… όσο προβλέπει η θεωρία Μια ακριβής μέτρηση του τρόπου με τον οποίο η δομή ενός πρωτονίου παραμορφώνεται σε ένα ηλεκτρικό πεδίο Τα πρωτόνια και τα νετρόνια συνίστανται από μικρότερα σωματίδια που ονομάζονται κουάρκ, τα οποία συγκρατούνται μεταξύ τους διαμέσου… Read More ›
PHYSICS
Πού βρίσκεται το μέγιστο στο φάσμα μέλανος σώματος;
Το 1893 ο Γερμανός Wilhelm Wien (Νόμπελ Φυσικής 1911) απέδειξε χρησιμοποιώντας κλασική θερμοδυναμική, αυτό που είχε ήδη παρατηρήσει ποιοτικά ο Αμερικανός Samuel Langley: ότι το μήκος κύματος στο οποίο εκπέμπεται η περισσότερη ποσότητα ακτινοβολίας ενός θερμού (μέλανος) σώματος είναι αντιστρόφως… Read More ›
Ένα σχοινί κρέμεται από ελικόπτερο
Ένα ελικόπτερο πετάει οριζόντια με σταθερή ταχύτητα. Ένα εύκαμπτο (μή εκτατό) ομοιόμορφο σχοινί κρέμεται από το ελικόπτερο. Η αντίσταση του αέρα δεν είναι αμελητέα. Ποιό από τα παρακάτω σχήματα θα πάρει το σχοινί καθώς το ελικόπτερο θα κινείται προς τα… Read More ›
Θεωρητικές και Θετικές Επιστήμες
Οι δύο κουλτούρες και οι διατομές τους Το ζήτημα της σχέσης μεταξύ θεωρητικών και θετικών επιστημών αποτελεί επί δεκαετίες αντικείμενο εκτεταμένου στοχασμού και διαλόγου· έχει άραγε η σχέση αυτή τον χαρακτήρα μιας δημιουργικής, αλληλοτροφοδοτούμενης συνύπαρξης, ή πρόκειται για δύο απολύτως… Read More ›
Στέφανος Τραχανάς: ‘Παίζει ακόμη ζάρια με τον κόσμο ο θεός;’
(νεώτερη ενημέρωση) Το Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης διοργανώνει εκδήλωση αναγνώρισης του Στέφανου Λ. Τραχανά για την επί τέσσερις δεκαετίες εθελοντική, αδιάλειπτη, και ιδιαίτερα ποιοτική διδασκαλία μαθημάτων προχωρημένης φυσικής σε πολλές γενιές φοιτητών του Τμήματος, την Τετάρτη 26 Οκτωβρίου 2022, στις 15:00 Αμφιθέατρο Β’,… Read More ›
Ολική έκλειψη του πλανήτη Δία από τον Δείμο
Ο δορυφόρος του Άρη Δείμος συναντά τον Δία και τους 4 μεγαλύτερους δορυφόρους του Το παραπάνω βίντεο προέκυψε από μια σειρά 80 διαδοχικών φωτογραφιών που τραβήχτηκαν από κάμερα υψηλής ανάλυσης του Mars Express στις 14 Φεβρουαρίου 2022. Σε πρώτο πλάνο,… Read More ›
Γιατί οι επιταχυντές σωματιδίων είναι τα ισχυρότερα μικροσκόπια
Το ανθρώπινο μάτι έχει πολύ περιορισμένη γωνιακή ανάλυση. Δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε σημεία που απέχουν μεταξύ τους γωνιακή απόσταση 0,02 μοίρες. Αυτό αντιστοιχεί σε παρατήρηση δυο σημείων από απόσταση 30 cm μπροστά από τα μάτια μας που απέχουν μεταξύ τους… Read More ›
Ένα πείραμα απορρόφησης της σκοτεινής ύλης
Aναλύθηκαν τα πρώτα δεδομένα ενός πειράματος που στοχεύει στην άμεση ανίχνευση της σκοτεινής ύλης. Το εν λόγω πείραμα αναζητά μια μορφή σκοτεινής ύλης που είναι γνωστή ως φερμιονική σκοτεινή ύλη, διαμέσου της απορρόφησής της από πυρήνες Ξένου. Κατά την τελευταία… Read More ›
Η πρώτη φορά που ο άνθρωπος άλλαξε την τροχιά ενός αστεροειδούς!
Πριν από δυο εβδομάδες η NASA καθοδήγησε ένα διαστημόπλοιο έτσι ώστε να συντριβεί σε έναν μικρό αστεροειδή που ονομάζεται Δίμορφος. O Δίμορφος βρίσκεται σε τροχιά γύρω από έναν μεγαλύτερο αστεροειδή, τον Δίδυμο. Η εν λόγω αποστολή της NASA αναφέρεται επίσημα… Read More ›
1 προς 6 οι πιθανότητες για έναν πυρηνικό παγκόσμιο πόλεμο
Ο φυσικός Μαξ Τέγκμαρκ (Max Tegmark) κάνει μια εκτίμηση των πιθανοτήτων για έναν επικείμενο ολοκληρωτικό πυρηνικό πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ-Ρωσίας, ίσως και Κίνας. Σύμφωνα με την τωρινή του εκτίμηση η πιθανότητα είναι ίση με την πιθανότητα να χάσει κανείς στη ρώσικη ρουλέτα με εξάσφαιρο… Read More ›
Το ενεργειακό παράθυρο Gamow
Στο εσωτερικό των άστρων πραγματοποιούνται πυρηνικές αντιδράσεις σύντηξης, όπως συνέβη και κατά την διάρκεια των πρώτων λεπτών μετά την Μεγάλη Έκρηξη. Για να συμβεί μια πυρηνική αντίδραση σύντηξης πρέπει δύο πυρήνες να έρθουν πολύ κοντά ώστε οι ελκτικές ισχυρές πυρηνικές… Read More ›
Αστροφυσικά χαμόγελα
Η πρώτη Παρασκευή του Οκτωβρίου έχει καθιερωθεί ως η παγκόσμια ημέρα χαμόγελου. Το σύνθημα της ημέρας είναι: «Κάνε μια πράξη καλοσύνης. Βοήθησε ένα πρόσωπο να χαμογελάσει». Τα άτομα ενθαρρύνονται να ανταλλάσσουν χαμόγελα για να δημιουργήσουν, έστω και για μια ημέρα,… Read More ›
Τι θα συμβεί αν πέσουμε σε μια μαύρη τρύπα;
Η πτώση σε μια μαύρη τρύπα είναι ένα από τα αγαπημένα θέματα της επιστημονικής φαντασίας. Στο βίντεο που ακολουθεί, ο Dr. Don Lincoln του Fermilab μας εξηγεί τι συμβαίνει, παρουσιάζοντας τα επιστημονικά δεδομένα που καταρρίπτουν τους μύθους:.
