Αυτό είναι το χρώμα της ορατής εκπεμπόμενης ακτινοβολίας ενός σώματος του οποίου η θερμοκρασία τείνει στο άπειρο, έστω κι αν οι ακτίνες γάμμα που θα την συνοδεύουν είναι θανατηφόρες. Παρόμοιο θα είναι επίσης και το χρώμα ενός τυπικού αστέρα νετρονίων,… Read More ›
PHYSICS
Όταν η απλή φυσική μας φαίνεται δύσκολη
… δεν έχουμε τίποτα να χάσουμε, παρά μόνο τις αλυσίδες μας! O πρόγονος των τρομερών προβλημάτων φυσικής με ‘μεταβλητές μάζες’ που βασάνισαν γενιές μαθητών μέχρι σήμερα, ήταν η δημοσίευση με τίτλο ‘On a Class of Dynamical Problems‘ (1857) του μαθηματικού Arthur Cayley,… Read More ›
Η απαρχή της επιστήμης
Η επιτυχία των γνωστών φυσικών νόμων να εξηγήσουν τον κόσμο γύρω μας έχει εκθρέψει κατ’ επανάληψη ορισμένες αλαζονικές και αυτάρεσκες αντιλήψεις σχετικά με την κατάσταση της ανθρώπινης γνώσης, ιδιαίτερα όταν τα κενά στη γνώση μας για αντικείμενα και φαινόμενα θεωρούνται… Read More ›
Μια από τις πιο βίαιες εκρήξεις ηφαιστείου όπως καταγράφηκε από το διάστημα
Το νησί Hunga-Tonga Haʻapai ανήκει στο βασίλειο Tonga. Περιλαμβάνει 169 νησιά από τα οποία κατοικούνται τα 36. Εκεί έγινε μια από τις πιο βίαιες εκρήξεις ηφαιστείων που έχουν καταγραφεί ποτέ από το διάστημα: Η έκρηξη διάρκειας οκτώ λεπτών ήταν τόσο… Read More ›
Πολυσύμπαν και σωματίδιο Higgs
Μια νέα θεωρία που πρϋποθέτει την δημιουργία πολλών συμπάντων μαζί με το δικό μας σύμπαν, θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί η μάζα του σωματιδίου Higgs είναι μικρότερη σε σχέση με αυτή που προβλέπεοι το καθιερωμένο πρότυπο των στοιχειωδών σωματιδίων. Το… Read More ›
Μπορούν οι αστεροειδείς να μειώσουν την μέση θερμοκρασία της Γης
… χωρίς να την καταστρέψουν; Η τεχνική της βαρυτικής υποβοήθησης συνήθως αναφέρεται στην επιτάχυνση των διαστημικών σκαφών, χωρίς την κατανάλωση επιπλέον καυσίμων, έτσι ώστε αυτά να φτάνουν γρηγορότερα στους πιο μακρινούς προορισμούς του ηλιακού μας σύστημα. Η τεχνική προτάθηκε για… Read More ›
Ο Χέοπας αποκαλύπτει εξωπλανήτη σε σχήμα μπάλας ράγκμπι
Η είδηση δεν είναι ότι το διαστημικό τηλεσκόπιο της ESA, Cheops, ανακάλυψε έναν ακόμα εξωπλανήτη, τον WASP-103b, αλλά το ότι ο εν λόγω εξωπλανήτης δεν είναι σφαιρικός και μοιάζει με μπάλα του ράγκμπι. Και είναι η πρώτη φορά που εντοπίζεται… Read More ›
Mrk 462: ένας νάνος γαλαξίας με μια γιγαντιαία μαύρη τρύπα
Mια μεγάλης μάζας μαύρη τρύπα ανακαλύφθηκε στον νάνο γαλαξία Mrk 462 με το διαστημικό τηλεσκόπιο ακτίνων Χ Chandra της NASA. Η μαύρη τρύπα έχει 200.000 μεγαλύτερη μάζα από τον Ήλιο και γι αυτό κατατάσσεται στην κατηγορία των ‘μικρότερων’ υπερμεγέθων μαύρων… Read More ›
Η ανακάλυψη του φράγκιου
Το στοιχείο φράγκιο με ατομικό αριθμό 87 μόλις και μετά βίας υπάρχει. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, μόνο 30 γραμμάρια του στοιχείου βρίσκονται στο σύνολο του φλοιού της Γης. Θεωρείται επίσης ως το πιο άχρηστο στοιχείο της πρώτης στήλης (ομάδας) του περιοδικού… Read More ›
Το ξεδίπλωμα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb
Ολοκληρώθηκε και το τελευταίο βήμα της ανάπτυξης του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb που διήρκησε δύο εβδομάδες. Το μεγαλύτερο αστρονομικό κάτοπτρο που στάλθηκε ποτέ στο διάστημα ξεδιπλώθηκε. Ο χρυσός ανακλαστήρας, το κεντρικό στοιχείο του νέου τηλεσκοπίου James Webb, αναπτύχθηκε πλήρως στο… Read More ›
Μια κάποια κλιματική ευαισθησία
Ο Σουηδός φυσικοχημικός Svante August Arrhenius ήταν ο πρώτος που υπολόγισε την σχέση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη με την συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, στην εργασία του με τίτλο ‘On the Influence of Carbonic Acid in the… Read More ›
Συγκρίνοντας την ύλη με την αντιύλη
Σε δημοσίευση στο περιοδικό Nature, οι φυσικοί της ερευνητικής ομάδας BASE στο CERN, περιγράφουν την ακριβέστερη σύγκριση, μέχρι τώρα, μεταξύ πρωτονίων και αντιπρωτονίων. Αναλύοντας τις μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο ‘εργοστάσιο’ αντιύλης του CERN, η ομάδα BASE μέτρησε το πηλίκο q/m (ηλεκτρικό φορτίο προς μάζα)… Read More ›
Η υπόθεση Μπογκντάνοφ
Διαβάζουμε την είδηση στην γαλλική εφημερίδα Le Monde, ότι o Igor Bogdanoff πέθανε από κορωνοϊό στις 3/1/2022, έξι ημέρες μετά τον θάνατο του δίδυμου αδερφού του Grichka, επίσης από κορωνοϊό, σε ηλικία 72 ετών. Και οι δύο ήταν αρνητές του… Read More ›
Δια ζώσης διδασκαλία ή τηλεκπαίδευση
… σε Γυμνάσια-Λύκεια-Πανεπιστήμια Σε λίγη ώρα θα γίνει η επίσημη ανακοίνωση σχετικά με το άνοιγμα των σχολείων. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα: Αν εξαιρέσουμε τα Νηπιαγωγία και τα Δημοτικά, τι θα θέλατε να εφαρμοστεί σε Γυμνάσια-Λύκεια-Πανεπιστήμια από Δευτέρα 10 Ιανουαρίου 2022;… Read More ›
Δ. Νανόπουλος: Να καταλάβουμε την μοναδικότητά μας στο Σύμπαν
Ο καθηγητής και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών Δημήτρης Νανόπουλος, καταθέτει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ τις σκέψεις του για τη νέα χρονιά: Κύριε Νανόπουλε, το 2022 είναι ένα έτος προσδοκιών για τις επιστήμες; Και ποιες είναι για εσάς αυτές οι προσδοκίες;… Read More ›
Έχει κάποια αρχή ο χρόνος;
Σύμφωνα με την θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης το σύμπαν δημιουργήθηκε πριν από 13.787±0.020 δισεκατομμύρια χρόνια. Εκεί θα τοποθετούσαμε και την αρχή του χρόνου. Ή μήπως το σύμπαν είναι αιώνιο και δεν υφίσταται καμία αρχή του χρόνου; Ο Stephen Hawking απέδειξε… Read More ›
Τι ενδιαφέρον κρύβει το 2022;
