Αστρονόμοι κατάφεραν για πρώτη φορά χρησιμοποιώντας ραδιοτηλεσκόπια να εντοπίσουν εξωπλανήτες – πλανήτες σε άλλα ηλιακά συστήματα. Χρησιμοποιώντας την πιο ισχυρή κεραία του κόσμου – το Low Frequency Array στις Κάτω Χώρες (LOFAR) – ανακάλυψαν τα ραδιοσήματα που εκπέμπουν 19 ερυθροί… Read More ›
PHYSICS
Ήχοι από τον πλανήτη Άρη
Το Perseverance είναι το πρώτο διαστημόπλοιο που καταγράφει ήχους από τον Άρη. Τα δύο μικρόφωνα του διαστημικού οχήματος Perseverance κατέγραψαν σχεδόν πέντε ώρες με ήχους: από ριπές ανέμου στον Άρη, από τους τροχούς, του κινητήρα του οχήματος, τις κινήσεις του… Read More ›
Πώς οι πυρηνικές βόμβες θα σώσουν την Γη
Θάρθει μια μέρα που οι αστρονόμοι θα εντοπίσουν έναν αστεροειδή λίγους μήνες μακριά από το καταστροφικό ραντεβού του με την Γη. Η μόνη μας πιθανότητα επιβίωσης σε μια τέτοια περίπτωση θα είναι να χρησιμοποιήσουμε μια πυρηνική βόμβα για να αποφύγουμε… Read More ›
Η μαθηματική ιδιοφυία του Μπαχ
Όταν κινούμαστε κατά μήκος μιας λωρίδας του Μέμπιους (Möbius) τότε επιστρέφoυμε στο σημείο απ’ όπου ξεκινήσαμε με την δεξιά και αριστερή πλευρά μας ανεστραμμένες. Αν κάνουμε έναν ακόμα γύρο της λωρίδας επιστρέφοντας στο σημείο εκκίνησης το σώμα μας θα πάρει… Read More ›
Ένας ΚΟΣΜΟΣ χωρίς σκοτεινή ύλη(*)
Η αστρονόμος Vera Rubin, η συνεισφορά της οποίας άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε το σύμπαν, είχε δηλώσει το 2005 σε μια συνέντευξή της στο περιοδικό New Scientist: «Αν μπορούσα να διαλέξω, θα προτιμούσα να μάθω ότι πρέπει να… Read More ›
Ένα πορτραίτο με τους μεγαλύτερους αστεροειδείς του ηλιακού μας συστήματος
Χρησιμοποιώντας το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) στη Χιλή, οι αστρονόμοι απεικόνισαν 42 από τα μεγαλύτερα αντικείμενα στη ζώνη των αστεροειδών, που βρίσκονται μεταξύ Άρη και Δία. Ποτέ στο παρελθόν δεν είχαν απεικονιστεί τόσο γρήγορα και… Read More ›
Ένας μετεωρίτης στο κρεβάτι της
Ποιά είναι η πιθανότητα να μας σκοτώσει ένας μετεωρίτης; Η Ruth Hamilton, από το Golden της Βρετανικής Κολομβίας στον Καναδά, στις 3 Οκτωβρίου και ώρα 11:35 μμ ξύπνησε τρομαγμένη από έναν εκρηκτικό θόρυβο και την πτώση ενός αντικειμένου στο κρεβάτι… Read More ›
Αναζητώντας το αόρατο σύμπαν
«Μια φθινοπωρινή μέρα ανέβαινα με σκυμμένο το κεφάλι ένα ανηφορικό μονοπάτι στο δάσος που περιβάλλει το Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας (Centre National de la Recherche Scintifique – CNRS) στο Ζιφ-συρ-Υβέτ για να πάω στο γραφείο μου στο πλάτωμα του Σακλέ…. Read More ›
Μισό Νόμπελ Φυσικής στα μυστηριώδη υαλώδη σπιν
Τρεις επιστήμονες μοιράστηκαν το Νόμπελ Φυσικής 2021 για τις πρωτοποριακές μελέτες τους στην κατανόηση περίπλοκων φυσικών συστημάτων. Το μισό βραβείο μοιράστηκαν οι Syukuro Manabe(1/4) και ο Klaus Hasselmann(1/4) διότι έθεσαν τα θεμέλια της γνώσης μας για το κλίμα της Γης. Μπορείτε να… Read More ›
Μειώθηκε η λευκαύγεια (albedo) της Γης
Το επί τοις εκατό ποσοστό της ηλιακής ακτινοβολίας που ανακλάται από την Γη ονομάζεται λευκαύγεια ή albedo (‘albus’ στα λατινικά σημαίνει ‘λευκό’). Όταν η λευκαύγεια έχει μεγάλη τιμή, η Γη ανακλά περισσότερη ηλιακή ακτινοβολία προς το διάστημα και έτσι είναι… Read More ›
Η χαμηλότερη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα
Οι φυσικοί του Πανεπιστημίου της Βρέμης, στη Γερμανία έφτασαν στην χαμηλότερη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί ποτέ σε εργαστήριο. Το πέτυχαν ως μέρος ενός πειράματος που περιλάμβανε την ελεύθερη πτώση κβαντικού αερίου (συμπύκνωμα Bose-Einstein) και επιβράδυνση της κίνησής του με μαγνητικά… Read More ›
Ένα καταλυτικό βραβείο νόμπελ Χημείας
Οι Benjamin List και David MacMillan βραβεύθηκαν με το Νόμπελ Χημείας 2021 για την ανάπτυξη ενός νέου και ευφυούς εργαλείου για τη δημιουργία μορίων: την οργανοκατάλυση. Πρόκειται για καταλύτες που είναι εύχρηστοι, φθηνοί και αποδοτικοί στην ασύμμετρη κατάλυση με εφαρμογές… Read More ›
Πότε και πώς θα έρθει το οριστικό τέλος του πλανήτη μας;
Τα τελευταία ~4 δισεκατομμύρια χρόνια ήταν μια απίστευτα επιτυχημένη και αδιάλειπτη πορεία για την ζωή στη Γη. Το μέλλον όμως δεν θα είναι τόσο λαμπρό. Η ζωή στη Γη επιβιώνει και ευδοκιμεί για πάνω από 4 δισεκατομμύρια χρόνια, αλλά αυτό… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ Φυσικής στα μοντέλα που προβλέπουν την κλιματική αλλαγή
Τρεις επιστήμονες μοιράζονται Νόμπελ Φυσικής 2021 για τις πρωτοποριακές μελέτες τους στην κατανόηση περίπλοκων φυσικών συστημάτων. Ο Syukuro Manabe(1/4) και ο Klaus Hasselmann(1/4) διότι έθεσαν τα θεμέλια της γνώσης μας για το κλίμα της Γης και στο πώς αυτό επηρεάζεται… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ Χημείας 2021
(νεώτερη ενημέρωση) Τo βραβείο Νομπέλ 2021 στην Χημεία απονεμήθηκε στους Benjamin List και David W.C. MacMillan “για την ανάπτυξη ασύμμετρης οργανοκατάλυσης» Δημιούργησαν ένα νέο και ευφυές εργαλείο για την δημιουργία μορίων, την οργανοκατάλυση, η οποία χρησιμοποιείται στην έρευνα για νέα… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής στην ερμηνεία των αισθήσεων αφής, πίεσης και θερμοκρασίας
Σύμφωνα με την επιτροπή των Νόμπελ οι David Julius και Ardem Patapoutian βραβεύθηκαν με το Νομπέλ Ιατρικής 2021 διότι: «οι ανακαλύψεις τους ξεκλείδωσαν ένα από τα μυστικά της φύσης εξηγώντας τη μοριακή βάση για την αίσθηση της ζέστης, του κρύου, της αφής και… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2021