Το μέγεθος των δορυφόρων του Δία
Μέχρι σήμερα έχει επιβεβαιωθεί η ύπαρξη 80 φυσικών δορυφόρων του Δία, εκ των οποίων οι 57 έχουν ονομαστεί επίσημα. Ο Δίας είναι ο πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος με τους περισσότερους δορυφόρους. Οι μεγαλύτεροι από αυτούς είναι οι τέσσερις δορυφόροι… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ Χημείας 2022
Παρακολουθείστε την ανακοίνωση του βραβείου Νόμπελ Χημείας 2022: (νεώτερη ενημέρωση) Η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών απονέμει το βραβείο Νόμπελ Χημείας 2022 στους Carolyn R. Bertozzi, Morten Meldal και K. Barry Sharpless «για την ανάπτυξη της κλικ χημείας και της βιοορθογωνικής… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2022
Θα βραβευθούν με Νόμπελ οι ‘αιώνιοι’ υποψήφιοι από το ερευνητικό πεδίο της Κβαντικής Φυσικής, Alain Aspect, John Clauser και Anton Zeilinger; Παρακολουθείστε την ανακοίνωση του βραβείου Νόμπελ Φυσικής 2022: (νεώτερη ενημέρωση) Τα προγνωστικά επαληθεύθηκαν! Οι Alain Aspect (ο άνθρωπος που απέδειξε πειραματικά ότι ο Θεός… Read More ›
Το σπάσιμο του καθρέφτη της ομοτιμίας
Τον Νοέμβριο του 1954, ο Wolfgang Pauli – ένας από τους μεγαλύτερους φυσικούς του 20ου αιώνα – είδε ένα όνειρο τόσο παράξενο ώστε ακόμη και μετά από τρία χρόνια το συγκρατούσε στη μνήμη του. Όπως συνήθιζε το περιέγραψε σε μια… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής 2022
(νεώτερη ενημέρωση) Το Νόμπελ Ιατρικής 2022 απονεμήθηκε στον Σουηδό Svante Pääbo «για τις ανακαλύψεις του σχετικά με το γονιδίωμα των εξαφανισμένων ανθρωπίνων και την ανθρώπινη εξέλιξη». Ο Svante Pääbo πέτυχε κάτι φαινομενικά αδύνατο: την αλληλούχιση του γονιδιώματος του Νεάντερταλ, ενός… Read More ›
Πιθανοί υποψήφιοι για το Νόμπελ Φυσικής 2022
Από αύριο ξεκινούν οι απονομές των βραβείων Νόμπελ. Την Δευτέρα 3 Οκτωβρίου ανακοινώνεται το Νόμπελ Ιατρικής, την Τρίτη 4 Οκτωβρίου το Νόμπελ Φυσικής και την Τετάρτη, 5 Οκτωβρίου το Νόμπελ Χημείας. Τι λένε οι φετινές προβλέψεις για το βραβείο Νόμπελ… Read More ›
Έκλειψη Ηλίου στις 25 Οκτωβρίου, ορατή στην Ελλάδα
(νεώτερη ενημέρωση 25/10/2022) Σήμερα εγκαινιάστηκε το νέο ηλιακό τηλεσκόπιο του Αστεροσκοπείου του ΑΠΘ και η πρώτη εικόνα που έδωσε ήταν της μερικής έκλειψης του Ήλιου από τη Σελήνη που ολοκληρώθηκε πριν από λίγα λεπτά! Εκτός από την σκιά της Σελήνης… Read More ›
Η σύγκρουση του DART με τον αστεροειδή Δίμορφο
…. όπως την είδαν τα διαστημικά τηλεσκόπια Hubble και James Webb Το διαστημικό σκάφος της NASA, DART στις 26 Σεπτεμβρίου 2022 συγκρoύστηκε με τον αστεροειδή Δίμορφο προκειμένου να τον εκτρέψει από την πορεία του. Σύμφωνα με τη NASA ταχύτητα της πρόσκρουσης ήταν 22.000… Read More ›
Η ευτυχέστερη στιγμή του Αϊνστάιν
Από την απλή παρατήρηση ότι ένα άτομο που πέφτει ελεύθερα δεν αισθάνεται το βαρυτικό πεδίο προέκυψε το μεγαλύτερο άλμα στην σκέψη του Αϊνστάιν, την συνειδητοποίηση ότι η βαρύτητα μπορεί να είναι ισοδύναμη με την επιτάχυνση. Ότι η βαρύτητα επηρεάζει όλα… Read More ›
Οι τελευταίες εικόνες του DART πριν την πρόσκρουσή του με τον Δίμορφο
… και η καταγραφή της πρόσκρουσης από γήινα τηλεσκόπια! (νεώτερη ενημέρωση) Η αποστολή DART της NASA πραγματοποίησε με επιτυχια την πρώτη δοκιμή πλανητικής άμυνας με σκοπό την εκτροπή αστεροειδούς. Το διαστημικό σκάφος της NASA, DART συγκρoύστηκε με τον αστεροειδή Δίμορφο (*),… Read More ›
Τα 9 επίπεδα του τίποτα
Στο βίντεο που ακολουθεί η φυσικός Sabine Hossenfelder επιχειρεί να ορίσει το τίποτα ή τα 9 επίπεδα του τίποτα. Προβληματίζεται επίσης για το αν το σύμπαν δημιουργήθηκε από το τίποτα και ψάχνει την καλύτερη απάντηση στο ερώτημα «γιατί υπάρχει κάτι… Read More ›
Κοιτώντας ψηλά
Παρακολουθείστε την σύγκρουση του διαστημικού σκάφους DART με τον αστεροειδή Δίμορφο Τα διαστημικά τηλεσκόπια James Webb και Hubble και η διαστημική απαοστολή Lucy, θα προσπαθήσουν να παρακολουθήσουν την πρώτη εκτροπή αστεροειδούς στην διαστημική ιστορία από το διαστημικό σκάφος DART. Όμως την… Read More ›
Η επιβράβευση των κβαντικών αλγορίθμων με 3 εκατ. δολάρια
… και τα υπόλοιπα βραβεία Breakthrough σχετικά με την Φυσική Το βραβείο θεμελιώδους φυσικής 2023 των 3 εκατομμυρίων δολαρίων από το Breakthrough Prize Foundation μοιραζονται οι φυσικοί:Charles H. Bennett, IBM Thomas J. Watson Research CenterGilles Brassard, Université de MontréalDavid Deutsch,… Read More ›
Το κβαντικό φαινόμενο σήραγγας κάνει το DNA πιο ασταθές
Το παράξενο φυσικό φαινόμενο της κβαντικής σήραγγας μπορεί να προκαλέσει μεταλλάξεις γονιδίων Οι βιολόγοι υποθέτουν ότι τα περίεργα (και εντελώς ακατανόητα στους περισσότερους) κβαντικά φαινόμενα παίζουν έναν σχετικά αμελητέο ρόλο μέσα στο κύτταρο. Όμως σύμφωνα με μια πρόσφατη θεωρητική ανάλυση… Read More ›
Ο πλανήτης Ποσειδώνας με την υπέρυθρη όραση του James Webb
Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb έδειξε για μια ακόμη φορά τις δυνατότητές του, φωτογραφίζοντας τον Ποσειδώνα και τους δακτυλίους του. Είναι οι πιο καθαρές φωτογραφίες των δακτυλίων του μακρινού πλανήτη που έχουν τραβηχτεί εδώ και πάνω από τρεις δεκαετίες, από τότε που… Read More ›
Το James Webb παρατηρεί τον πλανήτη Άρη
Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb κατέγραψε για πρώτη φορά εικόνες και φάσματα του πλανήτη Άρη στις 5 Σεπτεμβρίου 2022. Οι υπέρυθρες παρατηρήσεις του τηλεσκοπίου συμπληρώνουν τα δεδομένα συλλέγονται από άλλα τηλεσκόπια, διαστημικά σκάφη σε τροχιά γύρω από τον Άρη και… Read More ›
Πόσα μυρμήγκια υπάρχουν στη Γη;
Το γεγονός ότι τα μυρμήγκια είναι «πανταχού παρόντα» έχει ωθήσει πολλούς φυσιοδίφες να αναλογιστούν τον ακριβή αριθμό τους στη Γη, αλλά δεν υπήρχαν συστηματικές και επιστημονικά τεκμηριωμένες εκτιμήσεις. Σε μια έρευνα που δημοσεύθηκε χτες με τίτλο «The abundance, biomass, and… Read More ›