(νεώτερη ενημέρωση 1/1/2022) Μαθηματικά το 2022, εκτός από άρτιος αριθμός, είναι και σφηνικός αριθμός διότι γράφεται ως γινόμενο τριών πρώτων αριθμών 2x3x337=2022. Διαθέτει όπως όλοι οι σφηνικοί αριθμοί οκτώ διαιρέτες (1, 2, 3, 6, 337, 674, 1011, 2022). Επίσης, είναι… Read More ›
Πού βρίσκεται και τι κάνει τώρα το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb;
Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, αξίας 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων, πραγματοποιεί μια σειρά διαδοχικών ‘αγχωτικών’ βημάτων, μέχρι να φτάσει στην τελική του διαμόρφωση και θέση. Από την ημέρα των Χριστουγέννων, και επί 29 ημέρες θα βρίσκεται στην κόψη του ξυραφιού. Μπορείτε… Read More ›
Τι μάθαμε για τους εξωγήινους το 2021;
1. Το αμερικανικό Πεντάγωνο δημοσίευσε μια έκθεση που αξιολογούσε 144 πιθανές εμφανίσεις αγνώστου ταυτότητας ιπτάμενων αντικειμένων από το 2004 έως 2021. Τα περισσότερα από αυτά τα ανεξήγητα εναέρια φαινόμενα (Unidentified Aerial Phenomena – UAP) αντιπροσώπευαν φυσικά αντικείμενα (δορυφόροι, καιρικά φαινόμενα,… Read More ›
Η Φυσική το 2021
Σχετικά με το πείραμα Muon g-2 στο Fermilab που κλόνισε το Καθιερωμένο Πρότυπο των στοιχειωδών σωματιδίων, τους χρονοκρυστάλλους, μια νέα φάση της ύλης που φαίνεται να παραβιάζει έναν από τους πιο σημαντικούς νόμους της φυσικής, την εκτόξευση του διαστημικού τηλεσκοπίου… Read More ›
Εκτοξεύθηκε με επιτυχία το μεγαλύτερο και ισχυρότερο διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb
Εκτοξεύθηκε με επιτυχία το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, ο διάδοχος του παλαιότερου τηλεσκοπίου Hubble. Το James Webb είναι το μεγαλύτερο και το πιο εξελιγμένο τηλεσκόπιο που έχει ποτέ σταλεί στο διάστημα, ανοίγοντας έτσι μια νέα εποχή στην αστρονομία και στην… Read More ›
Δημήτρης Νανόπουλος εφ’ όλης της ύλης
Συνέντευξη του ακαδημαϊκού Δημήτρη Νανόπουλου από τον Παντελή Σαββίδη στην εκπομπή «Πρίσμα» της Δημοτικής Τηλεόρασης Θεσσαλονίκης TV-100: via JD M
Δείτε την εκτόξευση του τηλεσκοπίου James Webb
Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb είναι έτοιμο για εκτόξευση στο ευρωπαϊκό διαστημοδρόμιο στην Γαλλική Γουιάνα. Το τηλεσκόπιο βρίσκεται μέσα στον πύραυλο Ariane 5, o οποίος θα εκτοξευθεί την ημέρα των Χριστουγέννων. Η εκτόξευση, εκτός απροόπτου, θα γίνει κάπου μεταξύ 2:20 μ.μ. και 2:52… Read More ›
Εκεί όπου συναντώνται η Φυσική, η Χημεία και η Βιολογία
Σε όλη την ιστορία της επιστήμης, υπήρχε πάντα μια ισχυρή αλληλεπικάλυψη ανάμεσα στη φυσική και στην αδελφή της επιστήμη, τη χημεία. Πράγματι, κάποιοι από τους μεγαλύτερους επιστήμονες όλων των εποχών, όπως ο Μάκλ Φάραντεϊ, αποτέλεσαν το μήλο της έριδας για… Read More ›
Η σύγκρουση του Γαλαξία μας με τον γαλαξία της Ανδρομέδας
Όταν σε περίπου 5 δισεκατομμύρια χρόνια ο Ήλιος θα έχει μετατραπεί σε ερυθρό γίγαντα με διάμετρο περίπου μια αστρονομική μονάδα, όση η μέση απόσταση της Γης από τον Ήλιο, ο Γαλαξίας μας θα συγκρουστεί με τον κοντινότερο γείτονά του, τον… Read More ›
Οι φανταστικοί αριθμοί στην Φυσική
Ποιά είναι η λύση της εξίσωσης x2=−1; Εκ πρώτης όψεως φαίνεται αδύνατη, αφού το τετράγωνο ενός πραγματικού αριθμού δεν μπορεί να είναι αρνητικό. Όμως οι εξισώσεις που δεν έχουν λύσεις εκνευρίζουν τους μαθηματικούς. Γι αυτό επινόησαν μια νέα κατηγορία αριθμών…. Read More ›
Ανακαλύφθηκαν 4 γιγαντιαίες κοιλότητες στο σμήνος γαλαξιών RBS 797
… από το διαστημικό τηλεσκόπιο ακτίνων Χ Chandra της NASA Μπορεί να οφείλονται σε δύο τεράστιες μαύρες τρύπες που περιφέρονται πολύ κοντά η μια γύρω από την άλλη. Τα σμήνη γαλαξιών είναι οι μεγαλύτερες δομές στο σύμπαν που συγκρατούνται εξαιτίας… Read More ›
Το παράδοξο του Bertrand
Το παράδοξο του Bertrand είναι ένα πρόβλημα πιθανοτήτων που παρουσιάζεται στο βιβλίο του «Calcul des probabilités (1889)» και διατυπώνεται ως εξής: Θεωρούμε ένα ισόπλευρο τρίγωνο εγγεγραμμένο σε κύκλο. Αν χαράξουμε τυχαία μια οποιαδήποτε χορδή του κύκλου, ποιά είναι η πιθανότητα… Read More ›
Γιατί κάνει κρύο τον χειμώνα (και ζέστη το καλοκαίρι);
Ξεκινά αύριο επίσημα ο χειμώνας. Την Τρίτη το απόγευμα 21 Δεκεμβρίου, περίπου στις 6 μ.μ. ώρα Ελλάδας, ο Ήλιος θα βρεθεί στο χειμερινό ηλιοστάσιο, σηματοδοτώντας έτσι την αρχή του φετινού χειμώνα στην Ελλάδα και γενικότερα στο βόρειο ημισφαίριο. Τι σημαίνει… Read More ›
Φαϊνμάνιο (Feynmanium): Το τέλος του περιοδικού πίνακα στοιχείων;
Θα τελειώσει κάποτε ο περιοδικός πίνακας των στοιχείων; Ο αστικος μύθος λέει πως ο Ρίτσαρντ Φάυνμαν είχε θέσει ένα τέλος στο περιοδικό σύστημα μετά το υποθετικό στοιχείο 137, που ονομάζεται untriseptium ή ανεπίσημα feynmanium προς τιμήν του. Το επιβεβαιώνει και… Read More ›
Οι μαύρες τρύπες σχηματίστηκαν αμέσως μετά την Μεγάλη Έκρηξη;
Πώς σχηματίστηκαν οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες; Τι είναι η σκοτεινή ύλη; Με ένα εναλλακτικό μοντέλο για το πώς δημιουργήθηκε το σύμπαν, σε αντίθεση με την μέχρι σήμερα αποδεκτή θεωρία της εξέλιξης του σύμπαντος, μια ομάδα αστρονόμων προτείνει ότι και τα… Read More ›
Ο Ήλιος και η μπανάνα ως πηγές νετρίνων
Τα νετρίνα βρίσκονται παντού. Δύσκολα όμως εντοπίζονται γιατί αλληλεπιδρούν σπάνια με την ύλη. Παρά το γεγονός ότι εντοπίζονται δύσκολα οι φυσικοί έχουν κατασκευάσει μεγάλους ανιχνευτές που τα ανιχνεύουν. Kαι όχι μόνο. Πλέον μπορούν να κατασκευάζουν δέσμες νετρίνων σε επίγειους επιταχυντές… Read More ›
O πιο περιζήτητος πρώτος αριθμός
Πρώτοι αριθμοί ονομάζονται οι αριθμοί που διαιρούνται μόνο με την μονάδα και τον εαυτό τους, όπως οι 2, 3, 5, 7, 11, 13, κ.λπ. Από τους πρώτους αριθμούς προκύπτουν όλοι οι άλλοι (οι σύνθετοι αριθμοί) με την πράξη του πολλαπλασιασμού. Δηλαδή… Read More ›
