PHYSICS

Αμοιβαίος κανιβαλισμός μεταξύ άστρου και μαύρης τρύπας

… προκαλεί μια νέου τύπου έκρηξη σουπερνόβα Για πρώτη φορά, οι αστρονόμοι κατέγραψαν στοιχεία που αναδεικνύουν έναν σπάνιο αμοιβαίο κοσμικό κανιβαλισμό – άστρο καταπίνει ένα συμπαγές αντικείμενο που μπορεί να είναι μια μαύρη τρύπα ή ένας αστέρας νετρονίων. Στην συνέχεια… Read More ›

Ομάδες Galois και συμμετρίες πολυωνύμων

Εστιάζοντας στις σχέσεις μεταξύ των ριζών πολυωνυμικών εξισώσεων και όχι στις ίδιες τις ρίζες, ο Évariste Galois άλλαξε την πορεία των σύγχρονων μαθηματικών. Πριν τραυματιστεί θανάσιμα σε μονομαχία, ο Évariste Galois σε ηλικία 20 ετών ανακάλυψε την κρυμμένη δομή των… Read More ›

Ψάχνοντας για την πρώτη απόδειξη νοήμονος εξωγήινης ζωής

‘Κι όμως παρέκκλινε‘ επαναλαμβάνει ο Avi Loeb στο βιβλίο του ‘EXTRATERRESTIAL, H πρώτη ένδειξη νοήμονος εξωγήινης ζωής’, που κυκλοφόρησε πρόσφατα και στα ελληνικά. Επιμένει ότι το αντικείμενο Ομουαμούα δεν συμπεριφέρθηκε όπως ακριβώς περιμέναμε, αλλά απέκλινε ελαφρώς από την τροχιά που… Read More ›

Ένας σχεδόν τέλειος δακτύλιος του Αϊνστάιν

Ως βαρυτικός φακός χαρακτηρίζεται μια κατανομή ύλης που βρίσκεται ανάμεσα σε μία μακρινή πηγή φωτός και έναν παρατηρητή, η οποία καμπυλώνει την διαδρομή του φωτός από την πηγή μέχρι τον παρατηρητή. Το φαινόμενο ονομάζεται βαρυτική εστίαση και αποτελεί μία από… Read More ›

Ένα ουράνιο τόξο σαν φλόγες πυρκαγιάς

Τι συμβαίνει σ’ αυτό το σύννεφο που ανήκει στην κατηγορία των νεφών που ονομάζονται θύσανοι (Cirrus); Οι θύσανοι σχηματίζονται σε ύψος 8000-12000 μέτρων και αποτελούνται εξ’ ολοκλήρου από παγοκρυστάλλλους. Οι κρύσταλλοι πάγου λειτουργούν σαν αιωρούμενα πρίσματα που δημιουργούν ένα ουράνιο… Read More ›

Αποστολή παγωτού, λεμονιών και αβοκάντο στον Διαστημικό Σταθμό

Η διαστημική κάψουλα Dragon που εκτοξεύθηκε με επιτυχία σήμερα με τον πύραυλο Falcon της SpaceX προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό περιέχει μεταξύ άλλων: μυρμήγκια, γαρίδες άλμης, φυτά, σπόρους κάρδαμου, σκυρόδεμα, ηλιακές κυψέλες και άλλα υλικά. Όλα αυτά αποτελούν αντικείμενα πειραμάτων… Read More ›

Η ανθεκτική κατασκευή των ατόμων και των μορίων

Για να αντιληφθούμε κάτω από πόσο αντίξοες συνθήκες καταφέρνουν τα άτομα και τα μόρια να διατηρούν τη σταθερότητα της μορφής τους, θα εκτιμήσουμε την συχνότητα των κρούσεων μεταξύ των μορίων και του ατμοσφαιρικού αέρα υπό κανονικές συνθήκες. Θεωρούμε τα μόρια… Read More ›

Τι είναι οι ‘Υκεάνιοι (Hycean)’ πλανήτες;

Αστρονόμοι του Καίμπριτζ διερεύνησαν μια νέα κατηγορία κατοικήσιμων πλανητών, οι οποίοι καλύπτονται από ωκεανούς και διαθέτουν ατμόσφαιρες πλούσιες σε υδρογόνο, που ονομάζονται Υκεάνιοι (Υδρογον-ωκεάνιοι) πλανήτες. Πρόκειται για υδάτινους κόσμους που είναι παρόμοιοι σε μέγεθος και πυκνότητα με άλλους εξωπλανήτες, όπως… Read More ›

Το ταξίδι προς τις γυμνές ιδιομορφίες

Οι ιδιομορφίες μπορεί να υπάρχουν έξω από τις μαύρες τρύπες – σε άλλα σύμπαντα Οι μαύρες τρύπες περιγράφονται συχνά ως επικίνδυνες καταστροφικές οντότητες που όταν κάτι εγκλωβίζεται σ΄ αυτές είναι αδύνατον στη συνέχεια να διαφύγει. Τι γίνεται όμως αν οι… Read More ›

Ο Αϊνστάιν στην παραλία

Ιδιοφυία … αλλά δεν μπορεί παρά να ξεπεραστεί Με τις δύο θεωρίες της σχετικότητας (ειδική και γενική) ο Αϊνστάιν έφερε τα πάνω κάτω στη φυσική και άλλαξε τις αντιλήψεις μας σχετικά με τον χρόνο, τον χώρο και την ύλη που… Read More ›

Τα αόρατα χρώματα του σύμπαντος

Τα ραδιοφωνικά κύματα εμφανίζονται σαν ένα ουράνιο τόξο χρωμάτων. ‘Βλέπουμε’ αυτά τα χρώματα ως διαφορετικές ζώνες ραδιοφωνικών συχνοτήτων και κάθε ζώνη έχει να μας πει μια ιστορία για το σύμπαν. Οι ραδιο-αστρονόμοι παρατηρούν το σύμπαν σε διάφορες περιοχές μηκών κύματος… Read More ›

Οι μυστηριώδεις ιδιότητες των αριθμών Heegner

Μια πρωταπριλιάτικη φάρσα Την Πρωταπριλιά του 1975, ο Martin Gardner – γνωστός από την στήλη του με μαθηματικά προβλήματα και γρίφους στο περιοδικό Scientific American – , ισχυρίστηκε ότι η έκφραση παριστάνει έναν ακέραιο αριθμό και ότι αυτό είχε προβλεφθεί… Read More ›

Περιπλανώμενες υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες

Είναι γνωστό ότι στο κέντρο κάθε γαλαξία μεγάλης μάζας βρίσκεται μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα. Η μάζα της συσχετίζεται με την μάζα των εσωτερικών περιοχών του γαλαξία-ξενιστή (καθώς επίσης και με κάποιες άλλες ιδιότητες), ίσως γιατί η υπερμεγέθης μαύρη τρύπα αναπτύσσεται… Read More ›

Ποιοί θεμελίωσαν την επιστήμη της κλιματικής αλλαγής;

Aν δεν υπήρχε η ατμόσφαιρα τότε η μέση θερμοκρασία της Γης θα ήταν τουλάχιστον κατά 35°C μικρότερη. Η Γη θα ήταν παγωμένη και προφανώς αφιλόξενη στην ζωή [διαβάστε σχετικά ΕΔΩ: Ποια θα ήταν η θερμοκρασία της Γης αν δεν διέθετε ατμόσφαιρα;]… Read More ›

Η Μεγάλη Σιγή

Ένας παπαγάλος από το δάσος κοντά στο ραδιοτηλεσκόπιο Αρεσίμπο (*), απευθύνεται στους ανθρώπους που αναζητούν επαφή με εξωγήινα ευφυή όντα. Τα λόγια του περιλαμβάνονται ως υπότιτλοι στο παραπάνω βίντεο και αποτελούν την μικρή νουβέλα με τίτλο η «Μεγάλη Σιγή» που… Read More ›

Γιατί πρέπει να πλένετε τα χέρια σας για 20 δευτερόλεπτα;

Δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά ένας αναλυτικός θεωρητικός υπολογισμός Πολλά μικρόβια μεταφέρονται μέσω της άμεσης ή έμμεσης επαφής με χέρια ή επιφάνειες που έχουν μολυνθεί. Στα χέρια μας έχουμε κατά μέσο όρο 3.200 διαφορετικά μικρόβια που ανήκουν σε περισσότερα από 150… Read More ›

