PHYSICS

Μπορούμε να σκάψουμε μια τρύπα που διέρχεται από το κέντρο της Γης και φτάνει στην άλλη πλευρά της;

Μια κλασική ερώτηση φυσικής, που μάλλον δεν θα μπει ποτέ στις πανελλαδικές εξετάσεις, είναι η εξής: «Πόσο χρόνο χρειάζεται ένα αντικείμενο να διασχίσει υποθετικό τούνελ, που διέρχεται από το κέντρο της Γης, πέφτοντας ελεύθερα από το ένα άκρο στο άλλο;»… Read More ›

Ρολόγια στη Σελήνη

Μέσα στην επόμενη δεκαετία, είναι πιθανό οι άνθρωποι να επιστρέψουν στη Σελήνη. Οποιεσδήποτε εργασίες στη σεληνιακή επιφάνεια, συμπεριλαμβανομένων των εξερευνήσεων, των χαρτογραφήσεων, των κατασκευών, των εξορύξεων και διαφόρων επιστημονικών εργασιών θα απαιτήσουν μεταξύ άλλων και την ακριβή τη μέτρηση του… Read More ›

200 χρόνια από την διατύπωση του θεωρήματος Carnot

Η κινητήρια θερμική μηχανή παράγει έργο επαναλαμβάνοντας έναν κύκλο, συχνά σε τέσσερις χρόνους, ή πράξεις – σαν τετράπρακτο θεατρικό έργο. Ονομάζουμε τη διαδικασία κύκλο, διότι η μηχανή επανέρχεται στην αρχική της κατάσταση. Θα επικεντρωθούμε στον κύκλο Carnot (βλέπε την παρακάτω… Read More ›

Επιστροφή στην Ελιγολάνδη

Γιορτάζοντας τα 100 χρόνια της κβαντικής μηχανικής  «Στις τρεις η ώρα ένα πρωί Ιουνίου του 1925, ο 23χρονος Βέρνερ Χάιζενμπεργκ εξαντλημένος και ταλαιπωρημένος από αλλεργίες, ήταν τόσο ταραγμένος που δεν μπορούσε να κοιμηθεί. Βγήκε από το δωμάτιο που νοίκιαζε στο… Read More ›

Ένας πλανήτης από βατόμουρα

Έστω ότι με κάποιο μαγικό τρόπο μπορούσαμε να αντικαταστήσουμε όλη την ύλη που περιέχει ο όγκος της Γης με … βατόμουρα στιβαγμένα το ένα δίπλα στο άλλο. Ποιά θα ήταν τότε η εξέλιξη αυτού του νέου παράξενου πλανήτη; Αν και… Read More ›

Ο νυχτερινός ουρανός του Δεκεμβρίου

Οι θέσεις των πλανητών:Ερμής: Σε κατώτερη σύνοδο στις 6/12 με φαινόμενο μέγεθος -0,3Αφροδίτη: Ορατή νοτιοδυτικά, δύει 3,5 ώρες μετά τον Ήλιο στο μέσο του μήνα (μεγ. -4,3, διαμ. 19′ ‘)Άρης: Ορατός στον αστερισμό του Καρκίνου με φαινόμενο μέγεθος -0,8 και… Read More ›

Μια νέα απεικόνιση του γαλαξία Σομπρέρο

Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb δημοσίευσε μια νέα εικόνα του γαλαξία Σομπρέρο Ο Γαλαξίας Σομπρέρο, γνωστός και ως Μεσιέ 104 (Μ104) ή NGC 4594, είναι ένας σπειροειδής γαλαξίας στον αστερισμό Παρθένος, που απέχει περίπου 30 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη. Ξεχωριστά χαρακτηριστικά του είναι ο λαμπρός πυρήνας,… Read More ›

Η Μαγεία της Επαγωγής

Η (μαθηματική) επαγωγή είναι µία απλή αλλά ισχυρή και ευέλικτη µέθοδος απόδειξης προτάσεων που αφορούν, άµεσα ή έµµεσα, ακεραίους. Έχει χρησιµοποιηθεί µε επιτυχία σε σχεδόν όλο το φάσµα των µαθηµατικών: την συναντάµε σε µεγάλο εύρος κλάδων όπως στην Άλγεβρα, στην… Read More ›

Σε τι χρησιμεύουν οι επιταχυντές σωματιδίων;

Γιατί κατασκευάζονται επιταχυντές σωματιδίων; Υπάρχουν πολλές απαντήσεις σε αυτήν την ερώτηση. Διότι χρησιμοποιούνται στην ιατρική (βλέπε π.χ. ‘Κύκλοτρο εναντίον καρκίνου‘) ή σε βιομηχανικές εφαρμογές (βλέπε π.χ. ‘Industrial uses of accelerators‘). Σ΄αυτές τις περιπτώσεις οι επιταχυντές δημιουργούν έναν συγκεκριμένο τύπο δέσμης… Read More ›

Ψυχανάλυση και φυσικές επιστήμες

Στις εργασίες μου των τελευταίων χρόνων (Πέρα από την αρχή της ηδονής, Ψυχολογία των μαζών και ανάλυση του Εγώ και το Αυτό), άφησα ελεύθερη την από καιρό καταπιεζόμενη ροπή μου προς την εικοτολογική θεώρηση και συνέλαβα ένα άλλο είδος λύσης… Read More ›

Η θεωρία των χορδών και η ενοποίηση της σύγχρονης φυσικής

Η θεωρητική φυσική του 20ου αιώνα είχε εξαιρετικά αποτελέσματα. Από την κβαντική θεωρία πεδίου που περιγράφει τις αλληλεπιδράσεις των στοιχειωδών σωματιδίων, μέχρι την μοντελοποίηση του χωροχρόνου της γενικής σχετικότητας, αυτές οι θεωρίες θα έπρεπε να είναι σε θέση να εξηγήσουν… Read More ›

 Ιωάννης Ηλιόπουλος: Ο μηχανισμός GIM

Τι σημαίνει η λέξη κουάρκ; Το 1964 ο Αμερικάνος φυσικός Murray Gell-Mann πρότεινε ότι τα πρωτόνια και τα νετρόνια, τα λεγόμενα νουκλεόνια, δεν αποτελούν τους στοιχειώδεις δομικούς λίθους της ύλης, αλλά συνίστανται από άλλα μικρότερα σωματίδια, τα οποία ονόμασε κουάρκ…. Read More ›

Μια σφαίρα γεμάτη αστέρια

Το σφαιρωτό σμήνος Messier 15  Στην αστρονομία σφαιρωτό αστρικό σμήνος ονομάζεται μια σχετικά πυκνή συγκέντρωση βαρυτικά δεσμευμένων αστέρων που έχει σφαιρικό ή σχεδόν σφαιρικό σχήμα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το σφαιρωτό σμήνος Μεσιέ 15 (γνωστό και ως M15 ή NGC 7078) που βρίσκεται σε απόσταση περίπου 33.600 ετών φωτός από τη Γη. Έχει… Read More ›

Είναι η ανθρωπότητα πιο χαζή από μια αποικία ζυμομυκήτων;

Επιστήμη είναι η αυτογνωσία μέσα από την παρατήρηση της φύσης (1) Η ζύμη ή μαγιά συνίσταται από τους πιο γνωστούς μονοκύτταρους οργανισμούς, τους ζυμομύκητες (Saccharomyces cerevisiae). Οι ζυμομήκυτες αν αφεθούν στην τύχη τους θα καταναλώσουν όλους τους διαθέσιμους πόρους και… Read More ›

 Η ταλάντωση μάζας δεμένης σε ελατήριο που ‘γερνάει’

Στην διάλεξη του Steven Strogatz που ακολουθεί, εξετάζεται η ταλάντωση μιάς μάζας που είναι δεμένη σε ελατήριο, του οποίου η σταθερά μειώνεται αργά σύμφωνα με την εξίσωση: , όπου . Το πρόβλημα (που λύνεται και με τη μέθοδο WKB, βλέπε… Read More ›

Η συνείδηση ​​κρύβεται στα ηλεκτρικά πεδία του εγκεφάλου μας

Ένας μυστηριώδης ηλεκτρομαγνητικός μηχανισμός μπορεί να είναι πιο σημαντικός από την πυροδότηση νευρώνων στον εγκέφαλό μας για την κατανόηση της λειτουργίας της συνείδησής μας.  Τον 19ο αιώνα ο φυσικός Χέρμαν φον Χέλμχολτς (Hermann von Helmholtz) φιλοδοξούσε να εξηγήσει διαμέσου φυσικοχημικών διεργασιών το… Read More ›