(νεώτερη ενημέρωση) Τo βραβείο Νομπέλ 2021 στην Φυσική απονεμήθηκε στους Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann και Giorgio Parisi “για τις πρωτοποριακές συνεισφορές τους στην κατανόηση περίπλοκων φυσικών συστημάτων.” Το μισό βραβείο μοιράζονται οι Syukuro Manabe και Klaus Hasselmann «για την φυσική… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής 2021
(νεώτερη ενημέρωση) To βραβείο Νομπέλ 2021 στην Ιατρική μοιράζονται οι David Julius και Ardem Patapoutian ‘για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τους υποδοχείς θερμοκρασίας και αφής’ Σύμφωνα με την ανακοίνωση της επιτροπής των βραβείων οι ανακαλύψεις του Αμερικανού David Julius,… Read More ›
Παραγωγή bitcoins με ηφαιστειακή ενέργεια
… στο Ελ Σαλβαδόρ Στις αρχές Σεπτεμβρίου η κυβέρνηση του Ελ Σαλβαδόρ ανακοίνωσε ότι υιοθετεί ως επίσημο νόμισμα της χώρας το ψηφιακό νόμισμα Βitcoin. Σαν πρώτο βήμα ξόδεψε 225 εκατομμύρια δολάρια για να αυξήσει το δημόσιο απόθεμά του σε 550… Read More ›
Πιθανοί υποψήφιοι για το Νόμπελ Φυσικής 2021
Μέχρι να γίνει η επίσημη ανακοίνωση για το βραβείο Νόμπελ Φυσικής στις 5 Οκτωβρίου, ας δούμε τι λένε οι φετινές προβλέψεις γι αυτό: 1. Ξεκινάμε με τους ‘αιώνιους’ υποψήφιους από το ερευνητικό πεδίο της Κβαντικής Φυσικής: Alain Aspect , John… Read More ›
Ο πλανήτης Ερμής από κοντά
Η κοινή ευρωπαϊκή-ιαπωνική αποστολή BepiColombo φωτογράφισε τον πλανήτη Ερμή την 1η Οκτωβρίου 2021 καθώς το διαστημόπλοιο κινήθηκε κοντά στον πλανήτη για έναν ελιγμό βαρυτικής υποβοήθησης. Η παραπάνω φωτογραφία τραβήχτηκε στις 23:44:12 UTC, όταν το διαστημικό σκάφος απείχε περίπου 2418 χιλιόμετρα… Read More ›
Πώς θα αναζητήσουμε άγνωστες μορφές εξωγήινης ζωής;
Μεγάλο μέρος της αστροβιολογίας επικεντρώνεται στην αναζήτηση εξωγήινων οργανισμών των οποίων η χημεία είναι παρόμοια με τη δική μας – κάτι το οποίο θα μπορούσε κάλλιστα να μην ισχύει. Το προηγούμενο εξάμηνο, στο σεμινάριο των πρωτοετών φοιτητών μου στο Harvard,… Read More ›
Κύκλοτρο εναντίον καρκίνου
Πριν από μερικούς μήνες σύμφωνα με τα μέσα ενημέρωσης ανακοινώθηκε ότι στο Νοσοκομείο «Μεταξά» εγκαταστάθηκε ένας επιταχυντής σωματιδίων – ένα κύκλοτρο που θα συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη καταπολέμηση του καρκίνου. Έτσι, το νοσοκομείο θα είναι σε θέση να παράγει αυτόνομα το απαραίτητο… Read More ›
Το Hubble παρατηρεί τους στροβιλισμούς της μεγάλης ερυθράς κηλίδας του Δία
Παλαιότερα το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble είχε παρατηρήσει την συρρίκνωση της μεγάλης ερυθράς κηλίδας του Δία. Τώρα διαπιστώνει ότι αυξάνεται και η ταχύτητα περιστροφής της. Αναλύοντας τις εικόνες που έλαβε το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble από το 2009 έως το 2020, οι… Read More ›
Ο πλανήτης Ποσειδώνας ως ‘σκοτεινή ύλη’
Η βαρύτητα, από μόνη της, μπορεί να μας αποκαλύψει τα κρυμμένα μυστικά του σύμπαντος. Η ανακάλυψη του Ποσειδώνα πριν από 175 χρόνια έγινε έμμεσα, από την επίδραση της βαρύτητάς του στην γειτονιά του – όπως ακριβώς επιβεβαιώνεται και η ύπαρξη… Read More ›
Ερωτευμένος Σρέντινγκερ
Όταν ο Erwin Schrödinger επέστρεφε από τις καλοκαιρινές του διακοπές για το χειμερινό εξάμηνο του ακαδημαϊκού έτους 1925/26, δεν θα είχε επίγνωση ότι βρισκόταν στα πρόθυρα μιας έκρηξης δημιουργικότητας που θα άλλαζε για πάντα τον κόσμο της φυσικής. Είχε μόλις… Read More ›
Από το σταφιδόψωμο στον ατομικό πυρήνα
Η πειραματική διάταξη του πειράματος των Geiger–Marsden-Rutherford Ο πρώτος που συνέλαβε μια πιο ακριβή εικόνα του ατόμου ήταν ο φυσικός Ernest Rutherford, ο οποίος το 1909 επέβλεψε το πασίγνωστο πλέον πείραμα των Geiger–Marsden με το φύλλο χρυσού. Το σπουδαίο αυτό… Read More ›
Η γενίκευση του γρίφου με τις 8 βασίλισσες σε μια σκακιέρα
Δοκιμάστε στην σκακιέρα το εξής πρόβλημα: Τοποθετήστε οκτώ βασίλισσες έτσι ώστε η μια να μην απειλεί την άλλη. Αν το καταφέρετε μια φορά, μπορείτε να βρείτε μια δεύτερη διάταξη; μια τρίτη; Τελικά, πόσες διαφορετικές τέτοιες διατάξεις υπάρχουν; Αποδεικνύεται ότι υπάρχουν… Read More ›
Ιπτάμενο μικροτσίπ στο μέγεθος κόκκου άμμου
Μηχανικοί και επιστήμονες αντλούν έμπνευση από τη φύση κατά την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών. Αυτό ισχύει και για την μικρότερη – μέχρι τώρα – ιπτάμενη κατασκευή που έχουν δημιουργήσει οι άνθρωποι. Εμπνευσμένοι από τον τρόπο με τον οποίο δέντρα όπως ο… Read More ›
Μια ταινία για την ανακάλυψη των βαρυτικών κυμάτων
Η ανίχνευση βαρυτικών κυμάτων αποτελεί αναμφισβήτητα μια από τις μεγαλύτερες επιστημονικές ανακαλύψεις στην ιστορία της ανθρωπότητας. Ο σκηνοθέτης Les Guthman γύρισε το ντοκιμαντέρ LIGO σχετικά με την ανακάλυψη βαρυτικών κυμάτων από την συγχώνευση δυο μαύρων τρυπών, αλλά και από την… Read More ›
Ευκλείδεια γεωμετρία όχι επιχειρηματικότητα
Με την έναρξη σχολικού έτους ο πρωθυπουργός της Ρωσίας Μιχαήλ Μισούστιν, επισκέφτηκε ένα από τα κορυφαία σχολεία της χώρας του – το Kapitsa Physics and Technology Lyceum. Μπαίνοντας σε μια τάξη είδε ότι μελετούσαν ένα πρόβλημα σχετικό με επιχειρήσεις. «Γιατί… Read More ›
Οι περιπέτειες ενός μαθηματικού
Ο Stanisław Marcin Ulam (1909 – 1984) ήταν Πολωνός φυσικο-μαθηματικός ο οποίος μετανάστευσε στις ΗΠΑ την δεκαετία του 1930. Συμμετείχε στο πρόγραμμα για την κατασκευή της πρώτης πυρηνικής βόμβας (Manhattan Project) και στον σχεδιασμό της βόμβας υδρογόνου. Ανανακάλυψε την έννοια… Read More ›
Ανιχνεύθηκε Σκοτεινή Ενέργεια;
Ο Edwin Hubble το 1929 επιβεβαίωσε με τις αστρονομικές του παρατηρήσεις ότι το σύμπαν διαστέλλεται – κάτι που προέβλεπαν τα πρώτα κοσμολογικά πρότυπα που βασίστηκαν στην Γενική Θεωρία της Σχετικότητας. Τελικά όμως το σύμπαν όχι μόνο διαστέλλεται, αλλά διαστέλλεται επιταχυνόμενα…. Read More ›