Γιατί ο Δίας φαίνεται μεγαλύτερος και φωτεινότερος στον νυχτερινό ουρανό;

Αν παρατηρήσετε τον νυχτερινό ουρανό αυτές τις μέρες θα δείτε τον πλανήτη Δία στις δόξες του. Μάλιστα, το βράδυ της Πέμπτης 19 Αυγούστου ο Δίας θα φαίνεται μεγαλύτερος και λαμπρότερος από κάθε άλλη μέρα του 2021 (και θα είναι ορατός όλη τη νύχτα… Read More ›

Ποια θα ήταν η θερμοκρασία της Γης αν δεν υπήρχε η ατμόσφαιρα;

Μια εφαρμογή του νόμου των Stefan-Boltzmann Από την ηλιακή ακτινοβολία που προσπίπτει στην Γη ένα μέρος της απορροφάται, ενώ το υπόλοιπο, έστω το α%, ανακλάται στο διάστημα (το μέγεθος αυτό συνήθως αναφέρεται ως λευκαύγεια ή albedo). Θέλουμε να υπολογίσουμε την… Read More ›

Δυο διαστημικά σκάφη φωτογράφισαν την Αφροδίτη

Tα διαστημικά σκάφη Solar Orbiter και BepiColombo προσέγγισαν τον πλανήτη Αφροδίτη με διαφορά 33 ωρών στις 9 και 10 Αυγούστου. Τα δύο διαστημικά σκάφη χρησιμοποίησαν την βαρύτητα της Αφροδίτης για να κατευθυνθούν προς τους στόχους τους στο κέντρο του ηλιακού… Read More ›

Το ψεύτικο πορτραίτο του Κέπλερ

O Γιοχάνες Κέπλερ είναι γνωστός στους μαθητές όλων των πολιτισμένων κρατών του πλανήτη μας, από τους τρεις νόμους που περιγράφουν την κίνηση των πλανητών. Τα παλιά χρόνια, όταν το μάθημα της Αστρονομίας διδασκόταν στα ελληνικά σχολεία μέσα από το βιβλίο… Read More ›

Τεράστια δακτυλίδια γύρω από μια μαύρη τρύπα

Μια εντυπωσιακή απεικόνιση των δακτυλίων γύρω από μια μαύρη τρύπα έδωσε στην δημοσιότητα η NASA. Η απεικόνιση βασίστηκε στα δεδομένα των τηλεσκοπίων ακτίνων Χ Chandra και Swift, αλλά και του ραδιοτηλεσκοπίου Pan-Stars στη Χαβάη. Oι παρατηρήσεις αναφέρονται στο άστρο V404… Read More ›

Στους ώμους γιγάντων: Ο Steven Weinberg εξηγεί τον κόσμο

Ο βραβευμένος με Νόμπελ Steven Weinberg (1933-2021) ήταν ένας από τους κορυφαίους θεωρητικούς φυσικούς στον κόσμo. Μεταξύ πολλών άλλων, (συν-)ανακάλυψε την θεωρία της ηλεκτρασθενούς αλληλεπίδρασης που ενοποιεί τον ηλεκτρομαγνητισμό και την ασθενή πυρηνική δύναμη, έναν κεντρικό πυλώνα του Καθιερωμένου Προτύπου… Read More ›

Μετά από 3000 χρόνια ίσως λάβουμε απάντηση από τους εξωγήινους

Σε 3000 και πλέον χρόνια ίσως πάρουμε απαντήσεις από εξωγήινους πολιτισμούς εφόσον υπάρχουν, εφόσον ανιχνεύσουν τα σήματα που εκπέμπουμε στο διάστημα και κυρίως, εφόσον θελήσουν να μας απαντήσουν Σ’ αυτό το συμπέρασμα καταλήγουν οι Amir Siraj και Abraham Loeb, σύμφωνα με… Read More ›

Μια τρύπα στον Άρη

Το διαστημικό όχημα Perseverance της NASA απέτυχε στην πρώτη του προσπάθεια να συλλέξει δείγμα πετρώματος από την επιφάνεια του Άρη. Σύμφωνα με τα δεδομένα που στάλθηκαν στη Γη δείχνουν ότι το σύστημα συλλογής δειγμάτων δεν λειτούργησε σωστά αφού ο αποθηκευτικός… Read More ›

Δύο διαστημικά σκάφη κοντά στον πλανήτη Αφροδίτη

Tα διαστημικά σκάφη Solar Orbiter και BepiColombo θα πλησιάσουν τον πλανήτη Αφροδίτη με διαφορά 33 ωρών στις 9 και 10 Αυγούστου. Τα δύο διαστημικά σκάφη θα χρησιμοποιήσουν την βαρύτητα της Αφροδίτης για να κατευθυνθούν προς τους στόχους τους, που βρίσκονται… Read More ›

Κβαντική μηχανική και το πείραμα της διπλής σχισμής

Η κβαντομηχανική είναι ένα από τα πιο συναρπαστικά και όμορφα πεδία της σύγχρονης φυσικής. Στο βίντεο που ακολουθεί ο Don Lincoln από το Fermilab μας περιγράφει το πείραμα της διπλής σχισμής και την σχέση του με την κβαντομηχανική: διαβάστε σχετικά:… Read More ›

Σχετικά με τα αιωρούμενα σωματίδια PM2.5

Σύμφωνα με το Εθνικόν Αστεροσκοπείον Αθηνών η κατάσταση σήμερα (4/8/2021) σε πολλές περιοχές της Αθήνας είναι άσχημη όσο αφορά τα επιβλαβή σωματίδια PM2.5 (λεπτά εισπνεόμενα σωματίδια, με διάμετρο περί τα 2,5 μικρόμετρα και μικρότερα). Εφιστούμε την προσοχή στους κατοίκους του… Read More ›

Το πείραμα του Γαλιλαίου στη Σελήνη πριν από 50 χρόνια

Σύμφωνα με τον μύθο ο Γαλιλαίος, αφήνοντας να πέσουν ελεύθερα διάφορα σώματα από τον Πύργο της Πίζας, απέδειξε πειραματικά ότι σώματα με διαφορετικές μάζες πέφτουν με την ίδια επιτάχυνση: «κάθε σώμα που αφήνεται να πέσει υπό την επίδραση του βάρους… Read More ›

Είμαστε φτιαγμένοι από μαθηματικά;

Είναι τα μαθηματικά πραγματικά; Τι είναι ο χωροχρόνος; Τι είναι ένα στοιχειώδες σωματίδιο; Υπάρχουν πολλές παρόμοιες ερωτήσεις. Σύμφωνα με την Sabine Hossenfelder η κοινή απάντηση σ’ αυτές είναι: «μαθηματικά». Αυτό σημαίνει ότι τα μαθηματικά είναι πραγματικά; Μήπως είμαστε φτιαγμένοι από… Read More ›

Τζόσελυν Μπελ Μπερνέλ: Άλλαξε για πάντα την αστρονομία

Το 1967, η Jocelyn Bell Burnell έκανε μια ανακάλυψη που άλλαξε την αντίληψή μας για το σύμπαν. Ως μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ και βοηθός του αστρονόμου Anthony Hewish, ανακάλυψε το πρώτο πάλσαρ [το όνομα pulsar προέρχεται από την… Read More ›

Συνοπτικό Αστροημερολόγιο Αυγούστου

10 Αυγούστου: Λεπτός μηνίσκος Σελήνης μεταξύ Αφροδίτης και Άρη στο λυκόφως – 12 Αυγούστου: Μέγιστο βροχής Διαττόντων «Περσείδες» …. … και οι εμφανίσεις του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού στον ουρανό της Ελλάδας από 1/8/2021 έως 6/8/2021:

To πιο απλό μαθηματικό πρόβλημα που κανείς δεν μπορεί να λύσει

Το απλούστατο (στην διατύπωση) μαθηματικό πρόβλημα ονομάζεται «πρόβλημα 3x+1» ή εικασία του Collatz και είναι το εξής: Έστω ένας οποιοσδήποτε ακέραιος αριθμός x. Αν ο x είναι άρτιος τον διαιρούμε με 2.  Εάν ο x είναι περιττός τον πολλαπλασιάζουμε επί… Read More ›