Καλή Χρονιά! (Αν είσαι Αρειανός)

Στις 12 Νοεμβρίου 2024 και 6 μμ ώρα Ελλάδας, αρχίζει το νέο Έτος 38 στον πλανήτη Άρη Μπορεί να θεωρείτε ότι είναι νωρίς για να γιορτάσετε τον ερχομό του νέου έτους, αλλά αυτό συμβαίνει μόνο επειδή είστε γήινοι: Η 12η Νοεμβρίου… Read More ›

Μια λογική ιστορία του σύμπαντος

Καθώς κοιτάζουμε πίσω στο παρελθόν, η αντίληψή μας για τον χρόνο, όπως αυτή αναθεωρήθηκε και τελειοποιήθηκε δύο φορές από τον Αϊνστάιν, δεν κινδυνεύει – τουλάχιστον μέχρι ένα μικρό κλάσμα του δευτερολέπτου μετά την Μεγάλη Έκρηξη. Επομένως, μπορούμε να προσπαθήσουμε να… Read More ›

Ίχνη αρχαίου ωκεανού στον Άρη εντόπισε το κινεζικό διαστημικό όχημα Zhurong

Tο κινεζικό διαστημικό όχημα Zhurong βρήκε νέα στοιχεία που στηρίζουν τη θεωρία ότι κάποτε στον Άρη υπήρχε ένας απέραντος ωκεανός. Η θεωρία ότι ένας ωκεανός κάλυπτε έως και το ένα τρίτο του Κόκκινου Πλανήτη πριν από δισεκατομμύρια χρόνια ήταν θέμα… Read More ›

Διεθνής Ολυμπιάδα Φυσικής 2024

Η Ολυμπιάδα Φυσικής 2024, διεξήχθη από 21 έως 29 Ιουλίου 2024 στην πόλη Ισφαχάν του Ιράν. Τα θέματα που τέθηκαν ήταν δύσκολα, όπως για παράδειγμα το πρόβλημα που ακολουθεί: Απάντηση: Για να δείτε τα όλα τα προβλήματα και τις απαντήσεις… Read More ›

Πλατύεδρο εναντίον Χωροχρόνου

Tα τελευταία χρόνια, μια ομάδα φυσικών και μαθηματικών μελετά ένα γεωμετρικό αντικείμενο που ονομάζεται amplituhedron (πλατύεδρο) που έχει ως στόχο να απλοποιήσει σημαντικά τους υπολογισμούς των αλληλεπιδράσεων των σωματιδίων. Είναι μια ιδέα που εισήχθη πριν από περίπου 10 χρόνια από τον Nima… Read More ›

Πώς ο Σούπερμαν βοήθησε στην εκτόξευση του διαστημικού τηλεσκοπίου Χάμπλ

Πολύ πριν τεθεί σε τροχιά γύρω από τη Γη, το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble εμφανίστηκε στο διάσημο κόμικ με πρωταγωνιστή τον Σούπερμαν Στην πρώτη σελίδα του τεύχους 419 που κυκλοφόρησε το 1972, ο δημοσιογράφος Κλαρκ Κεντ, το άλλο πρόσωπο του Σούπερμαν,… Read More ›

Μήνυμα από το διαστρικό διάστημα με ραδιοπομπό της δεκαετίας του 1970

Το Voyager 1 έστειλε μήνυμα με εφεδρικό ραδιοπομπό που παρέμενε αδρανής 43 χρόνια Το διαστημικό σκάφος Voyager 1 εκτοξεύθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 1977 και έγινε η πρώτη ανθρώπινη κατασκευή που εγκατέλειψε το ηλιακό σύστημα και εισήλθε στον διαστρικό χώρο. Το δίδυμο… Read More ›

Νοέμβριος 2024 – Συνοπτικό αστροημερολόγιο

Οι θέσεις των πλανητών:Ερμής: Σε μέγιστη ανατολική αποχή (απογευματινός ουρανός) στις 16/11 με φαινόμενο μέγεθος -0,2)Αφροδίτη: Στον απογευματινό ουρανό με φαινόμενο μέγεθος -4,1, φαινόμενη διάμετρο 15′ ‘, φωτισμό δίσκου 73%Άρης: Ορατός στον αστερισμό του Καρκίνου με φαινόμενο μέγεθος -0,2 και… Read More ›

«Στοιχειωμένα» αστρονομικά αντικείμενα

Το διάστημα είναι τρομακτικό – Τα αστρονομικά αντικείμενα είναι όμορφα από μακριά, αλλά πολύ επικίνδυνα από κοντά Αν με έναν μαγικό τρόπο μεταφερθείτε σε ένα εντελώς τυχαίο σημείο κάπου στο σύμπαν, οι πιθανότητες να πεθάνετε μέσα σε λίγα λεπτά είναι… Read More ›

Το γεωμετρικό εργαλείο που έλυσε το πρόβλημα της σχετικότητας του Αϊνστάιν

Οι τανυστές χρησιμοποιούνται σε όλα τα μαθηματικά και την επιστήμη για να αποκαλύψουν κρυμμένες γεωμετρικές αλήθειες. Τι είναι λοιπόν οι τανυστές; Μετά την δημοσίευση της ειδικής θεωρίας της σχετικότητας το 1905, ο Άλμπερτ Αϊνστάιν πέρασε την επόμενη δεκαετία προσπαθώντας να… Read More ›

Ποιός είναι ο μεγαλύτερος γνωστός πρώτος αριθμός;

Πρώτοι αριθμοί είναι οι αριθμοί που διαιρούνται μόνο με τον εαυτό τους και τη μονάδα, όπως οι 2, 3, 5, 7, 11, 13, κ.ο.κ. Οι πρώτοι αριθμοί που γράφονται στη μορφή 2n-1 (n= ακέραιος), ονομάζονται πρώτοι του Mersenne, από το… Read More ›

 Νέο ρεκόρ έντασης σταθερού μαγνητικού πεδίου 42,02 Tesla

… με ωμικό ηλεκτρομαγνήτη Στο παρελθόν η Κινεζική Ακαδημία Επιστημών είχε ανακοινώσει ότι ένας υβριδικός μαγνήτης στην Εγκατάσταση Σταθερού Υψηλού Μαγνητικού Πεδίου (SHMFF) στην πόλη Χεφέι πέτυχε νέο παγκόσμιο ρεκόρ έντασης σταθερού μαγνητικού πεδίου, παράγοντας ένα σταθερό μαγνητικό πεδίο έντασης 45,22 Tesla [αν και το 2019… Read More ›

Η θερμοκρασία μιας μαύρης τρύπας

Στίβεν Χόκιγκ για όλους Φέτος συμπληρώνεται μισός αιώνας από τότε που ο Stephen Hawking έκανε την μεγαλύτερη επιστημονική του ανακάλυψη το 1974, αποδεικνύοντας θεωρητικά πως οι μαύρες τρύπες δεν είναι τόσο μαύρες, αλλά συμπεριφέρονται σαν θερμά σώματα εκπέμποντας ακτινοβολία. Συνδυάζοντας… Read More ›

Αγγίζοντας το Άπειρο: Φωτογραφίζοντας Μαύρες Τρύπες

Το 2019 για πρώτη φορά στην ιστορία της αστρονομίας είχαμε τη δυνατότητα να δούμε την πρώτη φωτογραφία μιας μαύρης τρύπας ή μάλλον το τι υπάρχει γύρω από αυτή, αφού οι μαύρες τρύπες είναι στην πραγματικότητα αόρατες, καθώς απορροφούν οτιδήποτε εντός τους, ακόμη… Read More ›

Η πρώτη σελίδα του μεγάλου κοσμικού άτλαντα του «Ευκλείδη»

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Ευκλείδης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) αποκάλυψε ένα τεράστιο ουράνιο μωσαϊκό αποτελούμενο από δεδομένα εικόνας 208 gigapixel, καλύπτοντας μια περιοχή στο νότιο ουρανό πάνω από 500 φορές το μέγεθος της πανσελήνου. Σύμφωνα με την ESA αυτές οι εικόνες με… Read More ›

Ποιός είδε τον κομήτη C/2023 A3; 

