PHYSICS

Γιατί αυξήθηκε η ραδιενέργεια στο Τσερνομπίλ;

(νεώτερη ενημέρωση 2/3/2022) Τα ρωσικά στρατεύματα έχουν καταλάβει τον πυρηνικό σταθμό του Τσερνομπίλ, ο οποίος εξακολουθεί να περιέχει πυρηνικά απόβλητα που θα μπορούσαν να αποτελέσουν απειλή για τη γύρω περιοχή και όχι μόνο. Εκφράζονται φόβοι ότι η στρατιωτική δραστηριότητα θα μπορούσε να προκαλέσει εξάπλωση… Read More ›

Ένα πέτρινο ‘φυτό’ στην επιφάνεια του Άρη

Το διαστημικό όχημα Curiosity της NASA φωτογράφισε έναν περίεργο σχηματισμό ορυκτών στο έδαφος του Άρη που μοιάζει με απολιθωμένο φυτό. Η φωτογραφία λήφθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2022, χρησιμοποιώντας την κάμερα MAHLI (Mars Hand Lens Imager), η οποία βρίσκεται στο άκρο… Read More ›

Φαινόμενον (τεύχος 35 )

το περιοδικό του τμήματος Φυσικής του Α.Π.Θ. Το τεύχος 35 του περιοδικού «ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΝ» περιλαμβάνει ένα άρθρο για το Νόμπελ Φυσικής 2021 και άρθρα αποφοίτων Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Φυσικής σχετικά με συστήματα προσδιορισμού θέσης, καιρικά φαινόμενα που επηρεάζουν όλο… Read More ›

Παράξενα γυάλινα σφαιρίδια στην επιφάνεια της Σελήνης

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι τα σφαιρίδια μάλλον δημιουργήθηκαν από πρόσφατη πρόσκρουση μετεωρίτη Το κινεζικό ρόβερ Yutu-2 εντόπισε δύο ημιδιαφανείς γυάλινες σφαίρες στην αθέατη πλευρά της Σελήνης. Τέτοιου είδους σφαιρίδια εντοπίζονται για πρώτη φορά στην σεληνιακή επιφάνεια και μάλλον σχηματίστηκαν αρκετά… Read More ›

Ένα παράξενο γαλαξιακό τρίγωνο

To 1966 o αστρονόμος Halton Arp συνέταξε τον κατάλογο των ιδιόμορφων γαλαξιών του Arp ο οποίος περιέχει 338 γαλαξίες με περίεργα σχήματα που αλληλεπιδρούν. Θεωρούσε ότι αυτοί οι περίεργοι γαλαξίες ήταν εξαιρετικά εργαστήρια για την μελέτη των φυσικών διεργασιών που… Read More ›

Ποιός είναι ο Stephen Wolfram;

Ο Lawrence Krauss μας παρουσιάζει τον Stephen Wolfram – τον δημιουργό του Mathematica, του Wolfram|Alpha, της Γλώσσας Wolfram, του Wolfram Physics Project, του ιδρυτή και διευθύνοντα συμβούλου της Wolfram Research και συγγραφέα του A New Kind of Science. Ο Stephen… Read More ›

Όχι Tuesday αλλά Twosday: 22-2-22

Σήμερα λοιπόν είναι Τρίτη 22 Φεβρουαρίου 2022 ή 22-02-2022 ή 22-2-22 και γι αυτό αναφέρεται ως twosday. Πρόκειται για μια παλλινδρομική ή καρκινική ημερομηνία, δηλαδή μπορεί να διαβαστεί το ίδιο και το τέλος της προς την αρχή. Η κορυφαία στιγμή… Read More ›

Η τομογραφική απεικόνιση με μιόνια της Μεγάλης Πυραμίδας του Χέοπα

Έχει περάσει μισός αιώνας από τότε που ο Luiz Alvarez και οι συνεργάτες του χρησιμοποίησαν τα μιόνια που παράγονται εξαιτίας της κοσμικής ακτινοβολίας στα υψηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας, για να αναζητήσουν κρυμμένους θαλάμους στην πυραμίδα του Χεφρήνου – μια από… Read More ›

Η εντυπωσιακή σύγκρουση τριών γαλαξιών

… με τα μάτια του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble Το σμήνος γαλαξιών που φαίνεται στην φωτογραφία ονομάζεται IC 2431 και βρίσκεται περίπου 681 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη, στον αστερισμό του Καρκίνου. Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA σε μια… Read More ›

Λούντβιχ Μπόλτσμαν – Η ιδιοφυΐα της αταξίας

Η ταινία περιγράφει την συνεισφορά του Ludwig Boltzmann (20 Φεβρουαρίου 1844 – 5 Σεπτεμβρίου 1906) στην εξέλιξη της Θερμοδυναμικής και την θεμελίωση της Στατιστικής Φυσικής, αλλά και του προσωπικού του αγώνα για την αποδοχή της ύπαρξης των ατόμων, την οποία πολύ… Read More ›

Καταγράφηκε ένα ‘διαβολικό’ κύμα ύψους 17,6 μέτρων

Τέτοια απρόβλεπτα κύματα προκύπτουν «μια φορά στα 1.300 χρόνια» Οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν με δημοσίευσή τους στο περιοδικό Nature το πιο ακραίο ‘ύπουλο’ κύμα που καταγράφηκε μέχρι σήμερα [Generation mechanism and prediction of an observed extreme rogue wave‘]. Το τερατώδες τυχαίο… Read More ›

Γιγάντια έκρηξη στον Ήλιο μήκους εκατομμυρίων χιλιομέτρων 

… «είδε» το σκάφος Solar Orbiter Μια συγχώνευση εικόνων από το ηλιακό παρατηρητήριο Solar Orbiter (ESA/NASA)Solar Orbiter και το διαστημικό σκάφος SOHO, τα οποία απαθανάτισαν την γιγάντια ηλιακή έκρηξη στις 15 Φεβρουαρίου 2022: Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) ανακοίνωσε ότι… Read More ›

Μια εξωτική ατομική μετάβαση

… από το μιόνιουμ στο αντι-μιόνιουμ Το μιόνιουμ είναι ένα εξωτικό άτομο που αποτελείται από ένα αντιμιόνιο και ένα ηλεκτρόνιο. Ανακαλύφθηκε το 1960 από τον Vernon W. Hughes και του δόθηκε το χημικό σύμβολο Mu. Ο χρόνος ζωής του είναι… Read More ›

Κινηματική και Απειροστικός Λογισμός

Το βιβλίο «Συναρτήσεις μιας πραγματικής μεταβλητής», εκδόσεις Ευρύαλος, είναι το τέταρτο κατά σειρά της μνημειώδους Πραγματείας «Στοιχεία μαθηματικής επιστήμης» του Nicolas Bourbaki. Όπως σε όλα τα Βιβλία της Πραγματείας, η έκθεση ακολουθεί την αξιωματική μέθοδο, με τη μέγιστη δυνατή γενικότητα και απόλυτη αυστηρότητα…. Read More ›

Εξωγήινοι και χλωροφθοράνθρακες

Οι χλωρoφθοράνθρακες (CFCs) είναι οργανικές χημικές ενώσεις που περιέχουν άνθρακα, φθόριο και χλώριο. Χρησιμοποιούνται ως ψυκτικά, ως προωθητικά αέρια για καταναλωτικά αερολύματα (αεροζόλ) και ως διαλύτες. Η παρουσία των CFCs στην ατμόσφαιρα της Γης είναι άμεσο αποτέλεσμα της τεχνολογίας. Η… Read More ›

Μίκρυνε το μέγιστο όριο στη μάζα των νετρίνων

Σύμφωνα με το πείραμα KATRIN η μάζα ενός νετρίνου είναι μικρότερη από 0,85 ηλεκτρονιοβόλτ (eV) Το σύμπαν είναι γεμάτο από νετρίνα, αλλά παρά την αφθονία τους οι φυσικοί εξακολουθούν να γνωρίζουν ελάχιστα για αυτά τα σωματίδια που αλληλεπιδρούν ασθενέστατα με… Read More ›