Η μαγνητική φαλάκρα των μαύρων τρυπών

… επιβεβαιώνει την εικασία ότι «οι μαύρες τρύπες δεν έχουν τρίχες» Εκτός από το όνομά τους οι μαύρες τρύπες οφείλουν στον John Wheeler και το ρητό που λέει: ότι «οι μαύρες τρύπες δεν έχουν τρίχες». Αυτό που ήθελε να πει… Read More ›

Τι θα συμβεί αν μια αρχέργονη μαύρη τρύπα συγκρουστεί με τη Γη

Οι αρχέγονες μαύρες τρύπες υποτίθεται πως σχηματίστηκαν στο πρώιμο σύμπαν πριν από τον σχηματισμό των άστρων και των γαλαξιών και μπορεί να ευθύνονται για μερικά από τα παρατηρούμενα βαρυτικά κύματα, αλλά και για τις τεράστιες μαύρες τρύπες που βρίσκονται στα… Read More ›

H στιγμιαία ταχύτητα και η τέχνη του απειροστικού λογισμού

Η τέχνη, είχε πει ο Πάμπλο Πικάσο, είναι ένα ψέμα που μας κάνει να συνειδητοποιούμε την αλήθεια. Το ίδιο θα μπορούσε να ειπωθεί και για τον απειροστικό λογισμό ως μοντέλο της φύσης. Ο όρος infinitesimal calculus (απειροστικός λογισμός) ή απλά… Read More ›

Ονειροπόλος μιας τελικής θεωρίας

Χτες ανακοινώθηκε η δυσάρεστη είδηση ότι ο Steven Weinberg, ένας από τους μεγαλύτερους φυσικούς της εποχής μας, έφυγε από τη ζωή. Η σκηνοθέτης Molly Murphy δημιούργησε πρόσφατα μια ταινία κινουμένων σχεδίων με αφηγητή τον νομπελίστα φυσικό. Ας ακούσουμε λοιπόν τον… Read More ›

Steven Weinberg (1933-2021)

«(…) Eίναι ακατανίκητη η επιθυμία του ανθρώπινου γένους να πιστεύει ότι έχει κάποια ξεχωριστή σχέση με το Σύμπαν, ότι η ανθρώπινη ζωή δεν είναι τίποτε περισσότερο ή λιγότερο από το αποτέλεσμα μιας σύμπτωσης τυχαίων γεγονότων, τα οποία φτάνουν πίσω στα… Read More ›

Η πρώτη απευθείας παρατήρηση σχηματισμού ενός εξω-δορυφόρου

Πριν από μερικά χρόνια το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) στη Χιλή, ανακάλυψε για πρώτη φορά ένα πελώριο πλανητικό «μωρό» να γεννιέται από ένα δίσκο σκόνης και θραυσμάτων γύρω από το νάνο άστρο PDS 70 σε… Read More ›

Το Καθιερωμένο Πρότυπο: Η πιο επιτυχημένη επιστημονική θεωρία

Στο βίντεο που ακολουθεί, ο φυσικός David Tong από το Πανεπιστήμιο του Cambridge μας παρουσιάζει το Καθιερωμένο Πρότυπο της Φυσικής των Στοιχειωδών Σωματιδίων – την πιο επιτυχημένη επιστημονική θεωρία όλων των εποχών. Το Καθιερωμένο Πρότυπο που περιγράφει τα θεμελιώδη συστατικά… Read More ›

Δισεκατομυριούχοι στο διάστημα: Η εκτόξευση ενός ονείρου ή ενός παράλογου εγωισμού;

Την τελευταία φορά που είδαμε πλουσιόπαιδα να τσακώνονται για το ποιο είχε το καλύτερο παιχνίδι ήταν πίσω στα 00s, όταν ο Paul Allen της Microsoft και ο Larry Ellison της Oracle «σκοτώνονταν» για το ποιος είχε το μεγαλύτερο γιοτ στον κόσμο. Το… Read More ›

Σημάδια ζωής στον Άρη; Το Perseverance της NASA αρχίζει το κυνήγι

Το διαστημικό όχημα Perseverance της NASA άρχισε την αναζήτηση ιχνών αρχέγονης ζωής στον Κόκκινο Πλανήτη. Χρησιμοποιώντας τον ρομποτικό του βραχίονα μήκους 2 μέτρων καταγράφει τις πρώτες επιστημονικές παρατηρήσεις. Μαζί με την ανάλυση πετρωμάτων με χρήση ακτίνων Χ και υπεριώδους ακτινοβολίας,… Read More ›

Οι πρώτες εικόνες του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble

… μετά την επαναλειτουργία του Στις 13 Ιουνίου 2021, ο υπολογιστής του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble σταμάτησε απροσδόκητα. Ωστόσο, οι ερευνητές κατάφεραν να τον επιδιορθώσουν και το Hubble έπιασε πάλι δουλειά. Οι επιστημονικές παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου ξεκίνησαν το απόγευμα της… Read More ›

Ένα παλιό ‘μαγικό’ με τρία ζάρια

Κλείνουμε τα μάτια μας και ζητάμε από το υποψήφιο θύμα να ρίξει τρία ζάρια. Χωρίς να βλέπουμε του ζητάμε να προσθέσει τα τρία νούμερα που προέκυψαν (π.χ. 5+6+1=12) και να συγκρατήσει τον αριθμό. Στη συνέχεια – πάντα χωρίς να βλέπουμε… Read More ›

Ταχύτητες διαφυγής από πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος

Στο βίντεο που ακολουθεί βλέπουμε την εκτόξευση πυραύλων, από τις επιφάνειες: του Ήλιου, όλων των πλανητών, της Σελήνης, του Πλούτωνα, και του αστεροειδούς Δήμητρα (Ceres). Οι πύραυλοι σε κάθε περίπτωση κινούνται με σταθερή ταχύτητα που ισούται με την ταχύτητα διαφυγής(*)…. Read More ›

Μια Οδύσσεια προς τον Ποσειδώνα και τον Τρίτωνα

Το μοναδικό διαστημικό σκάφος που έχει προσεγγίσει μέχρι σήμερα τον πλανήτη Ποσειδώνα και τον δορυφόρο του Τρίτωνα είναι το Voyager 2. Tα πρώτα σχέδια για την αποστολή των Voyager έγιναν χρόνια πριν την εκτόξευση, στα μέσα της δεκαετίας του 1965…. Read More ›

Ταξίδι στον Δία με την μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου

(νεώτερη ενημέρωση 24/9/2021) Κυκλοφόρησε σήμερα το νέο άλμπουμ του Βαγγέλη Παπαθανασίου «Juno To Jupiter». Στο άλμπουμ περιλαμβάνονται ήχοι από την εκτόξευση του Juno από τη Γη, σε αρμονία με τη μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου. Συμμετέχει η σταρ της όπερας από… Read More ›

Ελεύθερη πτώση από ύψος ενός χιλιομέτρου

… σε πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος Στο βίντεο που ακολουθεί βλέπουμε μια μπάλα να πέφτει ελεύθερα από ύψος 1000 μέτρων από την επιφάνεια: του Ήλιου, όλων των πλανητών, της Σελήνης, του Πλούτωνα, και του αστεροειδούς Δήμητρα (Ceres), υποθέτοντας ότι… Read More ›

Το κινητό τηλέφωνο ως ανιχνευτής στοιχειωδών σωματιδίων

Μπορεί το κινητό μας να ανιχνεύσει σωματίδια; Τα μιόνια, είναι αρνητικά φορτισμένα σωματίδια που μοιάζουν με το ηλεκτρόνιο αλλά έχουν 200 φορές μεγαλύτερη μάζα. Τα σωματίδια αυτά που έχουν έλαχιστο χρόνο ζωής (2.2 µs), παράγονται στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, όταν… Read More ›

Σάββας Δημόπουλος: Περί σωματιδιακής φυσικής

H διάλεξη του Σάββα Δημόπουλου στο συνέδριο του CERN ‘Perspectives on Quantum Sensing and Computation for Particle Physics‘. Το θέμα του συνεδρίου που ολοκληρώνεται στις 16 Ιουλίου, είναι ο ταχύτατα αναπτυσσόμενος τομέας της κβαντικής τεχνολογίας και ειδικότερα, ο ρόλος που… Read More ›

Η ενοποίηση της Φυσικής με τα Θρησκευτικά

To υπουργείο παιδείας ανακοίνωσε την κατανομή των 11.700 θέσεων μονίμων διορισμών εκπαιδευτικών κατά κλάδο, ειδικότητα και ειδίκευση. Παρατηρώντας την κατανομή διαπιστώνει κανείς ότι διορίζονται 108 καθηγητές Θρησκευτικών (ΠΕ01) και 87 καθηγητές Φυσικής (ΠΕ04.01). H παραπάνω κατανομή μας οδηγεί αβίαστα στο… Read More ›