Χωρίς κιάλια ή τηλεσκόπιο Διαβάζουμε ότι χτές ο κομήτης «C/2023 A3 Tsuchinshan-ATLAS» ή «κομήτης του αιώνα» που επανέρχεται στο εσωτερικό του ηλιακού συστήματος κάθε 80.000 χρόνια, έγινε ορατός στον ουρανό της Αττικής και φωτογραφήθηκε. Κάπου γράφτηκε ότι έκανε την εμφάνισή του «συγκεκριμένα… Read More ›

Πώς ένα χαζό κομμάτι ύλης αποκτά νοημοσύνη;

Η εντυπωσιακότερη εξέλιξη τα τελευταία 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια από την Μεγάλη Έκρηξη μέχρι σήμερα, είναι ότι τα άτομα της ύλης αυτοοργανώθηκαν, ώστε να προκύψουν όντα με νοημοσύνη και αυτεπίγνωση. Όντα που μεταξύ πολλών άλλων μπορούν να θυμούνται, να υπολογίζουν, να… Read More ›

Ομοιοπολικοί δεσμοί με ένα μόνο ηλεκτρόνιο

Σύμφωνα με το σχολικό βιβλίο της Χημείας: «Όταν ο σχηματισμός ιοντικής ένωσης μεταξύ ατόμων είναι μάλλον αδύνατος, το καλύτερο που μπορεί να συμβεί σ’ αυτές τις περιπτώσεις είναι τα άτομα να διατηρήσουν ουσιαστικά τα ηλεκτρόνιά τους και να συνάψουν ταυτόχρονα… Read More ›

Η ώρα του κομήτη C/2023 A3

 Ο κομήτης C/2023 A3 (Tsuchinshan-ATLAS) στις 12 Οκτωβρίου θα βρεθεί στην ελάχιστη απόσταση από τη Γη στα 70 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Θα μπορεί κανείς να τον αναζητήσει πολύ χαμηλά στο δυτικό ορίζοντα: Πώς έλαβε το περίεργο όνομά του; Το πρώτο γράμμα… Read More ›

Τζέφρι Χίντον: Εγκατέλειψε την Φυσική στο πρώτο έτος, αλλά βραβεύθηκε με Νόμπελ Φυσικής

«Δεν είμαι φυσικός, αλλά τρέφω μεγάλο σεβασμό για τη φυσική», δήλωσε σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Independent, ο Geoffrey E. Hinton, που βραβεύθηκε με το Νόμπελ 2024 στην Φυσική. «Εγκατέλειψα τη φυσική μετά το πρώτο έτος στο πανεπιστήμιο γιατί με δυσκόλευαν… Read More ›

Βραβείο Νόμπελ Χημείας 2024

(νεώτερη ενημέρωση)Το βραβείο Νόμπελ 2024 στη Χημεία απονεμήθηκε κατά το ήμισυ στον David Baker «για τoν υπολογιστικό σχεδιασμό πρωτεϊνών» και το άλλο μισό από κοινού στους Δημοσθένη Χασάμπη και John M. Jumper «για την πρόβλεψη της πρωτεϊνικής δομής.» Οι Δημοσθένης Χασάμπης (Demis Hassabis) και John… Read More ›

Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2024

(νεώτερη ενημέρωση)Το βραβείο Νόμπελ 2024 στην Φυσική απονεμήθηκε στους John J. Hopfield(Princeton University, NJ, Η.Π.Α) και Geoffrey E. Hinton (University of Toronto, Canada) «για θεμελιώδεις ανακαλύψεις και εφευρέσεις που επιτρέπουν την μηχανική μάθηση με τεχνητά νευρωνικά δίκτυα» Εκπαίδευσαν τεχνητά νευρωνικά… Read More ›

Ένας νέος τύπος μορίου RΝΑ βραβεύεται με Νόμπελ

Το βραβείο Νόμπελ 2024 στην Φυσιολογία (ή Ιατρική) απονεμήθηκε στους αμερικανούς Victor Ambros και Gary Ruvkun «για την ανακάλυψη του microRNA και τον ρόλο του στη μετα-μεταγραφική (post-transcriptional regulation) γονιδιακή ρύθμιση». Οι Victor Ambros και Gary Ruvkun ανακάλυψαν το microRNA,… Read More ›

Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής 2024

Παρακολουθείστε την ανακοίνωση του βραβείου Νόμπελ Ιατρικής 2024: (νεώτερη ενημέρωση)Το βραβείο Νόμπελ 2024 στην Φυσιολογία ή την Ιατρική απονεμήθηκε στους αμερικανούς Victor Ambros και Gary Ruvkun για την ανακάλυψη του microRNA και τον ρόλο του στη μετα-μεταγραφική (post-transcriptional regulation) γονιδιακή… Read More ›

Το σύμπαν ως κβαντικό μουσικό όργανο

Πώς το πεδίο Χιγκς ξυπνάει την κρυμμένη μουσικότητα του σύμπαντος Η ανίχνευση του μποζονίου Χιγκς στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων το 2012 επιβεβαίωσε αυτό που υποψιάζονταν χρόνια πριν οι φυσικοί των σωματιδίων. Ότι υπάρχει ένα πεδίο που διαπερνά το σύμπαν και… Read More ›

Η δακτυλιοειδής έκλειψη Ηλίου σε απευθείας μετάδοση

Οι ηλιακές εκλείψεις συμβαίνουν όταν η Σελήνη περνάει μπροστά από τον δίσκο του Ήλιου. Όταν λοιπόν παρατηρούμε μια έκλειψη από μια περιοχή στην οποία πέφτει η παρασκιά της Σελήνης, έχουμε «μερική έκλειψη» του Ήλιου, ενώ όταν κοιτάζουμε από μια περιοχή… Read More ›

Οκτώβριος 2024 – Συνοπτικό αστροημερολόγιο

Οι θέσεις των πλανητών:Ερμής: Σε ανώτερη σύνοδο (πίσω από τον Ήλιο) στις 1/10, αθέατοςΑφροδίτη: Χαμηλά νοτιοδυτικά κατά το λυκόφως με φαινόμενο μέγεθος -3,9, φαινόμενη διάμετρο 13′ ‘, φωτισμό δίσκου 81%Άρης: Στον πρωινό ουρανό με φαινόμενο μέγεθος 0,3, ανατέλλει μεσάνθχτα στο… Read More ›

Ένας λασπωμένος παγωμένος ωκεανός στον «πλανήτη» Δήμητρα

Το 1596, ο Κέπλερ ισχυρίστηκε ότι οι πλανητικές τροχιές θα ακολουθούσαν το «σχέδιο του Θεού» μόνο εάν υπήρχαν δύο ακόμη πλανήτες: ένας μεταξύ του Άρη και του Δία και ένας μεταξύ του Ερμή και της Αφροδίτης. Το 1777, ο Johann Elert… Read More ›

Το 2025 ως Διεθνές Έτος Κβαντικής Επιστήμης και Τεχνολογίας

Στις 7 Ιουνίου 2024, τα Ηνωμένα Έθνη ανακήρυξαν το 2025 ως Διεθνές Έτος Κβαντικής Επιστήμης και Τεχνολογίας. Γιατί το 2025; Διότι του χρόνου συμπληρώνονται 100 χρόνια αφότου η κβαντική θεωρία έκανε τα πρώτα βήματά της, χάρη σε έναν 23χρονο Γερμανό φυσικό, τον Βέρνερ… Read More ›

Η υπέρυθρη όψη του Γαλαξία μας

Χρησιμοποιώντας το τηλεσκόπιο VISTA οι αστρονόμοι του Ευρωπαϊκού Νότιου Παρατηρητηρίου (ESO) δημοσίευσαν τον μεγαλύτερο υπέρυθρο χάρτη του Γαλαξία που έγινε ποτέ. Το τεράστιο σύνολο δεδομένων περιλαμβάνει 200 χιλιάδες εικόνες με 1,5 δισεκατομμύρια νέα αστρονομικά αντικείμενα. Ο χάρτης περιέχει δέκα φορές… Read More ›

Η κβαντική σύμπλεξη σε 60 δευτερόλεπτα

Τα πειράματα CMS και ATLAS ανακοίνωσαν πρόσφατα την ανίχνευση κβαντικής σύμπλεξης σε κουάρκ που παράχθηκαν στις συγκρούσεις δεσμών πρωτονίων στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC). Επίσης, πριν από μερικές εβδομάδες κινέζοι ερευνητές δημοσίευσαν μια εργασία σχετικά με την πιθανή συμμετοχή της… Read More ›