Τι θα συμβεί όταν ο πύραυλος (της SpaceX;) πέσει στη Σελήνη

(νεώτερη ενημέρωση 4/3/2022) Στη Σελήνη θα πέσει σήμερα 4 Μαρτίου ένα εκτός ελέγχου μεγάλο τμήμα πυραύλου άγνωστης προέλευσης. Το αντικείμενο που ζυγίζει περίπου τρεις τόνους δεν αναμένεται να προκαλέσει μεγάλες επιπτώσεις στη Σελήνη. Η προέλευση του μεγάλου διαστημικού «σκουπιδιού» είναι ομιχλώδης. Στην αρχή… Read More ›

Βίντεο: βιο-υβριδικό ψάρι φτιαγμένο από ανθρώπινα καρδιακά κύτταρα

Το «βιο-υβριδικό» ψάρι κινείται μέσω των συσπάσεων που κάνουν ζωντανά καρδιακά μυϊκά κυττάρων. Το ψάρι κολυμπούσε επί 108 ημέρες, που ισοδυναμούν με 38 εκατομμύρια παλμούς, και είχε ταχύτητα κολύμβησης μεγαλύτερη από ένα κανονικό ψάρι παρόμοιου μεγέθους. Το επίτευγμα εκτός από τις… Read More ›

Η φυσική του άλματος με σκι

Αν εσείς ή εγώ πηδήξουμε όσο το δυνατόν πιο ψηλά στον αέρα, μπορούμε να μείνουμε πάνω από το έδαφος για περίπου μισό δευτερόλεπτο. Ο Νίκος Γκάλης μπορούσε να μείνει ατον άερα για σχεδόν ένα δευτερόλεπτο. Ενώ υπάρχουν πολλά αθλήματα στους… Read More ›

Το τηλεσκόπιο James Webb άνοιξε τα μάτια του

και είδε το πρώτο του άστρο … 18 φορές! Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb πλησιάζει στην ολοκλήρωση της πρώτης φάσης της πολύμηνης διαδικασίας ευθυγράμμισης του πρωτεύοντος κατόπτρου του χρησιμοποιώντας την κάμερα Near Infrared Camera (NIRCam). Προς το παρόν επιβεβαίωσε ότι… Read More ›

Οι τρεις μαθηματικοί που τετραγώνισαν τον κύκλο

Πρόκειται για τους Andras Máthé, Oleg Pikhurko και Jonathan Noel που απέδειξαν για πρώτη φορά πώς κατασκευάζουμε ένα τετράγωνο ίσου εμβαδού με έναν κύκλο Δεδομένου ότι χρησιμοποιούμε ως μονάδα μέτρησης εμβαδών ένα τετράγωνο που έχει ως πλευρά την μονάδα μήκους, τίθεται αμέσως και… Read More ›

Παράγοντας άφθονη ενέργεια με τον τρόπο των άστρων

Ο αντιδραστήρας Joint European Torus καταρρίπτει το δικό του παγκόσμιο ρεκόρ στην παραγωγή ενέργειας σύντηξης. Επιστήμονες στο Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσαν σήμερα ότι παρήγαγαν χάρη στην πυρηνική σύντηξη περισσότερη ποσότητα ενέργειας από ποτέ πριν, περνώντας σε ένα νέο στάδιο προς την… Read More ›

Η πειραματική επιβεβαίωση του κβαντικού σπιν

Πριν από 100 χρόνια, τις πρώτες πρωινές ώρες της 8ης Φεβρουαρίου 1922, οι Stern και Gerlach διοχέτευσαν μια δέσμη ατόμων αργύρου σε ένα μαγνητικό πεδίο και παρατήρησαν τον διαχωρισμό της. Χωρίς να συνειδητοποιούν αρχικά τι έβλεπαν, οι Otto Stern και… Read More ›

Τα πρωτόνια είναι μικρότερα απ’ ότι νομίζαμε

Ερευνητές των πανεπιστημίων της Βόννης και του Ντάρμστατ αναδεικνύει τα σφάλματα των παλαιότερων μετρήσεων Πριν από μερικά χρόνια, μια νέα τεχνική μέτρησης έδειξε ότι τα πρωτόνια έχουν μικρότερο μέγεθος σε σχέση με τις εκτιμήσεις της δεκαετίας του 1990. Η ασυμφωνία… Read More ›

Η φυσική του τετραπλού άξελ

Ένας από τους νόμους της φυσικής από τον οποίο εξαρτώνται οι εντυπωσιακότερες φιγούρες του καλλιτεχνικού πατινάζ είναι η αρχή διατήρησης της στροφορμής. Όπως για παράδειγμα το τετραπλό άξελ της Καμίλα Βαλίεβα στους φετινούς χειμερινούς ολυμπιακούς αγώνες: Παρατηρείστε ότι όταν η… Read More ›

Μια μοναχική περιπλανώμενη μαύρη τρύπα

(νεώτερη ενημέρωση) Σε δύο εργασίες με τίτλο ‘An Isolated Stellar-Mass Black Hole Detected Through Astrometric Microlensing‘ και «An isolated mass gap black hole or neutron star detected with astrometric microlensing» που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά Astrophysical Journal και Astrophysical Journal Letters, αναφέρεται η ανακάλυψη… Read More ›

Εντροπία και Wordle

Παίζοντας το διαδικτυακό παιχνίδι Worlde προσπαθούμε να βρούμε μια λέξη πέντε γραμμάτων με 6 προσπάθειες (μοιάζει αρκετά με το παλιό παχνίδι Mastermind). Το παιχνίδι δημιούργησε ο προγραμματιστής Τζος Γουόρντλ για να περνάει την ώρα η σύζυγός του κατά την διάρκεια του… Read More ›

Ζούμε ακόμα σε έναν Ευκλείδειο κόσμο

Η γεωμετρία της αρχαίας Ελλάδας αντέχει για περισσότερες από δύο χιλιετίες, ακόμη και μετά τη σχετικότητα και την κβαντομηχανική Ο Ευκλείδης έγραψε το διάσημο εγχειρίδιο γεωμετρίας του, τα «Στοιχεία», περί το 300 π.Χ. Πρόκειται για ένα αριστούργημα στοχασμού και παρουσίασης…. Read More ›

Ένας απλός τρόπος παραγωγής εντυπωσιακών φράκταλ

Με τον διεθνή όρο φράκταλ (fractal – ελληνιστί, μορφόκλασμα ή μορφοκλασματικό σύνολο) στα Μαθηματικά, την Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες ονομάζεται ένα γεωμετρικό σχήμα που επαναλαμβάνεται αυτούσιο σε άπειρο βαθμό μεγέθυνσης, κι έτσι συχνά αναφέρεται σαν «απείρως περίπλοκο». Στο… Read More ›

Μήπως η Κβαντική Φυσική μας αποκαλύπτει ότι η ζωή δεν είναι παρά ένα όνειρο;

Μια προκλητική κβαντική υπόθεση αμφισβητεί την αντικειμενική πραγματικότητα Η φίλη μου η Έμιλυ, μου λέει συχνά τα όνειρά της κι εγώ λιγότερο συχνά της λέω τα δικά μου, τα οποία συνήθως είναι πολύ θολά και ασύνδετα για να τα διηγηθώ…. Read More ›

Δεν βρέθηκαν μαγνητικά μονόπολα στην Ανταρκτική

Μπορεί να μην βρέθηκαν μαγνητικά μονόπολα στην ανάλυση των δεδομένων του Παρατηρητηρίου Νετρίνων IceCube στην Ανταρκτική, αλλά η μέθοδος ανάλυσης θα μπορούσε να βοηθήσει στην περαιτέρω αναζήτηση αυτών των θεωρητικών, προς το παρόν, σωματιδίων. Το Σύμπαν θα μπορούσε να περιέχει… Read More ›

Η απεραντοσύνη του φωτός στο διάστημα

…. με την βοήθεια της διεισδυτικής όρασης του Chandra Δημοσιεύθηκε μια νέα σειρά εντυπωσιακών εικόνων που προέκυψαν από τα δεδομένα ακτίνων Χ του διαστημικού τηλεσκοπίου Chandra, σε συνδυασμό με δεδομένα άλλων τηλεσκοπίων στο ορατό φάσμα του φωτός. Πρόκειται για τα… Read More ›