Η ενοποίηση της Φυσικής με τα Μαθηματικά

Τα Μαθηματικά θα μας οδηγήσουν στην Τελική Θεωρία της Φυσικής Ακόμη και σε ατελή μορφή η Κβαντική Θεωρία Πεδίου (ΚΘΠ) είναι η πιο πετυχημένη φυσική θεωρία που διατυπώθηκε μέχρι σήμερα. Ο Nathan Seiberg, ένας από τους κορυφαίους αρχιτέκτονές της, υποψιάζεται… Read More ›

Η Χημεία στον τελικό του Euro 2020

Ιταλία ή Αγγλία; Οι οιωνοί και το αλκοόλ δείχνουν Αγγλία. Η ποδοσφαιρική λογική και η bella figura λέει Ιταλία. Καθώς η ώρα του τελικού πλησιάζει, ας θυμηθούμε μερικά πράγματα για την Χημεία του ποδοσφαιρικού εξοπλισμού που θα χρησιμοποιηθούν απόψε το… Read More ›

Η Αφροδίτη συναντά τον Άρη και την Σελήνη στον νυχτερινό ουρανό

(νεώτερη ενημέρωση 13/7/21) Στις 12 και 13 Ιουλίου, χαμηλά στον δυτικό ουρανό, λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα μπορείτε να δείτε την σύζευξη του Άρη με την Αφροδίτη, κάτω από το βλέμμα της Σελήνης και του Βασιλίσκου (Regulus): Παρόλο που τα ουράνια… Read More ›

Η διάσταση φράκταλ ενός κυκλώματος αντιστάσεων

H διάσταση φράκταλ των τριγώνων Sierpinski Σύμφωνα με την ευκλείδεια γεωμετρία λέμε ότι μια ευθεία είναι μονοδιάστατη, ένα επίπεδο είναι δύο διαστάσεων, ενώ ένας κύβος είναι τρισδιάστατος. Επίσης είναι γνωστό πως σύμφωνα με την θεωρία της σχετικότητας ζούμε σε έναν… Read More ›

Σχετικά με την εξωγήινη μικροβιακή ζωή

Υπάρχει πιθανότητα η μεθανογένεση στον Εγκέλαδο (τον δορυφόρο του Κρόνου), να οφείλεται σε μικροβιακούς οργανισμούς; Η αποστολή της NASA Cassini αποκάλυψε την ύπαρξη ωκεανών και υδροθερμικής δραστηριότητας κάτω από την παγωμένη επιφάνεια του δορυφόρου του Κρόνου, Εγκέλαδου. Γνωρίζουμε ότι στα… Read More ›

H ακριβέστερη μέτρηση του χρόνου ζωής των νετρονίων

Tα νετρόνια είναι ασταθή σωματίδια όταν βρίσκονται έξω από τον πυρήνα των ατόμων. Όταν ένα νετρόνιο διασπάται, μεταπίπτει σε πρωτόνιο εκπέμποντας ένα ηλεκτρόνιο και ένα αντι-νετρίνο: Ο ακριβής προσδιορισμός του χρόνου ζωής των νετρονίων είναι μια από τις δυσκολότερες μετρήσεις… Read More ›

Τι είναι το φωτόνιο;

Μπορεί το στοιχειώδες σωματίδιο του φωτός να είναι τόσο συνηθισμένο, κρύβει όμως και πολλές εκπλήξεις. Αυτό που οι φυσικοί αποκαλούν φωτόνια, είναι αυτό που σε απλή γλώσσα ονομάζουμε φως. Ως κβάντα φωτός, τα φωτόνια είναι τα μικρότερα δυνατά πακέτα ηλεκτρομαγνητικής… Read More ›

Όμορφα ριζικά

Ισχύει ή όχι η παραπάνω εξίσωση; Όχι μόνο ισχύει αλλά μπορούμε να κατασκευάσουμε μια άπειρη ακολουθία τέτοιων σχέσεων. Πώς γίνεται αυτό; Ψάχνουμε θετικούς ακέραιους αριθμούς A>1, B και C, τέτοιους ώστε: και ο μέγιστος κοινός διαιρέτης των Β και C… Read More ›

Μια πρόταση υπερπαραγωγής αντινετρονίων και υπερονίων

Τα αντινετρόνια και τα υπερόνια είναι δύσκολο να παραχθούν και να μελετηθούν, αλλά οι ερευνητές προτείνουν μια νέα μέθοδο παραγωγής αυτών των σωματιδίων χρησιμοποιώντας τους υπάρχοντες επιταχυντές. Για να μελετήσουν σωματίδια που δεν υπάρχουν ελεύθερα στη φύση, οι φυσικοί πρέπει… Read More ›

Υδροστατική πίεση και ελεύθερη πτώση

Είναι γνωστό ότι η υδροστατική πίεση (Ρυδρ=ρgh) έχει νόημα μόνο εφόσον το υγρό βρίσκεται μέσα σε πεδίο βαρύτητας. Αυτό μπορεί να αποδειχθεί με ένα απλό και καλοκαιρινό πείραμα. Αντί να πειραματιστούμε στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό όπου επικρατούν συνθήκες έλλειψης βαρύτητας… Read More ›

Συνεχίζονται οι προσπάθειες για την διάσωση του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble

  (νεώτερη ενημέρωση) Ξανά σε λειτουργία το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble Οι αστρονόμοι μπορούν να ξεφυσήσουν με ανακούφιση: έπειτα από ένα μήνα πυρετώδους προσπάθειας, η NASA κατάφερε να επαναφέρει σε λειτουργία το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble. Το τροχιακό παρατηρητήριο, που φέτος συμπληρώνει… Read More ›

Τα ίχνη εξωγήινων πολιτισμών που αντλούν ενέργεια από μαύρες τρύπες

1. Γιατί ανθρώπινος πολιτισμός ανήκει στην κατηγορία μηδέν; Ο μόνος γνωστός προηγμένος πολιτισμός στο σύμπαν είναι ο δικός μας. Όμως, πόσο προηγμένος είναι ο γήινος πολιτισμός; Σύμφωνα με την κατάταξη που προτάθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1960 από τον… Read More ›

Ένας λευκός νάνος στην κόψη του ξυραφιού

 Οι λευκοί νάνοι είναι νεκρά αστέρια που έχουν καταναλώσει τα πυρηνικά τους καύσιμα, αλλά δεν καταρρέουν βαρυτικά εξαιτίας της πίεσης που ασκεί το σχετικιστικά εκφυλισμένο αέριο των ηλεκτρονίων τους. Επιπλέον όσο μεγαλύτερη είναι η μάζα τους τόσο μικρότερη είναι η… Read More ›

Εντυπωσιακοί τρόποι αναζήτησης σκοτεινής ύλης

Η σκοτεινή ύλη παραμένει ένα από τα άλυτα μυστήρια της σύγχρονης φυσικής. Στο βίντεο που ακολουθεί ο Dr Don Lincoln από το Fermilab μας εξηγεί δύο πρωτότυπες μεθόδους με τις οποίες οι επιστήμονες του Fermilab αναζητούν κάποια είδη σκοτεινής ύλης… Read More ›

Κβαντικοί Υπολογιστές και Κβαντική Φυσική

Οι κβαντικοί υπολογιστές δεν είναι η επόμενη γενιά υπερυπολογιστών – είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Για να συζητήσουμε τις πιθανές εφαρμογές τους, πρέπει να κατανοήσουμε τη θεμελιώδη φυσική που καθορίζει την θεωρία της κβαντικής πληροφορικής: Διαβάστε το άρθρο του Scott Aaronson… Read More ›

Μια νέα πηγή βαρυτικών κυμάτων: Διπλό σύστημα αστέρα νετρονίων-μαύρης τρύπας

Οι ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων LIGO και Virgo παρατήρησαν για πρώτη φορά βαρυτικά κύματα που προκλήθηκαν από την συγχώνευση αστέρα νετρονίων με μαύρη τρύπα (Υπενθυμίζεται ότι εκτός από τα συνηθισμένα βαρυτικά κύματα που προκαλούνται από συγχώνευση μαύρων τρυπών, είχαν ήδη παρατηρηθεί… Read More ›