Κβαντική σύμπλεξη μεταξύ κορυφαίων κουάρκ

Παρατηρήθηκε για πρώτη φορά στο CERN Οι φυσικοί στο CERN παρατήρησαν για πρώτη φορά κβαντική σύμπλεξη σε κουάρκ. To φαινόμενο της κβαντικής σύμπλεξης είχε παρατηρηθεί σε σωματίδια όπως τα ηλεκτρόνια και τα φωτόνια εδώ και δεκαετίες. Επειδή είναι ένα πολύ ευαίσθητο… Read More ›

Πιθανοί υποψήφιοι για το Νόμπελ Φυσικής 2024

Η βρετανοαμερικανική εταιρεία αναλύσεων Clarivate δημοσίευσε την ετήσια λίστα με τους πιθανούς υποψήφιους για βραβείο Νόμπελ. Όσον αφορά το Νόμπελ Φυσικής πιθανολογεί μία από τις παρακάτω τρεις υποψηφιότητες: 1. Rafi Bistritzer, Pablo Jarillo-Herrero, και Allan H. MacDonald Για τις πρωτοποριακές… Read More ›

Η μάζα του μποζονίου W μετρήθηκε με πρωτοφανή ακρίβεια

Τρεις είναι οι δυνάμεις που καθορίζουν την συμπεριφορά της ύλης σε υποατομικό επίπεδο: οι ηλεκτρομαγνητικές, οι ισχυρές πυρηνικές και οι ασθενείς πυρηνικές δυνάμεις. Η ασθενής πυρηνική δύναμη είναι ίσως η πιο ενδιαφέρουσα. Αν και αληθεύει αυτό που υπονοεί το όνομά της,… Read More ›

Το ηλιακό σύστημα ως ανιχνευτής μελανών οπών

Μια αρχέγονη μαύρη τρύπα με μάζα όση ένας μέσος αστεροειδής, καθώς κινείται στη γειτονιά ενός πλανήτη θα μπορούσε να διαταράξει την τροχιά του κατά έναν ανιχνεύσιμο τρόπο. Κατά τη διάρκεια της αρχέγονης διαστολής του σύμπαντος, οι υπερβολικά πυκνές περιοχές θα… Read More ›

Μερική έκλειψη Σελήνης και υπερπανσέληνος

Τα ξημερώματα της 18ης Σεπτεμβρίου θα πραγματοποιηθεί η δεύτερη έκλειψη Σελήνης για το 2024. Πρόκειται για μια (πολύ) μερική έκλειψη Σελήνης που θα συμβεί μόλις 9 ώρες πριν η Σελήνη βρεθεί στο περίγειό της, έτσι θα εμφανίζεται μεγαλύτερη απ’ ότι συνήθως, με διάμετρο… Read More ›

Το μποζόνιο W σε 60 δευτερόλεπτα

Ένα βραχύβιο στοιχειώδες σωματίδιο που βοηθά τον ήλιο να λάμπει Το Καθιερωμένο Πρότυπο (Standard Model) των Στοιχειωδών Σωματιδίων είναι η φυσική θεωρία που περιγράφει τα ελάχιστα δομικά συστατικά της ύλης και τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν μεταξύ τους διαμέσου των θεμελιωδών δυνάμεων… Read More ›

Το Βραβείο Νόμπελ τρελής Φυσικής 2024

… και τα υπόλοιπα βραβεία Ig Nobel Το Βραβείο Νόμπελ τρελής Φυσικής 2024 απονεμήθηκε στον James Liao από το Πανεπιστήμιο της Φλόριντα για μια ολοκληρωμένη έρευνα πολλών δημοσιεύσεων σχετικά με τις κολυμβητικές ικανότητες μιας νεκρής πέστροφας! Παρακολουθείστε την ανακοίνωση και απονομή του βραβείου… Read More ›

 Η κορυφαία αστρονομική φωτογραφία του 2024

Πρόκειται για έναν εντυπωσιακό συνδυασμό 33 φωτογραφιών που τραβήχτηκαν σε διάστημα 10 δευτερολέπτων κατά την διάρκεια της δακτυλιοειδούς έκλειψης του 2023, που έχρισαν τον Ryan Imperio από τις ΗΠΑ κορυφαίο αστροφωτογράφο της χρονιάς: Η Σελήνη περιφέρεται γύρω από τη Γη σε… Read More ›

Κβαντική σύμπλεξη και συνείδηση

Η κατανόηση της φύσης της συνείδησης είναι ένα από τα δυσκολότερα προβλήματα στην επιστήμη. Η ιδέα ότι η ανθρώπινη συνείδηση προκύπτει από τα κβαντικά φαινόμενα που παραγματοποιούνται σε μικροσωληνίσκους στον εγκέφαλο προτάθηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του ’90 από… Read More ›

Οι εξισώσεις Navier-Stokes

Οι εξισώσεις Navier-Stokes έχουν μια ιστορία 200 χρόνων. O μη γραμμικός χαρακτήρας των εξισώσεων κάνει αδύνατη την αναλυτική επίλυση τους για προβλήματα πρακτικού ενδιαφέροντος. Στο βίντεο που ακολουθεί περιγράφεται το πώς εξάγονται οι εξισώσεις Navier-Stokes: Διαβάστε σχετικά: 200 χρόνια της… Read More ›

Κατανοώντας τον πίνακα σκέδασης (ή S matrix)

Μετά την ανάπτυξη της κβαντικής μηχανικής, εμφανίστηκαν αρκετά προβλήματα στην κβαντική ηλεκτροδυναμική, στη θεωρία της διάσπασης β του Fermi και στις θεωρίες των πυρηνικών δυνάμεων. Στις αρχές της δεκαετίας του 1940, ο φυσικός Βέρνερ Χάιζενμπεργκ προβληματιζόταν πάνω σ΄αυτές τις δυσκολίες…. Read More ›

Το BepiColombo αποχαιρετά τον Ερμή για τέταρτη φορά

H αποστολή ESA/JAXA BepiColombo τις πρώτες πρωινές ώρες της 5ης Σεπτεμβρίου 2024, καθώς το διαστημόπλοιο πραγματοποιούσε τον τέταρτο από τους έξι ελιγμούς βαρυτικής υποβοήθησης, τράβηξε την παρακάτω φωτογραφία του πλανήτη Ερμή:  Η φωτογραφία λήφθηκε ενώ το διαστημόπλοιο απόμακρύνονταν από τον… Read More ›

Η γάτα του Νεύτωνα

Αν και η πιο διάσημη γάτα στη Φυσική είναι η γάτα του Σρέντιγκερ, διάφορες ιστορίες που κυκλοφορούν (βλέπε π.χ ΕΔΩ: http://www.mathpages.com) αναφέρονται και στη γάτα του Νεύτωνα! Φαίνεται όμως ότι οι περισσότερες από αυτές μάλλον δεν έχουν σχέση με την… Read More ›

Δημιουργήθηκε ένας εξωτικός υπερπυρήνας αντιύλης

… το αντι-υπερ-υδρογόνο-4 Οι ερευνητική ομάδα του πειράματος STAR πραγματοποιώντας συγκρούσεις πυρήνων χρυσού στον επιταχυντή RHIC (Relativistic Heavy Ion Collider), ανακάλυψε ένα νέο είδος εξωτικού υπερπυρήνα αντιύλης, τον βαρύτερο που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα. Ονομάζεται αντιυπερυδρογόνο-4 και αποτελείται από τέσσερα σωματίδια αντιύλης: ένα… Read More ›

Ποιό ήταν το χρώμα του Σύμπαντος όταν έγινε διαφανές;

Σύμφωνα με τη θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης στο αρχέγονο Σύμπαν, εξαιτίας της πολύ υψηλής θερμοκρασίας που επικρατούσε, η ακτινοβολία βρίσκονταν σε ισορροπία με την ιονισμένη ύλη του σύμπαντος. Καθώς το Σύμπαν διαστελλόταν και ψυχόταν, 380.000 χρόνια μετά την Μεγάλη Έκρηξη… Read More ›