Ακούστε τον μετεωρίτη που χτυπά τον πλανήτη Άρη
…. όπως καταγράφηκε από το InSight της NASA Το InSight ανίχνευσε τα σεισμικά κύματα από μετεωρίτη που έπεσε στην επιφάνεια του Άρη και κατέγραψε τον ήχο της πρόσκρουσης στην επιφάνεια του Άρη. Μια τέτοια καταγραφή γίνεται για πρώτη φορά στην… Read More ›
Νέοι αισθητήρες για ακριβέστερες μετρήσεις βαρυτικών κυμάτων
Η πρώτη άμεση παρατήρηση βαρυτικών κυμάτων πριν από επτά χρόνια πυροδότησε μια επανάσταση στην αστρονομία και την κοσμολογία. Έκτοτε, οι επιστήμονες αναζητούν νέους τρόπους για να βελτιώσουν τους ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων. Για παράδειγμα ο Jiri Smetana στο Πανεπιστήμιο του Birmingham… Read More ›
Η άλγεβρα των Μεγάλων Ενοποιημένων Θεωριών
Ο John Carlos Baez (καθηγητής μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Riverside) παρουσιάζει στο κανάλι του Timothy Nguyen τα συναρπαστικά μαθηματικά μοτίβα του Καθιερωμένου Προτύπου των στοιχειωδών σωματιδίων που οδήγησαν στις Μεγάλες Ενοποιημένες Θεωρίες (GUTs): Το Καθιερωμένο Πρότυπο της σωματιδιακής… Read More ›
Η αρχή της ισοδυναμίας κάτω από ένα «μικροσκόπιο»
Πρόκειται για τον τίτλο ενός κόμικ που περιγράφει τα αποτελέσματα της δορυφορικής αποστολής MicroSCOPE, η οποία διερεύνησε την ασθενή αρχή της ισοδυναμίας, επιβεβαιώνοντας με εκπληκτική ακρίβεια την ισότητα αδρανειακής και βαρυτικής μάζας: πηγή: https://physics.aps.org/articles/v15/95
Η συνάρτηση του Lev Landau
Υπάρχουν κάποιες χαρακτηριστικές μαθηματικές συναρτήσεις που φέρουν το όνομα των φυσικών που τις ανακάλυψαν. Όπως η κλιμακωτή συνάρτηση του Heaviside που εισήχθη από τον Oliver Heaviside για να υπολογίσει το ηλεκτρικό ρεύμα όταν κλείνει ένα ηλεκτρικό κύκλωμα. Άλλο πολύ γνωστό παράδειγμα είναι… Read More ›
Βραβείο Nobel τρελής Φυσικής 2022
Τα βραβεία Νόμπελ της τρελής επιστήμης (Ig Nobel) δίνονται σε αντισυμβατικές μελέτες και ανακαλύψεις, πολλές από τις οποίες δημοσιεύονται ακόμα και σε σοβαρά επιστημονικά περιοδικά. Mε σύνθημα «πρώτα σε κάνουν να γελάσεις, μετά να σκεφθείς», τα βραβεία Ig απονέμονται από το… Read More ›
Εντυπωσιακές λεπτομέρειες από την επιφάνεια του Άρη (βίντεο)
Το Perseverance Mars Rover της NASA έφτασε στο αρχαίο δέλτα στον κρατήρα Jezero, ένα από τα καλύτερα μέρη του πλανήτη Άρη για να αναζητήσει πιθανά σημάδια αρχέγονης ζωής. Το δέλτα είναι μια περιοχή για την οποία οι επιστήμονες υποθέτουν ότι… Read More ›
Οι ανακαλύψεις του Perseverance στον πλανήτη Άρη
Ενημέρωση της NASA για τα κυριότερα σημεία από τον πρώτο ενάμιση χρόνο της εξερεύνησης του Άρη από το διαστημικό όχημα Perseverance. Το διαστημικό όχημα βρίσκεται στον κρατήρα Jezero του Άρη από τον Φεβρουάριο του 2021 και συλλέγει δείγματα πετρωμάτων και… Read More ›
Τα θέματα Φυσικής στις πανελλαδικές εξετάσεις του 1974
Οι πανελαδικές εξετάσεις το 1974 πραγματοποιήθηκαν με καθυστέρηση (από τις 30 Αυγούστου έως στις 13 Σεπτεμβρίου) εξαιτίας της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο και της γενικής επιστράτευσης που επακολούθησε, συμπεριλαμβάνοντας πολλούς καθηγητές δημόσιας και ιδιωτικής εκπαίδευσης. Στο βίντεο που ακολουθεί πρακολουθούμε… Read More ›
Η ενεργειακή κρίση «συνθλίβει» τον μεγαλύτερο επιταχυντή σωματιδίων στον κόσμο
Το CERN εκπονεί σχέδια για αδρανοποίηση των πειραμάτων του, συμπεριλαμβανομένου του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων (LHC), εφόσον η Γαλλία έχει έλλειψη ηλεκτρικής ενέργειας. Ποιός τροφοδοτεί με ηλεκτρική ενέργεια το CERΝ; Όταν ιδρύθηκε το CERN το 1954, ένας υποσταθμός στην ελβετική πλευρά… Read More ›
Η διάδοση της «βασιλείας» του Καρόλου Γ’
Ο φυσικός John Stewart Bell (1928 – 1990) γενννήθηκε στο Μπέλφαστ της Βορείου Ιρλανδίας και έγινε γνωστός από την διατύπωση του θεωρήματος Bell, το οποίο έβαλε ταφόπλακα σε κάθε θεωρία κρυμμένων μεταβλητών στην Κβαντική Φυσική. Φημολογείται ότι τη χρονιά που πέθανε… Read More ›
Η πρώτη εκτροπή αστεροειδούς στην διαστημική ιστορία
Το διαστημικό σκάφος DART θα επιχειρήσει να αλλάξει την τροχιά του αστεροειδούς Δίμορφου στις 26 Σεπτεμβρίου Το διαστημικό σκάφος Double Asteroid Redirection Test (DART) της NASA έριξε την πρώτη του ματιά στο ζεύγος αστεροειδών Δίδυμου-Δίμορφου. Ο διαμέτρου 780 μέτρων Δίδυμος… Read More ›
Από αγάπη για τα νετρίνα
Το πείραμα CUPID-0 παρουσίασε έναν ανιχνευτή νέας τεχνολογίας που στοχεύει στην διερεύνηση της διπλής διάσπασης βήτα χωρίς νετρίνα. Η ραδιενέργεια βήτα είναι μια διαδικασία κατά την οποία στο εσωτερικό του πυρήνα ένα νετρόνιο μετατρέπεται σε πρωτόνιο εκπέμποντας ένα ηλεκτρόνιο και… Read More ›
Tο James Webb συλλαμβάνει μια κοσμική ταραντούλα
H παραπάνω εικόνα από την κάμερα εγγύς υπέρυθρης ακτινοβολίας (Near Infrared Camera, NIRCam) του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb, καλύπτει εύρος 340 ετών φωτός μας και δείχνει την περιοχή σχηματισμού άστρων του Νεφελώματος Ταραντούλα, αποκαλύπτοντας δεκάδες χιλιάδες νέα άστρα που δεν είχαμε δει μέχρι σήμερα…. Read More ›
Η ανατολή του ήλιου από τον πλανήτη Άρη
Το διαστημικό όχημα Mars Perseverance της NASA φωτογράφισε την ανατολή του ήλιου στον πλανήτη Άρη στις 4 Σεπτεμβρίου 2022 (Sol 548), χρησιμοποιώντας την αριστερή κάμερα πλοήγησης Navcam: Η παραπάνω εικόνα προέκυψε από την επεξεργασία που έκανε ο Paul Byrne στην… Read More ›
Δύο αλληλοκαλυπτόμενοι σπειροειδείς γαλαξίες
Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble (και όχι το James Webb) έδωσε στη δημοσιότητα μια εντυπωσιακή εικόνα με δυο αλληλοκαλυπτόμενους γαλαξίας. Οι δύο γαλαξίες, με τα περίεργα ονόματα SDSS J115331 και LEDA 2073461, βρίσκονται σε απόσταση πάνω από ένα δισεκατομμύριο έτη φωτός… Read More ›
Τι είναι οι μαύρες τρύπες;