Βίντεο: το κινεζικό διαστημικό όχημα Zhurong στην επιφάνεια του Άρη

Στις 27 Ιουνίου 2021, δόθηκε στη δημοσιότητα ένα βίντεο του διαστημικού οχήματος Zhurong στον πλανήτη Άρη με ήχο. Το Zhurong προσεδαφίστηκε στις 14 Μαΐου 2021, στην περιοχή Utopia Planitia στο πλαίσιο της αποστολής Tianwen-1. Το βίντεο που ακολουθεί τραβήχτηκε από… Read More ›

Διαβάστε Euler. Είναι ο δάσκαλος όλων μας

Αναμφίβολα, ο Leonhard Euler (1707–1783) συγκαταλέγεται ανάμεσα στους μεγαλύτερους μαθηματικούς της ιστορίας. Μέσα σε έξι δεκαετίες ασύγκριτης παραγωγικότητας, και παρά τα προβλήματα όρασής του που επιδεινώνονταν συνεχώς, καθόρισε την πορεία των μαθηματικών για όλο τον δέκατο όγδοο αιώνα αλλά και… Read More ›

Οι λευκοί νάνοι και το όριο Τσαντρασεκάρ

Ένα ταξίδι στο εσωτερικό των άστρων Πάνω στο πλοίο, την ώρα που η Βομβάη έσβηνε στον ορίζοντα ο δεκαενιάχρονος Τσαντρασεκάρ σκεφτόταν την θεωρία του Φάουλερ για τους λευκούς νάνους, αλλά θυμόταν και την Λαλίτα, τη νεαρή σύντροφό του που άφηνε… Read More ›

Πλησιάζει ο μεγαλύτερος όλων των κομητών

Είναι καλό να θυμόμαστε πόσα λίγα γνωρίζουμε για το εξωτερικό ηλιακό σύστημα. Οι αστρονόμοι άρχισαν να το παρατηρούν μόνο τα τελευταία 100 χρόνια, και λαμβάνοντας υπόψιν τις δυσκολίες αυτών των παρατηρήσεων, υπάρχουν ακόμα πολλά πράγματα που δεν γνωρίζουμε. Για παράδειγμα,… Read More ›

Αναζητώντας το φως των πρώτων άστρων

Μελετώντας εκ νέου έξι από τους πιο απομακρυσμένους γνωστούς γαλαξίες οι αστρονόμοι εντόπισαν την στιγμή που σχηματίστηκαν τα πρώτα άστρα και άρχισαν να εκπέμπουν φως – το πρώτο φως στο Σύμπαν, γνωστό ως «κοσμική αυγή». Κι αυτό συνέβη μεταξύ 250 και… Read More ›

Τα βαρυτικά κύματα επιβεβαιώνουν τον 2ο νόμο των μαύρων τρυπών του Hawking

O Kip Thorne (βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2017) στο βιβλίο του ‘Μαύρες τρύπες και στρεβλώσεις του χρόνου‘ περιγράφει μια μοναδική στιγμή έμπνευσης του Sthephen Hawking ως εξής: «Ήταν ένα βράδυ του Νοεμβρίου του 1979. Ο Stephen Hawking ετοιμαζόταν να ξαπλώσει, όταν… Read More ›

Η παρατήρηση της Γης από πιθανούς εξωγήινους πολιτισμούς

Οι περισσότεροι εξωπλανήτες που ανακαλύφθηκαν μέχρι σήμερα βρέθηκαν με παρατηρήσεις διέλευσης. Αυτού του είδους οι παρατηρήσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνον όταν, το επίπεδο της τροχιάς του εξωπλανήτη είναι τέτοιο ώστε ο εξωπλανήτης να παρεμβάλλεται περιοδικά ανάμεσα στη Γη και το άστρο… Read More ›

H ακτινοβολία Hawking από την εξάτμιση αρχέγονων μαύρων τρυπών

Η ακτινοβολία Hawking ονομάζεται η ακτινοβολία που εκπέμπει μια μαύρη τρύπα. Ο Stephen Hawking συνδυάζοντας γενική σχετικότητα, κβαντομηχανική και θερμοδυναμική, απέδειξε την εξίσωση της θερμοκρασίας μιας μαύρης τρύπας: (μια «απόδειξη» της εξίσωσης περιγράφεται ΕΔΩ: Η θερμοκρασία Hawking, η αρχή της… Read More ›

Tα θέματα Φυσικής 2021

Κατεβάστε τα θέματα των πανελλαδικών εξετάσεων 2021 στο μάθημα της Φυσικής σε μορφή PDF πατώντας: ΕΔΩ. Ακολουθούν τηλεγραφικές ενδεικτικές απαντήσεις: Γ1. V=12Volt, Iεν=√2 Α Γ2. P=96ημ2(100πt) (S.I.) και P1=96Watt Γ3. F=mα→α=1m/s2  , Rολ=RΚΛ+ R1R2/(R1+R2)=4Ω, υ=σταθ→F=FL→….. B=1T Γ4. Δx=½αΔt12 +υΔt2 =8m και… Read More ›

Επιβεβαιώνεται η ύπαρξη ενός γαλαξία χωρίς σκοτεινή ύλη

Πριν από τρία χρόνια, μια ομάδα αστρονόμων με επικεφαλής τον Pieter van Dokkum του Πανεπιστημίου Yale εξέπληξε την επιστημονική κοινότητα με την ανακάλυψη του γαλαξία NGC1052-DF2 που δεν περιείχε σκοτεινή ύλη. Για τον ασυνήθιστο αυτόν γαλαξία υπολογίστηκε ότι απέχει 65… Read More ›

Οι Έννοιες της Φυσικής και η διδασκαλία τους

Ο Ανδρέας Ιωάννου Κασσέτας (1944-2015) σπούδασε φυσική σε προπτυχιακό επίπεδο στο πανεπιστήμιο της Αθήνας και σε μεταπτυχιακό στο Παρίσι ενώ δίδαξε για πολλά χρόνια στην Ιδιωτική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση αλλά και σε σεμινάρια επιμόρφωσης καθηγητών, έχοντας παράλληλα έντονη κοινωνική πολιτική και… Read More ›

Ανίχνευση κορωνοϊού από τις ταλαντώσεις φύλλων γραφενίου

Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Ιλινόι στο Σικάγο (UIC) χρησιμοποίησαν με επιτυχία γραφένιο, ένα από τα πιο ισχυρά και λεπτά υλικά στον κόσμο, για την ανίχνευση του SARS-CoV-2 στο εργαστήριο. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η ανακάλυψη θα μπορούσε να είναι μια σημαντική… Read More ›

Ποιός έσβησε τα φώτα στον Μπετελγκέζ;

O Μπετελγκέζ (Betelgeuse) ή εξελληνισμένα Βετελγόζης είναι το ένατο λαμπρότερο άστρο στον ουρανό και βρίσκεται σε απόσταση περίπου 724 ετών φωτός. O Μπετελγκέζ έχει χαρακτηριστεί ως ερυθρός υπεργίγαντας και είναι ένας από τους μεγαλύτερους και λαμπρότερους αστέρες του ουρανού. Η διάμετρός του είναι τόσο μεγάλη που αν… Read More ›

Η συνάρτηση Lambert W και το 2ο θέμα των Μαθηματικών

Σήμερα οι μαθητές της θετικής κατεύθυνσης των γενικών λυκείων εξετάστηκαν στα μαθηματικά. Όσοι ενδιαφέρονται για το σύνολο των θεμάτων θα τα βρούν ΕΔΩ: http://www.mathematica.gr. Δείτε τις ενδεικτικές απαντήσεις τις Κεντρικής Επιτροπής Εξετάσεωνι ΕΔΩ. Στη συνέχεια θα ασχοληθούμε εντελώς ‘φιλολογικά’ με… Read More ›

Είναι επίπεδη η Σελήνη;

Τι είναι τελικά η Σελήνη; δίσκος ή σφαίρα; Για να απαντηθεί το ερώτημα αυτό δεν χρειάζεται να ταξιδέψουμε στη Σελήνη. Μπορούμε να προσδιορίσουμε τις διαφορές που θα βλέπαμε παρατηρώντας την Σελήνη, εφόσον το σχήμα της ήταν δίσκος και όχι σφαίρα,… Read More ›