Σεπτέμβριος 2024 – Συνοπτικό αστροημερολόγιο

Οι θέσεις των πλανητών:Ερμής: Σε μέγιστη δυτική αποχή στις 5/9 με φαινόμενο μέγεθος -0,2 (πρωινός ουρανός, κοντά στον Βασιλίσκο)Αφροδίτη: Πολύ χαμηλά στον απογευματινό ουρανό κατά το λυκόφως με φαινόμενο μέγεθος -3,9Άρης: Στον πρωινό ουρανό με φαινόμενο μέγεθος 0,6 ανατέλλει 00:45… Read More ›

Τρεις διασκεδαστικές ερωτήσεις πιθανοτήτων

1. Σε ένα κουτί περιέχονται 100 σφαιρίδια, εκ των οποίων τα x είναι κόκκινα, ενώ τα υπόλοιπα (100-x) είναι πράσινα (το x είναι ένας άγνωστος τυχαίος αριθμός από το 0 έως το 100). Χωρίς να βλέπουμε στο εσωτερικό του κουτιού,… Read More ›

Τεχνητή Νοημοσύνη και Μαθηματικά

Ο μαθηματικός Terence Tao παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο οι υπολογιστές και η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιούνται στη μαθηματική έρευνα. Συζητά την εξέλιξη από τα πρώτα υπολογιστικά εργαλεία μέχρι την σύγχρονη μηχανική μάθηση, επισημαίνοντας τις πρόσφατες ανακαλύψεις και τις συνεχείς… Read More ›

James Webb vs Hubble

Δύο νέες εντυπωσιακές εικόνες των διαστημικών τηλεσκοπίων 1. James Webb Η παραπάνω εικόνα δείχνει ένα μικρό τμήμα του πεδίου που συνέλαβε το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb με την NIRCam (Near-Infrared Camera) στο πλαίσιο της έρευνας Cosmic Evolution Early Release Science… Read More ›

Εξαγωγή μεγάλων ποσοτήτων νερού από σεληνιακό χώμα

Το κινεζικό διαστημόπλοιο Chang’e-5 που είχε παραμείνει δύο εβδομάδες στη Σελήνη το 2020, επιστρέφοντας στη Γη μετέφερε 3,7 κιλά σεληνιακού εδάφους. Αυτά τα σεληνιακά δείγματα απεδείχθη ότι περιείχαν νερό. Σύμφωνα με τους ερευνητές τα ορυκτά σε αυτό το σεληνιακό χώμα περιέχουν μεγάλες ποσότητες υδρογόνου,… Read More ›

Το διάγραμμα φάσης του ούζου

Οι κακές γλώσσες έλεγαν ότι κάποιοι μαθηματικοί του Πανεπιστημίου Loughborough συχνά-πυκνά τα κοπανάνε πίνοντας ούζο. Και για να μην χαρακτηριστούν ως «μπέκρουλες» χρησιμοποιούσαν την δικαιολογία ότι μελετούν το ‘Ouzo Effect’ – το θόλωμα του ούζου όταν σ’ αυτό προστίθεται νερό…. Read More ›

To θεώρημα του Μπέυζ και το γιότ «Μπεϋζιανός»

 … του μεγιστάνα Μάικ Λιντς Η εξίσωση στην παραπάνω εικόνα εκφράζει το θεώρημα του Bayes (Μπέυζ). Στην εξίσωση αυτή οι εκφράσεις P(A) και P(B) είναι οι πιθανότητες να συμβούν τα γεγονότα A και B που είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους, P(A|B) είναι η υπό συνθήκη πιθανότητα – η πιθανότητα του A δεδομένου ότι… Read More ›

Μια φυσική ερμηνεία του εξωγήινου σήματος «ουάου!»

Το ραδιοτηλεσκόπιο Big Ear του Πανεπιστημίου του Οχάιο συνέλαβε το 1977 ένα ισχυρό, παράξενο ραδιοσήμα διάρκειας 72 δευτερολέπτων από την κατεύθυνση του αστερισμού του Τοξότη. Πρόκειται για το πιο διάσημο σήμα εξωγήινης προέλευσης, το επονομαζόμενο σήμα Ουάου! Το σήμα προκάλεσε… Read More ›

Για τη συνείδηση, την κβαντική φυσική και την ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης

Η τεχνητή νοημοσύνη και το ChatGPT έχουν σημειώσει εξαιρετική πρόοδο τα τελευταία χρόνια. Τι πρέπει να περιμένουμε από μια τέτοια πρόοδο; Ο Scott Aaronson συζητά με τον Αλέξη Παπάζογλου στο Institute for Art and Ideas για την την ασφάλεια της… Read More ›

Ένας σύντομος οδηγός κβαντικής μηχανικής

Μια μετάφραση στα αγγλικά του εγχειριδίου κβαντομηχανικής από το εργαστήριο διδασκαλίας Treffpunkt Quantenmechanik (Σημείο Συνάντησης Κβαντομηχανικής) στο Πανεπιστήμιο του Ντόρτμουντ. Περιλαμβάνει έξι κεφάλαια: 1 Curious Questions1.1 Is quantum physics important?1.2 Is quantum physics weird?1.3 Is quantum physics only for geniuses?1.4… Read More ›

Η πειραματική αναζήτηση του σωματιδίου Χιγκς

Σε προηγούμενο βίντεο, ο Don Lincoln περιέγραψε την ιστορία της αναζήτησης του μποζονίου Higgs, και συγκεκριμένα το πώς τα διάφορα πειράματα μπόρεσαν να περιορίσουν τις πιθανές περιοχές μάζας στις οποίες θα μπορούσε να βρίσκεται το μποζόνιο Higgs. Τις τελευταίες δύο… Read More ›

Η κβαντική προέλευση του φαινομένου του θερμοκηπίου

Το έντονο φαινόμενο της παγίδευσης θερμότητας από τα μόρια διοξειδίου του άνθρακα (CO2) της ατμόσφαιρας μπορεί να εξηγηθεί κβαντομηχανικά. Επομένως, η μελέτη της κβαντικής συμπεριφοράς του CO2 συνεισφέρει στην κατανόηση της ανθρώπινης επίδρασης στο φυσικό φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής. Το… Read More ›

Ρίζες υδροξυλίου στον αστεροειδή Ψυχή

… ανίχνευσε το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb Οι θεωρίες για την εξέλιξη του Ηλιακού Συστήματος είναι στενά συνδεδεμένες με τις ερμηνείες της σύνθεσης των αστεροειδών, ιδιαίτερα των αστεροειδών τύπου Μ – αστεροειδών που φαίνεται να περιέχουν υψηλότερες συγκεντρώσεις μεταλλικών φάσεων… Read More ›

Ανακαλύφθηκε άστρο με απροσδόκητη χημική σύσταση

Το άστρο J0524-0336 περιέχει 100.000 φορές περισσότερο λίθιο από ότι ο Ήλιος μας. Αυτό το εύρημα αμφισβητεί την θεωρία εξέλιξης των άστρων. Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν ένα νέο άστρο που είναι 30 φορές μεγαλύτερο από τον ήλιο και θα μπορούσε να… Read More ›

Μια «αλλαγή φάσης» στην αντίληψή μας για τη Θεμελιώδη Φυσική

Η διάλεξη του Iωάννη Ηλιόπουλου με τίτλο «Από τα πολλά μοντέλα στην ΜΙΑ ΘΕΩΡΙΑ – Μια μετατροπή φάσης στην αντίληψή μας για τη Θεμελιώδη Φυσική», που δόθηκε στο πλαίσιο της σειράς Plectics Labs Perspectives In Theoretical Physics. Το έτος 2024… Read More ›

Υγρό νερό στον φλοιό του πλανήτη Άρη;

Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ανακάλυψαν μεγάλη ποσότητα υγρού νερού σε βάθος πάνω από 10 χιλιόμετρα στο εσωτερικό του Άρη Τα ευρήματα προέρχονται από μια νέα ανάλυση δεδομένων από το διαστημικό σκάφος InSight της NASA, το οποίο προσεδαφίστηκε στον Άρη το… Read More ›

Ο Άρης, ο Δίας και οι μετεωρίτες Περσείδες

Ο Άρης στις 14 Αυγούστου θα «αγγίξει» τον Δία στον νυχτερινό ουρανό. Οι δύο πλανήτες θα βρεθούν ξανά τόσο κοντά το 2033! Ξημερώματα Τετάρτης 14 Αυγούστου, οι πλανήτες Άρης και Δίας θα φαίνονται τόσο κοντά στον νυχτερινό ουρανό, που μόνο… Read More ›