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα αστρονομικά αντικείμενα είναι η μαύρη τρύπα. Αλλά είναι επίσης και από τα πιο παρεξηγημένα. Στο βίντεο που ακολουθεί ο Dr. Don Lincoln από το Fermilab καταρρίπτει ορισμένες κοινές παρανοήσεις σχετικά με τις μαύρες τρύπες και… Read More ›
Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb παρατηρεί τον «Γαλαξία Φάντασμα»
Η παραπάνω εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb μας δείχνει την καρδιά του γαλαξία Messier 74 ή NGC 628, που είναι γνωστός και ως Γαλαξίας Φάντασμα. Το Webb αποκάλυψε τα λεπτά νήματα αερίου και σκόνης στους τεράστιους σπειροειδείς βραχίονες… Read More ›
Ραδιοτηλεσκόπια που αναζητούν εξωγήινη ζωή ανίχνευσαν το Voyager 1
…. στο διαστρικό διάστημα Η συστοιχία ραδιοηλεσκοπίων Allen στην Καλιφόρνια ανίχνευσε σήμα από το διαστημικό σκάφος Voyager 1, το οποίο εκτοξεύτηκε πριν από 45 χρόνια και κινείται πέρα από τα όρια του ηλιακού μας συστήματος, πολύ μακριά από την τροχιά… Read More ›
Λύθηκε το παράδοξο της μαύρης τρύπας;
Mαύρες τρύπες, σκουληκότρυπες, κβαντική σύμπλεξη, Αϊνστάιν, μυστηριώδεις νήσοi και μια νέα φυσική που βλέπει πως το εσωτερικό μιας μαύρης τρύπας βρίσκεται μυστικά και στο εξωτερικό της! Οι μαύρες τρύπες είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στη φυσική. Επί δεκαετίες, οι… Read More ›
Το αρχαιότερο γαλαξιακό σμήνος που έχουμε δει μέχρι σήμερα
Άλλη μια ανακάλυψη του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb (*) Ο βομβαρδισμός από ρεκόρ «μετατοπίσεων προς το ερυθρό» εξαιτίας των παρατηρήσεων του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb συνεχίζεται. Από τις πρώτες κιόλας ημέρες λειτουργίας του το James Webb έχει δικαιώσει τους κατασκευαστές του… Read More ›
Η Γαία αποκαλύπτει το παρελθόν και το μέλλον του Ήλιου
Βασιζόμενοι στα πρόσφατα δεδομένα χαρτογράφησης άστρων από την αποστολή Gaia της ESA, οι αστρονόμοι θα μπορούν να προβλέψουν το μέλλον του Ήλιου μας με πολύ μεγάλη ακρίβεια. Το διάγραμμα Hertzsprung-Russell (HR), αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα διαγράμματα της αστροφυσικής. Επινοήθηκε… Read More ›
Γιατί ο αριθμός 7 είναι παράξενος;
Ένας λόγος για τον οποίο το 7 θα μπορούσε να χαρακτηριστεί παράξενο, είναι γιατί είναι παράξενος ο τρόπος προσδιορισμού της διαιρετότητας ενός σχετικά μεγάλου αριθμού με το 7. Ένας αριθμός είναι διαιρετός με το 7, αρκεί ο νέος αριθμός που… Read More ›
Νέες εντυπωσιακές φωτογραφίες του Δία από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb
Αμερικανοί αστρονόμοι έδωσαν στη δημοσιότητα νέες εντυπωσιακές φωτογραφίες του Δία, τις πρώτες που τράβηξε το νέο ισχυρό διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb από τον μεγαλύτερο πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος. Οι υπέρυθρες φωτογραφίες που τραβήχτηκαν στο τέλος Ιουλίου και στη συνέχεια… Read More ›
O πρώτος καφέ νάνος που εντόπισε το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb
Οι καφέ (φαιοί) νάνοι δεν είναι ούτε άστρα, ούτε πλανήτες. Θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως αποτυχημένα άστρα. Μπορεί να έχουν περίπου το μέγεθος του πλανήτη Δία, αλλά η μάζα τους είναι 13 έως 80 φορές μεγαλύτερη από τη μάζα του… Read More ›
Δεν βρήκε νερό στον Άρη το Mars InSight
… τουλάχιστον σε βάθος τριακοσίων μέτρων κάτω από τα «πόδια του» Σύμφωνα με μια νέα μελέτη, δεν υπάρχουν οι μεγάλες ποσότητες νερού σε υγρή ή παγωμένη μορφή που αναμένονταν στο υπέδαφος του πλανήτη Άρη. Τουλάχιστον όχι στην περιοχή του ισημερινού,… Read More ›
Οι άλγεβρες Lie στην Φυσική των σωματιδίων
Στην κλασική μηχανική του Hamilton η κατάσταση ενός δυναμικού συστήματος περιγράφεται από τις n γενικευμένες συντεταγμένες θέσης και τις n γενικευμένες ορμές . Oι συνολικά N=2n μεταβλητές ονομάζονται κανονικές μεταβλητές του συστήματος. Τα φυσικά μεγέθη όπως η ενέργεια και ορμή… Read More ›
Νέο παγκόσμιο ρεκόρ έντασης μαγνητικού πεδίου
Η Κινεζική Ακαδημία Επιστημών ανακοίνωσε ότι ένας υβριδικός μαγνήτης στην Εγκατάσταση Σταθερού Υψηλού Μαγνητικού Πεδίου(SHMFF)στην πόλη Χεφέι πέτυχε νέο παγκόσμιο ρεκόρ έντασης σταθερού μαγνητικού πεδίου, παράγοντας ένα σταθερό μαγνητικό πεδίο έντασης 45,22 Τέσλα στις 12 Αυγούστου [αν και το 2019 είχαν παραχθεί 45,5 Tesla… Read More ›
Αντιύλη: 2 ή 3 πράγματα που (δεν) ξέρω γι’ αυτήν
Όλα τα άτομα περιέχουν αντιύλη Τα πιο γνωστα υποατομικά σωματίδια είναι το πρωτόνιο, το νετρόνιο και το ηλεκτρόνιο. Αυτά τα σωματίδια σχηματίζουν τα άτομα από τα οποία συνίσταται το σώμα μας και ο κόσμος που μας περιβάλλει. Από αυτά, μόνο… Read More ›
Ένα κυματοπακέτο με πολλές συνιστώσες
Η μελέτη του κυματοπακέτου που προκύπτει από την επαλληλία πολλών αρμονικών κυμάτων, μπορεί να μας οδηγήσει στην απόδειξη του θεωρήματος εύρους ζώνης – το «κλασικό ανάλογο» της αρχής αβεβαιότητας του Χάιζενμπεργκ. Αρχικά θα προσεγγίσουμε την επαλληλία n αρμονικών κυμάτων με… Read More ›
Ο εντοπισμός ενός γαλαξιακού επιταχυντή σωματιδίων Pevatron
Είναι 100 φορές ισχυρότερος από τον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) Οι κοσμικές ακτίνες βομβαρδίζουν συνεχώς τη Γη από όλες τις κατευθύνσεις. Το ενεργειακό φάσμα αυτών των σωματιδίων – τα οποία είναι κυρίως πρωτόνια και άλλοι ατομικοί πυρήνες – προσεγγίζεται με… Read More ›
Το θεώρημα εύρους ζώνης και η αρχή της αβεβαιότητας
Η αρχή της αβεβαιότητας του Χάιζενμπεργκ είναι συνέπεια της αρχής του κυματοσωματιδιακού δυϊσμού της ύλης. Σύμφωνα με αυτή ένα σωματίδιο με απόλυτα καθορισμένη ορμή – και επομένως με αβεβαιότητα στην ορμή , είναι ταυτόχρονα και ένα κύμα με καθορισμένο μήκος… Read More ›
10 χρόνια στον πλανήτη Άρη