O κύκλος που σχηματίζουν οι ταχύτητες ενός πλανήτη

Έστω ένας πλανήτης που κινείται σε κυκλική τροχιά γύρω από τον ήλιο. Βέβαια, στην πραγματικότητα ο πλανήτης και ο ήλιος περιφέρονται γύρω από το κοινό κέντρο μάζας τους, αλλά αυτό μπορούμε να το παρακάμψουμε θεωρώντας την ανηγμένη μάζα του συστήματος… Read More ›

Ένας υπερ-επιταχυντής σωματιδίων στην Σελήνη

Γιατί κάποιοι φυσικοί δεν απορρίπτουν την συζήτηση για την κατασκευή ενός επιταχυντή σωματιδίων στην Σελήνη; Γιατί στην Σελήνη επικρατούν πολλές από τις συνθήκες που απαιτούνται για πειράματα σύγκρουσης σωματιδίων. Τέτοιες είναι οι εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες – απαραίτητες για την λειτουργία… Read More ›

Το μυστηριώδες άστρο «What Is This» στο κέντρο του Γαλαξία μας

Όταν οι αστρονόμοι ανακαλύπτουν μεταβλητής λαμπρότητας άστρα που δεν ανήκουν σε καθιερωμένες κατηγορίες, τα αποκαλούν αντικείμενα «What Is This» ή «WIT». Το πλήρες όνομα μιας πρόσφατης ανακάλυψης είναι VVV-WIT-08 (το πρόθεμα VVV από το τηλεσκόπιο VISTA που το παρατήρησε –… Read More ›

Νέες φωτογραφίες του Zhurong από την επιφάνεια του Άρη

Η Κίνα παρουσίασε τις νέες φωτογραφίες της αποστολής Tianwen-1 με το διαστημικό όχημα Zhurong στην επιφάνεια του Άρη. Η δημοσίευση αυτών των φωτογραφιών σηματοδοτεί την πλήρη επιτυχία της πρώτης κινεζικής αποστολής εξερεύνησης του Άρη. πηγή: https://twitter.com/

Τα θέματα των πανελληνίων εξετάσεων που ακυρώθηκαν

Υπήρξε μία και μοναδική περίπτωση στην ιστορία των πανελληνίων εξετάσεων για τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα στην οποία οι μαθητές έγραψαν δύο φορές σε διάστημα λίγων ημερών το ίδιο μάθημα. Το μεσημέρι της 13ης Ιουνίου του 1979 οι μαθητές όλης της… Read More ›

To LHCb μέτρησε την πιο μικρή διαφορά μαζών μεταξύ σωματιδίων

Η ερευνητική ομάδα του LHCb (το b από το beauty) κατάφερε να μετρήσει μια ελάχιστη διαφορά μάζας μεταξύ δύο σωματιδίων, ίση με 0,00000000000000000000000000000000000001 γραμμάρια – ή συντομογραφικά 10-38g (ή 6,4×10-6 eV). Το αποτέλεσμα αποτελεί ορόσημο στην μελέτη του τρόπου με τον… Read More ›

Που βρίσκεται το διαστημικό όχημα Perseverance;

Η NASA δημιούργησε έναν διαδραστικό χάρτη που μας δείχνει κάθε στιγμή την θέση του διαστημικού οχήματος Perseverance της NASA στον κρατήρα Jezero. Στον χάρτη φαίνεται η διαδρομή του οχήματος από την ημέρα της προσγείωσής του στην επιφάνεια του Άρη στις… Read More ›

Έκλειψη ηλίου στις 10 Ιουνίου

(νεώτερη ενημέρωση) παρακολουθείστε την έκλειψη ΕΔΩ: ==================================== Την Πέμπτη 10 Ιουνίου, θα πραγματοποιηθεί μια δακτυλιοειδής μερική έκλειψη ηλίου η οποία θα είναι εν μέρει μόνο ορατή από την Ευρώπη, αλλά μη ορατή στην Ελλάδα. Τέτοιου είδους έκλειψη συμβαίνει όταν η… Read More ›

H γοητευτική διάσπαση του μποζονίου Higgs

Το κλειδί για την κατανόηση του μποζονίου Higgs και ο ρόλος του στο Καθιερωμένο Πρότυπο είναι η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο αλληλεπιδρά με σωματίδια της ύλης, τα κουάρκ και τα λεπτόνια. Υπάρχουν τρεις γενιές σωματιδίων ύλης, από την… Read More ›

Το διαστημικό σκάφος Juno συναντά τον Γανυμήδη

(νεώτερη ενημέρωση) Μετά από 20 χρόνια ένα διαστημικό σκάφος θα προσεγγίσει τον τεράστιο δορυφόρο του Δία, Γανυμήδη. Σήμερα Δευτέρα 7 Ιουνίου 2021, το διαστημικό σκάφος Juno (Ήρα) της NASA θα πλησιάσει σε απόσταση 1.038 χιλιομέτρων από την επιφάνεια του δορυφόρου… Read More ›

Μια προσέγγιση του μήκους κύματος της ακτινοβολίας Hawking

Ο Hawking συνδυάζοντας την γενική σχετικότητα, την κβαντομηχανική και την θερμοδυναμική απέδειξε ότι μια μαύρη τρύπα εκπέμπει προς όλες τις κατευθύνσεις ένα είδος θερμικής ακτινοβολίας, την επονομαζόμενη ακτινοβολία Hawking. Αυτή η ακτινοβολία έχει το φάσμα ενός μέλανος σώματος του οποίου… Read More ›

Η Τεχνητή Νοημοσύνη ανακαλύπτει νέα Φυσική

Η αρχή διατήρησης της ενέργειας είναι μια βασική αρχή της φυσικής, η παραβίαση της οποίας συνήθως συνεπάγεται νέα φυσική. Στην πρόσφατα δημοσιευμένη εργασία με τίτλο «Machine-Learning Non-Conservative Dynamics for New-Physics Detection» παρουσιάζεται μια μέθοδος μηχανικής μάθησης που χρησιμοποιείται για την… Read More ›

Μια νέα διάσταση στο σύμπαν που βλέπουν μόνο οι σκοτεινές δυνάμεις

… και η σκοτεινή ύλη Παρότι τo 25% του σύμπαντος συνίσταται από σκοτεινή ύλη γνωρίζουμε ελάχιστα πράγματα σχετικά με αυτή. Είναι αόρατη στα τηλεσκόπια γιατί δεν απορροφά ούτε εκπέμπει ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία. Ξέρουμε ότι υπάρχει, αφού αλληλεπιδρά βαρυτικά με την συνηθισμένη… Read More ›

Καλαμαράκια στο διάστημα

Περισσότερα από 128 μωρά καλαμάρια και 5.000 μικροσκοπικά ζώα εκτοξεύονται στο διάστημα προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό με τον πύραυλο Falcon 9 της Space X. Το καλαμάρι έχει παρόμοιο ανοσοποιητικό σύστημα με αυτό των ανθρώπων. Σύμφωνα με τη NASA η… Read More ›

Ο Στίβεν Χόκινγκ ως κωπηλάτης

(…) Για μένα ο Στίβεν Χόκινγκ ήταν ένας ξεχωριστός άνθρωπος που μ’ έκανε να δω από άλλη προοπτική τι σημαίνει πραγματική δοκιμασία, που κάθε μέρα, κάθε ώρα, κάθε λεπτό, ήταν υποχρεωμένος να παλεύει μ’ έναν τρόπο εντελώς άγνωστο σ’ εμένα,… Read More ›

Πού μηδενίζεται το μαγνητικό πεδίο των ρευματοφόρων αγωγών;

Τρεις ευθύγραμμοι παράλληλοι αγωγοί απείρου μήκους διαρρέονται από ομόρροπα ρεύματα ίδιας έντασης Ι. Οι αγωγοί βρίσκονται στις θέσεις x=-1, x=+2, και x=+3 του άξονα χ. Ψάχνουμε να βρούμε σε ποιά σημεία μηδενίζεται η ένταση του μαγνητικού πεδίου που δημιουργούν οι… Read More ›

Συνοπτικό Αστροημερολόγιο Ιουνίου

1η Ιουνίου: Σελήνη και Δίας κοντά, 12 Ιουνίου: λεπτός μηνίσκος Σελήνης και Αφροδίτη κοντά, 13 Ιουνίου μηνίσκος Σελήνης και Άρης κοντά, 28 Ιουνίου: Σελήνη ανάμεσα σε Δία και Κρόνο … … και στον πίνακα που ακολουθεί βλέπουμε τις εμφανίσεις του… Read More ›