Ο πιο αξιόπιστος μετεωρολόγος του κόσμου

… προβλέπει ότι θα έχουμε άλλες 6 εβδομάδες χειμώνα! Η ημέρα της Μαρμότας αποτελεί έθιμο των Βορείων Πολιτειών, κυρίως στην Πενσυλβάνια, και του Καναδά, με καταγωγή από τη Γερμανία του 18ου αιώνος κατά το οποίο κάθε 2 Φεβρουαρίου οι ακόλουθοι… Read More ›

Οι δύο Τρώες αστεροειδείς που ακολουθούν την Γη

… και περιφέρονται γύρω από το σημείο Λαγράντζ L4 Πρόκειται για τον 2010 TK7, με διάμετρο 300 μέτρα που ανακαλύφθηκε τον Ιανουάριο του 2010 από το διαστημικό τηλεσκόπιο WISE και για τον 2020 XL5 με διάμετρο 1200 μέτρα που ανακάλυψε… Read More ›

Πώς η φυσική του συντονισμού διαμορφώνει την ύπαρξή μας

Το φαινόμενο του συντονισμού είναι γνωστό από την φυσική των εξαναγκασμένων ταλαντώσεων. Όταν συμβαίνει συντονισμός τότε έχουμε ταλάντωση με το μέγιστο πλάτος. Γι αυτό ένας τραγουδιστής της όπερας μπορεί να σπάσει ένα ποτήρι κρασιού με την φωνή του, αρκεί η… Read More ›

Παρατηρώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb

… με τηλεσκόπιο από τη Γη Μπορούμε να παρατηρήσουμε το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb; Ναι, αν διαθέτουμε ένα ισχυρό τηλεσκόπιο και σκοτεινό ουρανό. Το Virtual Telescope του Gianluca Masi στην Ιταλία, κατέγραψε το ίχνος του Webb να κινείται σε σχέση με… Read More ›

Mην ξεχνάτε να κοιτάτε πάνω

Ωραία είναι τα φιλμ όπως το ‘Μην Κοιτάτε Πάνω’ για να περνάει ευχάριστα η ώρα, όμως το αντικειμενικό ερώτημα που θέτει η ταινία παραμένει: τι θα κάναμε στην περίπτωση που όντως διαπιστώσουμε ότι ένας κομήτης διαμέτρου 10 km πρόκειται σε… Read More ›

Απόδειξη μαθηματικής ανισότητας με ηλεκτρικό βραχυκύκλωμα

Θεωρούμε το παρακάτω κύκλωμα τεσσάρων αντιστατών (δυο με αντίσταση α και δυο με αντίσταση b): H ολική αντίσταση θα είναι R=(α+b)/2. Στη συνέχεια συνδέουμε τα σημεία P και Q του κυκλώματος κλείνοντας τον διακόπτη. Παρατηρούμε ότι το αμπερόμετρο δείχνει πως… Read More ›

Σχετικά με το εξωτικό σωματίδιο Χ(3872)

Το σωματίδιο X(3872) είναι ένα εξωτικό μεσόνιο με μάζα 3871,68 MeV/c2 που δεν ταιριάζει με το μοντέλο των κουάρκ εξαιτίας των κβαντικών του αριθμών. Ανιχνεύθηκε για πρώτη φορά το 2003 από το πείραμα Belle στην Ιαπωνία και αργότερα επιβεβαιώθηκε και… Read More ›

Μια «φυσική» απόδειξη του πυθαγορείου θεωρήματος

Θεωρούμε ένα ‘ενυδρείο’ σε σχήμα ορθογωνίου τριγωνικού πρίσματος με κάθετες πλευρές α , b και υποτείνουσα c. To ενυδρείο μικρού πλάτους ℓ βρίσκεται σε οριζόντιο επίπεδο και μπορεί να περιστρέφεται χωρίς τριβές γύρω από τον κατακόρυφο άξονα που φαίνεται στο… Read More ›

Συνέντευξη με τον Ιωάννη Ηλιόπουλο (Καθιερωμένο πρότυπο, πείραμα Muon g-2, CERN)

Ο Ιωάννης Ηλιόπουλος είναι διακεκριμένος και διεθνώς αναγνωρισμένος επιστήμονας στον κλάδο της Θεωρητικής Φυσικής και της Φυσικής των Στοιχειωδών Σωματιδίων. Μια συμβολή στον κλάδο αυτό σχετίζεται με τον αριθμό και τις ιδιότητες των κουάρκ. Την δεκαετία του 1960 πιστεύαμε πως… Read More ›

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Webb βρίσκεται στο σημείο Lagrange L2

Χθες, Δευτέρα 24 Ιανουαρίου 2022, οι τεχνικοί που χειρίζονται το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb το καθοδήγησαν στην τελική του τροχιακή θέση γύρω από το σημείο Lagrange L2. Καθώς το Webb περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο, θα περιφέρεται και γύρω από… Read More ›

Με πόσα μηδενικά τελειώνει ο αριθμός 100! (εκατό παραγοντικό);

Στα μαθηματικά τo παραγοντικό ενός φυσικού αριθμού n συμβολίζεται με n! και ορίζεται ως το γινόμενο όλων των θετικών ακεραίων μικρότερων ή ίσων με του n: n! = 1∙2∙3∙ … ∙n. Το ερώτημα που τίθεται είναι: αν γράψουμε τον αριθμό 100! με όλα τα ψηφία του, με πόσα… Read More ›

Μια κβαντική επιφοίτηση για την συνάρτηση ζήτα

Οι φυσικοί βρίσκουν μια νέα προσέγγιση στο μαθηματικό πρόβλημα του ενός εκατομμυρίου δολλαρίων H συνάρτηση ζήτα του Riemann είναι μια φαινομενικά απλή συνάρτηση που προβληματίζει τους μαθηματικούς από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα. Το πιο διάσημο πρόβλημα, η υπόθεση Riemann,… Read More ›

Δύο αινιγματικά μυστήρια του σύμπαντος

H κοσμική μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου αποτελεί έναν θησαυρό πληροφοριών για το σύμπαν, καθώς επίσης και μια πηγή ερωτημάτων που δεν έχουν ακόμη επιλυθεί. Στο βίντεο που ακολουθεί, ο Dr. Don Lincoln από το Fermilab περιγράφει δύο άλυτα μυστήρια της κοσμικής… Read More ›

Βίντεο με τον αστεροειδή που πέρασε κοντά από τη Γη

Τo Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής Διαστημικών Εφαρμογών & Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών οργάνωσε αποστολή για την παρατήρηση του αστεροειδή 7482 (1994 PC1) με το τηλεσκόπιο Κρυονερίου (1.2μ). Στις 18 Ιανουαρίου και στις 18:30 ώρα Ελλάδος, ο αστρονόμος του ΙΑΑΔΕΤ… Read More ›

Το χρώμα της άπειρης θερμοκρασίας

Αυτό είναι το χρώμα της ορατής εκπεμπόμενης ακτινοβολίας ενός σώματος του οποίου η θερμοκρασία τείνει στο άπειρο, έστω κι αν οι ακτίνες γάμμα που θα την συνοδεύουν είναι θανατηφόρες. Παρόμοιο θα είναι επίσης και το χρώμα ενός τυπικού αστέρα νετρονίων,… Read More ›

Όταν η απλή φυσική μας φαίνεται δύσκολη

… δεν έχουμε τίποτα να χάσουμε, παρά μόνο τις αλυσίδες μας! O πρόγονος των τρομερών προβλημάτων φυσικής με ‘μεταβλητές μάζες’ που βασάνισαν γενιές μαθητών μέχρι σήμερα, ήταν η δημοσίευση με τίτλο ‘On a Class of Dynamical Problems‘ (1857) του μαθηματικού Arthur Cayley,… Read More ›

Η απαρχή της επιστήμης

Η επιτυχία των γνωστών φυσικών νόμων να εξηγήσουν τον κόσμο γύρω μας έχει εκθρέψει κατ’ επανάληψη ορισμένες αλαζονικές και αυτάρεσκες αντιλήψεις σχετικά με την κατάσταση της ανθρώπινης γνώσης, ιδιαίτερα όταν τα κενά στη γνώση μας για αντικείμενα και φαινόμενα θεωρούνται… Read More ›