Από τι είναι φτιαγμένα τα πρωτόνια;

Τα πρώτα πειράματα σκέδασης που διερευνούσαν την δομή του πρωτονίου κατέληξαν σε ένα ενδιαφέρον αποτέλεσμα. Τα πρωτόνια αντί να είναι φτιαγμένα μόνο από σημειακά σωματίδια (κουάρκ), φαινόταν ότι στο εσωτερικό τους συμβαίνουν περισσότερα: Η «μεγέθυνση» ενός πρωτονίου αντιστοιχεί στη σύγκρουσή… Read More ›

Ένα μοναχικό άστρο του Γαλαξία μας

…. που κινείται με ταχύτητα 600 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο Μπορεί να φανταζόμαστε τον Ήλιο μας ακίνητο στο κέντρο του ηλιακού συστήματος και γύρω από αυτόν να περιφέρονται οι πλανήτες, όμως στην πραγματικότητα ο Ήλιος περιφέρεται γύρω από το κέντρο του… Read More ›

Ένα τεστ φυσικής για την παραλία

1. Ένα παγάκι επιπλέει σε ποτήρι με νερό. Μετά από αρκετή ώρα το παγάκι λιώνει: α. η στάθμη του νερού στο ποτήρι θα ανεβεί β. η στάθμη του νερού στο ποτήρι θα παραμείνει αμετάβλητη γ. η στάθμη του νερού στο… Read More ›

Χορδές, Κουάρκ, Μαύρες Τρύπες και άλλα

Ο φυσικός Leonard Susskind δίνει συνέντευξη στον φυσικό Lawrence Krauss Ο Leonard Susskind είναι καθηγητής θεωρητικής φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα είναι η θεωρία χορδών, η κβαντική θεωρία πεδίου , η κβαντική στατιστική μηχανική και η κβαντική κοσμολογία. Ο Susskind θεωρείται ως ένας από τους πατέρες… Read More ›

Τι είναι πλανήτης;

Η 24η Αυγούστου του 2006 ήταν μοιραία για τον Πλούτωνα, καθώς μετά από ανοιχτή ψηφοφορία που έγινε ανάμεσα σε χιλιάδες αστρονόμους, υποβιβάστηκε από την κατηγορία των πλανητών στην κατηγορία των Μετα-Ποσειδωνίων Αντικειμένων (Trans Neptunian Objects) ή για παρηγοριά στην κατηγορία… Read More ›

Mία συζήτηση από τα κβάντα ως το σύμπαν με απλά λόγια

Ο μαγευτικός κόσμος της Κβαντικής Μηχανικής με τον Στέφανο Τραχανά Από το πείραμα της διπλής σχισμής μέχρι την αρχή της αβεβαιότητας και από τη γάτα του Σρέντιγκερ μέχρι τη γέννηση του σύμπαντος, ο διευθυντής του Mathesis Στέφανος Τραχανάς συζητάει με… Read More ›

Που βρίσκεται η άκρη του ηλιακού μας συστήματος;

Τα εξωτερικά όρια του ηλιακού συστήματος δεν είναι τόσο ξεκάθαρα όσο νομίζουμε Φέρνοντας στο μυαλό μας το ηλιακό σύστημα, βλέπουμε τον ήλιο στο κέντρο και μια αλληλουχία πλανητών να περιφέρονται γύρω από αυτόν. Σε κάποιο σημείο, ίσως τέσσερα με πέντε… Read More ›

Έλυσε ο Αϊνστάιν το μεγαλύτερο πρόβλημα στη Φυσική … χωρίς να το καταλάβει;

Το Παγκόσμιο Φεστιβάλ Επιστήμης ανάρτησε στο youtube μία συζήτηση που συντονίζει ο Brian Greene με τον περίεργο τίτλο «Did Einstein Crack the Biggest Problem in Physics…and Not Know It;» Το βίντεο ξεκινά με κάποιες ιδέες που αναπτύχθηκαν σε δημοσιεύσεις του Αϊνστάιν,… Read More ›

Ο Κρόνος αποβάλλει έναν κομήτη από το ηλιακό μας σύστημα

Ο κομήτης A117uUD πρόκειται να γίνει διαστρικός! Ο κομήτης, που ονομάστηκε A117uUD, ανακαλύφθηκε μόλις στις 14 Ιουνίου 2024, από το σύστημα προειδοποίησης πρόσκρουσης αστεροειδών ATLAS . Όμως, οι αστρονόμοι χρησιμοποιώντας 142 παρατηρήσεις του κομήτη, προσδιόρισαν την τροχιά του γύρω από τον ήλιο… Read More ›

Πώς χρησιμοποιούν τα μαθηματικά οι πιο γρήγοροι κολυμβητές των ΗΠΑ

Ο αριθμοθεωρητικός Ken Ono διδάσκει τους Ολυμπιονίκες να κολυμπούν πιο αποτελεσματικά Το φθινόπωρο του 2014, ο Andrew Wilson άρχισε να παρακολουθεί το μάθημα της θεωρίας αριθμών του Ken Ono στο Πανεπιστήμιο Emory στην Ατλάντα. Ο Wilson δεν είχε μόνο ειδίκευση… Read More ›

Πώς διατάσονται τα πρωτόνια και τα νετρόνια στους πυρήνες των ατόμων;

Kαθώς ο κόσμος γύρω μας αποτελείται από σωματίδια αόρατα με γυμνό μάτι, οι φυσικοί συνεχίζουν να διεισδύουν όλο και περισσότερο σ’ αυτό το αόρατο βασίλειο. Σύμφωνα με μια νέα δημοσίευση με τίτλο «Shell-cluster transition in 48Ti», στο Physical Review C φαίνεται ότι η… Read More ›

Aύγουστος 2024 – Συνοπτικό αστροημερολόγιο

Οι θέσεις των πλανητών:Ερμής: Κρυμμένος στο λυκόφως, σε κατώτερη σύνοδο (μπροστά στον Ήλιο) στις 19/8Αφροδίτη: Κρυμμένη στο λυκόφως, πολύ χαμηλά στον δυτικό απογευματινό ουρανόΆρης: Στον πρωινό ανατολικό ουρανό με φαινόμενο μέγεθος 0,8, ανατέλλει 01:30 πμ στο μέσο του μήναΔίας: Στον… Read More ›

Πόσο γρήγορα μπορεί να τρέξει ένας άνθρωπος τα 100 μέτρα;

Το ρεκόρ όλων των εποχών στον αγώνα ταχύτητας των 100 μέτρων είναι τα 9,58 δευτερόλεπτα του Usain Bolt, που σημειώθηκε το 2009. Ποιος είναι τελικά ο ταχύτερος χρόνος στο κατοστάρι για ένα ιδανικό ανθρώπινο σώμα και ιδανικές συνθήκες αγώνα; Ξεκινώντας… Read More ›

Μια αιχμή στην λαμπρότερη έκλαμψη ακτίνων γάμμα όλων εποχών

Μια διεθνής επιστημονική ομάδα ανακάλυψε στα δεδομένα του διαστημικού τηλεσκοπίου ακτίνων γ Fermi, ένα νέο χαρακτηριστικό στην πιο λαμπερή έκρηξη ακτίνων γάμμα (Gamma Ray Burst ή GRB) Η έκρηξη ακτίνων γ με την κωδική ονομασία GRB-221009A, εντοπίστηκε στις 9 Οκτωβρίου του… Read More ›

Πέρα από το ογκανέσιο

Προς τη σύνθεση βαρύτερων χημικών στοιχείων με ατομικούς αριθμούς 119 και 120 Φυσικοί από το Εθνικό Εργαστήριο Lawrence Berkeley ανακοίνωσαν ότι χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά δέσμη 50Ti για να κατασκευάσουν ένα γνωστό υπερβαρύ στοιχείο, το λιβερμόριο (116Lv). Η ερευνητική ομάδα… Read More ›