Συμπληρώθηκαν δέκα ολόκληρα χρόνια από την ‘προσγείωση’ του διαστημικού οχήματος Curiosity της NASA στον πλανήτη Άρη. Παρά τα σημάδια φθοράς που φέρει η ακούραστη ‘Περιέργεια’, συνεχίζει την αποστολή της μελέτης της επιφάνειας του Άρη και της αναζήτησης αποδείξεων αρχέγονης μικροβιακής… Read More ›
To James Webb είδε και το Earendel
.. το πιο μακρινό άστρο στο σύμπαν που είναι γωστό μέχρι σήμερα (νεώτερη ενημέρωση 11/8/2023)Οι νέες παρατηρήσεις με το James Webb αποκαλύπτουν τα χρώματα του Earendel, του πιο μακρινού αστεριού που έχει εντοπιστεί ποτέ. Σύμφωνα με ανακοίνωση της NASA, πρόκειται… Read More ›
WWW ξανά στο CERN
To World Wide Web (WWW) ή παγκόσμιος ιστός ανακαλύφθηκε το 1989 από τον άγγλο φυσικό Tim Berners-Lee στο στο CERN, ως ένας τρόπος για την ανταλλαγή δεδομένων από πειράματα σωματιδιακής φυσικής. 33 χρόνια μετά ένα από τα πειράματα του CERN,… Read More ›
Το τηλεσκόπιο Webb φωτογραφίζει τον γαλαξία Cartwheel (ρόδα κάρου)
Ο γαλαξίας Cartwheel (δηλαδή ρόδα κάρου λογω του σχήματός του) που φωτογραφήθηκε από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, είναι ένας σπάνιος δακτυλιοειδής γαλαξίας που βρίσκεται σε απόσταση περίπου 500 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη, στον αστερισμό του Γλύπτη. Προέκυψε… Read More ›
Μια κλασική προσέγγιση της εξίσωσης διαστολής του σύμπαντος
Ταχύτητα διαφυγής και διαστολή του σύμπαντος Ένα κλασικό πρόβλημα απλής φυσικής είναι ο προσδιορισμός της ταχύτητας διαφυγής υδ ενός σώματος που εκτοξεύεται από την επιφάνεια ενός σφαιρκού και ομογενούς πλανήτη (χωρίς ατμόσφαιρα). Και όταν λέμε ταχύτητα διαφυγής εννοούμε την αρχική… Read More ›
Το πρώτο σουπερνόβα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb
Η αναπάντεχη ανίχνευση του σουπερνόβα υπόσχεται μια εντελώς νέα περιοχή ερευνητικών δυνατοτήτων του James Webb. Λίγες μέρες μετά την έναρξη της επιστημονικής έρευνας του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb, η κάμερα NIRCam εντόπισε ένα απροσδόκητο φωτεινό αντικείμενο στον γαλαξία με το… Read More ›
Βομβαρδισμός από ρεκόρ «μετατοπίσεων προς το ερυθρό»
… εξαιτίας των παρατηρήσεων του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb Αναμένεται ένα κύμα επιστημονικών δημοσιεύσεων που θα καταρρίπτουν διαδοχικά το ρεκόρ του ‘αρχαιότερου γαλαξία‘, χρησιμοποιώντας τα νέα στοιχεία που συλλέγει το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb. Ήδη σε πρόσφατες δημοσιεύσεις οι αστρονόμοι… Read More ›
Κινητική ενέργεια: Νεύτωνας εναντίον Αϊνστάιν
Σύμφωνα με τη Νευτώνεια φυσική η κινητική ενέργεια υπολογίζεται από την εξίσωση: Όμως ο Αϊνστάιν βρήκε μια τελείως διαφορετική εξίσωση για την κινητική ενέργεια(*): ή Η εξίσωση (2) θα προβληματίζει από φέτος μαθητές και καθηγητές της Γ’ Λυκείου, μετά από… Read More ›
Μια «σκοτεινή» διάσπαση ατομικού πυρήνα
Πριν από περίπου τρία χρόνια, οι Wolfgang «Wolfi» Mittig και Yassid Ayyad αναζητούσαν την αόρατη μάζα του σύμπαντος, γνωστή ως σκοτεινή ύλη, στην καρδιά ενός ατόμου. Η αναζήτηση εκείνη δεν τους οδήγησε στη σκοτεινή ύλη, βρήκαν όμως κάτι που δεν… Read More ›
Δορυφόροι ιωδίου (βίντεο)
Το ιώδιο ως «καύσιμο» προώθησης στο διάστημα Οι ερευνητές Dmytro Rafalskyi et al της γαλλικής εταιρείας ThrustMe, πριν από έναν χρόνο δημοσίευσαν στο περιοδικό «Nature» την εργασία με τίτλο ‘In-orbit demonstration of an iodine electric propulsion system‘, στην οποία περιγράφουν ότι… Read More ›
Αυτός είναι ο αρχαιότερος γαλαξίας
… που έχουμε δει μέχρι σήμερα Εντοπίστηκε στα πρώτα δεδομένα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb. Σχηματίστηκε 300 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη! Αυτό σημαίνει ότι έχει ηλικία ίση με το 97,8% της ηλικίας του Σύμπαντος. Η ανακάλυψη περιγράφεται στη… Read More ›
Το πείραμα LHCb ψάχνει και για σκοτεινά φωτόνια
Η σημερινή έρευνα για τα υποατομικά σωματίδια είναι μια περίπλοκη διαδικασία στην οποία απαιτείται η συνεισφορά εκατοντάδων – μπορεί και χιλιάδων – επιστημόνων και μηχανικών για το στήσιμο και την εκτέλεση ενός πειράματος, αλλά και για την ανάλυση του τεράστιου… Read More ›
H ‘αστυνομία μαύρων τρυπών’ συνέλαβε μια αδρανή μαύρη τρύπα
… έξω από τον Γαλαξία μας Μια ομάδα φυσικών, γνωστή για την απόρριψη ανακαλύψεων μαύρων τρυπών, βρήκε μια μαύρη τρύπα – κατάλοιπο άστρου – στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνο. Σύμφωνα με τον Tomer Shenar, για πρώτη φορά, η ομάδα μας… Read More ›
Μια άσκηση Φυσικής για το διαστημικό τηλεσκόπιοJames Webb
Ένα από τα θέματα της 52ης Διεθνούς Ολυμπιάδας Φυσικής Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb (12 Μονάδες) Το θέμα αυτό αφορά στη Φυσική που σχετίζεται με τη λειτουργία του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb. Αρχικά, ακτινοβολία από έναν αστέρα, προσπίπτει στο πρωτεύον… Read More ›
Στη δική μου απειροελάχιστη χωροχρονική κάψουλα
Ο Δημήτρης Νανόπουλος για το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb Το JWST κυκλοφόρησε πρόσφατα εικόνες, οι οποίες αφορούν τα πρώτα αστέρια και γαλαξίες που σχηματίστηκαν στο Σύμπαν, περίπου 180-300 εκατομμύρια χρόνια μετά το Big Bang. Όταν δηλαδή το Σύμπαν «άναψε τα… Read More ›
Παράξενο αντικείμενο στον Άρη
Το διαστημικό όχημα της NASA Perseverance φωτογράφησε το παραπάνω στιγμιότυπο από την επιφάνεια του Άρη χρησιμοποιώντας την HazCams (Hazard Avoidance Camera A). Η φωτογραφία λήφθηκε στις 12 Ιουλίου 2022. Βλέπουμε ένα παράξενο νηματοειδές αντικείμενο, το οποίο πιθανότατα προέρχεται από το… Read More ›
Η σκοτεινή πλευρά
H σκοτεινή ύλη και η σκοτεινή ενέργεια έχουν παρόμοιο χαρακτήρα, οπότε η από κοινού παρουσίασή τους έχει λογική βάση. Αμφότερες αναφέρονται σε παρατηρούμενες αστρονομικές κινήσεις δίχως εμφανή αιτία. Θα ήταν ακριβέστερο, αν και λιγότερο εντυπωσιακό, να αναφερόμαστε σε «ανεξήγητες επιταχύνσεις»… Read More ›