Μια από τις πιο βίαιες εκρήξεις ηφαιστείου όπως καταγράφηκε από το διάστημα

Το νησί Hunga-Tonga Haʻapai ανήκει στο βασίλειο Tonga. Περιλαμβάνει 169 νησιά από τα οποία κατοικούνται τα 36. Εκεί έγινε μια από τις πιο βίαιες εκρήξεις ηφαιστείων που έχουν καταγραφεί ποτέ από το διάστημα: Η έκρηξη διάρκειας οκτώ λεπτών ήταν τόσο… Read More ›

Πολυσύμπαν και σωματίδιο Higgs

Μια νέα θεωρία που πρϋποθέτει την δημιουργία πολλών συμπάντων μαζί με το δικό μας σύμπαν, θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί η μάζα του σωματιδίου Higgs είναι μικρότερη σε σχέση με αυτή που προβλέπεοι το καθιερωμένο πρότυπο των στοιχειωδών σωματιδίων. Το… Read More ›

Μπορούν οι αστεροειδείς να μειώσουν την μέση θερμοκρασία της Γης

… χωρίς να την καταστρέψουν; Η τεχνική της βαρυτικής υποβοήθησης συνήθως αναφέρεται στην επιτάχυνση των διαστημικών σκαφών, χωρίς την κατανάλωση επιπλέον καυσίμων, έτσι ώστε αυτά να φτάνουν γρηγορότερα στους πιο μακρινούς προορισμούς του ηλιακού μας σύστημα. Η τεχνική προτάθηκε για… Read More ›

Ο Χέοπας αποκαλύπτει εξωπλανήτη σε σχήμα μπάλας ράγκμπι

Η είδηση δεν είναι ότι το διαστημικό τηλεσκόπιο της ESA, Cheops, ανακάλυψε έναν ακόμα εξωπλανήτη, τον WASP-103b, αλλά το ότι ο εν λόγω εξωπλανήτης δεν είναι σφαιρικός και μοιάζει με μπάλα του ράγκμπι. Και είναι η πρώτη φορά που εντοπίζεται… Read More ›

Mrk 462: ένας νάνος γαλαξίας με μια γιγαντιαία μαύρη τρύπα

Mια μεγάλης μάζας μαύρη τρύπα ανακαλύφθηκε στον νάνο γαλαξία Mrk 462 με το διαστημικό τηλεσκόπιο ακτίνων Χ Chandra της NASA. Η μαύρη τρύπα έχει 200.000 μεγαλύτερη μάζα από τον Ήλιο και γι αυτό κατατάσσεται στην κατηγορία των ‘μικρότερων’ υπερμεγέθων μαύρων… Read More ›

Η ανακάλυψη του φράγκιου

Το στοιχείο φράγκιο με ατομικό αριθμό 87 μόλις και μετά βίας υπάρχει. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, μόνο 30 γραμμάρια του στοιχείου βρίσκονται στο σύνολο του φλοιού της Γης. Θεωρείται επίσης ως το πιο άχρηστο στοιχείο της πρώτης στήλης (ομάδας) του περιοδικού… Read More ›

Το ξεδίπλωμα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb

Ολοκληρώθηκε και το τελευταίο βήμα της ανάπτυξης του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb που διήρκησε δύο εβδομάδες. Το μεγαλύτερο αστρονομικό κάτοπτρο που στάλθηκε ποτέ στο διάστημα ξεδιπλώθηκε. Ο χρυσός ανακλαστήρας, το κεντρικό στοιχείο του νέου τηλεσκοπίου James Webb, αναπτύχθηκε πλήρως στο… Read More ›

Μια κάποια κλιματική ευαισθησία

Ο Σουηδός φυσικοχημικός Svante August Arrhenius ήταν ο πρώτος που υπολόγισε την σχέση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη με την συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, στην εργασία του με τίτλο ‘On the Influence of Carbonic Acid in the… Read More ›

Συγκρίνοντας την ύλη με την αντιύλη

Σε δημοσίευση στο περιοδικό Nature, οι φυσικοί της ερευνητικής ομάδας BASE στο CERN, περιγράφουν την ακριβέστερη σύγκριση, μέχρι τώρα, μεταξύ πρωτονίων και αντιπρωτονίων. Αναλύοντας τις μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο ‘εργοστάσιο’ αντιύλης του CERN, η ομάδα BASE μέτρησε το πηλίκο q/m (ηλεκτρικό φορτίο προς μάζα)… Read More ›

Η υπόθεση Μπογκντάνοφ

Διαβάζουμε την είδηση στην γαλλική εφημερίδα Le Monde, ότι o Igor Bogdanoff πέθανε από κορωνοϊό στις 3/1/2022, έξι ημέρες μετά τον θάνατο του δίδυμου αδερφού του Grichka, επίσης από κορωνοϊό, σε ηλικία 72 ετών. Και οι δύο ήταν αρνητές του… Read More ›

Δια ζώσης διδασκαλία ή τηλεκπαίδευση

… σε Γυμνάσια-Λύκεια-Πανεπιστήμια Σε λίγη ώρα θα γίνει η επίσημη ανακοίνωση σχετικά με το άνοιγμα των σχολείων. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα: Αν εξαιρέσουμε τα Νηπιαγωγία και τα Δημοτικά, τι θα θέλατε να εφαρμοστεί σε Γυμνάσια-Λύκεια-Πανεπιστήμια από Δευτέρα 10 Ιανουαρίου 2022;… Read More ›

 Δ. Νανόπουλος: Να καταλάβουμε την μοναδικότητά μας στο Σύμπαν

Ο καθηγητής και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών Δημήτρης Νανόπουλος, καταθέτει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ τις σκέψεις του για τη νέα χρονιά: Κύριε Νανόπουλε, το 2022 είναι ένα έτος προσδοκιών για τις επιστήμες; Και ποιες είναι για εσάς αυτές οι προσδοκίες;… Read More ›

Έχει κάποια αρχή ο χρόνος;

Σύμφωνα με την θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης το σύμπαν δημιουργήθηκε πριν από 13.787±0.020 δισεκατομμύρια χρόνια. Εκεί θα τοποθετούσαμε και την αρχή του χρόνου. Ή μήπως το σύμπαν είναι αιώνιο και δεν υφίσταται καμία αρχή του χρόνου; Ο Stephen Hawking απέδειξε… Read More ›

Τι ενδιαφέρον κρύβει το 2022;

(νεώτερη ενημέρωση 1/1/2022) Μαθηματικά το 2022, εκτός από άρτιος αριθμός, είναι και σφηνικός αριθμός διότι γράφεται ως γινόμενο τριών πρώτων αριθμών 2x3x337=2022. Διαθέτει όπως όλοι οι σφηνικοί αριθμοί οκτώ διαιρέτες (1, 2, 3, 6, 337, 674, 1011, 2022). Επίσης, είναι… Read More ›

Πού βρίσκεται και τι κάνει τώρα το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb;

Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, αξίας 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων, πραγματοποιεί μια σειρά διαδοχικών ‘αγχωτικών’ βημάτων, μέχρι να φτάσει στην τελική του διαμόρφωση και θέση. Από την ημέρα των Χριστουγέννων, και επί 29 ημέρες θα βρίσκεται στην κόψη του ξυραφιού. Μπορείτε… Read More ›

Τι μάθαμε για τους εξωγήινους το 2021;

1.  Το αμερικανικό Πεντάγωνο δημοσίευσε μια έκθεση που αξιολογούσε 144 πιθανές εμφανίσεις αγνώστου ταυτότητας ιπτάμενων αντικειμένων από το 2004 έως 2021. Τα περισσότερα από αυτά τα ανεξήγητα εναέρια φαινόμενα (Unidentified Aerial Phenomena – UAP) αντιπροσώπευαν φυσικά αντικείμενα (δορυφόροι, καιρικά φαινόμενα,… Read More ›