Οι μελωδίες των άστρων
Το Διάστημα είναι εν γένει σιωπηλό. Συνήθως, τα δεδομένα που συλλέγονται από τηλεσκόπια μετατρέπονται σε αθόρυβους χάρτες, γραφήματα και εικόνες. Όμως, οι αστρονόμοι του Παρατηρητηρίου Ακτίνων Χ Chandra και ερευνητές της NASA έχουν ξεκινήσει ένα πρόγραμμα ‘ηχοποίησης’ που σκοπό έχει… Read More ›
Η ψευδοεπιστήμη στην υπηρεσία της επιχειρηματικότητας
Οι θετικές επιστήμες που κάποτε αποκαλούνταν στο σύνολό τους φυσική φιλοσοφία, περιλαμβάνουν την μελέτη των έμβιων και των άβιων όντων, τις επιστήμες της ζωής και τις φυσικές επιστήμες. Στις πρώτες ανήκουν η βιολογία, η ζωολογία και η βοτανική. Οι φυσικές… Read More ›
Το μυστηριώδες πείραμα της κβαντικής γόμας
Το πείραμα της κβαντικής γόμας παρουσιάζεται πολλές φορές με έναν τρόπο που υπαινίσσεται ταξίδι στον χρόνο δεδομένου ότι μια μέτρηση στο παρόν μπορεί να αλλάξει (‘σβήσει’) το παρελθόν! Υπάρχει πλέον παράδοση στην παρουσίαση των δημοφιλών ‘παραδόξων’ της κβαντομηχανικής τα πράγματα… Read More ›
Οι μαύρες τρύπες εκτός από θερμοκρασία έχουν και πίεση
Στην κλασική θεωρία της γενικής σχετικότητας, οι μαύρες τρύπες είναι σχετικά απλά αντικείμενα. Μπορούν να περιγραφούν με τρεις μόνο ιδιότητες: την μάζα, το ηλεκτρικό φορτίο και την ιδιοπεριστροφή. Γνωρίζουμε όμως ότι η γενική σχετικότητα δεν είναι μια τελική θεωρία. Η… Read More ›
Επιστροφή στο μέλλον με ένα σουπερνόβα
Είναι δύσκολο να κάνεις προβλέψεις, ειδικά στην αστρονομία. Ωστόσο, υπάρχουν κάποιες προβλέψεις της αστρονομίας οι οποίες επαληθεύονται με εκπληκτική ακρίβεια, όπως οι εκλείψεις Σελήνης και Ήλιου ή οι εμφανίσεις ορισμένων κομητών. Προσφάτως, οι αστρονόμοι πρόσθεσαν άλλη μια ‘σίγουρη’ πρόβλεψη για… Read More ›
Το μυστηριώδες ραδιοσήμα ASKAP J173608.2−321635
Αστρονόμοι εντόπισαν ένα περίεργο, επαναλαμβανόμενο ραδιοσήμα κοντά στο κέντρο του Γαλαξία που δεν μοιάζει με κανένα από όσα μελετήθηκαν μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με την δημοσίευση [Discovery of ASKAP J173608.2-321635 as a Highly-Polarized Transient Point Source with the Australian SKA Pathfinder]… Read More ›
Η 2η Κβαντική Επανάσταση: Τι είναι η Κβαντική Τηλεμεταφορά;
Τα τελευταία χρόνια όταν κάποιος επιχειρεί να προβλέψει ποιοι θα μπορούσαν να βραβευθούν με το Νόμπελ Φυσικής περιλαμβάνει οπωσδήποτε τους τρεις φυσικούς: Alain Aspect, John Clauser και Anton Zeilinger. Στην ουσία πρόκειται για ένα βραβείο Νόμπελ στους θεμελιωτές της 2ης Κβαντικής Επανάστασης… Read More ›
Ένα «κόκκαλο-σκύλου» σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο
Ο αστεροειδής Κλεοπάτρα και οι δορυφόροι της Το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) στη Χιλή κατάφερε να τραβήξει τις καλύτερες έως τώρα φωτογραφίες του μεγάλου αστεροειδούς «Κλεοπάτρα» και των δύο μικρών συνοδών «φεγγαριών» του, σε απόσταση… Read More ›
Τα βραβεία Νόμπελ τρελής επιστήμης 2021
Τα βραβεία Νόμπελ της τρελής επιστήμης (Ig Nobel) δίνονται σε αντισυμβατικές μελέτες και ανακαλύψεις, πολλές από τις οποίες δημοσιεύονται ακόμα και σε σοβαρά επιστημονικά περιοδικά. Mε σύνθημα «πρώτα σε κάνουν να γελάσεις, μετά να σκεφθείς», τα βραβεία Ig απονέμονται από το… Read More ›
Η Φυσική πίσω από το βάδισμα με μια κούπα καφέ στο χέρι
Η προσπάθεια να μην χυθεί ο πολύτιμος καφές από την κούπα που κρατάμε στο χέρι μας όταν περπατάμε, είναι κάτι που οι περισσότεροι το κάνουμε επιτυχημένα σχεδόν κάθε μέρα. Καταφέρνουμε την ισορροπία ενστικτωδώς χωρίς κανέναν ιδιαίτερο προβληματισμό ή κάποιον περίπλοκο… Read More ›
Η αμφισβήτηση της Κοσμολογικής Αρχής
Για την περιγραφή της εξέλιξης του Σύμπαντος απαιτούνται ορισμένες υποθέσεις. Μεταξύ αυτών και η παραδοχή της ομογένειας και της ισοτροπίας του, που ονομάζεται Κοσμολογική Αρχή: «Η θέση μας στο Σύμπαν δεν έχει κανένα απολύτως πλεονέκτημα» . Πρόκειται για μια μαθηματικά… Read More ›
Μια νέα κατηγορία πρώτων αριθμών που είναι «ψηφιακά ευαίσθητοι»
… και η διεύρυνσή της Παρατηρείστε τους αριθμούς 294.001, 505.447 και 584.141. Βλέπετε κάτι ιδιαίτερο σ’ αυτούς; Ίσως να αναγνωρίσετε ότι όλοι είναι πρώτοι αριθμοί – αριθμοί που διαιρούνται μόνο με τον εαυτό τους και την μονάδα. Όμως οι συγκεκριμένοι… Read More ›
Η Αφροδίτη πλησιάζει τον λεπτό μηνίσκο της Σελήνης
Στις 9 και 10 Σεπτεμβρίου μετά την δύση του ήλιου, χαμηλά στον δυτικό ουρανό, μπορούμε να δούμε στο λυκόφως την Αφροδίτη πολύ κοντά στον λεπτό μηνίσκο της Σελήνης: Τα δύο λαμπρότερα αστρονομικά αντικείμενα στον νυχτερινό ουρανό θα έχουν γωνιακή απόσταση… Read More ›
Αμοιβαίος κανιβαλισμός μεταξύ άστρου και μαύρης τρύπας
… προκαλεί μια νέου τύπου έκρηξη σουπερνόβα Για πρώτη φορά, οι αστρονόμοι κατέγραψαν στοιχεία που αναδεικνύουν έναν σπάνιο αμοιβαίο κοσμικό κανιβαλισμό – άστρο καταπίνει ένα συμπαγές αντικείμενο που μπορεί να είναι μια μαύρη τρύπα ή ένας αστέρας νετρονίων. Στην συνέχεια… Read More ›
Ομάδες Galois και συμμετρίες πολυωνύμων
Εστιάζοντας στις σχέσεις μεταξύ των ριζών πολυωνυμικών εξισώσεων και όχι στις ίδιες τις ρίζες, ο Évariste Galois άλλαξε την πορεία των σύγχρονων μαθηματικών. Πριν τραυματιστεί θανάσιμα σε μονομαχία, ο Évariste Galois σε ηλικία 20 ετών ανακάλυψε την κρυμμένη δομή των… Read More ›
Ψάχνοντας για την πρώτη απόδειξη νοήμονος εξωγήινης ζωής
‘Κι όμως παρέκκλινε‘ επαναλαμβάνει ο Avi Loeb στο βιβλίο του ‘EXTRATERRESTIAL, H πρώτη ένδειξη νοήμονος εξωγήινης ζωής’, που κυκλοφόρησε πρόσφατα και στα ελληνικά. Επιμένει ότι το αντικείμενο Ομουαμούα δεν συμπεριφέρθηκε όπως ακριβώς περιμέναμε, αλλά απέκλινε ελαφρώς από την τροχιά που… Read More ›