Frank Close: Το φευγαλέο μποζόνιο Higgs
O Frank Close, καθηγητής θεωρητικής φυσικής και συγγραφέας 20 βιβλίων για την επιστήμη, αφηγείται την ιστορία του Higgs και της σπουδαίας ανακάλυψής του στο νέο του βιβλίο με τίτλο ‘Elusive: How Peter Higgs Solved the Mystery of Mass’ (Basic Books,… Read More ›
Κι άλλες εντυπωσιακές φωτογραφίες του τηλεσκοπίου James Webb
Δείτε εδώ την πρώτη εικόνα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb. Πατήστε εδώ: webbtelescope.org/news/first-images/gallery για να δείτε τις προηγούμενες εικόνες με πολύ μεγαλύτερη λεπτομέρεια Η παρουσίαση των νέων εικόνων: πηγή: https://www.nasa.gov/webbfirstimages
H πρώτη εικόνα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb
Αυτή είναι η πρώτη εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA. Πρόκειται για την ευκρινέστερη υπέρυθρη εικόνα του διαστημικού τηλeσκοπίου της NASA James Webb, με άστρα και γαλαξίες από το αρχέγονο σύμπαν. Βλέπουμε με μεγάλη λεπτομέρεια το σμήνος… Read More ›
Παρατηρήθηκαν στροβιλισμοί σε ρευστό ηλεκτρονίων
Οι δίνες ή στροβιλισμοί είναι χαρακτηριστικό της κίνησης των ρευστών όπως το νερό. Σε ένα πολύ ενδιαφέρον πείραμα παρατηρήθηκε άμεσα, για πρώτη φορά, η συμπεριφορά των ηλεκτρονίων ως τυπικό ρευστό που εμφανίζει στροβιλισμούς. Όταν το ηλεκτρικό ρεύμα διαρρέει τα μέταλλα… Read More ›
Με τι ισοδυναμούν τα 13,6 TeV του LHC;
Μετά από τρία χρόνια διακοπής της λειτουργίας του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων (Large Hadron Collider – LHC) προκειμένου να συντηρηθεί και να αναβαθμιστεί, ο επιταχυντής επαναλειτουργεί εγκαινιάζοντας τη νέα περίοδο συλλογής δεδομένων (LHC Run 3). Οι συγκρούσεις των πρωτονίων θα γίνονται… Read More ›
Εκπλήξεις από την επιφάνεια του αστεροειδούς Bennu
Μετά την ανάλυση του δείγματος, που συλλέχθηκε από το διαστημικό σκάφος OSIRIS-REx της NASA από τον αστεροειδή Bennu τον Οκτώβριο του 2020, οι επιστήμονες διαπίστωσαν κάτι το εκπληκτικό: Το διαστημικό σκάφος θα είχε βυθιστεί στον Bennu, αν δεν χρησιμοποιούσε τους… Read More ›
Η αρχή της αβεβαιότητας
… από την Κβαντική Μηχανική των Λαντάου και Λίφσιτς Κυκλοφόρησε στα ελληνικά η ‘Κβαντική Μηχανική των Λεβ Λαντάου/Ευγκένι Λίφσιτς‘, από τις Εκδόσεις Ευρύαλλος (μετάφραση: Χρήστος Γραμματίκας, Κυριάκος Δασκαλόπουλος, Νάνα Ζουρελίδου, Θεμιστοκλής Μαυρογορδάτος, Δημοσθένης Σταλίδης, Κωστής Στούμπος, Αντρέας Τουμάσης, Γιάννης Φούτσης,… Read More ›
Το LHCb ανακαλύπτει τρία νέα εξωτικά σωματίδια
Ένα νέο είδος «πεντακουάρκ» και το πρώτο ζεύγος «τετρακουάρκ» Η διεθνής ερευνητική ομάδα LHCb στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) ανίχνευσε τρία σωματίδια που δεν είχαν παρατηρηθεί μέχρι σήμερα: ένα νέο είδος «πεντακουάρκ» και το πρώτο ζεύγος «τετρακουάρκ» που επιπλέον σύνισταται… Read More ›
Ωκεανοί στο διάστημα
Ένα βιβλίο για την επική αναζήτηση ζωής στους δορυφόρους του εξώτερου ηλιακού συστήματος Ποιο είναι το καλύτερο μέρος για να βρούμε ζωή πέρα από τη Γη; Συχνά θεωρούμε ότι η πιο υποσχόμενη τοποθεσία στο ηλιακό μας σύστημα είναι ο Άρης,… Read More ›
Ένα βιβλίο για την σύγχρονη φυσική του 1968
Πρόκειται για το δεύτερο μέρος του τόμου «Ηλεκτρισμός – Πυρηνική» των Σ. Κανέλλου και Ι. Παπουτσάνη, που εκδόθηκε τον Ιανουάριο του 1968. Ολόκληρο το βιβλίο μπορείτε να το κατεβάσετε δωρεάν πατώντας ΕΔΩ ή ΕΔΩ (στη γωνιά της Φυσικής από την… Read More ›
Αφήλιον 2022: Η Γη στην πιο μακρινή απόσταση από τον Ήλιο
… την Δευτέρα 4 Ιουλίου, στις 10:00 π.μ. ώρα Ελλάδας Αύριο το πρωί η Γη θα περάσει από το αφήλιο, το σημείο της τροχιάς της που απέχει την μεγαλύτερη απόσταση από τον Ήλιο: 152,1 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Τότε θα βρίσκεται 1,67%… Read More ›
Τεχνητή νοημοσύνη λύνει ασκήσεις φυσικής και μαθηματικών
«Ένας ομογενής δίσκος ξεκινώντας από την ηρεμία, κυλίεται χωρίς να ολισθαίνει σε κεκλιμένο επίπεδο. Μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, ποιο κλάσμα της συνολικής κινητικής ενέργειας του δίσκου είναι περιστροφική κινητική ενέργεια; (A) 1/4 (B) 1/3 (C) 1/2 (D) 2/3 Ποιά… Read More ›
Φυσικοί εναντίον Φυσικής
Θα θέλατε να διδάσκεται η σύγχρονη φυσική (κβαντική, σχετικότητα κλπ) στο Λύκειο; Αν ρωτήσετε τους γνωστούς σας, θα διαπιστώσετε ότι οι περισσότεροι θα απαντήσουν καταφατικά – ακόμα κι αυτοί που μισούσαν τη φυσική όταν ήταν μαθητές. Είναι εντυπωσιακό το γεγονός… Read More ›
Δημήτρης Νανόπουλος: 10 χρόνια σωματίδιο Higgs
Ο Ακαδημαϊκός Δημήτρης Νανόπουλος εξηγεί στην εκπομπή «Πρίσμα» της TV-100 το παρασκήνιο του πειράματος για την ανακάλυψη του σωματιδίου Higgs και μιλά για κρίσιμες στιγμές της κβαντικής φυσικής. Αναφέρεται, ακόμη, στους ορίζοντες που ανοίγουν οι νέες ανακαλύψεις: Δείτε επίσης: Ένα… Read More ›
Ένα βήμα πιο κοντά στην ανίχνευση αρχέγονων νετρίνων
Η άμεση μέτρηση του κοσμικού υποβάθρου νετρίνων (CνB) που θα μας αποκαλύψει πτυχές της αρχέγονης ιστορίας του σύμπαντος, αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα της πειραματικής φυσικής. Μαζί με το κοσμικό υπόβαθρο της μικροκυματικής ακτινοβολίας υπάρχει και το κοσμικό υπόβαθρο… Read More ›
Τι γνωρίζετε για το σωματίδιο Ηiggs;
Στις 4 Ιουλίου συμπληρώνονται 10 χρόνια από την ανακάλυψη του μποζονίου Higgs. Έχουν γραφτεί τόσο πολλά που κάποιοι θεωρούν ότι ξέρουν σχεδόν τα πάντα γι αυτό. Εσείς τελικά πόσο ειδήμονας γίνατε σχετικά με το Higgs; Για να το βρείτε κάντε… Read More ›
O Ερμής από πολύ μακριά και από πολύ κοντά
Eνώ τις προηγούμενες ημέρες (από 23 Ιουνίου μέχρι και σήμερα) οι απανταχού ερασιτέχνες αστρονόμοι πάσχιζαν να φωτογραφίσουν την σπάνια πλανητική ευθυγράμμιση, παράλληλα είχαν την ευκαιρία να παρατηρήσουν και τον ακριβοθώρητο Ερμή, που με γυμνό μάτι από τη Γη φαίνεται σαν… Read More ›