Βρέθηκε νερό σε δείγματα της Σελήνης που έφερε στη Γη η Κίνα

Το κινεζικό διαστημόπλοιο Chang’e-5 που είχε παραμείνει δύο εβδομάδες στη Σελήνη το 2020, επιστρέφοντας στη Γη μετέφερε 3,7 κιλά σεληνιακού εδάφους. Σε αυτά τα σεληνιακά δείγματα βρέθηκαν και τα παράξενα γυάλινα σφαιρίδια, που όπως απεδείχθη τότε, περιείχαν νερό. Στα ίδια δείγματα της… Read More ›

Η Κβαντική για όλους

Από τις εκδόσεις άπαρσις κυκλοφόρησε πριν από μερικούς μήνες το βιβλίο του Δημητρίου Ραπακούλια(*) με τίτλο «Η κβαντική για όλους (χωρίς μαθηματικά, χωρίς τύπους, χωρίς προαπαιτούμενες γνώσεις» . To χαρακτηριστικό μότο του βιβλίου είναι: ‘Δεν υπάρχει τίποτα που να μην… Read More ›

Το διαστημικό τηλεσκόπιο ακτίνων Χ Chandra έγινε 25 ετών

Το διαστημικό τηλεσκόπιο ακτίνων Χ Chandra εκτοξεύτηκε από το Διαστημικό Λεωφορείο Columbia στις 23 Ιουλίου του1999. Έκτοτε, το Chandra έχει μελετήσει χιλιάδες αστρονομικά αντικείμενα και έχει κάνει πολλές πρωτοποριακές ανακαλύψεις. Για να γιορτάσουν την 25η επέτειο από την εκτόξευσή του,… Read More ›

Μια εντυπωσιακή φωτογραφία του Δία

… από το διαστημικό σκάφος Ήρα Το διαστημικό σκάφος Juno (Ήρα) της NASA, στις 12 Μαΐου 2024 προσέγγισε για 61η φορά τον πλανήτη Δία. Κατά τη διάρκεια αυτής της πτήσης απαθανάτισε μια άποψη του βoρείου ημισφαιρίου του γιγάντιου πλανήτη, με… Read More ›

Για μια καλύτερη κοσμολογική θεωρία

Η ευρέως αποδεκτή μέχρι σήμερα θεωρία που περιγράφει με καλή προσέγγιση το σύμπαν μας, είναι γνωστή ως τo «Καθιερωμένο Πρότυπο της Κοσμολογίας», η συντομογραφικά ως ΛCDM. Στο ΛCDM, κυριαρχεί η σταθερή ποσότητα σκοτεινής ενέργειας (η κοσμολογική σταθερά Λ), μαζί με την ψυχρή… Read More ›

Διαμάντια στον πλανήτη Ερμή;

Ένα στρώμα διαμαντιών, πάχους 15 χιλιομέτρων, πιθανόν να βρίσκεται εκατοντάδες χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια του Ερμή, σύμφωνα με την μελέτη ‘A diamond-bearing core-mantle boundary on Mercury’, που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature Communications Αν και τα διαμάντια είναι αδύνατον να εξορυχθούν,… Read More ›

Το Curiosity ανακάλυψε κίτρινο κρυσταλλικό θείο στον Άρη

Στις 30 Μαΐου το διαστημικό όχημα Curiosity (Περιέργεια) που εξερευνά εδώ και 14 χρόνια την επιφάνεια του Άρη, πέρασε πάνω από μια πέτρα θρυμματίζοντάς την. Οι επιστήμονες της NASA εξετάζοντας τα θραύσματα έμειναν έκπληκτοι όταν διαπίστωσαν κάτι που δεν είχαν… Read More ›

Ο νόμος της επαγωγής και το Α2

«Συνδέουμε τα άκρα ενός πηνίου με ένα «γαλβανόμετρο του μηδενός» ώστε να δημιουργηθεί κλειστό κύκλωμα. Τα γαλβανόμετρα είναι  ευαίσθητα όργανα που μας επιτρέπουν να μετράμε μικρές εντάσεις ρεύματος. Στο γαλβανόμετρο που χρησιμοποιούμε, το μηδέν βρίσκεται στο μέσον της κλίμακας. Ο… Read More ›

Πιθανές ενδείξεις ζωής στην Αφροδίτη (ξανά)

Πριν από πέντε περίπου χρόνια μια ομάδα αστρονόμων είχε ανακοινώσει την ανίχνευση μεγάλης ποσότητας αερίου φωσφανίου στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης. Το φωσφάνιο ή φωσφίνη (phosphine) είναι μια ανόργανη χημική ένωση που περιέχει ένα άτομο φωσφόρου και τρία άτομα υδρογόνου, με… Read More ›

Το James Webb είδε τον καιρό που επικρατεί στην ατμόσφαιρα καφέ νάνων

Οι αστρονόμοι δημιούργησαν την πιο λεπτομερή αναφορά καιρού μέχρι σήμερα, για δύο μακρινούς κόσμους πέρα ​​από το δικό μας ηλιακό σύστημα. Η δημοσίευση των ερευνητών Beth Biller et al, «The JWST weather report from the nearest brown dwarfs I: multiperiod JWST NIRSpec + MIRI monitoring of… Read More ›

Άμεση ανίχνευση νετρίνου του ηλεκτρονίου σε επιταχυντή σωματιδίων

… για πρώτη φορά Τα νετρίνα είναι ηλεκτρικά ουδέτερα στοιχειώδη σωματίδια που παίζουν σπουδαίο ρόλο στην σωματιδιακή φυσική. Το γεγονός ότι διαθέτουν μικρή μεν, αλλά όχι αμελητέα μάζα, αποτελεί την μοναδική αναμφισβήτητη ανακάλυψη που δείχνει ότι υπάρχει άγνωστη φυσική πέραν του Καθιερωμένου… Read More ›

Οι αστροναύτες των σπηλαίων

Επιβεβαιώθηκε η ύπαρξη σπηλαίου στη Σελήνη που στο μέλλον θα μπορούσε να φιλοξενήσει μόνιμη βάση αστροναυτών Οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν για πρώτη φορά την ύπαρξη ενός σπηλαίου στη Σελήνη. Βρίσκεται στην Θάλασσα της Ηρεμίας, κοντά στο σημείο που το 1969 προσεληνώθηκε… Read More ›

Μια σπάνια μαύρη τρύπα στο αστρικό σμήνος Ωμέγα του Κενταύρου

Παρατηρήσεις επτά ταχέως κινούμενων άστρων στο κέντρο ενός πυκνού αστρικού σμήνους στον Γαλαξία μας αποκαλύπτουν την παρουσία μιας μαύρης τρύπας μέσης μάζας, ίσως της πιο αινιγματικής κατηγορίας αυτών των σκοτεινών αντικειμένων. Μια διεθνής ομάδα αστρονόμων χρησιμοποίησε περισσότερες από 500 εικόνες… Read More ›

Το σύμπαν εξακολουθεί να δημιουργεί νέους γαλαξίες;

Θεωρούμε ότι οι γαλαξίες είναι πολύ παλιοί. Ο δικός μας Γαλαξίας σχηματίστηκε πριν από 13,6 δισεκατομμύρια χρόνια, ενώ το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb μας αποκάλυψε μερικούς από τους πρώτους γαλαξίες που σχηματίστηκαν στο αρχέγονο σύμπαν. Τίθεται λοιπόν η ερώτηση: «Σχηματίζονται γαλαξίες ακόμα και σήμερα;«… Read More ›

«Άκουσαν» την ραδιενέργεια ενός κόκκου σκόνης

Στο παραμύθι που έγραψε ο Dr. Seuss με τίτλο «Horton Hears a Who!» , ο ελέφαντας Χόρτον άκουγε μια θορυβώδη δραστηριότητα σε έναν κόκκο σκόνης. Μια παρόμοια ιστορία εκτυλίχθηκε σε ένα εργαστήριο, όπου οι φυσικοί ανίχνευσαν την διάσπαση ραδιενεργού πυρήνα,… Read More ›

Η εξομολόγηση του 85χρονου Μαξ Πλανκ

«Η ευτυχία ενός επιστήμονα δεν είναι η κατοχή της αλήθειας, αλλά η ανακάλυψη της αλήθειας» O Max Planck είναι ο φυσικός που για να ερμηνεύσει την ακτινοβολία του μέλανος σώματος εισήγαγε την έννοια των κβάντωσης στην Φυσική. Προς τιμήν του… Read More ›