Ένας σχεδόν τέλειος δακτύλιος του Αϊνστάιν
Ως βαρυτικός φακός χαρακτηρίζεται μια κατανομή ύλης που βρίσκεται ανάμεσα σε μία μακρινή πηγή φωτός και έναν παρατηρητή, η οποία καμπυλώνει την διαδρομή του φωτός από την πηγή μέχρι τον παρατηρητή. Το φαινόμενο ονομάζεται βαρυτική εστίαση και αποτελεί μία από… Read More ›
Ένα ουράνιο τόξο σαν φλόγες πυρκαγιάς
Τι συμβαίνει σ’ αυτό το σύννεφο που ανήκει στην κατηγορία των νεφών που ονομάζονται θύσανοι (Cirrus); Οι θύσανοι σχηματίζονται σε ύψος 8000-12000 μέτρων και αποτελούνται εξ’ ολοκλήρου από παγοκρυστάλλλους. Οι κρύσταλλοι πάγου λειτουργούν σαν αιωρούμενα πρίσματα που δημιουργούν ένα ουράνιο… Read More ›
Αποστολή παγωτού, λεμονιών και αβοκάντο στον Διαστημικό Σταθμό
Η διαστημική κάψουλα Dragon που εκτοξεύθηκε με επιτυχία σήμερα με τον πύραυλο Falcon της SpaceX προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό περιέχει μεταξύ άλλων: μυρμήγκια, γαρίδες άλμης, φυτά, σπόρους κάρδαμου, σκυρόδεμα, ηλιακές κυψέλες και άλλα υλικά. Όλα αυτά αποτελούν αντικείμενα πειραμάτων… Read More ›
Η ανθεκτική κατασκευή των ατόμων και των μορίων
Για να αντιληφθούμε κάτω από πόσο αντίξοες συνθήκες καταφέρνουν τα άτομα και τα μόρια να διατηρούν τη σταθερότητα της μορφής τους, θα εκτιμήσουμε την συχνότητα των κρούσεων μεταξύ των μορίων και του ατμοσφαιρικού αέρα υπό κανονικές συνθήκες. Θεωρούμε τα μόρια… Read More ›
Τι είναι οι ‘Υκεάνιοι (Hycean)’ πλανήτες;
Αστρονόμοι του Καίμπριτζ διερεύνησαν μια νέα κατηγορία κατοικήσιμων πλανητών, οι οποίοι καλύπτονται από ωκεανούς και διαθέτουν ατμόσφαιρες πλούσιες σε υδρογόνο, που ονομάζονται Υκεάνιοι (Υδρογον-ωκεάνιοι) πλανήτες. Πρόκειται για υδάτινους κόσμους που είναι παρόμοιοι σε μέγεθος και πυκνότητα με άλλους εξωπλανήτες, όπως… Read More ›
Το ταξίδι προς τις γυμνές ιδιομορφίες
Οι ιδιομορφίες μπορεί να υπάρχουν έξω από τις μαύρες τρύπες – σε άλλα σύμπαντα Οι μαύρες τρύπες περιγράφονται συχνά ως επικίνδυνες καταστροφικές οντότητες που όταν κάτι εγκλωβίζεται σ΄ αυτές είναι αδύνατον στη συνέχεια να διαφύγει. Τι γίνεται όμως αν οι… Read More ›
Ο Αϊνστάιν στην παραλία
Ιδιοφυία … αλλά δεν μπορεί παρά να ξεπεραστεί Με τις δύο θεωρίες της σχετικότητας (ειδική και γενική) ο Αϊνστάιν έφερε τα πάνω κάτω στη φυσική και άλλαξε τις αντιλήψεις μας σχετικά με τον χρόνο, τον χώρο και την ύλη που… Read More ›
Τα αόρατα χρώματα του σύμπαντος
Τα ραδιοφωνικά κύματα εμφανίζονται σαν ένα ουράνιο τόξο χρωμάτων. ‘Βλέπουμε’ αυτά τα χρώματα ως διαφορετικές ζώνες ραδιοφωνικών συχνοτήτων και κάθε ζώνη έχει να μας πει μια ιστορία για το σύμπαν. Οι ραδιο-αστρονόμοι παρατηρούν το σύμπαν σε διάφορες περιοχές μηκών κύματος… Read More ›
Οι μυστηριώδεις ιδιότητες των αριθμών Heegner
Μια πρωταπριλιάτικη φάρσα Την Πρωταπριλιά του 1975, ο Martin Gardner – γνωστός από την στήλη του με μαθηματικά προβλήματα και γρίφους στο περιοδικό Scientific American – , ισχυρίστηκε ότι η έκφραση παριστάνει έναν ακέραιο αριθμό και ότι αυτό είχε προβλεφθεί… Read More ›
Περιπλανώμενες υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες
Είναι γνωστό ότι στο κέντρο κάθε γαλαξία μεγάλης μάζας βρίσκεται μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα. Η μάζα της συσχετίζεται με την μάζα των εσωτερικών περιοχών του γαλαξία-ξενιστή (καθώς επίσης και με κάποιες άλλες ιδιότητες), ίσως γιατί η υπερμεγέθης μαύρη τρύπα αναπτύσσεται… Read More ›
Ποιοί θεμελίωσαν την επιστήμη της κλιματικής αλλαγής;
Aν δεν υπήρχε η ατμόσφαιρα τότε η μέση θερμοκρασία της Γης θα ήταν τουλάχιστον κατά 35°C μικρότερη. Η Γη θα ήταν παγωμένη και προφανώς αφιλόξενη στην ζωή [διαβάστε σχετικά ΕΔΩ: Ποια θα ήταν η θερμοκρασία της Γης αν δεν διέθετε ατμόσφαιρα;]… Read More ›
Η Μεγάλη Σιγή
Ένας παπαγάλος από το δάσος κοντά στο ραδιοτηλεσκόπιο Αρεσίμπο (*), απευθύνεται στους ανθρώπους που αναζητούν επαφή με εξωγήινα ευφυή όντα. Τα λόγια του περιλαμβάνονται ως υπότιτλοι στο παραπάνω βίντεο και αποτελούν την μικρή νουβέλα με τίτλο η «Μεγάλη Σιγή» που… Read More ›
Γιατί πρέπει να πλένετε τα χέρια σας για 20 δευτερόλεπτα;
Δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά ένας αναλυτικός θεωρητικός υπολογισμός Πολλά μικρόβια μεταφέρονται μέσω της άμεσης ή έμμεσης επαφής με χέρια ή επιφάνειες που έχουν μολυνθεί. Στα χέρια μας έχουμε κατά μέσο όρο 3.200 διαφορετικά μικρόβια που ανήκουν σε περισσότερα από 150… Read More ›
Γιατί ο Δίας φαίνεται μεγαλύτερος και φωτεινότερος στον νυχτερινό ουρανό;
Αν παρατηρήσετε τον νυχτερινό ουρανό αυτές τις μέρες θα δείτε τον πλανήτη Δία στις δόξες του. Μάλιστα, το βράδυ της Πέμπτης 19 Αυγούστου ο Δίας θα φαίνεται μεγαλύτερος και λαμπρότερος από κάθε άλλη μέρα του 2021 (και θα είναι ορατός όλη τη νύχτα… Read More ›
Ποια θα ήταν η θερμοκρασία της Γης αν δεν υπήρχε η ατμόσφαιρα;
Μια εφαρμογή του νόμου των Stefan-Boltzmann Από την ηλιακή ακτινοβολία που προσπίπτει στην Γη ένα μέρος της απορροφάται, ενώ το υπόλοιπο, έστω το α%, ανακλάται στο διάστημα (το μέγεθος αυτό συνήθως αναφέρεται ως λευκαύγεια ή albedo). Θέλουμε να υπολογίσουμε την… Read More ›
Δυο διαστημικά σκάφη φωτογράφισαν την Αφροδίτη
Tα διαστημικά σκάφη Solar Orbiter και BepiColombo προσέγγισαν τον πλανήτη Αφροδίτη με διαφορά 33 ωρών στις 9 και 10 Αυγούστου. Τα δύο διαστημικά σκάφη χρησιμοποίησαν την βαρύτητα της Αφροδίτης για να κατευθυνθούν προς τους στόχους τους στο κέντρο του ηλιακού… Read More ›
Το ψεύτικο πορτραίτο του Κέπλερ
O Γιοχάνες Κέπλερ είναι γνωστός στους μαθητές όλων των πολιτισμένων κρατών του πλανήτη μας, από τους τρεις νόμους που περιγράφουν την κίνηση των πλανητών. Τα παλιά χρόνια, όταν το μάθημα της Αστρονομίας διδασκόταν στα ελληνικά σχολεία μέσα από το βιβλίο… Read More ›