Για πρώτη φορά στην ιστορία ένα διαστημόπλοιο άγγιξε τον Ήλιο
To διαστημικό σκάφος της NASA Parker Solar Probe εισήλθε στην ατμόσφαιρα του Ήλιου κάνοντας νέες ανακαλύψεις Ένα σημαντικό ορόσημο και νέα αποτελέσματα από το Parker Solar Probe της NASA ανακοινώθηκαν στις 14 Δεκεμβρίου σε συνέντευξη Τύπου στο Συνέδριο της Αμερικανικής… Read More ›
Εξακολουθεί να ισχύει η θεωρία του Αϊνστάιν για την βαρύτητα μετά τις τελευταίες παρατηρήσεις των ανιχνευτών LIGO/VIRGO/KAGRA;
[Πρόκειται για το άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2021 στο ligo.org με τίτλο: DOES EINSTEIN’S THEORY OF GRAVITY HOLD UP TO THE LATEST LIGO/VIRGO/KAGRA OBSERVATIONS?, μεταφρασμένο στα Ελληνικά από τους Θ. Αποστολάτο, Ν. Στεργιούλα και Γ. Παππά (Virgo-AUTh group).]… Read More ›
Νιπόνιο: το χημικό στοιχείο που δεν υπάρχει
Έχετε δει ποτέ ‘εικονογραφημένο’ περιοδικό πίνακα στοιχείων από την Ιαπωνία; Στην παραπάνω εικόνα βλέπουμε το τμήμα ενός τέτοιου περιοδικού συστήματος στοιχείων που περιέχει το στοιχείο ρήνιο (Re). Στο ίδιο πλαίσιο με το ρήνιο βλέπουμε το πρόσωπο του Ιάπωνα χημικού Masataka… Read More ›
Κοσμικός πληθωρισμός – ένας λύτης προβλημάτων
Για τον Alan Guth, η κατανόηση της προέλευσης του σύμπαντος ξεκίνησε σε μια αίθουσα διαλέξεων του Πανεπιστημίου Cornell το φθινόπωρο του 1978. Ήταν εκείνο το εξάμηνο που ο Guth, τότε ως μεταδιδακτορικός ερευνητής, παρακολούθησε μια σειρά από ομιλίες του αστρονόμου… Read More ›
Εξερευνώντας την αθέατη πλευρά της Σελήνης
Το σεληνιακό όχημα Yutu-2 κατευθύνεται προς τον κύβο Το σεληνιακό όχημα Yutu-2 αποτελεί μέρος της κινεζικής αποστολής Chang’e 4 στην Σελήνη. Η αποστολή Chang’e 4 εκτοξεύθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2018, μπήκε σε σεληνιακή τροχιά στις 12 Δεκεμβρίου 2018, και προσελήνώθηκε στην… Read More ›
Η ευθυγράμμιση των πλανητών στον αποψινό ουρανό
Τι σημαίνει η ευθυγράμμιση των πλανητών στον αποψινό ουρανό; Απολύτως τίποτα! Ή μάλλον σημαίνει κάτι. Ότι οι τροχιές των πλανητών του ηλιακού μας συστήματος βρίσκονται πάντα στο ίδιο επίπεδο (περίπου). Συνεπώς, όταν οι πλανήτες παρατηρούνται από την Γη θα προβάλλονται… Read More ›
Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb θα ξαναγράψει την κοσμική ιστορία
Εφόσον λειτουργήσει. Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb (JWST) της NASA, προγραμματίζεται να εκτοξευθεί στις 22 Δεκεμβρίου 2021. Αναμένεται να γίνει το πιο ισχυρό τηλεσκόπιο στην ιστορία της ανθρωπότητας, αποτελώντας ένα από τα μεγαλύτερα επιστημονικά επιτεύγματα του 21ου αιώνα. Θα γίνει… Read More ›
Ο κύβος στην Σελήνη και το πρόσωπο στον Άρη
Την περασμένη εβδομάδα δημοσιεύθηκαν φωτογραφίες που τραβήχτηκαν στην επιφάνεια της Σελήνης από το κινεζικό ρόβερ Yutu-2, όπου φαίνεται ένα μυστηριώδες αντικείμενο σε σχήμα κύβου. Πρόκειται για κατασκευή που άφησαν εξωγήινοι στο φεγγάρι; Οι ειδικοί λένε ότι ο κύβος είναι απλά… Read More ›
Φωτογράφισαν την παραλλαγή Όμικρον
Ερευνητές της ιατρικής σχολής στο πανεπιστημίου του Χογκ-Κογκ απομόνωσαν και φωτογράφισαν την παραλλαγή Όμικρον του κορωνοϊού χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης. Μας αρκεί η φωτογραφία της. Αποφεύγουμε τον διαλογισμό μ’ αυτή και τις φίλες της, κάνοντας το εμβόλιο -, αλλά δεδομένου… Read More ›
Νόμπελ Φυσικής 2021: Οι διαλέξεις των βραβευθέντων φυσικών
Αύριο, 8 Δεκεμβρίου και ώρα 9:45 π.μ., θα πραγματοποιηθούν οι διαλέξεις των βραβευθέντων με το Νόμπελ Φυσικής 2021. Το φετινό Νόμπελ Φυσικής απονεμήθηκε στους Syukuro Manabe (1/4), Klaus Hasselmann (1/4) διότι έθεσαν τα θεμέλια της γνώσης μας για το κλίμα… Read More ›
Η τελευταία ευκαιρία για να δούμε τον κομήτη Leonard
Ο κομήτης, ο C/2021 A1 (Λέοναρντ), εμφανίστηκε ήδη στον γήινο ουρανό μέσα στον μήνα Δεκέμβριο, και φαίνεται ως ο πιο φωτεινός κομήτης του 2021. Πρόκειται για έναν ταχύτατο κομήτη που ταξιδεύει με την εντυπωσιακή ταχύτητα των 254.412 χιλιομέτρων την ώρα… Read More ›
Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός στη Σελήνη
Το παραπάνω στιγμιότυπο ‘συνέλαβε’ ο Andrew McCarthy τον περασμένο μήνα με το τηλεσκόπιό του από την Αριζόνα. Για την ακρίβεια η φωτογραφία προέκυψε από την πολύπλοκη επεξεργασία πολλών εικόνων του βίντεο με την διέλευση του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ΔΔΣ) μπροστά… Read More ›
Η ζωή του σωματιδίου Higgs
Πόσο ζει ένα σωματίδιο Higgs; Το σωματίδιο Higgs ζει πολύ λίγο. Αφού γεννηθεί μέσα από τις συγκρούσεις σωματιδίων, το διάσημο σωματίδιο ζει για λιγότερο από ένα τρισεκατομμυριοστό του δισεκατομμυριοστού του δευτερολέπτου ή 1,6×10-22 δευτερόλεπτα. Κι αυτό σύμφωνα με την θεωρία,… Read More ›
Ένας γρήγορος υπολογισμός της θερμοκρασίας του σύμπαντος
…διαμέσου της αρχέγονης πυρηνοσύνθεσης Η ιδέα της αρχέγονης πυρηνοσύνθεσης κατά την διάρκεια των πρώτων λεπτών της Μεγάλης Έκρηξης – ένα από τα θεμέλια της σύγχρονης κοσμολογίας, διατυπώθηκε για πρώτη φορά στην δημοσίευση του 1948 των Alpher, Bethe και Gamow, και… Read More ›
O «σιδερένιος» και «καυτός» εξωπλανήτης GJ 367b
… σε μια άσκηση Λυκείου Μια διεθνής ομάδα αστρονόμων ανακάλυψε, σε απόσταση μόνο 31 ετών φωτός, έναν βραχώδη εξωπλανήτη μικρότερο από τη Γη (με περίπου τα τρία τέταρτα του μεγέθους της ή λίγο μεγαλύτερο από τον Άρη), ο οποίος έχει… Read More ›
Τι είναι η κοσμική μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου;