Το μοριακό βάρος του νερού και ο κύκλος του
Ένας λόγος που το νερό συμμετέχει στα καιρικά φαινόμενα κάνοντας τον πλανήτη μας να φαίνεται τόσο δυναμικός είναι ό,τι ενώ το υγρό νερό είναι προφανώς πυκνότερο από τον αέρα, το εξατμισμένο νερό (υδρατμοί) είναι αραιότερο από τον αέρα. Και γι… Read More ›
Πώς το μποζόνιο Higgs κατέστρεψε τη ζωή του Peter Higgs
Η νέα βιογραφία του Φυσικού (και του σωματιδίου που εκείνος προέβλεψε) μας αποκαλύπτει την περιφρόνησή του για τα φώτα της δημοσιότητας Πριν από δέκα χρόνια οι φυσικοί ανακοίνωσαν μια από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις στην ιστορία της φυσικής: την ανίχνευση του… Read More ›
Η πυκνότητα των συστατικών του σύμπαντος από την Μεγάλη Έκρηξη μέχρι σήμερα
Στις πρώτες στιγμές της ύπαρξης του το σύμπαν ήταν πολύ θερμό και πυκνό. Τα σωματίδια και η ακτινοβολία αλληλεπιδρούσαν μεταξύ τους όντας σε θερμοδυναμική ισορροπία (σχεδόν). Καθώς το αρχέγονο πλάσμα ψύχθηκε, σχηματίστηκαν τα ελαφρά στοιχεία – υδρογόνο, ήλιο και πολύ… Read More ›
Τα Voyager 1 και 2 γέρασαν
Τα διαστημικά σκάφη Voyager 1 και 2 κατέρριψαν όλα τα ρεκόρ λειτουργώντας μετά από σχεδόν 45 χρόνια ταξιδιού στο διάστημα. Σύντομα όμως, μερικά από τα όργανά τους θα πάψουν να λειτουργούν Τα Voyager είναι τα μακροβιότερα σκάφη που έστειλε στο… Read More ›
Η εκδίκηση (της αρχής αβεβαιότητας) του Χάιζενμπεργκ
Την άνοιξη του 1923, ο Βέρνερ Χάιζενμπεργκ επέστρεφε στο Μόναχο από το Γκέτιγκεν προκειμένου να ολοκληρώσει τη διδακτορική του διατριβή: είχε ακολουθήσει ένα ερευνητικό πρόγραμμα στη μαθηματική ρευστοδυναμική (ο τίτλος της διατριβής του είναι «Περί ευστάθειας και τύρβης υγρών ρευμάτων… Read More ›
Δέκα χρόνια από την ανακάλυψη του σωματιδίου Higgs
παρελθόν, παρόν και μέλλον! Στις 4 Ιουλίου 2012, οι φυσικοί του CERN ανακοίνωσαν την ανίχνευση του μποζονίου Higgs. Ήταν ένας τεράστιος θρίαμβος για το Καθιερωμένο Πρότυπο των Στοιχειωδών Σωματιδίων και επιβεβαίωσε μια πρόβλεψη που έγινε μισό αιώνα πριν. Το 2022… Read More ›
Ο Διαστημικός Σταθμός με φόντο τον Ήλιο
Ο φωτογράφος και ερασιτέχνης αστρονόμος Jamie Cooper φωτογράφησε από την αυλή του σπιτιού του στο Ντάβεντρι, την διάβαση του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ΔΔΣ) μπροστά από τον Ήλιο: Η διάβαση έγινε στις 17 Ιουνίου 2022 και είχε διάρκεια μικρότερη από ένα… Read More ›
Αναζητώντας σπάνια ζεύγη μποζονίων Higgs
Το 2012 οι φυσικοί ανακοίνωσαν την πολυπόθητη ανίχνευση του μποζονίου Higgs, ενός σωματιδίου που είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστεί και έχει την ξεχωριστή ιδιότητα να προσδίδει μάζα σε άλλα θεμελιώδη σωματίδια. Η ανακάλυψη ορόσημο έγινε στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC)… Read More ›
FBI: Ο κανόνας του αριστερού χεριού
… του Sir John Ambrose Fleming Ας ξεχάσουμε για λίγο την ‘παραπλανητική’ εικόνα που περιέχει το σχολικό βιβλίο της Γ’ Λυκείου για την εύρεση της φοράς της δύναμης Laplace… … για να ασχοληθούμε με τον κανόνα του αριστερού (και του… Read More ›
Όταν η συνισταμένη δύναμη είναι ανάλογη με την απομάκρυνση στον κύβο
Τι συμβαίνει όταν η συνισταμένη δύναμη που ασκείται σε ένα σώμα δεν είναι απλά ανάλογη με την απομάκρυνση, όπως στην απλή αρμονική ταλάντωση, αλλά ανάλογη με την απομάκρυνση υψωμένη στην τρίτη δύναμη; Υπάρχει κάποιο φυσικό σύστημα που να συμπεριφέρεται με… Read More ›
H φυσικός Stefania Maracineanu
… και η ανακάλυψη της τεχνητής ραδιενέργειας H Stefania Maracineanu γεννήθηκε το 1882 στο Βουκουρέστι. Αν και δεν γνωρίζουμε πολλά για την προσωπική της ζωή, είναι γνωστό πως είχε μια δυστυχισμένη παιδική ηλικία. Ολοκλήρωσε τις σπουδές της στη φυσική το… Read More ›
Κανένα σημείο ζωής στην Αφροδίτη
Η ασυνήθιστη συμπεριφορά του θείου (S) στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης δεν μπορεί να εξηγηθεί από μια μορφή ‘ατμοσφαιρικής’ εξωγήινης ζωής, σύμφωνα με μια νέα μελέτη. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ συνδύασαν βιοχημεία και ατμοσφαιρική χημεία ώστε να ελέγξουν την… Read More ›
Η τέλεια ισορροπία ενός βράχου στον Άρη
Το διαστημικό όχημα της NASA στον Άρη αποθανάτισε το παραπάνω εντυπωσιακό στιγμιότυπο χρησιμοποιώντας την κάμερα Right Mastcam-Z. Η φωτογραφία λήφθηκε στις 12 Ιουνίου 2022 (Sol 466) και τοπική ηλιακή ώρα 12:20:39. Όπως έγραψε κάποιος στο Twitter κάνοντας χιούμορ, ίσως πρόκειται… Read More ›
Η κβαντική γέφυρα Wheatstone
Υπάρχουν μερικοί έξυπνοι τρόποι, πέραν των καθιερωμένων, με τους οποίους μπορούμε να μετρήσουμε τις τιμές αγνώστων φυσικών μεγεθών εύκολα και με πολύ μεγάλη ακρίβεια. Σ’ αυτή την κατηγορία ανήκει η εξαιρετικά ακριβής μέθοδος της γέφυρας Wheatstone για την μέτρηση των… Read More ›
Νέο ρεκόρ ψηφίων του π στο νέφος της Google
Ο αριθμός π ως γνωστόν είναι το πηλίκο της περιφέρειας ενός οποιουδήποτε κύκλου προς τη διάμετρό του. Η ακριβής τιμή του π περιλαμβάνει άπειρα δεκαδικά ψηφία (που επιπλέον δεν επαναλαμβάνονται ποτέ με την ίδια σειρά). Τα ρεκόρ γίνονται για να… Read More ›
Το βαρυτικό ανάλογο του ατόμου του υδρογόνου
H «Εισαγωγή στην Κβαντική Μηχανική» του David J. Griffiths στην σελίδα 144 περιέχει μια άσκηση (την 4.16), όπου εξετάζεται το σύστημα Γης-Ήλιου ως ένα βαρυτικό ανάλογο του ατόμου του υδρογόνου. Η δυναμική ενέργεια στο άτομο του υδρογόνου είναι και με… Read More ›
Το τέλος της κοσμικής αυγής
Πότε συνέβη ο επαναϊονισμός του υδρογόνου στο σύμπαν; Μια ομάδα αστρονόμων από το Ινστιτούτο Αστρονομίας Μαξ Πλανκ υπολόγισε ότι η λήξη της εποχής του επαναϊονισμού του ουδέτερου αερίου υδρογόνου συνέβη περίπου 1,1 δισεκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Ο επαναϊονισμός… Read More ›
Διακροτήματα και αρχή της αβεβαιότητας