Τεράστια δακτυλίδια γύρω από μια μαύρη τρύπα
Μια εντυπωσιακή απεικόνιση των δακτυλίων γύρω από μια μαύρη τρύπα έδωσε στην δημοσιότητα η NASA. Η απεικόνιση βασίστηκε στα δεδομένα των τηλεσκοπίων ακτίνων Χ Chandra και Swift, αλλά και του ραδιοτηλεσκοπίου Pan-Stars στη Χαβάη. Oι παρατηρήσεις αναφέρονται στο άστρο V404… Read More ›
Στους ώμους γιγάντων: Ο Steven Weinberg εξηγεί τον κόσμο
Ο βραβευμένος με Νόμπελ Steven Weinberg (1933-2021) ήταν ένας από τους κορυφαίους θεωρητικούς φυσικούς στον κόσμo. Μεταξύ πολλών άλλων, (συν-)ανακάλυψε την θεωρία της ηλεκτρασθενούς αλληλεπίδρασης που ενοποιεί τον ηλεκτρομαγνητισμό και την ασθενή πυρηνική δύναμη, έναν κεντρικό πυλώνα του Καθιερωμένου Προτύπου… Read More ›
Μετά από 3000 χρόνια ίσως λάβουμε απάντηση από τους εξωγήινους
Σε 3000 και πλέον χρόνια ίσως πάρουμε απαντήσεις από εξωγήινους πολιτισμούς εφόσον υπάρχουν, εφόσον ανιχνεύσουν τα σήματα που εκπέμπουμε στο διάστημα και κυρίως, εφόσον θελήσουν να μας απαντήσουν Σ’ αυτό το συμπέρασμα καταλήγουν οι Amir Siraj και Abraham Loeb, σύμφωνα με… Read More ›
Μια τρύπα στον Άρη
Το διαστημικό όχημα Perseverance της NASA απέτυχε στην πρώτη του προσπάθεια να συλλέξει δείγμα πετρώματος από την επιφάνεια του Άρη. Σύμφωνα με τα δεδομένα που στάλθηκαν στη Γη δείχνουν ότι το σύστημα συλλογής δειγμάτων δεν λειτούργησε σωστά αφού ο αποθηκευτικός… Read More ›
Δύο διαστημικά σκάφη κοντά στον πλανήτη Αφροδίτη
Tα διαστημικά σκάφη Solar Orbiter και BepiColombo θα πλησιάσουν τον πλανήτη Αφροδίτη με διαφορά 33 ωρών στις 9 και 10 Αυγούστου. Τα δύο διαστημικά σκάφη θα χρησιμοποιήσουν την βαρύτητα της Αφροδίτης για να κατευθυνθούν προς τους στόχους τους, που βρίσκονται… Read More ›
Κβαντική μηχανική και το πείραμα της διπλής σχισμής
Η κβαντομηχανική είναι ένα από τα πιο συναρπαστικά και όμορφα πεδία της σύγχρονης φυσικής. Στο βίντεο που ακολουθεί ο Don Lincoln από το Fermilab μας περιγράφει το πείραμα της διπλής σχισμής και την σχέση του με την κβαντομηχανική: διαβάστε σχετικά:… Read More ›
Σχετικά με τα αιωρούμενα σωματίδια PM2.5
Σύμφωνα με το Εθνικόν Αστεροσκοπείον Αθηνών η κατάσταση σήμερα (4/8/2021) σε πολλές περιοχές της Αθήνας είναι άσχημη όσο αφορά τα επιβλαβή σωματίδια PM2.5 (λεπτά εισπνεόμενα σωματίδια, με διάμετρο περί τα 2,5 μικρόμετρα και μικρότερα). Εφιστούμε την προσοχή στους κατοίκους του… Read More ›
Το πείραμα του Γαλιλαίου στη Σελήνη πριν από 50 χρόνια
Σύμφωνα με τον μύθο ο Γαλιλαίος, αφήνοντας να πέσουν ελεύθερα διάφορα σώματα από τον Πύργο της Πίζας, απέδειξε πειραματικά ότι σώματα με διαφορετικές μάζες πέφτουν με την ίδια επιτάχυνση: «κάθε σώμα που αφήνεται να πέσει υπό την επίδραση του βάρους… Read More ›
Είμαστε φτιαγμένοι από μαθηματικά;
Είναι τα μαθηματικά πραγματικά; Τι είναι ο χωροχρόνος; Τι είναι ένα στοιχειώδες σωματίδιο; Υπάρχουν πολλές παρόμοιες ερωτήσεις. Σύμφωνα με την Sabine Hossenfelder η κοινή απάντηση σ’ αυτές είναι: «μαθηματικά». Αυτό σημαίνει ότι τα μαθηματικά είναι πραγματικά; Μήπως είμαστε φτιαγμένοι από… Read More ›
Τζόσελυν Μπελ Μπερνέλ: Άλλαξε για πάντα την αστρονομία
Το 1967, η Jocelyn Bell Burnell έκανε μια ανακάλυψη που άλλαξε την αντίληψή μας για το σύμπαν. Ως μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ και βοηθός του αστρονόμου Anthony Hewish, ανακάλυψε το πρώτο πάλσαρ [το όνομα pulsar προέρχεται από την… Read More ›
Συνοπτικό Αστροημερολόγιο Αυγούστου
10 Αυγούστου: Λεπτός μηνίσκος Σελήνης μεταξύ Αφροδίτης και Άρη στο λυκόφως – 12 Αυγούστου: Μέγιστο βροχής Διαττόντων «Περσείδες» …. … και οι εμφανίσεις του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού στον ουρανό της Ελλάδας από 1/8/2021 έως 6/8/2021:
To πιο απλό μαθηματικό πρόβλημα που κανείς δεν μπορεί να λύσει
Το απλούστατο (στην διατύπωση) μαθηματικό πρόβλημα ονομάζεται «πρόβλημα 3x+1» ή εικασία του Collatz και είναι το εξής: Έστω ένας οποιοσδήποτε ακέραιος αριθμός x. Αν ο x είναι άρτιος τον διαιρούμε με 2. Εάν ο x είναι περιττός τον πολλαπλασιάζουμε επί… Read More ›
Η μαγνητική φαλάκρα των μαύρων τρυπών
… επιβεβαιώνει την εικασία ότι «οι μαύρες τρύπες δεν έχουν τρίχες» Εκτός από το όνομά τους οι μαύρες τρύπες οφείλουν στον John Wheeler και το ρητό που λέει: ότι «οι μαύρες τρύπες δεν έχουν τρίχες». Αυτό που ήθελε να πει… Read More ›
Τι θα συμβεί αν μια αρχέργονη μαύρη τρύπα συγκρουστεί με τη Γη
Οι αρχέγονες μαύρες τρύπες υποτίθεται πως σχηματίστηκαν στο πρώιμο σύμπαν πριν από τον σχηματισμό των άστρων και των γαλαξιών και μπορεί να ευθύνονται για μερικά από τα παρατηρούμενα βαρυτικά κύματα, αλλά και για τις τεράστιες μαύρες τρύπες που βρίσκονται στα… Read More ›
H στιγμιαία ταχύτητα και η τέχνη του απειροστικού λογισμού
Η τέχνη, είχε πει ο Πάμπλο Πικάσο, είναι ένα ψέμα που μας κάνει να συνειδητοποιούμε την αλήθεια. Το ίδιο θα μπορούσε να ειπωθεί και για τον απειροστικό λογισμό ως μοντέλο της φύσης. Ο όρος infinitesimal calculus (απειροστικός λογισμός) ή απλά… Read More ›
Ονειροπόλος μιας τελικής θεωρίας
Χτες ανακοινώθηκε η δυσάρεστη είδηση ότι ο Steven Weinberg, ένας από τους μεγαλύτερους φυσικούς της εποχής μας, έφυγε από τη ζωή. Η σκηνοθέτης Molly Murphy δημιούργησε πρόσφατα μια ταινία κινουμένων σχεδίων με αφηγητή τον νομπελίστα φυσικό. Ας ακούσουμε λοιπόν τον… Read More ›
Steven Weinberg (1933-2021)
«(…) Eίναι ακατανίκητη η επιθυμία του ανθρώπινου γένους να πιστεύει ότι έχει κάποια ξεχωριστή σχέση με το Σύμπαν, ότι η ανθρώπινη ζωή δεν είναι τίποτε περισσότερο ή λιγότερο από το αποτέλεσμα μιας σύμπτωσης τυχαίων γεγονότων, τα οποία φτάνουν πίσω στα… Read More ›