Τρεις περίπλοκες κοσμικές διαμάχες

Η σύγχρονη κοσμολογία είναι γεμάτη αντιπαραθέσεις, προκλήσεις και ανεπίλυτες διαφορές. Αυτό, βεβαίως, φαίνεται πολύ απογοητευτικό. Αλλά είναι επίσης και εξαιρετικά διασκεδαστικό! Ειδικά αν προσεγγίζουμε αυτές τις προκλήσεις με λαμπρά μυαλά που δεν φοβούνται να τις αντιμετωπίσουν κατά μέτωπο. Μια τέτοια… Read More ›

Σε ποιό ύψος αρχίζει το διάστημα;

Ποιό είναι το όριο μεταξύ ατμόσφαιρας και διαστήματος; Το μέχρι τώρα όριο των 100 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Γης θα πρέπει πιθανώς να προσαρμοστεί στα 80 χιλιόμετρα. Ζούμε στην επιφάνεια της Γης, θωρακισμένοι από το κενό του διαστήματος με… Read More ›

Προς ένα πυρηνικό ρολόι θορίου-229

Πραγματοποιήθηκε η πιο ακριβής, μέχρι σήμερα, μέτρηση της διεγερμένης κατάστασης του πυρήνα του θορίου-229, ενός υποψήφιου ισοτόπου για ένα εξαιρετικά ακριβές πυρηνικό ρολόι. Περιοδικά φαινόμενα, όπως ταλαντώσεις ενός εκκρεμούς μέχρι τις δονήσεις ενός ατόμου, μπορούν να αποτελέσουν την βάση για… Read More ›

Ο στόλος των κοσμικών παρατηρητών της ESA σε μία εικόνα

Με έναν στόλο διαστημικών αποστολών που παρατηρούν το σύμπαν σε όλο το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα – από τα μικροκύματα έως τις ακτίνες γάμμα – η ESA βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της αστρονομίας εδώ και δεκαετίες. Οι αποστολές που περιέχονται στην παρακάτω… Read More ›

Κοσμική προσομοίωση αποκαλύπτει πώς μεγαλώνουν και εξελίσσονται οι μαύρες τρύπες

Μια ομάδα αστροφυσικών με επικεφαλής τον Phil Hopkins του Caltech κατάφερε για πρώτη φορά να προσομοιώσει την εξέλιξη του αρχέγονου αερίου που προέκυψε από το πρώιμο σύμπαν, μέχρι το στάδιο όπου παρασύρεται προς τον σχηματισμό ενός δίσκου ύλης που τροφοδοτεί… Read More ›

Η εντυπωσιακή διέλευση του Διαστημικού Σταθμού μπροστά από τον ήλιο

H παραπάνω εικόνα, που δημιουργήθηκε από τον Πορτογάλο φωτογράφο Miguel Claro, δείχνει τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ΔΔΣ) να περνάει μπροστά από τον δίσκο του ήλιου. Η διέλευση είχε συνολική διάρκεια μόλις 0,54 δευτερολέπτων, ενώ ο ΔΔΣ απείχε 441,5 χιλιόμετρα από… Read More ›

Ιούλιος 2024 – Συνοπτικό αστροημερολόγιο

Οι θέσεις των πλανητώνΕρμής: Σε μέγιστη ανατολική αποχή (απογευματινός ουρανός) στις 22/7 με φαινόμενο μέγεθος 0,5 (κοντά στο Βασιλίσκο)Αφροδίτη: Πολύ κοντά στον Ήλιο, αθέατηΆρης: Στον πρωινό ανατολικό ουρανό με φαινόμενο μέγεθος 0,9, ανατέλλει 02:20 πμ στο μέσο του μήναΔίας: Στον… Read More ›

Η μάζα του κορυφαίου κουάρκ

Ο ακριβέστερος προσδιορισμός της μάζας του κορυφαίου κουάρκ μέχρι σήμερα Τα κορυφαία (top) κουάρκ ανακαλύφθηκαν το 1995 στα πειράματα του Tevatron και οι φυσικοί υπολόγισαν τη μάζα του σωματιδίου μεταξύ 151 και 197 GeV/c2. Έτσι έγινε το βαρύτερο όλων των… Read More ›

23 χρόνια γύρω από τον Άρη

Το διαστημικό σκάφος 2001 Mars Odyssey στις 30 Ιουνίου θα συμπληρώσει 100 χιλιάδες περιφορές γύρω από τον Άρη Το 2001 Mars Odyssey είναι ένα ρομποτικό διαστημόπλοιο σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη Άρη. Η αποστολή του είναι να χρησιμοποιήσει φασματόμετρα και μια θερμική απεικόνιση για να… Read More ›

Μια αινιγματική περίσσεια κοσμικού δευτερίου

Ένα πείραμα που πραγματοποιείται εδώ και 13 χρόνια στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ανακάλυψε μια απροσδόκητη ροή κοσμικών ακτίνων από δευτέριο Από τη ‘φωλιά’ του στο εξωτερικό μέρος του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού εδώ και 13 χρόνια, το Alpha Magnetic Spectrometer (AMS)… Read More ›

Ανακοίνωση Προέδρων Τμημάτων Φυσικής για τα Θέματα Φυσικής των Πανελλαδικών Εξετάσεων 2024

Oι Πρόεδροι των Τμημάτων Φυσικής (*) εκφράζουν τον πολύ έντονο προβληματισμό τους για τη λανθασμένη εικόνα που δίνουν για την Επιστήμη της Φυσικής τα θέματα των φετινών Πανελλαδικών εξετάσεων. H επιλογή των θεμάτων δεν δημιουργεί το παραμικρό πρόβλημα αξιοπιστίας των… Read More ›

Οι ‘Πυλώνες της Δημιουργίας’ από τα διαστημικά τηλεσκόπια Hubble και Webb

… σε νέο βίντεο της NASA Οι Πυλώνες της Δημιουργίας είναι γιγάντιες στήλες μοριακού υδρογόνου και σκόνης στο νεφέλωμα του Αετού. Είναι τόσο πυκνοί, που τα αέρια στο εσωτερικό τους καταρρέουν βαρυτικά, σχηματίζοντας νέα άστρα. Τελευταίες παρατηρήσεις δείχνουν ότι οι… Read More ›

Η επιστολή του Αϊνστάιν στον Ρούσβελτ για την ατομική βόμβα

Ο Οπενχάιμερ και πολλοί άλλοι φυσικοί στις ΗΠΑ γνώριζαν ήδη από το Φεβρουάριο του 1939 ότι μια ατομική βόμβα ήταν εφικτή. Ένα μήνα πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στην Ευρώπη (την 1η Σεπτεμβρίου του 1939), ο Λίο Σίλαρντ είχε πείσει τον… Read More ›

 Το μαντείο στο οποίο στρέφονται οι φυσικοί σε περιόδους κρίσης

 … ονομάζεται πίνακας σκέδασης Οι φυσικοί των σωματιδίων αναζητώντας την επόμενη θεωρία που θα περιγράφει καλύτερα την πραγματικότητα συμβουλεύονται μια μαθηματική δομή που γνωρίζουν ότι δεν αποτυγχάνει ποτέ: έναν πίνακα πιθανοτήτων γνωστό ως πίνακα S [S(cattering)-matrix]. Ακόμη και χωρίς να… Read More ›

Χώμα από την ‘σκοτεινή’ πλευρά του φεγγαριού στη Γη

Για πρώτη φορά μια διαστημική αποστολή μετέφερε στη Γη σεληνιακό δείγμα από την αθέατη πλευρά του φεγγαριού. Η κάψουλα της κινεζικής αποστολής Chang’e 6 που μετέφερε το σεληνιακό χώμα, έπεσε στην περιοχή της εσωτερικής Μογγολίας της Κίνας, σήμερα το πρωί, Τρίτη… Read More ›

Αναζητώντας ίχνη διάσπασης του πρωτονίου σε παλαιοανιχνευτές της Σελήνης

Τι είναι οι «παλαιο-ανιχνευτές»; Είναι ανιχνευτές σωματιδίων που μας παρέχει δωρεάν η φύση. Πρόκειται για αρχαία ορυκτά πετρώματα που εξάγονται από τα βάθη της Γης και διαθέτουν χαραγμένα τα αποτυπώματα τροχιών σωματιδίων-προϊόντων πυρηνικών αλληλεπιδράσεων. Για παράδειγμα τα νετρίνα που βομβαρδίζουν… Read More ›