωνα με το… Read More ›

Μεγάλα παραγοντικά

Στα μαθηματικά, τo παραγοντικό ενός φυσικού αριθμού N, συμβολίζεται με N!, και ισούται με το γινόμενο όλων των θετικών ακεραίων μικρότερων ή ίσων με N: H προσέγγιση Stirling (ή τύπος του Stirling) είναι μια προσέγγιση για τα παραγοντικά: (ισχύει: ). Πήρε το όνομά του από τον… Read More ›

Ένας νέος τύπος αστέρα νετρονίων

Aπό την συγχώνευση δύο άστρων νετρονίων θα μπορούσε να προκύψει ένα τρίτο, με ασυνήθιστα μεγάλη μάζα και ένα απίστευτα ισχυρό μαγνητικό πεδίο. Τον Αύγουστο του 2017, ανιχνεύθηκαν τα βαρυτικά κύματα και η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που προκλήθηκαν από την σύγκρουση ενός… Read More ›

Η ταχύτητα του ήχου στην ατμόσφαιρα του Άρη

Το διαστημικό όχημα της NASA Perseverance είναι το πρώτο που κατέγραψε και έστειλε στην Γη ήχους από τον κόκκινο πλανήτη (ακούστε ΕΔΩ και ΕΔΩ). Στη συνέχεια οι επιστήμονες ανέλυσαν τις ηχογραφήσεις και μέσα από αυτές κατάφεραν να υπολογίσουν για πρώτη… Read More ›

Ανακαλύφθηκαν πάνω από 5000 εξωπλανήτες

Τον Οκτώβριο του 1995, οι Michel Mayor και Didier Queloz ανακοίνωναν την πρώτη ανακάλυψη ενός πλανήτη έξω από το ηλιακό μας σύστημα, έναν εξωπλανήτη που περιφέρεται γύρω από ένα άστρο σαν τον Ήλιο μας, σε απόσταση μόλις 50 έτη φωτός από τη Γη… Read More ›

Ωκεάνιο μικρόβιο εναντίον εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα

Όταν σχηματίστηκε η Γη πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, ευτυχώς για μας περιείχε μεταξύ άλλων και αρκετή ποσότητα άνθρακα. Σήμερα, αυτός ο άνθρακας βρίσκεται σε διάφορες καταστάσεις σε όλο τον πλανήτη. Η μεγαλύτερη «δεξαμενή» άνθρακα είναι ο φλοιός της γης,… Read More ›

Το μικρό ρομπότ, οι μαύρες τρύπες και η σπαγγετοποίηση

Οι παλιρροϊκές δυνάμεις που δημιουργούνται από μια μαύρη τρύπα μπορεί να είναι τόσο ισχυρές ώστε να προκαλέσουν σε κάποιο αντικείμενο απεριόριστο τέντωμα – αυτό που είναι γνωστό ως μακαρονοποίηση ή σπαγγετοποίηση. H λεπτομερής ανάλυση αυτού του φαινομένου απαιτεί την χρήση… Read More ›

Τρεις Ρώσοι κοσμοναύτες στον Διαστημικό Σταθμό με τα χρώματα της Ουκρανίας

Οι κοσμοναύτες Oleg Artemyev, Denis Matveev και Sergey Korsakov έφτασαν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό με το διαστημόπλοιο Soyuz στις 18 Μαρτίου 2022. Οι τρεις κοσμοναύτες φορούσαν στολές πτήσης σε χρώμα κίτρινο (έντονο) και μπλε, στα χρώματα της σημαίας της Ουκρανίας…. Read More ›

Μαύρες τρύπες με μαλλιά επιλύουν (ξανά) το παράδοξο του Hawking

Άλλη μια «λύση» στο παράδοξο της απώλειας πληροφοριών της μαύρης τρύπας που διατύπωσε για πρώτη φορά ο Steven Hawking. Οι μαύρες τρύπες είναι νεκρά άστρα που έχουν καταρρεύσει και το βαρυτικό τους πεδίο είναι τόσο ισχυρό που τίποτε, ούτε καν… Read More ›

Το τηλεσκόπιο Γαία φωτογράφισε το τηλεσκόπιο Webb

… και το Webb εστίασε στο πρώτο του άστρο Και τα δύο διαστημικά τηλεσκόπια βρίσκονται σε τροχιές γύρω από το σημείο Lagrange 2 (L2), 1,5 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη. Το Gaia έφτασε εκεί το 2014, ενώ το Webb τον… Read More ›

Διάλεξη του Frank Wilczek αφιερωμένη στον Steven Weinberg

Δευτέρα 21 Μαρτίου 2022, 11 μμ ώρα Ελλάδας Μπορείτε να την παρακολουθήσετε μέσω Zoom – πληροφορίες ΕΔΩ: cns.utexas.edu Ο Frank Wilczek είναι θεωρητικός φυσικός, βραβευμένος με το Νόμπελ Φυσικής 2004 και μεγάλη συνεισφορά στην φυσική των στοιχειωδών σωματιδίων, την κοσμολογία… Read More ›

Δίδυμη γένεση στο διάστημα

Ένα μικροσκοπικό πάλσαρ στο μέγεθος μιας πόλης κατέρρευσε δημιουργώντας μια δέσμη ύλης και αντιύλης που εκτείνεται σε απόσταση τρισεκατομμυρίων μιλίων. Την πλήρη έκταση αυτού του ‘νήματος’ αποκάλυψε το διαστημικό τηλεσκόπιο ακτίνων Χ Chandra της NASA. Αυτή η ανακάλυψη θα μπορούσε… Read More ›

Η δυναμική του γαλαξία μας

Ραμαντάς Άρης – ylikonet.gr Θα παραθέσω μία άσκηση για την κίνηση του ήλιου μας στον γαλαξία, απλά για να δούμε τάξεις μεγέθους. Η πραγματικότητα είναι εξαιρετικά πολύπλοκη λόγω δύο δεδομένων. Α) Ο γαλαξίας μας όπως ο ήλιος και οι αέριοι… Read More ›

Τι τρώει το σύμπαν;

Όταν κανείς βλέπει τον τίτλο ενός βιβλίου να θέτει το ερώτημα ‘τι τρώει το σύμπαν;’ το μυαλό του ίσως πάει στην ταινία The Neverending Story (ή στην ομώνυμη νουβέλα στην οποία βασίστηκε η ταινία), όπου η χώρα της Φαντασίας καταβροχθίζεται… Read More ›