Η πρώτη απευθείας παρατήρηση σχηματισμού ενός εξω-δορυφόρου
Πριν από μερικά χρόνια το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) στη Χιλή, ανακάλυψε για πρώτη φορά ένα πελώριο πλανητικό «μωρό» να γεννιέται από ένα δίσκο σκόνης και θραυσμάτων γύρω από το νάνο άστρο PDS 70 σε… Read More ›
Το Καθιερωμένο Πρότυπο: Η πιο επιτυχημένη επιστημονική θεωρία
Στο βίντεο που ακολουθεί, ο φυσικός David Tong από το Πανεπιστήμιο του Cambridge μας παρουσιάζει το Καθιερωμένο Πρότυπο της Φυσικής των Στοιχειωδών Σωματιδίων – την πιο επιτυχημένη επιστημονική θεωρία όλων των εποχών. Το Καθιερωμένο Πρότυπο που περιγράφει τα θεμελιώδη συστατικά… Read More ›
Δισεκατομυριούχοι στο διάστημα: Η εκτόξευση ενός ονείρου ή ενός παράλογου εγωισμού;
Την τελευταία φορά που είδαμε πλουσιόπαιδα να τσακώνονται για το ποιο είχε το καλύτερο παιχνίδι ήταν πίσω στα 00s, όταν ο Paul Allen της Microsoft και ο Larry Ellison της Oracle «σκοτώνονταν» για το ποιος είχε το μεγαλύτερο γιοτ στον κόσμο. Το… Read More ›
Σημάδια ζωής στον Άρη; Το Perseverance της NASA αρχίζει το κυνήγι
Το διαστημικό όχημα Perseverance της NASA άρχισε την αναζήτηση ιχνών αρχέγονης ζωής στον Κόκκινο Πλανήτη. Χρησιμοποιώντας τον ρομποτικό του βραχίονα μήκους 2 μέτρων καταγράφει τις πρώτες επιστημονικές παρατηρήσεις. Μαζί με την ανάλυση πετρωμάτων με χρήση ακτίνων Χ και υπεριώδους ακτινοβολίας,… Read More ›
Οι πρώτες εικόνες του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble
… μετά την επαναλειτουργία του Στις 13 Ιουνίου 2021, ο υπολογιστής του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble σταμάτησε απροσδόκητα. Ωστόσο, οι ερευνητές κατάφεραν να τον επιδιορθώσουν και το Hubble έπιασε πάλι δουλειά. Οι επιστημονικές παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου ξεκίνησαν το απόγευμα της… Read More ›
Ένα παλιό ‘μαγικό’ με τρία ζάρια
Κλείνουμε τα μάτια μας και ζητάμε από το υποψήφιο θύμα να ρίξει τρία ζάρια. Χωρίς να βλέπουμε του ζητάμε να προσθέσει τα τρία νούμερα που προέκυψαν (π.χ. 5+6+1=12) και να συγκρατήσει τον αριθμό. Στη συνέχεια – πάντα χωρίς να βλέπουμε… Read More ›
Ταχύτητες διαφυγής από πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος
Στο βίντεο που ακολουθεί βλέπουμε την εκτόξευση πυραύλων, από τις επιφάνειες: του Ήλιου, όλων των πλανητών, της Σελήνης, του Πλούτωνα, και του αστεροειδούς Δήμητρα (Ceres). Οι πύραυλοι σε κάθε περίπτωση κινούνται με σταθερή ταχύτητα που ισούται με την ταχύτητα διαφυγής(*)…. Read More ›
Μια Οδύσσεια προς τον Ποσειδώνα και τον Τρίτωνα
Το μοναδικό διαστημικό σκάφος που έχει προσεγγίσει μέχρι σήμερα τον πλανήτη Ποσειδώνα και τον δορυφόρο του Τρίτωνα είναι το Voyager 2. Tα πρώτα σχέδια για την αποστολή των Voyager έγιναν χρόνια πριν την εκτόξευση, στα μέσα της δεκαετίας του 1965…. Read More ›
Ταξίδι στον Δία με την μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου
(νεώτερη ενημέρωση 24/9/2021) Κυκλοφόρησε σήμερα το νέο άλμπουμ του Βαγγέλη Παπαθανασίου «Juno To Jupiter». Στο άλμπουμ περιλαμβάνονται ήχοι από την εκτόξευση του Juno από τη Γη, σε αρμονία με τη μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου. Συμμετέχει η σταρ της όπερας από… Read More ›
Ελεύθερη πτώση από ύψος ενός χιλιομέτρου
… σε πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος Στο βίντεο που ακολουθεί βλέπουμε μια μπάλα να πέφτει ελεύθερα από ύψος 1000 μέτρων από την επιφάνεια: του Ήλιου, όλων των πλανητών, της Σελήνης, του Πλούτωνα, και του αστεροειδούς Δήμητρα (Ceres), υποθέτοντας ότι… Read More ›
Το κινητό τηλέφωνο ως ανιχνευτής στοιχειωδών σωματιδίων
Μπορεί το κινητό μας να ανιχνεύσει σωματίδια; Τα μιόνια, είναι αρνητικά φορτισμένα σωματίδια που μοιάζουν με το ηλεκτρόνιο αλλά έχουν 200 φορές μεγαλύτερη μάζα. Τα σωματίδια αυτά που έχουν έλαχιστο χρόνο ζωής (2.2 µs), παράγονται στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, όταν… Read More ›
Σάββας Δημόπουλος: Περί σωματιδιακής φυσικής
H διάλεξη του Σάββα Δημόπουλου στο συνέδριο του CERN ‘Perspectives on Quantum Sensing and Computation for Particle Physics‘. Το θέμα του συνεδρίου που ολοκληρώνεται στις 16 Ιουλίου, είναι ο ταχύτατα αναπτυσσόμενος τομέας της κβαντικής τεχνολογίας και ειδικότερα, ο ρόλος που… Read More ›
Η ενοποίηση της Φυσικής με τα Θρησκευτικά
To υπουργείο παιδείας ανακοίνωσε την κατανομή των 11.700 θέσεων μονίμων διορισμών εκπαιδευτικών κατά κλάδο, ειδικότητα και ειδίκευση. Παρατηρώντας την κατανομή διαπιστώνει κανείς ότι διορίζονται 108 καθηγητές Θρησκευτικών (ΠΕ01) και 87 καθηγητές Φυσικής (ΠΕ04.01). H παραπάνω κατανομή μας οδηγεί αβίαστα στο… Read More ›
Η ενοποίηση της Φυσικής με τα Μαθηματικά
Τα Μαθηματικά θα μας οδηγήσουν στην Τελική Θεωρία της Φυσικής Ακόμη και σε ατελή μορφή η Κβαντική Θεωρία Πεδίου (ΚΘΠ) είναι η πιο πετυχημένη φυσική θεωρία που διατυπώθηκε μέχρι σήμερα. Ο Nathan Seiberg, ένας από τους κορυφαίους αρχιτέκτονές της, υποψιάζεται… Read More ›
Η Χημεία στον τελικό του Euro 2020
Ιταλία ή Αγγλία; Οι οιωνοί και το αλκοόλ δείχνουν Αγγλία. Η ποδοσφαιρική λογική και η bella figura λέει Ιταλία. Καθώς η ώρα του τελικού πλησιάζει, ας θυμηθούμε μερικά πράγματα για την Χημεία του ποδοσφαιρικού εξοπλισμού που θα χρησιμοποιηθούν απόψε το… Read More ›
Η Αφροδίτη συναντά τον Άρη και την Σελήνη στον νυχτερινό ουρανό
(νεώτερη ενημέρωση 13/7/21) Στις 12 και 13 Ιουλίου, χαμηλά στον δυτικό ουρανό, λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα μπορείτε να δείτε την σύζευξη του Άρη με την Αφροδίτη, κάτω από το βλέμμα της Σελήνης και του Βασιλίσκου (Regulus): Παρόλο που τα ουράνια… Read More ›