Η λίστα όλων όσων βραβεύθηκαν με Νόμπελ Φυσικής

Ο φυσικός που βραβεύθηκε με το πρώτο Νόμπελ στη Φυσική ήταν ο Wilhelm Röntgen το 1901 για την ανακάλυψη των ακτίνων Χ. Με το τελευταίο Νόμπελ Φυσικής (2020) βραβεύθηκαν οι Roger Penrose (1/2), Reinhard Genzel (1/4) και Andrea Ghez(1/4) για… Read More ›

Συννεφιάζει και στον πλανήτη Άρη

Στην πρώτη εικόνα βλέπουμε στιγμιότυπα από τον συννεφιασμένο ουρανό πάνω από το όρος Sharp στον Άρη που λήφθηκαν στις 19 Μαρτίου 2021 από το διαστημικό όχημα Curiosity (και όχι από το Perseverance): Η επόμενη εικόνα δείχνει τα σύννεφα μετά το… Read More ›

Aπό την ραδιενέργεια των ωκεανών στην πρόβλεψη των τσουνάμι

Η βραχυπρόθεσμη πρόβλεψη των σεισμών συνεχίζει ακόμα και σήμερα να είναι από τα δυσκολότερα επιστημονικά προβλήματα. Κάποιοι πετάνε λευκή πετσέτα θεωρώντας ότι η φυσική που περιγράφει τον ανομοιογενή φλοιό της Γης και τους σεισμούς είναι μη γραμμική. Αφού λοιπόν τα… Read More ›

Ένα νέο πανόραμα του γαλαξιακού μας κέντρου

Το εντυπωσιακό νέο πανόραμα του κέντρου του Γαλαξία μας όπως προέκυψε από τον συνδυασμό πολλών παρατηρήσεων του διαστημικού τηλεσκοπίου ακτίνων Χ Chandra. Τα χρώματα πορτοκαλί, πράσινο, μπλε και μοβ αντιστοιχούν σε διαφορετικές συχνότητες ακτίνων Χ και συνδυάζονται με τα χρώματα… Read More ›

Η συμμετρία διασώζει την φυσική διαίσθηση

Ο κυκλικός αγωγός με τους δυο ίσους αντιστάτες σε κάθε ημικύκλιο είναι ομόκεντρος με σωληνοειδές απείρου μήκους. Συνδέουμε δυο πανομοιότυπα βολτόμετρα στα σημεία Α και Β, παράλληλα με τους αντιστάτες όπως φαίνεται στο παραπάνω σχήμα. Αν μεταβάλλουμε το ρεύμα που… Read More ›

Νέα αποτελέσματα σχετικά με την δομή και εξέλιξη του σύμπαντος

Δημοσιεύθηκαν τα νέα αποτελέσματα από την ερευνητική ομάδα Dark Energy Survey (DES) που χρησιμοποιούν το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα δείγμα γαλαξιών σε ένα τεράστιο τμήμα του ουρανού, με σκοπό τον προσδιορισμό της σύνθεσης και της εξέλιξης του σύμπαντος. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν… Read More ›

Βίντεο: αποκωδικοποιώντας τις μαύρες τρύπες

Η μελέτη των μαύρων τρυπών, των σκοτεινότερων αντικειμένων του σύμπαντος, είναι σαν ένας αγώνας επίλυσης ενός παζλ αόρατων κομματιών. Οι μαύρες τρύπες κρύβονται πίσω από μια επιφάνεια που ονομάζεται Ορίζοντας των Γεγονότων. Δεν υπάρχει δρόμος επιστροφής για οποιοδήποτε αντικείμενο διασχίσει… Read More ›

Αβεβαιότητες σχετικά με τα πρώτα άστρα

Τα άστρα ανακυκλώνουν την ύλη. Η ύλη που χρησιμοποιείται από μια γενιά άστρων και στη συνέχεια απορρίπτεται, παραλαμβάνεται και επαναχρησιμοποιείται από την επόμενη. Αλλά αυτή η επαναλαμβανόμενη διαδικασία δεν μπορεί να εξηγήσει τις μη αναμενόμενες υψηλές συγκεντρώσεις ασβεστίου στα αρχέγονα… Read More ›

Το τηλεσκόπιο James Webb θα ‘βλέπει’ το τεχνητό φως εξωγήινων πολιτισμών;

Tο διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA θα είναι το πιο ισχυρό διαστημικό τηλεσκόπιο που θα έχουν στην διάθεσή τους οι αστρονόμοι. Θα εκτοξευτεί στο διάστημα τον προσεχή Οκτώβριο. Στόχος του τηλεσκοπίου θα είναι και ο εντοπισμός κατοικήσιμων εξωπλανητών παρόμοιων… Read More ›

O μαθηματικός Στέφανος Αρετάκης εξηγεί το βραβευμένο θεώρημά του για τις Μαύρες Τρύπες

(νεώτερη ενημέρωση) O Στέφανος Αρετάκης, επίκουρος Καθηγητής στα Θεωρητικά Μαθηματικά στο University of Toronto, πριν από λίγες μέρες βραβεύτηκε από το Ίδρυμα Μποδοσάκη για το έργο του στον κλάδο των Καθαρών Μαθηματικών και την επιρροή του στην περιοχή της Θεωρίας… Read More ›

Χόκινγκ Χόκινγκ: Η πώληση μιας επιστημονικής διασημότητας

Στις αρχές του 2018, λίγο πριν από το θάνατο του Στίβεν Χόκινγκ, το βρετανικό ταμπλόιντ Daily Mail ‘αποκάλυπτε’ μια συνομωσία με τίτλο ‘Has Stephen Hawking Been Replaced with a ‘Puppet‘. Υποστήριζε ότι ο Χόκινγκ είχε πεθάνει το 1980 και ότι… Read More ›

Φωτογράφιση ατόμων με την υψηλότερη δυνατή ανάλυση

Το 2018, οι ερευνητές του Cornell κατασκεύασαν έναν ανιχνευτή ο οποίος, σε συνδυασμό με μια διαδικασία που ονομάζεται πτυχογραφία, έκανε παγκόσμιο ρεκόρ τριπλασιάζοντας την ανάλυση ενός υπερσύγχρονου μικροσκοπίου ηλεκτρονίων. Παρά την επιτυχία της αυτή η μέθοδος είχε μια αδυναμία. Δούλευε… Read More ›

Πίδακες μαύρων τρυπών: ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια του σύμπαντος

Στην καρδιά κάθε γαλαξία βρίσκεται μια τεραστίου μεγέθους μαύρη τρύπα. Αυτές οι μαύρες τρύπες, οι μάζες των οποίων είναι εκατομμύρια έως δισεκατομμύρια φορές η μάζα του ήλιου μας, τροφοδοτούν τις πιο ενεργητικές διαδικασίες του σύμπαντος, τους αστροφυσικούς πίδακες που συνίστανται… Read More ›

Μια εντυπωσιακή φωτογραφία του Curiosity από το διάστημα

Eκτός από τα διαστημικά οχήματα – το Perseverance της NASA και το κινεζικό Zhurong – που προσγειώθηκαν πρόσφατα στον πλανήτη Άρη υπάρχει και το διαστημικό ρόβερ Curiosity το οποίο αντέχει ακόμα στις αντίξοες συνθήκες του κόκκινου πλανήτη. Το Curiosity βρίσκεται… Read More ›

Από τους νόμους του Νεύτωνα στο κραχ του 1929 και τις μαύρες τρύπες

Ένας από τους αναπάντεχους λόγους αναζωπύρωσης της έρευνας σχετικά με την βαρύτητα ήταν ο Αμερικανός χρηματιστής Roger Babson (1875–1967). Ο Babson σπούδασε μηχανικός στο ΜΙΤ, αλλά στράφηκε προς την χρηματαγορά στα χρόνια της δόξας της στην δεκαετία του 1920. Ίδρυσε… Read More ›

Ποιό είναι το βαρύτερο νετρίνο;

Η ερώτηση φαίνεται απλοϊκή, αλλά οι φυσικοί δεν γνωρίζουν ακόμη την απάντηση. Ελπίζουν στις μετρήσεις των νέων πειραμάτων. Τα νετρίνα είναι εξαιρετικά άφθονα στο σύμπαν μας. Σπάνια αλληλεπιδρούν με την ύλη και είναι τουλάχιστον 500.000 φορές ελαφρύτερα από τα ηλεκτρόνια…. Read More ›