(νεώτερη ενημέρωση 23/11/21) Η θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης καθιερώθηκε διότι εξηγεί (α) την διαστολή του σύμπαντος, (β) την περιεκτικότητα του Υδρογόνου και του Ηλίου στο σύμπαν και (γ) την κοσμική μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου. Κι αν η διαστολή του σύμπαντος ήταν… Read More ›
Συνοπτικό Αστροημερολόγιο Δεκεμβρίου
Δεκέμβριος 2021 – Συνοπτικό Αστροημερολόγιο 1 Ο κομήτης C/2021 A1 (Leonard) ίσως γίνει ορατός διά γυμνού οφθαλμού 4 Ολική έκλειψη Ηλίου μη ορατή στην Ελλάδα 4 Νέα Σελήνη – Σελήνη στο περίγειο (κοντινότερο του έτους) 7 Μέγιστη λαμπρότητα Αφροδίτης 8… Read More ›
Ένας εξωγήινος γκρεμός
Αυτός ο γκρεμός ύψους ενός χιλιομέτρου δεν βρίσκεται στην Γη ούτε στη Σελήνη ούτε σε κάποιον άλλον πλανήτη ή δορυφόρο τους. Βρίσκεται σε έναν κομήτη – στον σκοτεινό πυρήνα του κομήτη Churyumov-Gerasimenko(CG). Φωτογραφήθηκε το 2014 από το διαστημικό σκάφος Rosetta… Read More ›
Το επιστημονικό όμικρον
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επέλεξε την χρήση γραμμάτων του ελληνικού αλφαβήτου για την ονομασία των διαφόρων παραλλαγών του κορωνοϊού. Έτσι, και η νέα παραλλαγή του κορωνοϊού (B.1.1.529) βαφτίστηκε όπως και οι προηγούμενες με ένα γράμμα από το ελληνικό αλφάβητο, το… Read More ›
Μια ‘σχολική’ απόδειξη του πρώτου νόμου του Κέπλερ
1ος νόμος Kepler: Οι τροχιά ενός πλανήτη είναι έλλειψη και ο Ήλιος βρίσκεται στην μία εστία της έλλειψης.2ος νόμος Kepler: Η ακτίνα που ενώνει τον Ήλιο και τον κάθε πλανήτη διαγράφει σε ίσους χρόνους ίσα εμβαδά.3ος νόμος Kepler: Το τετράγωνο της περιόδου περιφοράς του κάθε… Read More ›
Ένα κλιματικό μοντέλο σαν ‘σφαιρική αγελάδα’
Το απλούστερο κλιματικό μοντέλο για το φαινόμενο του θερμοκηπίου Η παραγωγή γάλακτος σε μια φάρμα αγελάδων ήταν τόσο μικρή, που ο ιδιοκτήτης-αγρότης αποφάσισε να ζητήσει την βοήθεια των επιστημόνων από το γειτονικό πανεπιστήμιο. Το πανεπιστήμιο ανταποκρίθηκε άμεσα σχηματίζοντας μια ομάδα… Read More ›
Το Curiosity μας υπενθυμίζει την παρουσία του στον πλανήτη Άρη
… στέλνοντας μια έγχρωμη καρτ ποστάλ Ποιός θυμάται το διαστημικό όχημα της NASA Curiosity; Βρίσκεται στον πλανήτη Άρη από τις 6 Αυγούστου 2012! Η παρουσία του όμως περνάει απαρατήρητη εξαιτίας των νέων αποστολών στον Άρη – κυρίως από το νέο… Read More ›
Μια γρήγορη ματιά στον λευκό νάνο KPD 0005+5106
Ο λευκός νάνος KPD 0005+5106, που απέχει περίπου 1.300 έτη φωτός από τη Γη, εκπέμπει υψηλής ενέργειας ακτίνες Χ, η ένταση των οποίων αυξάνεται και μειώνεται ανά 4,7 ώρες. Αυτό σημαίνει ότι γύρω από τον KPD 0005+5106 υπάρχει ένα αντικείμενο… Read More ›
Μια μεγάλη παρανόηση σχετικά με το ηλεκτρικό ρεύμα
Φανταστείτε έναν σουρεαλιστικό τρόπο σύνδεσης μιας ηλεκτρικής πηγής με έναν λαμπτήρα διαμέσου καλωδίων (μηδενικής αντίστασης) συνολικού μήκους 600.000 χιλιομέτρων, ενώ η πηγή και ο λαμπτήρας απέχουν μόνο 1 μέτρο! Τίθεται το ερώτημα: μετά από πόσο χρόνο από το κλείσιμο του… Read More ›
Ο γάτος του Σρέντιγκερ στα παλιά λημέρια
… στην είσοδο του παλιού Φυσικείου Το ιστορικό κτίριο της οδού Σόλωνος που κάποτε φιλοξενούσε το Φυσικό τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, απέκτησε ξανά μια κάποιου είδους πειραματική δραστηριότητα. Αν και το γνωστό πείραμα με τον γάτο του Σρέντιγκερ ήταν ένα… Read More ›
Οι ερμηνείες της κβαντομηχανικής
Η ερμηνεία της Κοπεγχάγης εναντίον της ερμηνείας de Broglie-Bohm και της ερμηνείας των πολλών κόσμων H κβαντομηχανική είναι σίγουρα η πιο επιτυχημένη επιστημονική θεωρία όλων των εποχών. Όχι μόνο εξήγησε τον κόσμο μας, αλλά και τον άλλαξε —μέσω της τεχνολογίας—… Read More ›
Μια απαιτητική πτήση της ‘επινοητικότητας’ στον πλανήτη Άρη
H επινοητικότητα (Ingenuity), το μικρό ελικόπτερο της NASA στον πλανήτη Άρη, προετοιμάζεται για την 16η πτήση του που θα προγραμματίζεται να γίνει στις 20 Νοεμβρίου. Όμως, η 13η πτήση του Ingenuity διάρκειας 160,5 δευτερολέπτων, που έγινε στις 4 Σεπτεμβρίου 2021,… Read More ›
Σκέψου σαν Φυσικός
… και δες τον Κόσμο με άλλα μάτια Έγραψα αυτό το βιβλίο για να υμνήσω τη φυσική – αυτή την επιστήμη που με ενθουσίαζε ήδη από τα εφηβικά μου χρόνια. Δεν ήμουν ο «σπασίκλας» της τάξης, αλλά ένοιωθα μια βαθιά… Read More ›
Υπάρχει ζωή στον άλφα του Κενταύρου;
Μια νέα ερευνητική προσπάθεια θα εξετάσει αν στο πλησιέστερο στην Γη αστρικό σύστημα Άλφα του Κενταύρου υπάρχουν εξωπλανήτες που μπορούν να υποστηρίξουν την ζωή. Η αναζήτηση θα γίνει με το διαστημικό τηλεσκόπιο TOLIMAN που θα τεθεί σε τροχιά γύρω από… Read More ›
Πόσες μαύρες τρύπες υπάρχουν στο σύμπαν;
Η απογραφή των μαύρων τρυπών Είναι γεγονός πως οι μαύρες τρύπες είναι δύσκολο να εντοπιστούν, αφού είναι τόσο μαύρες όσο και ο χώρος που τις περιβάλλει. Μπορούμε να τις εντοπίσουμε μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπως όταν γύρω τους περιφέρεται κάποιο… Read More ›
Ιωάννης Ηλιόπουλος: Διεθνής Παρουσία στις Φυσικομαθηματικές Επιστήμες
Η Ακαδημία Αθηνών και η Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών, οργάνωσαν ημερίδα αφιερωμένη στον Απόδημο Ελληνισμό, με θέμα «Απόδημος Ελληνισμός – Η Ιστορία, το Έργο και η Προσφορά του στην Ελλάδα». Ακολουθεί η ομιλία του Ιωάννη… Read More ›
Η τελευταία πράσινη αναλαμπή του Ήλιου καθώς δύει
Πολλοί πιστεύουν ότι είναι απλώς ένας μύθος. Άλλοι πιστεύουν ότι είναι αλήθεια, αλλά η αιτία της δεν είναι γνωστή. Οι εξερευνητές περηφανεύονται που την είδαν. Πρόκειται για την ‘πράσινη ακτίνα’. Η αλήθεια είναι ότι η πράσινη ακτίνα υπάρχει και η… Read More ›
Πώς θα υπολόγιζε ένας μαθητής Λυκείου την μάζα μιας μαύρης τρύπας;