Η διάσταση φράκταλ ενός κυκλώματος αντιστάσεων
H διάσταση φράκταλ των τριγώνων Sierpinski Σύμφωνα με την ευκλείδεια γεωμετρία λέμε ότι μια ευθεία είναι μονοδιάστατη, ένα επίπεδο είναι δύο διαστάσεων, ενώ ένας κύβος είναι τρισδιάστατος. Επίσης είναι γνωστό πως σύμφωνα με την θεωρία της σχετικότητας ζούμε σε έναν… Read More ›
Σχετικά με την εξωγήινη μικροβιακή ζωή
Υπάρχει πιθανότητα η μεθανογένεση στον Εγκέλαδο (τον δορυφόρο του Κρόνου), να οφείλεται σε μικροβιακούς οργανισμούς; Η αποστολή της NASA Cassini αποκάλυψε την ύπαρξη ωκεανών και υδροθερμικής δραστηριότητας κάτω από την παγωμένη επιφάνεια του δορυφόρου του Κρόνου, Εγκέλαδου. Γνωρίζουμε ότι στα… Read More ›
H ακριβέστερη μέτρηση του χρόνου ζωής των νετρονίων
Tα νετρόνια είναι ασταθή σωματίδια όταν βρίσκονται έξω από τον πυρήνα των ατόμων. Όταν ένα νετρόνιο διασπάται, μεταπίπτει σε πρωτόνιο εκπέμποντας ένα ηλεκτρόνιο και ένα αντι-νετρίνο: Ο ακριβής προσδιορισμός του χρόνου ζωής των νετρονίων είναι μια από τις δυσκολότερες μετρήσεις… Read More ›
Τι είναι το φωτόνιο;
Μπορεί το στοιχειώδες σωματίδιο του φωτός να είναι τόσο συνηθισμένο, κρύβει όμως και πολλές εκπλήξεις. Αυτό που οι φυσικοί αποκαλούν φωτόνια, είναι αυτό που σε απλή γλώσσα ονομάζουμε φως. Ως κβάντα φωτός, τα φωτόνια είναι τα μικρότερα δυνατά πακέτα ηλεκτρομαγνητικής… Read More ›
Όμορφα ριζικά
Ισχύει ή όχι η παραπάνω εξίσωση; Όχι μόνο ισχύει αλλά μπορούμε να κατασκευάσουμε μια άπειρη ακολουθία τέτοιων σχέσεων. Πώς γίνεται αυτό; Ψάχνουμε θετικούς ακέραιους αριθμούς A>1, B και C, τέτοιους ώστε: και ο μέγιστος κοινός διαιρέτης των Β και C… Read More ›
Μια πρόταση υπερπαραγωγής αντινετρονίων και υπερονίων
Τα αντινετρόνια και τα υπερόνια είναι δύσκολο να παραχθούν και να μελετηθούν, αλλά οι ερευνητές προτείνουν μια νέα μέθοδο παραγωγής αυτών των σωματιδίων χρησιμοποιώντας τους υπάρχοντες επιταχυντές. Για να μελετήσουν σωματίδια που δεν υπάρχουν ελεύθερα στη φύση, οι φυσικοί πρέπει… Read More ›
Υδροστατική πίεση και ελεύθερη πτώση
Είναι γνωστό ότι η υδροστατική πίεση (Ρυδρ=ρgh) έχει νόημα μόνο εφόσον το υγρό βρίσκεται μέσα σε πεδίο βαρύτητας. Αυτό μπορεί να αποδειχθεί με ένα απλό και καλοκαιρινό πείραμα. Αντί να πειραματιστούμε στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό όπου επικρατούν συνθήκες έλλειψης βαρύτητας… Read More ›
Συνεχίζονται οι προσπάθειες για την διάσωση του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble
(νεώτερη ενημέρωση) Ξανά σε λειτουργία το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble Οι αστρονόμοι μπορούν να ξεφυσήσουν με ανακούφιση: έπειτα από ένα μήνα πυρετώδους προσπάθειας, η NASA κατάφερε να επαναφέρει σε λειτουργία το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble. Το τροχιακό παρατηρητήριο, που φέτος συμπληρώνει… Read More ›
Τα ίχνη εξωγήινων πολιτισμών που αντλούν ενέργεια από μαύρες τρύπες
1. Γιατί ανθρώπινος πολιτισμός ανήκει στην κατηγορία μηδέν; Ο μόνος γνωστός προηγμένος πολιτισμός στο σύμπαν είναι ο δικός μας. Όμως, πόσο προηγμένος είναι ο γήινος πολιτισμός; Σύμφωνα με την κατάταξη που προτάθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1960 από τον… Read More ›
Ένας λευκός νάνος στην κόψη του ξυραφιού
Οι λευκοί νάνοι είναι νεκρά αστέρια που έχουν καταναλώσει τα πυρηνικά τους καύσιμα, αλλά δεν καταρρέουν βαρυτικά εξαιτίας της πίεσης που ασκεί το σχετικιστικά εκφυλισμένο αέριο των ηλεκτρονίων τους. Επιπλέον όσο μεγαλύτερη είναι η μάζα τους τόσο μικρότερη είναι η… Read More ›
Εντυπωσιακοί τρόποι αναζήτησης σκοτεινής ύλης
Η σκοτεινή ύλη παραμένει ένα από τα άλυτα μυστήρια της σύγχρονης φυσικής. Στο βίντεο που ακολουθεί ο Dr Don Lincoln από το Fermilab μας εξηγεί δύο πρωτότυπες μεθόδους με τις οποίες οι επιστήμονες του Fermilab αναζητούν κάποια είδη σκοτεινής ύλης… Read More ›
Κβαντικοί Υπολογιστές και Κβαντική Φυσική
Οι κβαντικοί υπολογιστές δεν είναι η επόμενη γενιά υπερυπολογιστών – είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Για να συζητήσουμε τις πιθανές εφαρμογές τους, πρέπει να κατανοήσουμε τη θεμελιώδη φυσική που καθορίζει την θεωρία της κβαντικής πληροφορικής: Διαβάστε το άρθρο του Scott Aaronson… Read More ›
Μια νέα πηγή βαρυτικών κυμάτων: Διπλό σύστημα αστέρα νετρονίων-μαύρης τρύπας
Οι ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων LIGO και Virgo παρατήρησαν για πρώτη φορά βαρυτικά κύματα που προκλήθηκαν από την συγχώνευση αστέρα νετρονίων με μαύρη τρύπα (Υπενθυμίζεται ότι εκτός από τα συνηθισμένα βαρυτικά κύματα που προκαλούνται από συγχώνευση μαύρων τρυπών, είχαν ήδη παρατηρηθεί… Read More ›
Βίντεο: το κινεζικό διαστημικό όχημα Zhurong στην επιφάνεια του Άρη
Στις 27 Ιουνίου 2021, δόθηκε στη δημοσιότητα ένα βίντεο του διαστημικού οχήματος Zhurong στον πλανήτη Άρη με ήχο. Το Zhurong προσεδαφίστηκε στις 14 Μαΐου 2021, στην περιοχή Utopia Planitia στο πλαίσιο της αποστολής Tianwen-1. Το βίντεο που ακολουθεί τραβήχτηκε από… Read More ›
Διαβάστε Euler. Είναι ο δάσκαλος όλων μας
Αναμφίβολα, ο Leonhard Euler (1707–1783) συγκαταλέγεται ανάμεσα στους μεγαλύτερους μαθηματικούς της ιστορίας. Μέσα σε έξι δεκαετίες ασύγκριτης παραγωγικότητας, και παρά τα προβλήματα όρασής του που επιδεινώνονταν συνεχώς, καθόρισε την πορεία των μαθηματικών για όλο τον δέκατο όγδοο αιώνα αλλά και… Read More ›
Οι λευκοί νάνοι και το όριο Τσαντρασεκάρ