Η Φυσική το 2021

Σχετικά με το πείραμα Muon g-2 στο Fermilab που κλόνισε το Καθιερωμένο Πρότυπο των στοιχειωδών σωματιδίων, τους χρονοκρυστάλλους, μια νέα φάση της ύλης που φαίνεται να παραβιάζει έναν από τους πιο σημαντικούς νόμους της φυσικής, την εκτόξευση του διαστημικού τηλεσκοπίου… Read More ›

Εκτοξεύθηκε με επιτυχία το μεγαλύτερο και ισχυρότερο διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb

Εκτοξεύθηκε με επιτυχία το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, ο διάδοχος του παλαιότερου τηλεσκοπίου Hubble. Το James Webb είναι το μεγαλύτερο και το πιο εξελιγμένο τηλεσκόπιο που έχει ποτέ σταλεί στο διάστημα, ανοίγοντας έτσι μια νέα εποχή στην αστρονομία και στην… Read More ›

Δείτε την εκτόξευση του τηλεσκοπίου James Webb

Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb είναι έτοιμο για εκτόξευση στο ευρωπαϊκό διαστημοδρόμιο στην Γαλλική Γουιάνα. Το τηλεσκόπιο βρίσκεται μέσα στον πύραυλο Ariane 5, o οποίος θα εκτοξευθεί την ημέρα των Χριστουγέννων. Η εκτόξευση, εκτός απροόπτου, θα γίνει κάπου μεταξύ 2:20 μ.μ. και 2:52… Read More ›

Εκεί όπου συναντώνται η Φυσική, η Χημεία και η Βιολογία

Σε όλη την ιστορία της επιστήμης, υπήρχε πάντα μια ισχυρή αλληλεπικάλυψη ανάμεσα στη φυσική και στην αδελφή της επιστήμη, τη χημεία. Πράγματι, κάποιοι από τους μεγαλύτερους επιστήμονες όλων των εποχών, όπως ο Μάκλ Φάραντεϊ, αποτέλεσαν το μήλο της έριδας για… Read More ›

Η σύγκρουση του Γαλαξία μας με τον γαλαξία της Ανδρομέδας

Όταν σε περίπου 5 δισεκατομμύρια χρόνια ο Ήλιος θα έχει μετατραπεί σε ερυθρό γίγαντα με διάμετρο περίπου μια αστρονομική μονάδα, όση η μέση απόσταση της Γης από τον Ήλιο, ο Γαλαξίας μας θα συγκρουστεί με τον κοντινότερο γείτονά του, τον… Read More ›

Οι φανταστικοί αριθμοί στην Φυσική

Ποιά είναι η λύση της εξίσωσης x2=−1; Εκ πρώτης όψεως φαίνεται αδύνατη, αφού το τετράγωνο ενός πραγματικού αριθμού δεν μπορεί να είναι αρνητικό. Όμως οι εξισώσεις που δεν έχουν λύσεις εκνευρίζουν τους μαθηματικούς. Γι αυτό επινόησαν μια νέα κατηγορία αριθμών…. Read More ›

Ανακαλύφθηκαν 4 γιγαντιαίες κοιλότητες στο σμήνος γαλαξιών RBS 797

… από το διαστημικό τηλεσκόπιο ακτίνων Χ Chandra της NASA Μπορεί να οφείλονται σε δύο τεράστιες μαύρες τρύπες που περιφέρονται πολύ κοντά η μια γύρω από την άλλη. Τα σμήνη γαλαξιών είναι οι μεγαλύτερες δομές στο σύμπαν που συγκρατούνται εξαιτίας… Read More ›

Το παράδοξο του Bertrand

Το παράδοξο του Bertrand είναι ένα πρόβλημα πιθανοτήτων που παρουσιάζεται στο βιβλίο του «Calcul des probabilités (1889)» και διατυπώνεται ως εξής: Θεωρούμε ένα ισόπλευρο τρίγωνο εγγεγραμμένο σε κύκλο. Αν χαράξουμε τυχαία μια οποιαδήποτε χορδή του κύκλου, ποιά είναι η πιθανότητα… Read More ›

Γιατί κάνει κρύο τον χειμώνα (και ζέστη το καλοκαίρι);

Ξεκινά αύριο επίσημα ο χειμώνας. Την Τρίτη το απόγευμα 21 Δεκεμβρίου, περίπου στις 6 μ.μ. ώρα Ελλάδας, ο Ήλιος θα βρεθεί στο χειμερινό ηλιοστάσιο, σηματοδοτώντας έτσι την αρχή του φετινού χειμώνα στην Ελλάδα και γενικότερα στο βόρειο ημισφαίριο. Τι σημαίνει… Read More ›

Φαϊνμάνιο (Feynmanium): Το τέλος του περιοδικού πίνακα στοιχείων;

Θα τελειώσει κάποτε ο περιοδικός πίνακας των στοιχείων; Ο αστικος μύθος λέει πως ο Ρίτσαρντ Φάυνμαν είχε θέσει ένα τέλος στο περιοδικό σύστημα μετά το υποθετικό στοιχείο 137, που ονομάζεται untriseptium ή ανεπίσημα feynmanium προς τιμήν του. Το επιβεβαιώνει και… Read More ›

Οι μαύρες τρύπες σχηματίστηκαν αμέσως μετά την Μεγάλη Έκρηξη;

Πώς σχηματίστηκαν οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες; Τι είναι η σκοτεινή ύλη; Με ένα εναλλακτικό μοντέλο για το πώς δημιουργήθηκε το σύμπαν, σε αντίθεση με την μέχρι σήμερα αποδεκτή θεωρία της εξέλιξης του σύμπαντος, μια ομάδα αστρονόμων προτείνει ότι και τα… Read More ›

Ο Ήλιος και η μπανάνα ως πηγές νετρίνων

Τα νετρίνα βρίσκονται παντού. Δύσκολα όμως εντοπίζονται γιατί αλληλεπιδρούν σπάνια με την ύλη. Παρά το γεγονός ότι εντοπίζονται δύσκολα οι φυσικοί έχουν κατασκευάσει μεγάλους ανιχνευτές που τα ανιχνεύουν. Kαι όχι μόνο. Πλέον μπορούν να κατασκευάζουν δέσμες νετρίνων σε επίγειους επιταχυντές… Read More ›

O πιο περιζήτητος πρώτος αριθμός

Πρώτοι αριθμοί ονομάζονται οι αριθμοί που διαιρούνται μόνο με την μονάδα και τον εαυτό τους, όπως οι 2, 3, 5, 7, 11, 13, κ.λπ. Από τους πρώτους αριθμούς προκύπτουν όλοι οι άλλοι (οι σύνθετοι αριθμοί) με την πράξη του πολλαπλασιασμού. Δηλαδή… Read More ›

Για πρώτη φορά στην ιστορία ένα διαστημόπλοιο άγγιξε τον Ήλιο

To διαστημικό σκάφος της NASA Parker Solar Probe εισήλθε στην ατμόσφαιρα του Ήλιου κάνοντας νέες ανακαλύψεις Ένα σημαντικό ορόσημο και νέα αποτελέσματα από το Parker Solar Probe της NASA ανακοινώθηκαν στις 14 Δεκεμβρίου σε συνέντευξη Τύπου στο Συνέδριο της Αμερικανικής… Read More ›

Εξακολουθεί να ισχύει η θεωρία του Αϊνστάιν για την βαρύτητα μετά τις τελευταίες παρατηρήσεις των ανιχνευτών LIGO/VIRGO/KAGRA;

[Πρόκειται για το άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2021 στο ligo.org με τίτλο: DOES EINSTEIN’S THEORY OF GRAVITY HOLD UP TO THE LATEST LIGO/VIRGO/KAGRA OBSERVATIONS?, μεταφρασμένο στα Ελληνικά από τους Θ. Αποστολάτο, Ν. Στεργιούλα και Γ. Παππά (Virgo-AUTh group).]… Read More ›

Νιπόνιο: το χημικό στοιχείο που δεν υπάρχει

Έχετε δει ποτέ ‘εικονογραφημένο’ περιοδικό πίνακα στοιχείων από την Ιαπωνία; Στην παραπάνω εικόνα βλέπουμε το τμήμα ενός τέτοιου περιοδικού συστήματος στοιχείων που περιέχει το στοιχείο ρήνιο (Re). Στο ίδιο πλαίσιο με το ρήνιο βλέπουμε το πρόσωπο του Ιάπωνα χημικού Masataka… Read More ›