Οι αστρονόμοι του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου στη Χιλή, ενώ διερευνούσαν το αστρικό σμήνος NGC1850 διαπίστωσαν ότι ένα άστρο περιφερόταν μόνο του διαγράφοντας μια κυκλική τροχιά, χωρίς όμως να βλέπουν στο εσωτερικό της τροχιάς του κάποιο άλλο αντικείμενο, του οποίου η δύναμη… Read More ›
Πώς η Muse ανακάλυψε μια μαύρη τρύπα έξω από τον γαλαξία μας
Το βίντεο που ακολουθεί περιγράφει την μέθοδο που χρησιμοποίησε μια ομάδα αστρονόμων για να ανακαλύψει μια μικρή μαύρη τρύπα έξω από τον γαλαξία μας. Η μαύρη τρύπα εντοπίστηκε στο αστρικό σμήνος NGC1850 χρησιμοποιώντας το όργανο Multi Unit Spectroscopic Explorer (MUSE)… Read More ›
Ένας ανορθόδοξος τρόπος μέτρησης του g
… χρησιμοποιώντας ένα μπαλάκι, μια μετροταινία και ένα χρονόμετρο. Αφήνουμε ένα μπαλάκι να πέσει ελεύθερα από ύψος . Αν είναι το ύψος που φτάνει το μπαλάκι μετά την πρώτη αναπήδηση και το χρονικό διάστημα αναπηδήσεων, τότε να δείξετε ότι η… Read More ›
Πού βρίσκονται οι ~4500 εξωπλανήτες που ανακαλύψαμε;
Στην εικόνα που ακολουθεί βλέπουμε τις θέσεις των εξωπλανητών που ανακαλύφθηκαν από το 1993 μέχρι το 2021. Η κάθε μέθοδος ανίχνευσης διακρίνεται με διαφορετικό χρώμα: Η τελική εικόνα που αναφέρεται στο έτος 2021 περιέχει 4334 εξωπλανήτες, αλλά ο αριθμός τους… Read More ›
Πώς δημιουργήθηκαν τα στοιχεία που περιέχει ο περιοδικός πίνακας;
Η κανονική ύλη του σύμπαντος αποτελείται από ταπεινά άτομα. Ο πυρήνας κάθε ατόμου περιέχει πρωτόνια, ο αριθμός των οποίων καθορίζει τις ιδιότητες του κάθε στοιχείου και ονομάζεται ατομικός αριθμός – συμβολίζεται με Ζ. Υπάρχουν πάνω 100 γνωστά στοιχεία που ταξινομούνται… Read More ›
Βελτίωση των μετρήσεων της κοσμικής διαστολής με βαρυτικά κύματα
[Πρόκειται για το άρθρο ‘IMPROVING MEASUREMENTS OF THE COSMIC EXPANSION WITH GRAVITATIONAL WAVES» που δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο του LIGO. Το άρθρο έχει αναρτηθεί και στην Ελληνική γλώσσα, μεταφρασμένο από τους Παναγιώτη Ιωσήφ, Δημήτρη Πέσιο και Γεώργιο Παππά (AUTh Virgo group).]… Read More ›
Ένας εντυπωσιακός πίνακας με όλα τα βαρυτικά κύματα που ανιχνεύθηκαν μέχρι σήμερα
Στις 7 Νοεμβρίου 2021, οι ερευνητικές ομάδες των ανιχνευτών βαρυτικών κυμάτων LIGO-Virgo-KAGRA δημοσίευσαν τα αποτελέσματα του δεύτερου μισού του τρίτου κύκλου των παρατηρήσεών τους (O3b). Σε σχέση με την τελευταία έκδοση καταλόγου (O3a) τον Οκτώβριο του 2020, αναφέρονται 35 επιπλέον… Read More ›
Αν το σύμπαν είναι μια γιγάντια προσομοίωση σε υπολογιστή
… πόσα μπιτ πληροφορίας περιέχει; Το bit (=binary digit), στα ελληνικά δυφίο, είναι η στοιχειώδης μονάδα πληροφορίας στο δυαδικό σύστημα με τα γνωστά ψηφία 0 και 1. Στους υπολογιστές αποθηκεύεται σε κάποιο φυσικό σύστημα που μπορεί να βρίσκεται σε δυο καταστάσεις… Read More ›
Εκθετικά αυξανόμενη σκοτεινή ύλη
Ένα νέο μοντέλο ερμηνεύει την τωρινή πυκνότητα της σκοτεινής ύλης θεωρώντας ότι η συμβατική ύλη μετατράπηκε σε σκοτεινή ύλη στο αρχέγονο σύμπαν. Οι κοσμολόγοι προσδιορίζουν την ποσότητα της σκοτεινής ύλης που βρίσκεται στο σύμπαν μας από τα δεδομένα της κοσμικής… Read More ›
Συχνές Ερωτήσεις για το Σύμπαν
Η αναζήτηση απαντήσεων σε θεμελιώδεις ερωτήσεις μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που βλέπετε τον εαυτό σας και το περιβάλλον σας. Γιατί δεν μπορώ να ταξιδέψω πίσω στο χρόνο; Γιατί δεν μας έχουν επισκεφτεί οι εξωγήινοι; Ή μήπως το έκαναν; Υπάρχει… Read More ›
Η ελαφρότητα του συνόλου
Γιατί ένα σύστημα έχει μικρότερη μάζα από το άθροισμα μαζών των μεμονωμένων συστατικών του; Αν βάλετε σε μια ζυγαριά 10 κύβους, ο καθένας με μάζα 10g, τότε προφανώς θα διαπιστώσετε ότι η συνολική μάζα τους είναι 100g. Aν η ζυγαριά δείξει,… Read More ›
Δείτε τα αποτελέσματα της ηλιακής καταιγίδας που χτύπησε την Γη
Μια ισχυρή ηλιακή έκλαμψη της περασμένης Πέμπτης ‘έπληξε’ την Γη. Και τα αποτελέσματά της ήταν πράγματι εντυπωσιακά, χωρίς όμως να προκαλέσει τις τεράστιες καταστροφές που παπαγάλιζαν κάθε λογής χαζολόγοι. Αντιθέτως, δημιούργησε εκπληκτικά στιγμιότυπα σέλαος στις βόρειες αρκτικές περιοχές όπως βλέπουμε… Read More ›
Το επιταχυνόμενο σύμπαν μας
Τα πειραματικά δεδομένα και οι θεωρητικές ερμηνείες Μια ειδική έκδοση του EPJST (The European Physical Journal Special Topics), που επιμελήθηκαν οι Β. Ananthanarayan & Subhendra Mohanty, συγκεντρώνει μια συλλογή άρθρων που μελετούν το φαινόμενο της επιταχυνόμενης διαστολής του σύμπαντος και… Read More ›
Ο θάνατος του στείρου (sterile) νετρίνου
Τα νετρίνα εμφανίζονται σε τρεις διαφορετικούς τύπους (ή γεύσεις) – το νετρίνο του ηλεκτρονίου, το νετρίνο του μιονίου και το νετρίνο του σωματιδίου ταυ. Μπορούν να «ταλαντώνονται» μεταξύ αυτών των γεύσεων, μεταπίπτοντας από τον έναν τύπο νετρίνου σε άλλον καθώς… Read More ›
Ατομικό ρολόι επιβεβαιώνει την γενική θεωρία της σχετικότητας σε αποστάσεις χιλιοστού
Η θεωρία της γενικής σχετικότητας του Αϊνστάιν μας λέει ότι ο ρυθμός των ρολογιών εξαρτάται από την βαρύτητα (ένα φαινόμενο που είναι γνωστό ως βαρυτική ερυθρή μετατόπιση). Ένα ρολόι τοποθετημένο σε κάποιο υψόμετρο χτυπά γρηγορότερα σε σχέση με ένα ρολόι… Read More ›
Ανακαλύφθηκε εξωπλανήτης σε άλλον γαλαξία
… από το διαστημικό τηλεσκόπιο Chandra Οι αστρονόμοι βρήκαν ενδείξεις για έναν πιθανό υποψήφιο εξωπλανήτη στον γαλαξία M51 (ο γαλαξίας της δίνης) που βρίσκεται σε απόσταση 31 εκατομμύρια έτη φωτός από την Γη. Όλοι οι μέχρι τώρα ανακαλυφθέντες εξωπλανήτες βρίσκονταν… Read More ›
Περί σωματιδιακής φυσικής