Μια ακολουθία αριθμών με ένα τραγικό λάθος

Ο γκουρού των αριθμητικών ακολουθιών Neil Sloane, τα βρήκε σκούρα σε μια από τις ερωτήσεις ενός τεστ ευφυΐας. Το ζητούμενο ήταν να βρεθεί ο αριθμός που έλειπε στην ακολουθία των παρακάτω αριθμών: Μη μπορώντας να βρεί την λύση … κοίταξε… Read More ›

Τι γράφει ο Αϊνστάιν στην επιστολή του αξίας 700.000 δολαρίων

(νεώτερη ενημέρωση: Η σπανιότητα της επιστολής οδήγησε σε πόλεμο προσφορών κατά τη δημοπρασία ανάμεσα σε πέντε υποψήφιους αγοραστές, οι οποίοι περιορίστηκαν σε δύο όταν η τιμή ξεπέρασε τα 700.000 δολάρια. Ο νικητής της δημοπρασίας και αγοραστής της επιστολής παρέμεινε ανώνυμος)… Read More ›

Η πολυδιάστατη απλότητα της Φυσικής

Συνήθως η ανάλυση των φυσικών φαινομένων γίνεται όλο και πιο περίπλοκη καθώς αυξάνονται οι διαστάσεις του χώρου στον οποίο εξελίσσονται αυτά. Για παράδειγμα, η μελέτη της πλάγιας κρούσης μεταξύ δυο σωμάτων που πραγματοποιείται σε δυο διαστάσεις είναι δυσκολότερη σε σχέση… Read More ›

Η «Επιμονή» απλώνει το ρομποτικό χέρι της στην επιφάνεια του Άρη

Το διαστημικό σκάφος Perseverance (Επιμονή) χρησιμοποίησε την κάμερα WATSON (Wide Angle Topographic Sensor for Operations and eNgineering) που βρίσκεται στο άκρο του ρομποτικού χεριού της, ως τμήμα του όργανου SHERLOC (Scanning Habitable Environments with Raman and Luminescence for Organics and… Read More ›

Σουπερνόβα από το πολύ υδρογόνο

Τα δεδομένα από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble δείχνουν ότι ένα σχετικά ψυχρό και διογκωμένο άστρο, πλούσιο σε υδρογόνο, τελείωσε τη ζωή του ως σουπερνόβα χωρίς υδρογόνο. Μέχρι τώρα, εθεωρείτο πως τα σουπερνόβα χωρίς υδρογόνο προέρχονται μόνο από εξαιρετικά θερμά και… Read More ›

4 λεπτά και 33 δευτερόλεπτα

Στο βίντεο που ακολουθεί ακούγεται η σύνθεση του John Cage με τίτλο 4′ 33″: Γιατί η παραπάνω «σύνθεση» έχει διάρκεια 4 λεπτά και 33 δευτερόλεπτα; Γιατί είναι εμπνευσμένη από την θερμοκρασία του απόλυτου μηδενός στην κλίμακα Kelvin (–273 oC): 4… Read More ›

Ξενοδοχείο «Το άπειρον»

Την ιστορία του ξενοδοχείου «Το άπειρον» επινόησε ο σπουδαίος Γερμανός μαθηματικός David Hilbert. Ως άνθρωπος ο Hilbert ήταν επιεικώς ιδιόρρυθμος. Γύρω από το πρόσωπό του είχε αναπτυχθεί μια ολόκληρη ανεκδοτολογική παράδοση. Μια από τις πολλές ιστορίες που λέγονται γι’ αυτόν… Read More ›

Η διδακτορική διατριβή του Χάιζενμπεργκ

Τον Μάιο του 1923 ο Βέρνερ Χάιζενμπεργκ επέστρεψε στο Μόναχο από το Γκέττιγκεν, όπου ήταν επισκέπτης φοιτητής, για να ολοκληρώσει το τελευταίο του εξάμηνο γράφοντας τη διδακτορική του διατριβή. Γνωρίζοντας την φήμη του Χάιζενμπεργκ για αμφιλεγόμενες λύσεις σε προβλήματα της… Read More ›

Γιατί τα θερμότερα ρολόγια είναι ακριβέστερα;

Ένα νέο πείραμα δείχνει ότι όσο περισσότερη ενέργεια καταναλώνει ένα ρολόι, τόσο ακριβές γίνεται Όλα τα ρολόγια, από τα ατομικά μέχρι τα κυτταρικά κιρκάδια ρολόγια, καταναλώνουν ενέργεια και απελευθερώνουν θερμότητα. Ένα ρολόι κουζίνας, για παράδειγμα, το κάνει χρησιμοποιώντας την μπαταρία… Read More ›

Η σκοτεινή ενέργεια μέσα από τους δίδυμους υπερκαινοφανείς αστέρες

Είναι γνωστό ότι το σύμπαν διαστέλλεται. Για να προβλέψουμε την μοίρα του πρέπει να βρούμε τι συμβαίνει με τον ρυθμό διαστολής του: μειώνεται; αυξάνεται; ή παραμένει σταθερός; Για να απαντηθεί το ερώτημα αυτό πρέπει να συγκρίνουμε τις ταχύτητες με τις… Read More ›

Συνεχίζονται οι πτήσεις του ελικοπτέρου της NASA στον Άρη

Το ελικόπτερο Ingenuity της NASA ολοκλήρωσε την πέμπτη πτήση του στον Κόκκινο Πλανήτη φτάνοντας σε ύψος ρεκόρ 10 μέτρων. Mετακινήθηκε 129 μέτρα από το σημείο της απογείωσής του, παίρνοντας από ψηλά φωτογραφίες υψηλής ανάλυσης, ενώ η διάρκεια της πτήσης ήταν… Read More ›

Η κατσίκα που βόσκει σε κυκλικό λιβάδι

Έστω ένα περιφραγμένο κυκλικό λιβάδι με εμβαδόν ενός στρέμματος. Mια κατσίκα δεμένη με σχοινί στον φράχτη βόσκει το γρασίδι του λιβαδιού. Ποιο πρέπει να είναι το μήκος του σχοινιού έτσι ώστε η κατσίκα να έχει πρόσβαση στο μισό στρέμμα του… Read More ›

Βαρυτικά κύματα από την συγχώνευση νάνων γαλαξιών

Όταν δυο μαύρες τρύπες συγκρουστούν, εκπέμπονται πανίσχυρα βαρυτικά κύματα. Μια τέτοια κολοσσιαία σύγκρουση τραντάζει τον χώρο προκαλώντας μια διαταραχή η οποία εξαπλώνεται στο σύμπαν με την ταχύτητα του φωτός. Όμως τα βαρυτικά κύματα δεν είναι τόσο «ειρηνικά» όσο τα ηλεκτρομαγνητικά… Read More ›

Πόσο μεγάλα είναι τα σωματίδια άλφα;

Το μέγεθος των σωματιδίων α (πυρήνες ατόμων ηλίου) προσδιορίστηκε με εξαιρετική ακρίβεια χρησιμοποιώντας εξωτικά άτομα ηλίου, όπου ένα ηλεκτρόνιο του ατόμου του ηλίου αντικαθίσταται με τον βαρύτερο ξάδελφό του, ένα μιόνιο. Το ήλιο-4 (He) είναι το δεύτερο πιο άφθονο στοιχείο… Read More ›

Η αιώρηση της Επινοητικότητας στον Άρη

Οι πτήσεις στον πλανήτη Άρη της Επινοητικότητας (Ingenuity), του μικρού ελικοπτέρου της NASA που εντυπωσιάζει μικρούς και μεγάλους μέσα στην ανία της καραντίνας, βασίζονται – όπως το κάθε τι στο σύμπαν μας – στους νόμους της Φυσικής. Μια πτήση στον… Read More ›

Μια οπτική αποδειξη της ανισότητας π^e < e^π

Σε ένα από τα πιο σύντομα άρθρα μαθηματικών (ΕΔΩ) αποδεικνύεται με έναν οπτικό τρόπο ότι ως εξής: Aπό το παραπάνω σχήμα συγκρίνοντας εμβαδά προκύπτει ότι: Μια άλλη επίσης οπτική απόδειξη είναι η εξής: Από το παραπάνω σχήμα προκύπτει ότι: ή… Read More ›