Κοσμικός πληθωρισμός – ένας λύτης προβλημάτων

Για τον Alan Guth, η κατανόηση της προέλευσης του σύμπαντος ξεκίνησε σε μια αίθουσα διαλέξεων του Πανεπιστημίου Cornell το φθινόπωρο του 1978. Ήταν εκείνο το εξάμηνο που ο Guth, τότε ως μεταδιδακτορικός ερευνητής, παρακολούθησε μια σειρά από ομιλίες του αστρονόμου… Read More ›

Εξερευνώντας την αθέατη πλευρά της Σελήνης

Το σεληνιακό όχημα Yutu-2 κατευθύνεται προς τον κύβο Το σεληνιακό όχημα Yutu-2 αποτελεί μέρος της κινεζικής αποστολής Chang’e 4 στην Σελήνη. Η αποστολή Chang’e 4 εκτοξεύθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2018, μπήκε σε σεληνιακή τροχιά στις 12 Δεκεμβρίου 2018, και προσελήνώθηκε στην… Read More ›

Η ευθυγράμμιση των πλανητών στον αποψινό ουρανό

Τι σημαίνει η ευθυγράμμιση των πλανητών στον αποψινό ουρανό; Απολύτως τίποτα! Ή μάλλον σημαίνει κάτι. Ότι οι τροχιές των πλανητών του ηλιακού μας συστήματος βρίσκονται πάντα στο ίδιο επίπεδο (περίπου). Συνεπώς, όταν οι πλανήτες παρατηρούνται από την Γη θα προβάλλονται… Read More ›

Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb θα ξαναγράψει την κοσμική ιστορία

Εφόσον λειτουργήσει. Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb (JWST) της NASA, προγραμματίζεται να εκτοξευθεί στις 22 Δεκεμβρίου 2021. Αναμένεται να γίνει το πιο ισχυρό τηλεσκόπιο στην ιστορία της ανθρωπότητας, αποτελώντας ένα από τα μεγαλύτερα επιστημονικά επιτεύγματα του 21ου αιώνα. Θα γίνει… Read More ›

Ο κύβος στην Σελήνη και το πρόσωπο στον Άρη

Την περασμένη εβδομάδα δημοσιεύθηκαν φωτογραφίες που τραβήχτηκαν στην επιφάνεια της Σελήνης από το κινεζικό ρόβερ Yutu-2, όπου φαίνεται ένα μυστηριώδες αντικείμενο σε σχήμα κύβου. Πρόκειται για κατασκευή που άφησαν εξωγήινοι στο φεγγάρι; Οι ειδικοί λένε ότι ο κύβος είναι απλά… Read More ›

Φωτογράφισαν την παραλλαγή Όμικρον

Ερευνητές της ιατρικής σχολής στο πανεπιστημίου του Χογκ-Κογκ απομόνωσαν και φωτογράφισαν την παραλλαγή Όμικρον του κορωνοϊού χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης. Μας αρκεί η φωτογραφία της. Αποφεύγουμε τον διαλογισμό μ’ αυτή και τις φίλες της, κάνοντας το εμβόλιο -, αλλά δεδομένου… Read More ›

Νόμπελ Φυσικής 2021: Οι διαλέξεις των βραβευθέντων φυσικών

Αύριο, 8 Δεκεμβρίου και ώρα 9:45 π.μ., θα πραγματοποιηθούν οι διαλέξεις των βραβευθέντων με το Νόμπελ Φυσικής 2021. Το φετινό Νόμπελ Φυσικής απονεμήθηκε στους Syukuro Manabe (1/4), Klaus Hasselmann (1/4) διότι έθεσαν τα θεμέλια της γνώσης μας για το κλίμα… Read More ›

Η τελευταία ευκαιρία για να δούμε τον κομήτη Leonard

Ο κομήτης, ο C/2021 A1 (Λέοναρντ), εμφανίστηκε ήδη στον γήινο ουρανό μέσα στον μήνα Δεκέμβριο, και φαίνεται ως ο πιο φωτεινός κομήτης του 2021. Πρόκειται για έναν ταχύτατο κομήτη που ταξιδεύει με την εντυπωσιακή ταχύτητα των 254.412 χιλιομέτρων την ώρα… Read More ›

Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός στη Σελήνη

Το παραπάνω στιγμιότυπο ‘συνέλαβε’ ο Andrew McCarthy τον περασμένο μήνα με το τηλεσκόπιό του από την Αριζόνα. Για την ακρίβεια η φωτογραφία προέκυψε από την πολύπλοκη επεξεργασία πολλών εικόνων του βίντεο με την διέλευση του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ΔΔΣ) μπροστά… Read More ›

Η ζωή του σωματιδίου Higgs

Πόσο ζει ένα σωματίδιο Higgs; Το σωματίδιο Higgs ζει πολύ λίγο. Αφού γεννηθεί μέσα από τις συγκρούσεις σωματιδίων, το διάσημο σωματίδιο ζει για λιγότερο από ένα τρισεκατομμυριοστό του δισεκατομμυριοστού του δευτερολέπτου ή 1,6×10-22 δευτερόλεπτα. Κι αυτό σύμφωνα με την θεωρία,… Read More ›

Ένας γρήγορος υπολογισμός της θερμοκρασίας του σύμπαντος

…διαμέσου της αρχέγονης πυρηνοσύνθεσης Η ιδέα της αρχέγονης πυρηνοσύνθεσης κατά την διάρκεια των πρώτων λεπτών της Μεγάλης Έκρηξης – ένα από τα θεμέλια της σύγχρονης κοσμολογίας, διατυπώθηκε για πρώτη φορά στην δημοσίευση του 1948 των Alpher, Bethe και Gamow, και… Read More ›

O «σιδερένιος» και «καυτός» εξωπλανήτης GJ 367b

… σε μια άσκηση Λυκείου Μια διεθνής ομάδα αστρονόμων ανακάλυψε, σε απόσταση μόνο 31 ετών φωτός, έναν βραχώδη εξωπλανήτη μικρότερο από τη Γη (με περίπου τα τρία τέταρτα του μεγέθους της ή λίγο μεγαλύτερο από τον Άρη), ο οποίος έχει… Read More ›

Τι είναι η κοσμική μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου;

(νεώτερη ενημέρωση 23/11/21) Η θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης καθιερώθηκε διότι εξηγεί (α) την διαστολή του σύμπαντος, (β) την περιεκτικότητα του Υδρογόνου και του Ηλίου στο σύμπαν και (γ) την κοσμική μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου. Κι αν η διαστολή του σύμπαντος ήταν… Read More ›

Συνοπτικό Αστροημερολόγιο Δεκεμβρίου

Δεκέμβριος 2021 – Συνοπτικό Αστροημερολόγιο 1 Ο κομήτης C/2021 A1 (Leonard) ίσως γίνει ορατός διά γυμνού οφθαλμού 4 Ολική έκλειψη Ηλίου μη ορατή στην Ελλάδα 4 Νέα Σελήνη – Σελήνη στο περίγειο (κοντινότερο του έτους) 7 Μέγιστη λαμπρότητα Αφροδίτης 8… Read More ›

Ένας εξωγήινος γκρεμός

Αυτός ο γκρεμός ύψους ενός χιλιομέτρου δεν βρίσκεται στην Γη ούτε στη Σελήνη ούτε σε κάποιον άλλον πλανήτη ή δορυφόρο τους. Βρίσκεται σε έναν κομήτη – στον σκοτεινό πυρήνα του κομήτη Churyumov-Gerasimenko(CG). Φωτογραφήθηκε το 2014 από το διαστημικό σκάφος Rosetta… Read More ›

Το επιστημονικό όμικρον

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επέλεξε την χρήση γραμμάτων του ελληνικού αλφαβήτου για την ονομασία των διαφόρων παραλλαγών του κορωνοϊού. Έτσι, και η νέα παραλλαγή του κορωνοϊού (B.1.1.529) βαφτίστηκε όπως και οι προηγούμενες με ένα γράμμα από το ελληνικό αλφάβητο, το… Read More ›