Ο Σάββας Δημόπουλος είναι φυσικός στοιχειωδών σωματιδίων στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ. Γεννήθηκε το 1952 στην Κωνσταντινούπολη και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Πόλη μεταβαίνοντας στην Αθήνα εξαιτίας των διωγμών των Τούρκων. Σπούδασε στο πανεπιστήμιο του Χιούστον, ενώ ολοκλήρωσε… Read More ›
Ένα περίεργο ζεύγος αλληλεπιδρώντων γαλαξιών
Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA/ESA φωτογράφισε το σύστημα Arp 86, ένα περίεργο ζευγάρι αλληλεπιδρώντων γαλαξιών που απέχει περίπου 220 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη και βρίσκεται στον αστερισμό του Πήγασου. Το Arp 86 αποτελείται από τους γαλαξίες NGC… Read More ›
Η ανακάλυψη της υπερρευστότητας του ηλίου-3
Μετά την ανακάλυψη της υπερρευστότητας του ηλίου-4 το 1938, τέθηκε το ερώτημα αν και το ήλιο-3 παρουσιάζει την ίδια συμπεριφορά. Ένα ερώτημα που παρέμενε αναπάντητο για σχεδόν 35 χρόνια. Το άτομο του ηλίου-3 (3He) διαθέτει δυο ηλεκτρόνια και ο… Read More ›
Ο ραδιοφωνικός εντοπισμός εξωπλανητών
Αστρονόμοι κατάφεραν για πρώτη φορά χρησιμοποιώντας ραδιοτηλεσκόπια να εντοπίσουν εξωπλανήτες – πλανήτες σε άλλα ηλιακά συστήματα. Χρησιμοποιώντας την πιο ισχυρή κεραία του κόσμου – το Low Frequency Array στις Κάτω Χώρες (LOFAR) – ανακάλυψαν τα ραδιοσήματα που εκπέμπουν 19 ερυθροί… Read More ›
Ήχοι από τον πλανήτη Άρη
Το Perseverance είναι το πρώτο διαστημόπλοιο που καταγράφει ήχους από τον Άρη. Τα δύο μικρόφωνα του διαστημικού οχήματος Perseverance κατέγραψαν σχεδόν πέντε ώρες με ήχους: από ριπές ανέμου στον Άρη, από τους τροχούς, του κινητήρα του οχήματος, τις κινήσεις του… Read More ›
Πώς οι πυρηνικές βόμβες θα σώσουν την Γη
Θάρθει μια μέρα που οι αστρονόμοι θα εντοπίσουν έναν αστεροειδή λίγους μήνες μακριά από το καταστροφικό ραντεβού του με την Γη. Η μόνη μας πιθανότητα επιβίωσης σε μια τέτοια περίπτωση θα είναι να χρησιμοποιήσουμε μια πυρηνική βόμβα για να αποφύγουμε… Read More ›
Η μαθηματική ιδιοφυία του Μπαχ
Όταν κινούμαστε κατά μήκος μιας λωρίδας του Μέμπιους (Möbius) τότε επιστρέφoυμε στο σημείο απ’ όπου ξεκινήσαμε με την δεξιά και αριστερή πλευρά μας ανεστραμμένες. Αν κάνουμε έναν ακόμα γύρο της λωρίδας επιστρέφοντας στο σημείο εκκίνησης το σώμα μας θα πάρει… Read More ›
Ένας ΚΟΣΜΟΣ χωρίς σκοτεινή ύλη(*)
Η αστρονόμος Vera Rubin, η συνεισφορά της οποίας άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε το σύμπαν, είχε δηλώσει το 2005 σε μια συνέντευξή της στο περιοδικό New Scientist: «Αν μπορούσα να διαλέξω, θα προτιμούσα να μάθω ότι πρέπει να… Read More ›
Ένα πορτραίτο με τους μεγαλύτερους αστεροειδείς του ηλιακού μας συστήματος
Χρησιμοποιώντας το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) στη Χιλή, οι αστρονόμοι απεικόνισαν 42 από τα μεγαλύτερα αντικείμενα στη ζώνη των αστεροειδών, που βρίσκονται μεταξύ Άρη και Δία. Ποτέ στο παρελθόν δεν είχαν απεικονιστεί τόσο γρήγορα και… Read More ›
Ένας μετεωρίτης στο κρεβάτι της
Ποιά είναι η πιθανότητα να μας σκοτώσει ένας μετεωρίτης; Η Ruth Hamilton, από το Golden της Βρετανικής Κολομβίας στον Καναδά, στις 3 Οκτωβρίου και ώρα 11:35 μμ ξύπνησε τρομαγμένη από έναν εκρηκτικό θόρυβο και την πτώση ενός αντικειμένου στο κρεβάτι… Read More ›
Αναζητώντας το αόρατο σύμπαν
«Μια φθινοπωρινή μέρα ανέβαινα με σκυμμένο το κεφάλι ένα ανηφορικό μονοπάτι στο δάσος που περιβάλλει το Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας (Centre National de la Recherche Scintifique – CNRS) στο Ζιφ-συρ-Υβέτ για να πάω στο γραφείο μου στο πλάτωμα του Σακλέ…. Read More ›
Μισό Νόμπελ Φυσικής στα μυστηριώδη υαλώδη σπιν
Τρεις επιστήμονες μοιράστηκαν το Νόμπελ Φυσικής 2021 για τις πρωτοποριακές μελέτες τους στην κατανόηση περίπλοκων φυσικών συστημάτων. Το μισό βραβείο μοιράστηκαν οι Syukuro Manabe(1/4) και ο Klaus Hasselmann(1/4) διότι έθεσαν τα θεμέλια της γνώσης μας για το κλίμα της Γης. Μπορείτε να… Read More ›
Μειώθηκε η λευκαύγεια (albedo) της Γης
Το επί τοις εκατό ποσοστό της ηλιακής ακτινοβολίας που ανακλάται από την Γη ονομάζεται λευκαύγεια ή albedo (‘albus’ στα λατινικά σημαίνει ‘λευκό’). Όταν η λευκαύγεια έχει μεγάλη τιμή, η Γη ανακλά περισσότερη ηλιακή ακτινοβολία προς το διάστημα και έτσι είναι… Read More ›
Η χαμηλότερη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα
Οι φυσικοί του Πανεπιστημίου της Βρέμης, στη Γερμανία έφτασαν στην χαμηλότερη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί ποτέ σε εργαστήριο. Το πέτυχαν ως μέρος ενός πειράματος που περιλάμβανε την ελεύθερη πτώση κβαντικού αερίου (συμπύκνωμα Bose-Einstein) και επιβράδυνση της κίνησής του με μαγνητικά… Read More ›
Ένα καταλυτικό βραβείο νόμπελ Χημείας
Οι Benjamin List και David MacMillan βραβεύθηκαν με το Νόμπελ Χημείας 2021 για την ανάπτυξη ενός νέου και ευφυούς εργαλείου για τη δημιουργία μορίων: την οργανοκατάλυση. Πρόκειται για καταλύτες που είναι εύχρηστοι, φθηνοί και αποδοτικοί στην ασύμμετρη κατάλυση με εφαρμογές… Read More ›
Πότε και πώς θα έρθει το οριστικό τέλος του πλανήτη μας;
Τα τελευταία ~4 δισεκατομμύρια χρόνια ήταν μια απίστευτα επιτυχημένη και αδιάλειπτη πορεία για την ζωή στη Γη. Το μέλλον όμως δεν θα είναι τόσο λαμπρό. Η ζωή στη Γη επιβιώνει και ευδοκιμεί για πάνω από 4 δισεκατομμύρια χρόνια, αλλά αυτό… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ Φυσικής στα μοντέλα που προβλέπουν την κλιματική αλλαγή
Τρεις επιστήμονες μοιράζονται Νόμπελ Φυσικής 2021 για τις πρωτοποριακές μελέτες τους στην κατανόηση περίπλοκων φυσικών συστημάτων. Ο Syukuro Manabe(1/4) και ο Klaus Hasselmann(1/4) διότι έθεσαν τα θεμέλια της γνώσης μας για το κλίμα της Γης και στο πώς αυτό επηρεάζεται… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ Χημείας 2021
