Browsing All posts tagged under »ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ«

Πες μας παππού…Πώς πήγαμε στο φεγγάρι;

4 Αυγούστου, 2020

0

Η ιστορία της διαστημικής περιπέτειας Διονύσης Σιμόπουλος: «Η επιστήμη του σήμερα είναι η λύση του αύριο» συνέντευξη του Διονύση Σιμόπουλου στην Μαρίνα Τσικλητήρα – real.gr: Τι σας ώθησε να απευθυνθείτε στα παιδιά; Οι πέντε εγγονές μου! Μέχρι τώρα τους έλεγα διάφορες ιστορίες για τον ουρανό και το διάστημα προφορικά. Κι επειδή φαίνεται ότι τους άρεσαν […]

Η άσκηση που ο Νεύτωνας θα έλυνε μέσα σε 5 λεπτά

6 Ιουλίου, 2020

0

Ο Νεύτωνας απέδειξε ότι το βαρυτικό πεδίο σε οποιοδήποτε εσωτερικό σημείο μιας κοίλης σφαίρας ισούται με μηδέν, χρησιμοποιώντας πολύ απλά γεωμετρικά επιχειρήματα (βλέπε π.χ. ΕΔΩ: Force on a point inside a hollow sphere ή ΕΔΩ: Newton’s superb theorem: An elementary geometric proof). Αυτό το παράδειγμα του Νεύτωνα μας δείχνει ότι μπορούμε να λύνουμε δύσκολα προβλήματα […]

Η μαθηματική κατανόηση της φύσης

1 Ιουλίου, 2020

0

Ο Vladimir Igorevich Arnold, από τους κορυφαίους σοβιετικούς μαθηματικούς, γεννήθηκε το 1937 στην Οδησσό, φοίτησε στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας υπό την επίβλεψη του A.N. Kolmogorov και στο ίδιο πανεπιστήμιο έγινε καθηγητής το 1965. Οι περιοχές των μαθηματικών και της μαθηματικής φυσικής στις οποίες εργάστηκε είναι πολλές και ποικίλες και συμπεριλαμβάνουν τα δυναμικά συστήματα και […]

Τρόπος ζωής και πανδημίες

31 Μαρτίου, 2020

0

Ο διαχρονικός αγώνας εναντίον μεταδοτικών νόσων Το βιβλίο του «Michael Osterholm Deadliest Enemy: Our War Against Killer Germs» είναι προφητικό για αυτό που ζούμε σήμερα Σύμφωνα με την πλατωνική άποψη, στο μύθο της χρυσής εποχής, ο άνθρωπος δεν είχε ανάγκη ιατρικής υποστήριξης διότι διατηρείτο σε άριστη φυσική κατάσταση. Οι ασθένειες που τιμώρησαν τον άνθρωπο προήλθαν […]

Η μεγάλη περιπέτεια των μαθηματικών

24 Μαρτίου, 2020

0

Ο Γάλλος Μίκαελ Λονέ (Mickael Launay), 36 ετών σήμερα, έχει αφιερώσει το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του στο να κάνει τους ανθρώπους να αγαπήσουν ή έστω να εξοικειωθούν με τα Μαθηματικά. Εκτός από το να πηγαίνει σε λαϊκές αγορές και πανηγύρια και να στήνει τραπεζάκι δίπλα σε αυτούς που πουλούν σαπούνια ή σπιτικά αρώματα και […]

Χρόνος, αυτό το εξωφρενικό αίνιγμα

24 Μαρτίου, 2020

0

Σήμερα, ο οποιοσδήποτε προβληματισμός, φιλοσοφικός, επιστημονικός ή και στο πλαίσιο μιας αφήγησης, πάνω στην έννοια του χρόνου φαίνεται απολύτως δεδομένος. Στη δε επιστημονική φαντασία, αλλά και σε μεγάλη μερίδα της σοβαρής επιστημονικής κοινότητας, η ιδέα μιας μετάβασης στο παρελθόν ή στο μέλλον, είναι πλέον πολύ διαδεδομένη, τόσο που να νομίζουμε ότι έτσι ήταν πάντα. Κι […]

Γάτες που πέφτουν και θεμελιώδης φυσική

14 Μαρτίου, 2020

0

Με αφετηρία τις … γάτες ο Γκρέγκορι Γκαμπόρ, πανεπιστημιακός δάσκαλος και συγγραφέας, μιλάει για την ουσία του φυσικού κόσμου και τη θέση μας σε αυτόν συνέντευξη στον Γαλδαδά Άλκη Κύριε Γκαμπόρ, δεν θέλω να πάρω περισσότερο από τον χρόνο σας, αλλά ειλικρινά χάρηκα πολύ που σας γνώρισα και μιλήσαμε, έστω και από το τηλέφωνο. – […]

Ο πλανήτης των μικροβίων

2 Μαρτίου, 2020

0

Τα βακτήρια και οι ιοί προσαρμόζονται γενετικά στο περιβάλλον πολύ πιο γρήγορα από εμάς τους ανθρώπους. Γι’ αυτό βρίσκουν πάντα τρόπους να ξεφεύγουν τόσο από τους μηχανισμούς άμυνας τον οργανισμού μας όσο και από τα φάρμακα που χρησιμοποιούμε εναντίον τους. Το μεγαλύτερο όπλο μας σε τούτο τον άνισο αγώνα είναι ο εγκέφαλος μας. Στις 22 […]