Μια ‘σχολική’ απόδειξη του πρώτου νόμου του Κέπλερ

1ος νόμος Kepler: Οι τροχιά ενός πλανήτη είναι έλλειψη και ο Ήλιος βρίσκεται στην μία εστία της έλλειψης.2ος νόμος Kepler: Η ακτίνα που ενώνει τον Ήλιο και τον κάθε πλανήτη διαγράφει σε ίσους χρόνους ίσα εμβαδά.3ος νόμος Kepler: Το τετράγωνο της περιόδου περιφοράς του κάθε… Read More ›

Ένα κλιματικό μοντέλο σαν ‘σφαιρική αγελάδα’

Το απλούστερο κλιματικό μοντέλο για το φαινόμενο του θερμοκηπίου Η παραγωγή γάλακτος σε μια φάρμα αγελάδων ήταν τόσο μικρή, που ο ιδιοκτήτης-αγρότης αποφάσισε να ζητήσει την βοήθεια των επιστημόνων από το γειτονικό πανεπιστήμιο. Το πανεπιστήμιο ανταποκρίθηκε άμεσα σχηματίζοντας μια ομάδα… Read More ›

Το Curiosity μας υπενθυμίζει την παρουσία του στον πλανήτη Άρη

… στέλνοντας μια έγχρωμη καρτ ποστάλ Ποιός θυμάται το διαστημικό όχημα της NASA Curiosity; Βρίσκεται στον πλανήτη Άρη από τις 6 Αυγούστου 2012! Η παρουσία του όμως περνάει απαρατήρητη εξαιτίας των νέων αποστολών στον Άρη – κυρίως από το νέο… Read More ›

Μια γρήγορη ματιά στον λευκό νάνο KPD 0005+5106

Ο λευκός νάνος KPD 0005+5106, που απέχει περίπου 1.300 έτη φωτός από τη Γη, εκπέμπει υψηλής ενέργειας ακτίνες Χ, η ένταση των οποίων αυξάνεται και μειώνεται ανά 4,7 ώρες. Αυτό σημαίνει ότι γύρω από τον KPD 0005+5106 υπάρχει ένα αντικείμενο… Read More ›

Μια μεγάλη παρανόηση σχετικά με το ηλεκτρικό ρεύμα

Φανταστείτε έναν σουρεαλιστικό τρόπο σύνδεσης μιας ηλεκτρικής πηγής με έναν λαμπτήρα διαμέσου καλωδίων (μηδενικής αντίστασης) συνολικού μήκους 600.000 χιλιομέτρων, ενώ η πηγή και ο λαμπτήρας απέχουν μόνο 1 μέτρο! Τίθεται το ερώτημα: μετά από πόσο χρόνο από το κλείσιμο του… Read More ›

Ο γάτος του Σρέντιγκερ στα παλιά λημέρια

… στην είσοδο του παλιού Φυσικείου Το ιστορικό κτίριο της οδού Σόλωνος που κάποτε φιλοξενούσε το Φυσικό τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, απέκτησε ξανά μια κάποιου είδους πειραματική δραστηριότητα. Αν και το γνωστό πείραμα με τον γάτο του Σρέντιγκερ ήταν ένα… Read More ›

Οι ερμηνείες της κβαντομηχανικής

Η ερμηνεία της Κοπεγχάγης εναντίον της ερμηνείας de Broglie-Bohm και της ερμηνείας των πολλών κόσμων H κβαντομηχανική είναι σίγουρα η πιο επιτυχημένη επιστημονική θεωρία όλων των εποχών. Όχι μόνο εξήγησε τον κόσμο μας, αλλά και τον άλλαξε —μέσω της τεχνολογίας—… Read More ›

Μια απαιτητική πτήση της ‘επινοητικότητας’ στον πλανήτη Άρη

H επινοητικότητα (Ingenuity), το μικρό ελικόπτερο της NASA στον πλανήτη Άρη, προετοιμάζεται για την 16η πτήση του που θα προγραμματίζεται να γίνει στις 20 Νοεμβρίου. Όμως, η 13η πτήση του Ingenuity διάρκειας 160,5 δευτερολέπτων, που έγινε στις 4 Σεπτεμβρίου 2021,… Read More ›

Σκέψου σαν Φυσικός

… και δες τον Κόσμο με άλλα μάτια Έγραψα αυτό το βιβλίο για να υμνήσω τη φυσική – αυτή την επιστήμη που με ενθουσίαζε ήδη από τα εφηβικά μου χρόνια. Δεν ήμουν ο «σπασίκλας» της τάξης, αλλά ένοιωθα μια βαθιά… Read More ›

Υπάρχει ζωή στον άλφα του Κενταύρου;

Μια νέα ερευνητική προσπάθεια θα εξετάσει αν στο πλησιέστερο στην Γη αστρικό σύστημα Άλφα του Κενταύρου υπάρχουν εξωπλανήτες που μπορούν να υποστηρίξουν την ζωή. Η αναζήτηση θα γίνει με το διαστημικό τηλεσκόπιο TOLIMAN που θα τεθεί σε τροχιά γύρω από… Read More ›

Πόσες μαύρες τρύπες υπάρχουν στο σύμπαν;

Η απογραφή των μαύρων τρυπών Είναι γεγονός πως οι μαύρες τρύπες είναι δύσκολο να εντοπιστούν, αφού είναι τόσο μαύρες όσο και ο χώρος που τις περιβάλλει. Μπορούμε να τις εντοπίσουμε μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπως όταν γύρω τους περιφέρεται κάποιο… Read More ›

Ιωάννης Ηλιόπουλος: Διεθνής Παρουσία στις Φυσικομαθηματικές Επιστήμες

Η Ακαδημία Αθηνών και η Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών, οργάνωσαν ημερίδα αφιερωμένη στον Απόδημο Ελληνισμό, με θέμα «Απόδημος Ελληνισμός – Η Ιστορία, το Έργο και η Προσφορά του στην Ελλάδα». Ακολουθεί η ομιλία του Ιωάννη… Read More ›

Η τελευταία πράσινη αναλαμπή του Ήλιου καθώς δύει

Πολλοί πιστεύουν ότι είναι απλώς ένας μύθος. Άλλοι πιστεύουν ότι είναι αλήθεια, αλλά η αιτία της δεν είναι γνωστή. Οι εξερευνητές περηφανεύονται που την είδαν. Πρόκειται για την ‘πράσινη ακτίνα’. Η αλήθεια είναι ότι η πράσινη ακτίνα υπάρχει και η… Read More ›

Πώς θα υπολόγιζε ένας μαθητής Λυκείου την μάζα μιας μαύρης τρύπας;

Οι αστρονόμοι του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου στη Χιλή, ενώ διερευνούσαν το αστρικό σμήνος NGC1850 διαπίστωσαν ότι ένα άστρο περιφερόταν μόνο του διαγράφοντας μια κυκλική τροχιά, χωρίς όμως να βλέπουν στο εσωτερικό της τροχιάς του κάποιο άλλο αντικείμενο, του οποίου η δύναμη… Read More ›

Πώς η Muse ανακάλυψε μια μαύρη τρύπα έξω από τον γαλαξία μας

Το βίντεο που ακολουθεί περιγράφει την μέθοδο που χρησιμοποίησε μια ομάδα αστρονόμων για να ανακαλύψει μια μικρή μαύρη τρύπα έξω από τον γαλαξία μας. Η μαύρη τρύπα εντοπίστηκε στο αστρικό σμήνος NGC1850 χρησιμοποιώντας το όργανο Multi Unit Spectroscopic Explorer (MUSE)… Read More ›

Ένας ανορθόδοξος τρόπος μέτρησης του g

… χρησιμοποιώντας ένα μπαλάκι, μια μετροταινία και ένα χρονόμετρο. Αφήνουμε ένα μπαλάκι να πέσει ελεύθερα από ύψος . Αν είναι το ύψος που φτάνει το μπαλάκι μετά την πρώτη αναπήδηση και το χρονικό διάστημα αναπηδήσεων, τότε να δείξετε ότι η… Read More ›

Πού βρίσκονται οι ~4500 εξωπλανήτες που ανακαλύψαμε;