(νεώτερη ενημέρωση) Τo βραβείο Νομπέλ 2021 στην Χημεία απονεμήθηκε στους Benjamin List και David W.C. MacMillan “για την ανάπτυξη ασύμμετρης οργανοκατάλυσης» Δημιούργησαν ένα νέο και ευφυές εργαλείο για την δημιουργία μορίων, την οργανοκατάλυση, η οποία χρησιμοποιείται στην έρευνα για νέα… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής στην ερμηνεία των αισθήσεων αφής, πίεσης και θερμοκρασίας
Σύμφωνα με την επιτροπή των Νόμπελ οι David Julius και Ardem Patapoutian βραβεύθηκαν με το Νομπέλ Ιατρικής 2021 διότι: «οι ανακαλύψεις τους ξεκλείδωσαν ένα από τα μυστικά της φύσης εξηγώντας τη μοριακή βάση για την αίσθηση της ζέστης, του κρύου, της αφής και… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2021
(νεώτερη ενημέρωση) Τo βραβείο Νομπέλ 2021 στην Φυσική απονεμήθηκε στους Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann και Giorgio Parisi “για τις πρωτοποριακές συνεισφορές τους στην κατανόηση περίπλοκων φυσικών συστημάτων.” Το μισό βραβείο μοιράζονται οι Syukuro Manabe και Klaus Hasselmann «για την φυσική… Read More ›
Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής 2021
(νεώτερη ενημέρωση) To βραβείο Νομπέλ 2021 στην Ιατρική μοιράζονται οι David Julius και Ardem Patapoutian ‘για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τους υποδοχείς θερμοκρασίας και αφής’ Σύμφωνα με την ανακοίνωση της επιτροπής των βραβείων οι ανακαλύψεις του Αμερικανού David Julius,… Read More ›
Παραγωγή bitcoins με ηφαιστειακή ενέργεια
… στο Ελ Σαλβαδόρ Στις αρχές Σεπτεμβρίου η κυβέρνηση του Ελ Σαλβαδόρ ανακοίνωσε ότι υιοθετεί ως επίσημο νόμισμα της χώρας το ψηφιακό νόμισμα Βitcoin. Σαν πρώτο βήμα ξόδεψε 225 εκατομμύρια δολάρια για να αυξήσει το δημόσιο απόθεμά του σε 550… Read More ›
Πιθανοί υποψήφιοι για το Νόμπελ Φυσικής 2021
Μέχρι να γίνει η επίσημη ανακοίνωση για το βραβείο Νόμπελ Φυσικής στις 5 Οκτωβρίου, ας δούμε τι λένε οι φετινές προβλέψεις γι αυτό: 1. Ξεκινάμε με τους ‘αιώνιους’ υποψήφιους από το ερευνητικό πεδίο της Κβαντικής Φυσικής: Alain Aspect , John… Read More ›
Ο πλανήτης Ερμής από κοντά
Η κοινή ευρωπαϊκή-ιαπωνική αποστολή BepiColombo φωτογράφισε τον πλανήτη Ερμή την 1η Οκτωβρίου 2021 καθώς το διαστημόπλοιο κινήθηκε κοντά στον πλανήτη για έναν ελιγμό βαρυτικής υποβοήθησης. Η παραπάνω φωτογραφία τραβήχτηκε στις 23:44:12 UTC, όταν το διαστημικό σκάφος απείχε περίπου 2418 χιλιόμετρα… Read More ›
Πώς θα αναζητήσουμε άγνωστες μορφές εξωγήινης ζωής;
Μεγάλο μέρος της αστροβιολογίας επικεντρώνεται στην αναζήτηση εξωγήινων οργανισμών των οποίων η χημεία είναι παρόμοια με τη δική μας – κάτι το οποίο θα μπορούσε κάλλιστα να μην ισχύει. Το προηγούμενο εξάμηνο, στο σεμινάριο των πρωτοετών φοιτητών μου στο Harvard,… Read More ›
Κύκλοτρο εναντίον καρκίνου
Πριν από μερικούς μήνες σύμφωνα με τα μέσα ενημέρωσης ανακοινώθηκε ότι στο Νοσοκομείο «Μεταξά» εγκαταστάθηκε ένας επιταχυντής σωματιδίων – ένα κύκλοτρο που θα συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη καταπολέμηση του καρκίνου. Έτσι, το νοσοκομείο θα είναι σε θέση να παράγει αυτόνομα το απαραίτητο… Read More ›
Το Hubble παρατηρεί τους στροβιλισμούς της μεγάλης ερυθράς κηλίδας του Δία
Παλαιότερα το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble είχε παρατηρήσει την συρρίκνωση της μεγάλης ερυθράς κηλίδας του Δία. Τώρα διαπιστώνει ότι αυξάνεται και η ταχύτητα περιστροφής της. Αναλύοντας τις εικόνες που έλαβε το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble από το 2009 έως το 2020, οι… Read More ›
Ο πλανήτης Ποσειδώνας ως ‘σκοτεινή ύλη’
Η βαρύτητα, από μόνη της, μπορεί να μας αποκαλύψει τα κρυμμένα μυστικά του σύμπαντος. Η ανακάλυψη του Ποσειδώνα πριν από 175 χρόνια έγινε έμμεσα, από την επίδραση της βαρύτητάς του στην γειτονιά του – όπως ακριβώς επιβεβαιώνεται και η ύπαρξη… Read More ›
Ερωτευμένος Σρέντινγκερ
Όταν ο Erwin Schrödinger επέστρεφε από τις καλοκαιρινές του διακοπές για το χειμερινό εξάμηνο του ακαδημαϊκού έτους 1925/26, δεν θα είχε επίγνωση ότι βρισκόταν στα πρόθυρα μιας έκρηξης δημιουργικότητας που θα άλλαζε για πάντα τον κόσμο της φυσικής. Είχε μόλις… Read More ›
Από το σταφιδόψωμο στον ατομικό πυρήνα
Η πειραματική διάταξη του πειράματος των Geiger–Marsden-Rutherford Ο πρώτος που συνέλαβε μια πιο ακριβή εικόνα του ατόμου ήταν ο φυσικός Ernest Rutherford, ο οποίος το 1909 επέβλεψε το πασίγνωστο πλέον πείραμα των Geiger–Marsden με το φύλλο χρυσού. Το σπουδαίο αυτό… Read More ›
Η γενίκευση του γρίφου με τις 8 βασίλισσες σε μια σκακιέρα
Δοκιμάστε στην σκακιέρα το εξής πρόβλημα: Τοποθετήστε οκτώ βασίλισσες έτσι ώστε η μια να μην απειλεί την άλλη. Αν το καταφέρετε μια φορά, μπορείτε να βρείτε μια δεύτερη διάταξη; μια τρίτη; Τελικά, πόσες διαφορετικές τέτοιες διατάξεις υπάρχουν; Αποδεικνύεται ότι υπάρχουν… Read More ›
Ιπτάμενο μικροτσίπ στο μέγεθος κόκκου άμμου
Μηχανικοί και επιστήμονες αντλούν έμπνευση από τη φύση κατά την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών. Αυτό ισχύει και για την μικρότερη – μέχρι τώρα – ιπτάμενη κατασκευή που έχουν δημιουργήσει οι άνθρωποι. Εμπνευσμένοι από τον τρόπο με τον οποίο δέντρα όπως ο… Read More ›
Μια ταινία για την ανακάλυψη των βαρυτικών κυμάτων
Η ανίχνευση βαρυτικών κυμάτων αποτελεί αναμφισβήτητα μια από τις μεγαλύτερες επιστημονικές ανακαλύψεις στην ιστορία της ανθρωπότητας. Ο σκηνοθέτης Les Guthman γύρισε το ντοκιμαντέρ LIGO σχετικά με την ανακάλυψη βαρυτικών κυμάτων από την συγχώνευση δυο μαύρων τρυπών, αλλά και από την… Read More ›