Από την σύνθεση δυο αρμονικών ταλαντώσεων ίδιας διεύθυνσης, που γίνονται γύρω από το ίδιο σημείο, με το ίδιο πλάτος Α, αλλά διαφορετικές συχνότητες και , προκύπτει μια ιδιόμορφη κίνηση που παρουσιάζει διακροτήματα: Παρατηρούμε ότι το πλάτος της σύνθετης κίνησης μεταβάλλεται… Read More ›
To πέτρινο ‘κατοικίδιο’ του Perseverence
Το διαστημικό όχημα Perseverance που βρίσκεται στον πλανήτη Άρη, απέκτησε έναν απροσδόκητο σύντροφο από τις αρχές Φεβρουαρίου – ένα κομματι αρειανού βράχου μπήκε σε έναν τροχό του και έκτοτε διάνυσε απόσταση 8,5 χιλιομέτρων. Αυτή η πέτρα δεν προκαλεί πρόβλημα στην… Read More ›
Προσεγγίζοντας το απόλυτο μηδέν
Οι ερευνητές έψυξαν άτομα ινδίου σε θερμοκρασία κοντά στο 1 mK(=10-3Κ), καθιστώντας το ίνδιο το πρώτο άτομο της ομάδας III του περιοδικού πίνακα που έγινε υπερψυχρό. Σε θερμοκρασίες κοντά στο απόλυτο μηδέν ( −273,15 °C), τα άτομα κινούνται πιο αργά από έναν… Read More ›
Μια επιβεβαίωση (της αρχής) της αβεβαιότητας
Η αρχή της αβεβαιότητας (ή αρχή της απροσδιοριστίας), διατυπώθηκε για πρώτη φορά το 1927 από τον Γερμανό φυσικό Werner Heisenberg. Σύμφωνα με την πρώτη (και πιο γνωστή) διατύπωσή της, όσο ακριβέστερα μετράται η θέση ενός σωματιδίου, τόσο μεγαλύτερη θα είναι… Read More ›
Η κίνηση της Γης ως προς την αρχέγονη ακτινοβολία υποβάθρου
Μια εφαρμoγή της Ειδικής Θεωρίας Σχετικότητας σε δεδομένα γαλαξιών Οι επιστήμονες που μελετούν το σύμπαν στην πλειοψηφία τους αποδέχονται την «αρχή της μετριότητας», σύμφωνα με την οποία η Γη, ο Ήλιος ή ο Γαλαξίας μας δεν έχουν κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό… Read More ›
Μια μαύρη τρύπα που φαίνεται σαν ντόνατ
Κάθε χρόνο, την πρώτη Παρασκευή του Ιουνίου, στις ΗΠΑ γιορτάζουν την Εθνική Ημέρα 🍩Ντόνατ! Η Εθνική Ημέρα Ντόνατ καθιερώθηκε το 1928 στο Σικάγο για να τιμήσουν τις γυναίκες του Στρατού Σωτηρίας που στάλθηκαν το 1917 στη Γαλλία για να βοηθήσουν… Read More ›
Δείτε στον νυχτερινό ουρανό του Ιουνίου πέντε πλανήτες ‘ευθυγραμμισμένους’
Η καλύτερη ευκαιρία θα είναι στις 24 Ιουνίου πριν την ανατολή του Ήλιου Μια σπάνια διάταξη πλανητών μπορούμε να δούμε αυτόν τον μήνα: στον νοτιοανατολικό ουρανό πριν την αυγή, θα παρατηρήσουμε τους πλανήτες Ερμή, Αφροδίτη, Άρη, Δία και Κρόνο στην… Read More ›
Ένα ταξίδι στο τοπίο των χορδών, των μαύρων τρυπών και του πολυσύμπαντος
Η αυτοβιογραφία του θεωρητικού φυσικού Joe Polchinski Ο θεωρητικός φυσικός Joseph Polchinski (1954–2018) προς το τέλος της ζωής του έγραψε το βιβλίο με τίτλο «Memories of a Theoretical Physicist: A Journey across the Landscape of Strings, Black Holes, and the Multiverse»… Read More ›
Μετανάστευση εξωγήινων πολιτισμών και διαστρικός αποικισμός
… με την χρήση πλανητών ως διαστημόπλοια Η μετανάστευση προηγμένων εξωγήινων πολιτισμών, στο εσωτερικό των πλανητικών τους συστημάτων ή προς άλλα πλανητικά συστήματα, μπορεί να προκαλέσει παρατηρήσιμα ίχνη, εξαιτίας των τεχνοκατασκευών και των τεχνολογιών που χρησιμοποιούν στο ταξίδι τους. Η… Read More ›
Ένα πολύ αργό άστρο νετρονίων
Το παράξενο άστρο νετρονίων PSR J0901-4046 ολοκληρώνει μια περιστροφή κάθε 76 δευτερόλεπτα Tα άστρα νετρονίων που εκπέμπουν ραδιοφωνική ακτινοβολία συνήθως έχουν περιόδους περιστροφής που κυμαίνονται από χιλιοστά του δευτερολέπτου έως δεκάδες δευτερόλεπτα. Καθώς τα άστρα αυτά γερνούν περιστρέφονται όλο και… Read More ›
Τι τρέχει με τη μάζα του μποζονίου W;
Το πείραμα CDF (Collider Detector at Fermilab) μέτρησε την μάζα του μποζονίου W και κατέληξε σε μια τιμή που κανείς δεν περίμενε. Ο καθηγητής φυσικής στο Πανεπιστήμιο Ντιούκ, Ashutosh Kotwal, συμβουλεύει πάντα τους φοιτητές του να λύνουν τα προβλήματα των βιβλίων… Read More ›
Τι είναι το φαινόμενο ‘Μανχάτανχεντζ’;
Μανχάτανχεντζ ονομάζεται η ευθυγράμμιση του ήλιου με τους δρόμους του Μανχάταν στη Νέα Υόρκη, όταν η δύση του αποκαλύπτεται με εντυπωσιακό τρόπο ανάμεσα στούς ουρανοξύστες κατά μήκος συγκεκριμένων λεωφορων. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που επαναλαμβάνεται σε συγκεκριμένες ημέρες του έτους…. Read More ›
H αρμονική προσέγγιση του αριθμού e
O αριθμός e είναι ένας από τους πιο ενδιαφέροντες αριθμούς που εμφανίζονται στα μαθηματικά, παρά το γεγονός ότι είναι άρρητος αριθμός. Γράφεται ως άθροισμα της άπειρης σειράς: Eίναι γνωστός ως αριθμός Εuler, και μεταξύ άλλων, αποτελεί την βάση των φυσικών… Read More ›
Σε τι διαφέρουν οι μακρινοί γαλαξίες από τον δικό μας;
Μια ομάδα αστροφυσικών του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης έφτασε σε ένα σημαντικό συμπέρασμα σχετικά με τους πληθυσμούς των άστρων άλλων γαλαξιών πέρα από τον Γαλαξία μας. Ένα συμπέρασμα που θα μπορούσε να αλλάξει την άποψή μας για ένα ευρύ φάσμα αστρονομικών… Read More ›
Μια νέα εκτίμηση του ρυθμού διαστολής του σύμπαντος
… σύμφωνα με τις παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble Το μέγεθος που μας λέει πόσο γρήγορα διαστέλλεται το σύμπαν είναι η σταθερά του Hubble H0. Όμως από το μακρινό 1929, όταν έγινε πρώτη δημοσίευση του Edwin Hubble σχετικά με τον… Read More ›
Το Hubble αποκαλύπτει έναν ‘ποταμό’ σχηματισμού άστρων
Η παραπάνω βελτιωμένη εικόνα του συστήματος γαλαξιών Hickson Compact Group 31 (HCG 31), από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA, μας αποκαλύπτει περιοχές σχηματισμού άστρων. Στην εικόνα περιέχονται τέσσερις αλληλεπιδρώντες νάνοι γαλαξίες – αγνοείστε το φωτεινό αντικείμενο στο κέντρο της… Read More ›
Γιατί η κινητική ενέργεια είναι ανάλογη του τετραγώνου της ταχύτητας;
Γιατί η κινητική ενέργεια ενός σώματος δεν αυξάνεται γραμμικά συναρτήσει του μέτρου της ταχύτητας; Γιατί χρειάζεται περισσότερη ενέργεια για να αυξήσουμε την ταχύτητα ενός σώματος από 1m/s σε 2m/s, απ’ ότι για να την αυξήσουμε από 0m/s σε 1m/s; Μπορούμε να αποδείξουμε… Read More ›