Στην εικόνα που ακολουθεί βλέπουμε τις θέσεις των εξωπλανητών που ανακαλύφθηκαν από το 1993 μέχρι το 2021. Η κάθε μέθοδος ανίχνευσης διακρίνεται με διαφορετικό χρώμα: Η τελική εικόνα που αναφέρεται στο έτος 2021 περιέχει 4334 εξωπλανήτες, αλλά ο αριθμός τους… Read More ›

Πώς δημιουργήθηκαν τα στοιχεία που περιέχει ο περιοδικός πίνακας;

Η κανονική ύλη του σύμπαντος αποτελείται από ταπεινά άτομα. Ο πυρήνας κάθε ατόμου περιέχει πρωτόνια, ο αριθμός των οποίων καθορίζει τις ιδιότητες του κάθε στοιχείου και ονομάζεται ατομικός αριθμός – συμβολίζεται με Ζ. Υπάρχουν πάνω 100 γνωστά στοιχεία που ταξινομούνται… Read More ›

Βελτίωση των μετρήσεων της κοσμικής διαστολής με βαρυτικά κύματα

[Πρόκειται για το άρθρο ‘IMPROVING MEASUREMENTS OF THE COSMIC EXPANSION WITH GRAVITATIONAL WAVES» που δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο του LIGO. Το άρθρο έχει αναρτηθεί και στην Ελληνική γλώσσα, μεταφρασμένο από τους Παναγιώτη Ιωσήφ, Δημήτρη Πέσιο και Γεώργιο Παππά (AUTh Virgo group).]… Read More ›

Ένας εντυπωσιακός πίνακας με όλα τα βαρυτικά κύματα που ανιχνεύθηκαν μέχρι σήμερα

Στις 7 Νοεμβρίου 2021, οι ερευνητικές ομάδες των ανιχνευτών βαρυτικών κυμάτων LIGO-Virgo-KAGRA δημοσίευσαν τα αποτελέσματα του δεύτερου μισού του τρίτου κύκλου των παρατηρήσεών τους (O3b). Σε σχέση με την τελευταία έκδοση καταλόγου (O3a) τον Οκτώβριο του 2020, αναφέρονται 35 επιπλέον… Read More ›

Αν το σύμπαν είναι μια γιγάντια προσομοίωση σε υπολογιστή

… πόσα μπιτ πληροφορίας περιέχει; Το bit (=binary digit), στα ελληνικά δυφίο, είναι η στοιχειώδης μονάδα πληροφορίας στο δυαδικό σύστημα με τα γνωστά ψηφία 0 και 1. Στους υπολογιστές αποθηκεύεται σε κάποιο φυσικό σύστημα που μπορεί να βρίσκεται σε δυο καταστάσεις… Read More ›

Εκθετικά αυξανόμενη σκοτεινή ύλη

Ένα νέο μοντέλο ερμηνεύει την τωρινή πυκνότητα της σκοτεινής ύλης θεωρώντας ότι η συμβατική ύλη μετατράπηκε σε σκοτεινή ύλη στο αρχέγονο σύμπαν. Οι κοσμολόγοι προσδιορίζουν την ποσότητα της σκοτεινής ύλης που βρίσκεται στο σύμπαν μας από τα δεδομένα της κοσμικής… Read More ›

Συχνές Ερωτήσεις για το Σύμπαν

Η αναζήτηση απαντήσεων σε θεμελιώδεις ερωτήσεις μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που βλέπετε τον εαυτό σας και το περιβάλλον σας. Γιατί δεν μπορώ να ταξιδέψω πίσω στο χρόνο; Γιατί δεν μας έχουν επισκεφτεί οι εξωγήινοι; Ή μήπως το έκαναν; Υπάρχει… Read More ›

Η ελαφρότητα του συνόλου

Γιατί ένα σύστημα έχει μικρότερη μάζα από το άθροισμα μαζών των μεμονωμένων συστατικών του;  Αν βάλετε σε μια ζυγαριά 10 κύβους, ο καθένας με μάζα 10g, τότε προφανώς θα διαπιστώσετε ότι η συνολική μάζα τους είναι 100g. Aν η ζυγαριά δείξει,… Read More ›

Δείτε τα αποτελέσματα της ηλιακής καταιγίδας που χτύπησε την Γη

Μια ισχυρή ηλιακή έκλαμψη της περασμένης Πέμπτης ‘έπληξε’ την Γη. Και τα αποτελέσματά της ήταν πράγματι εντυπωσιακά, χωρίς όμως να προκαλέσει τις τεράστιες καταστροφές που παπαγάλιζαν κάθε λογής χαζολόγοι. Αντιθέτως, δημιούργησε εκπληκτικά στιγμιότυπα σέλαος στις βόρειες αρκτικές περιοχές όπως βλέπουμε… Read More ›

Το επιταχυνόμενο σύμπαν μας

Τα πειραματικά δεδομένα και οι θεωρητικές ερμηνείες Μια ειδική έκδοση του EPJST (The European Physical Journal Special Topics), που επιμελήθηκαν οι Β. Ananthanarayan & Subhendra Mohanty, συγκεντρώνει μια συλλογή άρθρων που μελετούν το φαινόμενο της επιταχυνόμενης διαστολής του σύμπαντος και… Read More ›

Ο θάνατος του στείρου (sterile) νετρίνου

Τα νετρίνα εμφανίζονται σε τρεις διαφορετικούς τύπους (ή γεύσεις) – το νετρίνο του ηλεκτρονίου, το νετρίνο του μιονίου και το νετρίνο του σωματιδίου ταυ. Μπορούν να «ταλαντώνονται» μεταξύ αυτών των γεύσεων, μεταπίπτοντας από τον έναν τύπο νετρίνου σε άλλον καθώς… Read More ›

Ατομικό ρολόι επιβεβαιώνει την γενική θεωρία της σχετικότητας σε αποστάσεις χιλιοστού

Η θεωρία της γενικής σχετικότητας του Αϊνστάιν μας λέει ότι ο ρυθμός των ρολογιών εξαρτάται από την βαρύτητα (ένα φαινόμενο που είναι γνωστό ως βαρυτική ερυθρή μετατόπιση). Ένα ρολόι τοποθετημένο σε κάποιο υψόμετρο χτυπά γρηγορότερα σε σχέση με ένα ρολόι… Read More ›

Ανακαλύφθηκε εξωπλανήτης σε άλλον γαλαξία

… από το διαστημικό τηλεσκόπιο Chandra Οι αστρονόμοι βρήκαν ενδείξεις για έναν πιθανό υποψήφιο εξωπλανήτη στον γαλαξία M51 (ο γαλαξίας της δίνης) που βρίσκεται σε απόσταση 31 εκατομμύρια έτη φωτός από την Γη. Όλοι οι μέχρι τώρα ανακαλυφθέντες εξωπλανήτες βρίσκονταν… Read More ›

Περί σωματιδιακής φυσικής

Ο Σάββας Δημόπουλος είναι φυσικός στοιχειωδών σωματιδίων στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ. Γεννήθηκε το 1952 στην Κωνσταντινούπολη και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Πόλη μεταβαίνοντας στην Αθήνα εξαιτίας των διωγμών των Τούρκων. Σπούδασε στο πανεπιστήμιο του Χιούστον, ενώ ολοκλήρωσε… Read More ›

Ένα περίεργο ζεύγος αλληλεπιδρώντων γαλαξιών

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA/ESA φωτογράφισε το σύστημα Arp 86, ένα περίεργο ζευγάρι αλληλεπιδρώντων γαλαξιών που απέχει περίπου 220 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη και βρίσκεται στον αστερισμό του Πήγασου. Το Arp 86 αποτελείται από τους γαλαξίες NGC… Read More ›

Η ανακάλυψη της υπερρευστότητας του ηλίου-3 

  Μετά την ανακάλυψη της υπερρευστότητας του ηλίου-4 το 1938, τέθηκε το ερώτημα αν και το ήλιο-3 παρουσιάζει την ίδια συμπεριφορά. Ένα ερώτημα που παρέμενε αναπάντητο για σχεδόν 35 χρόνια. Το άτομο του ηλίου-3 (3He) διαθέτει δυο ηλεκτρόνια και ο… Read More ›