Ευκλείδεια γεωμετρία όχι επιχειρηματικότητα
Με την έναρξη σχολικού έτους ο πρωθυπουργός της Ρωσίας Μιχαήλ Μισούστιν, επισκέφτηκε ένα από τα κορυφαία σχολεία της χώρας του – το Kapitsa Physics and Technology Lyceum. Μπαίνοντας σε μια τάξη είδε ότι μελετούσαν ένα πρόβλημα σχετικό με επιχειρήσεις. «Γιατί… Read More ›
Οι περιπέτειες ενός μαθηματικού
Ο Stanisław Marcin Ulam (1909 – 1984) ήταν Πολωνός φυσικο-μαθηματικός ο οποίος μετανάστευσε στις ΗΠΑ την δεκαετία του 1930. Συμμετείχε στο πρόγραμμα για την κατασκευή της πρώτης πυρηνικής βόμβας (Manhattan Project) και στον σχεδιασμό της βόμβας υδρογόνου. Ανανακάλυψε την έννοια… Read More ›
Ανιχνεύθηκε Σκοτεινή Ενέργεια;
Ο Edwin Hubble το 1929 επιβεβαίωσε με τις αστρονομικές του παρατηρήσεις ότι το σύμπαν διαστέλλεται – κάτι που προέβλεπαν τα πρώτα κοσμολογικά πρότυπα που βασίστηκαν στην Γενική Θεωρία της Σχετικότητας. Τελικά όμως το σύμπαν όχι μόνο διαστέλλεται, αλλά διαστέλλεται επιταχυνόμενα…. Read More ›
Οι μελωδίες των άστρων
Το Διάστημα είναι εν γένει σιωπηλό. Συνήθως, τα δεδομένα που συλλέγονται από τηλεσκόπια μετατρέπονται σε αθόρυβους χάρτες, γραφήματα και εικόνες. Όμως, οι αστρονόμοι του Παρατηρητηρίου Ακτίνων Χ Chandra και ερευνητές της NASA έχουν ξεκινήσει ένα πρόγραμμα ‘ηχοποίησης’ που σκοπό έχει… Read More ›
Η ψευδοεπιστήμη στην υπηρεσία της επιχειρηματικότητας
Οι θετικές επιστήμες που κάποτε αποκαλούνταν στο σύνολό τους φυσική φιλοσοφία, περιλαμβάνουν την μελέτη των έμβιων και των άβιων όντων, τις επιστήμες της ζωής και τις φυσικές επιστήμες. Στις πρώτες ανήκουν η βιολογία, η ζωολογία και η βοτανική. Οι φυσικές… Read More ›
Το μυστηριώδες πείραμα της κβαντικής γόμας
Το πείραμα της κβαντικής γόμας παρουσιάζεται πολλές φορές με έναν τρόπο που υπαινίσσεται ταξίδι στον χρόνο δεδομένου ότι μια μέτρηση στο παρόν μπορεί να αλλάξει (‘σβήσει’) το παρελθόν! Υπάρχει πλέον παράδοση στην παρουσίαση των δημοφιλών ‘παραδόξων’ της κβαντομηχανικής τα πράγματα… Read More ›
Οι μαύρες τρύπες εκτός από θερμοκρασία έχουν και πίεση
Στην κλασική θεωρία της γενικής σχετικότητας, οι μαύρες τρύπες είναι σχετικά απλά αντικείμενα. Μπορούν να περιγραφούν με τρεις μόνο ιδιότητες: την μάζα, το ηλεκτρικό φορτίο και την ιδιοπεριστροφή. Γνωρίζουμε όμως ότι η γενική σχετικότητα δεν είναι μια τελική θεωρία. Η… Read More ›
Επιστροφή στο μέλλον με ένα σουπερνόβα
Είναι δύσκολο να κάνεις προβλέψεις, ειδικά στην αστρονομία. Ωστόσο, υπάρχουν κάποιες προβλέψεις της αστρονομίας οι οποίες επαληθεύονται με εκπληκτική ακρίβεια, όπως οι εκλείψεις Σελήνης και Ήλιου ή οι εμφανίσεις ορισμένων κομητών. Προσφάτως, οι αστρονόμοι πρόσθεσαν άλλη μια ‘σίγουρη’ πρόβλεψη για… Read More ›
Το μυστηριώδες ραδιοσήμα ASKAP J173608.2−321635
Αστρονόμοι εντόπισαν ένα περίεργο, επαναλαμβανόμενο ραδιοσήμα κοντά στο κέντρο του Γαλαξία που δεν μοιάζει με κανένα από όσα μελετήθηκαν μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με την δημοσίευση [Discovery of ASKAP J173608.2-321635 as a Highly-Polarized Transient Point Source with the Australian SKA Pathfinder]… Read More ›
Η 2η Κβαντική Επανάσταση: Τι είναι η Κβαντική Τηλεμεταφορά;
Τα τελευταία χρόνια όταν κάποιος επιχειρεί να προβλέψει ποιοι θα μπορούσαν να βραβευθούν με το Νόμπελ Φυσικής περιλαμβάνει οπωσδήποτε τους τρεις φυσικούς: Alain Aspect, John Clauser και Anton Zeilinger. Στην ουσία πρόκειται για ένα βραβείο Νόμπελ στους θεμελιωτές της 2ης Κβαντικής Επανάστασης… Read More ›
Ένα «κόκκαλο-σκύλου» σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο
Ο αστεροειδής Κλεοπάτρα και οι δορυφόροι της Το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) στη Χιλή κατάφερε να τραβήξει τις καλύτερες έως τώρα φωτογραφίες του μεγάλου αστεροειδούς «Κλεοπάτρα» και των δύο μικρών συνοδών «φεγγαριών» του, σε απόσταση… Read More ›
Τα βραβεία Νόμπελ τρελής επιστήμης 2021
Τα βραβεία Νόμπελ της τρελής επιστήμης (Ig Nobel) δίνονται σε αντισυμβατικές μελέτες και ανακαλύψεις, πολλές από τις οποίες δημοσιεύονται ακόμα και σε σοβαρά επιστημονικά περιοδικά. Mε σύνθημα «πρώτα σε κάνουν να γελάσεις, μετά να σκεφθείς», τα βραβεία Ig απονέμονται από το… Read More ›
Η Φυσική πίσω από το βάδισμα με μια κούπα καφέ στο χέρι
Η προσπάθεια να μην χυθεί ο πολύτιμος καφές από την κούπα που κρατάμε στο χέρι μας όταν περπατάμε, είναι κάτι που οι περισσότεροι το κάνουμε επιτυχημένα σχεδόν κάθε μέρα. Καταφέρνουμε την ισορροπία ενστικτωδώς χωρίς κανέναν ιδιαίτερο προβληματισμό ή κάποιον περίπλοκο… Read More ›
Η αμφισβήτηση της Κοσμολογικής Αρχής
Για την περιγραφή της εξέλιξης του Σύμπαντος απαιτούνται ορισμένες υποθέσεις. Μεταξύ αυτών και η παραδοχή της ομογένειας και της ισοτροπίας του, που ονομάζεται Κοσμολογική Αρχή: «Η θέση μας στο Σύμπαν δεν έχει κανένα απολύτως πλεονέκτημα» . Πρόκειται για μια μαθηματικά… Read More ›
Μια νέα κατηγορία πρώτων αριθμών που είναι «ψηφιακά ευαίσθητοι»
… και η διεύρυνσή της Παρατηρείστε τους αριθμούς 294.001, 505.447 και 584.141. Βλέπετε κάτι ιδιαίτερο σ’ αυτούς; Ίσως να αναγνωρίσετε ότι όλοι είναι πρώτοι αριθμοί – αριθμοί που διαιρούνται μόνο με τον εαυτό τους και την μονάδα. Όμως οι συγκεκριμένοι… Read More ›
Η Αφροδίτη πλησιάζει τον λεπτό μηνίσκο της Σελήνης
Στις 9 και 10 Σεπτεμβρίου μετά την δύση του ήλιου, χαμηλά στον δυτικό ουρανό, μπορούμε να δούμε στο λυκόφως την Αφροδίτη πολύ κοντά στον λεπτό μηνίσκο της Σελήνης: Τα δύο λαμπρότερα αστρονομικά αντικείμενα στον νυχτερινό ουρανό θα έχουν γωνιακή απόσταση… Read More ›