Ένα ταξίδι στο εσωτερικό των άστρων Πάνω στο πλοίο, την ώρα που η Βομβάη έσβηνε στον ορίζοντα ο δεκαενιάχρονος Τσαντρασεκάρ σκεφτόταν την θεωρία του Φάουλερ για τους λευκούς νάνους, αλλά θυμόταν και την Λαλίτα, τη νεαρή σύντροφό του που άφηνε… Read More ›
Πλησιάζει ο μεγαλύτερος όλων των κομητών
Είναι καλό να θυμόμαστε πόσα λίγα γνωρίζουμε για το εξωτερικό ηλιακό σύστημα. Οι αστρονόμοι άρχισαν να το παρατηρούν μόνο τα τελευταία 100 χρόνια, και λαμβάνοντας υπόψιν τις δυσκολίες αυτών των παρατηρήσεων, υπάρχουν ακόμα πολλά πράγματα που δεν γνωρίζουμε. Για παράδειγμα,… Read More ›
Αναζητώντας το φως των πρώτων άστρων
Μελετώντας εκ νέου έξι από τους πιο απομακρυσμένους γνωστούς γαλαξίες οι αστρονόμοι εντόπισαν την στιγμή που σχηματίστηκαν τα πρώτα άστρα και άρχισαν να εκπέμπουν φως – το πρώτο φως στο Σύμπαν, γνωστό ως «κοσμική αυγή». Κι αυτό συνέβη μεταξύ 250 και… Read More ›
Τα βαρυτικά κύματα επιβεβαιώνουν τον 2ο νόμο των μαύρων τρυπών του Hawking
O Kip Thorne (βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2017) στο βιβλίο του ‘Μαύρες τρύπες και στρεβλώσεις του χρόνου‘ περιγράφει μια μοναδική στιγμή έμπνευσης του Sthephen Hawking ως εξής: «Ήταν ένα βράδυ του Νοεμβρίου του 1979. Ο Stephen Hawking ετοιμαζόταν να ξαπλώσει, όταν… Read More ›
Η παρατήρηση της Γης από πιθανούς εξωγήινους πολιτισμούς
Οι περισσότεροι εξωπλανήτες που ανακαλύφθηκαν μέχρι σήμερα βρέθηκαν με παρατηρήσεις διέλευσης. Αυτού του είδους οι παρατηρήσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνον όταν, το επίπεδο της τροχιάς του εξωπλανήτη είναι τέτοιο ώστε ο εξωπλανήτης να παρεμβάλλεται περιοδικά ανάμεσα στη Γη και το άστρο… Read More ›
H ακτινοβολία Hawking από την εξάτμιση αρχέγονων μαύρων τρυπών
Η ακτινοβολία Hawking ονομάζεται η ακτινοβολία που εκπέμπει μια μαύρη τρύπα. Ο Stephen Hawking συνδυάζοντας γενική σχετικότητα, κβαντομηχανική και θερμοδυναμική, απέδειξε την εξίσωση της θερμοκρασίας μιας μαύρης τρύπας: (μια «απόδειξη» της εξίσωσης περιγράφεται ΕΔΩ: Η θερμοκρασία Hawking, η αρχή της… Read More ›
Tα θέματα Φυσικής 2021
Κατεβάστε τα θέματα των πανελλαδικών εξετάσεων 2021 στο μάθημα της Φυσικής σε μορφή PDF πατώντας: ΕΔΩ. Ακολουθούν τηλεγραφικές ενδεικτικές απαντήσεις: Γ1. V=12Volt, Iεν=√2 Α Γ2. P=96ημ2(100πt) (S.I.) και P1=96Watt Γ3. F=mα→α=1m/s2 , Rολ=RΚΛ+ R1R2/(R1+R2)=4Ω, υ=σταθ→F=FL→….. B=1T Γ4. Δx=½αΔt12 +υΔt2 =8m και… Read More ›
Επιβεβαιώνεται η ύπαρξη ενός γαλαξία χωρίς σκοτεινή ύλη
Πριν από τρία χρόνια, μια ομάδα αστρονόμων με επικεφαλής τον Pieter van Dokkum του Πανεπιστημίου Yale εξέπληξε την επιστημονική κοινότητα με την ανακάλυψη του γαλαξία NGC1052-DF2 που δεν περιείχε σκοτεινή ύλη. Για τον ασυνήθιστο αυτόν γαλαξία υπολογίστηκε ότι απέχει 65… Read More ›
Οι Έννοιες της Φυσικής και η διδασκαλία τους
Ο Ανδρέας Ιωάννου Κασσέτας (1944-2015) σπούδασε φυσική σε προπτυχιακό επίπεδο στο πανεπιστήμιο της Αθήνας και σε μεταπτυχιακό στο Παρίσι ενώ δίδαξε για πολλά χρόνια στην Ιδιωτική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση αλλά και σε σεμινάρια επιμόρφωσης καθηγητών, έχοντας παράλληλα έντονη κοινωνική πολιτική και… Read More ›
Ανίχνευση κορωνοϊού από τις ταλαντώσεις φύλλων γραφενίου
Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Ιλινόι στο Σικάγο (UIC) χρησιμοποίησαν με επιτυχία γραφένιο, ένα από τα πιο ισχυρά και λεπτά υλικά στον κόσμο, για την ανίχνευση του SARS-CoV-2 στο εργαστήριο. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η ανακάλυψη θα μπορούσε να είναι μια σημαντική… Read More ›
Ποιός έσβησε τα φώτα στον Μπετελγκέζ;
O Μπετελγκέζ (Betelgeuse) ή εξελληνισμένα Βετελγόζης είναι το ένατο λαμπρότερο άστρο στον ουρανό και βρίσκεται σε απόσταση περίπου 724 ετών φωτός. O Μπετελγκέζ έχει χαρακτηριστεί ως ερυθρός υπεργίγαντας και είναι ένας από τους μεγαλύτερους και λαμπρότερους αστέρες του ουρανού. Η διάμετρός του είναι τόσο μεγάλη που αν… Read More ›
Η συνάρτηση Lambert W και το 2ο θέμα των Μαθηματικών
Σήμερα οι μαθητές της θετικής κατεύθυνσης των γενικών λυκείων εξετάστηκαν στα μαθηματικά. Όσοι ενδιαφέρονται για το σύνολο των θεμάτων θα τα βρούν ΕΔΩ: http://www.mathematica.gr. Δείτε τις ενδεικτικές απαντήσεις τις Κεντρικής Επιτροπής Εξετάσεωνι ΕΔΩ. Στη συνέχεια θα ασχοληθούμε εντελώς ‘φιλολογικά’ με… Read More ›
Είναι επίπεδη η Σελήνη;
Τι είναι τελικά η Σελήνη; δίσκος ή σφαίρα; Για να απαντηθεί το ερώτημα αυτό δεν χρειάζεται να ταξιδέψουμε στη Σελήνη. Μπορούμε να προσδιορίσουμε τις διαφορές που θα βλέπαμε παρατηρώντας την Σελήνη, εφόσον το σχήμα της ήταν δίσκος και όχι σφαίρα,… Read More ›
O κύκλος που σχηματίζουν οι ταχύτητες ενός πλανήτη
Έστω ένας πλανήτης που κινείται σε κυκλική τροχιά γύρω από τον ήλιο. Βέβαια, στην πραγματικότητα ο πλανήτης και ο ήλιος περιφέρονται γύρω από το κοινό κέντρο μάζας τους, αλλά αυτό μπορούμε να το παρακάμψουμε θεωρώντας την ανηγμένη μάζα του συστήματος… Read More ›
Ένας υπερ-επιταχυντής σωματιδίων στην Σελήνη
Γιατί κάποιοι φυσικοί δεν απορρίπτουν την συζήτηση για την κατασκευή ενός επιταχυντή σωματιδίων στην Σελήνη; Γιατί στην Σελήνη επικρατούν πολλές από τις συνθήκες που απαιτούνται για πειράματα σύγκρουσης σωματιδίων. Τέτοιες είναι οι εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες – απαραίτητες για την λειτουργία… Read More ›
Το μυστηριώδες άστρο «What Is This» στο κέντρο του Γαλαξία μας
Όταν οι αστρονόμοι ανακαλύπτουν μεταβλητής λαμπρότητας άστρα που δεν ανήκουν σε καθιερωμένες κατηγορίες, τα αποκαλούν αντικείμενα «What Is This» ή «WIT». Το πλήρες όνομα μιας πρόσφατης ανακάλυψης είναι VVV-WIT-08 (το πρόθεμα VVV από το τηλεσκόπιο VISTA που το παρατήρησε –… Read More ›