Περί της φύσεως των πραγμάτων

23 Φεβρουαρίου, 2020

0

Και πρώτο: απ’ όλες τες μεριές, δεξιά, ζερβά, από πάνου Και προς το βάθος, τέρμονες για μας δεν έχει ο κόσμος, Καθώς εγώ σου εδίδαξα, και το φωνάζουν τα ίδια Τα πράματα, και του άπατου του τόπου η φύση δείχνει, Γι’ αυτό δεν πρέπει βολετό να στοχαστείς καθόλου Πως, όντως άδειο κι άπειρο το διάστημα […]

Οι πρώτοι φυσικοί

1 Φεβρουαρίου, 2020

0

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Αριστοτέλης αποκάλεσε πρώτους φυσικούς κάποιους ευγενείς από την Μίλητο, μια ανθούσα ελληνική πόλη στα παράλια της Μικράς Ασίας, και κατονόμασε έξι ακόμα Έλληνες δημόσιους αγορητές ως διαδόχους τους. Αν ακολουθήσουμε τον φιλελληνικό μύθο της δημιουργίας, κανένας Έλληνας φυσικός δεν έμαθε κάτι σημαντικό από κάποιον βάρβαρο στη διάρκεια των διακοσίων πενήντα […]

Γιάννης Ηλιόπουλος: Η προέλευση της μάζας

21 Δεκεμβρίου, 2019

0

Ο Γιάννης Ηλιόπουλος(*), ένας από τους συνδιαμορφωτές του Καθιερωμένου Μοντέλου των θεμελιωδών σωματιδίων και δυνάμεων, εξηγεί βήμα-βήμα, με σαφήνεια και εύστοχη έμφαση στα ουσιώδη, όλα όσα απαιτούνται για να κατανοηθεί η φυσική δια­δικασία που κατά τις πρώτες στιγμές της κοσμικής εξέλιξης προσέδωσε μη μηδενικές μάζες στα περισσότερα στοιχειώδη σωματίδια. Η πρωτοφανής δημοσιότητα που προκάλεσε η […]

Γιατί μετράμε την μάζα σε ηλεκτρονιοβόλτ;

28 Ιουλίου, 2019

0

Στην φυσική των στοιχειωδών σωματιδίων οι μάζες των σωματιδίων αναφέρονται σε ηλεκτρονιοβόλτ (eV) και όχι στη συνηθισμένη μονάδα μέτρησης μάζας το χιλιόγραμμο (kg). Έτσι, τις περισσότερες φορές διαβάζουμε ότι το σωματίδιο Higgs έχει μάζα 125 GeV (1GeV=109 eV), το πρωτόνιο 938 MeV (1MeV=106 eV), το ηλεκτρόνιο 511 keV (1keV=103 eV), ενώ η μάζα των νετρίνων […]

Louis de Broglie, o πρίγκιπας της δυϊκότητας

3 Φεβρουαρίου, 2019

0

H πρίγκιπας Louis Victor Pierre Raymond de Broglie μέλος μιας από τις επιφανέστερες αριστοκρατικές οικογένειες της Γαλλίας, αναμενόταν να ακολουθήσει τα βήματα των ενδόξων προγόνων του. Τα μέλη της οικογένειας de Broglie, με καταγωγή από το Πεδεμόντιο, είχαν υπηρετήσει Γάλλους βασιλείς ως στρατιωτικοί, πολιτικοί και διπλωμάτες, με υψηλές διακρίσεις, από τα μέσα του 17ου αιώνα. […]

Η φυσική των καθημερινών πραγμάτων

9 Ιανουαρίου, 2018

0

Οι περισσότεροι δεν έχουμε ιδέα για τη φυσική που καθιστά τον σύγχρονο κόσμο μας τόσο βολικό και άνετο. Ποια είναι η απλή επιστήμη πίσω από τους αισθητήρες κίνησης, τις οθόνες αφής και τις φρυγανιέρες; Πώς βρίσκουμε τον δρόμο μας σε άγνωστα μέρη με ένα GPS; Πώς λειτουργούν τα έξυπνα τηλέφωνα, οι ηλεκτρικές οδοντόβουρτσες, η ψηφιακή […]

Το μικρό βιβλίο των μαύρων τρυπών

5 Δεκεμβρίου, 2017

0

Αν και η ίδια η θεωρία του, η Γενική Θεωρία της Σχετικότητας, προβλέπει τις μαύρες τρύπες, ο Αλμπερτ Αϊνστάιν δεν πίστεψε ποτέ ότι υπάρχουν. Πολλοί τού δίνουν σε έναν βαθμό δίκιο, αφού οι μελανές οπές είναι τα πιο αλλόκοτα αντικείμενα που γνωρίζουμε στο Σύμπαν. Σήμερα κανείς δεν αμφισβητεί τη «σκοτεινή» παρουσία τους. Τις τελευταίες πέντε […]

Ένας πρωτότυπος τρόπος διερεύνησης των κρούσεων

3 Μαΐου, 2017

0

Ένα σχεδόν «μαγικό» πείραμα που μπορεί γίνει πολύ εύκολα είναι το εξής: Πάρτε ένα μπαλάκι του τένις και τοποθετήστε το πάνω σε μια μπάλα του μπάσκετ. Η μπάλα του μπάσκετ έχει αρκετά μεγαλύτερη μάζα από το μπαλάκι του τένις. Αφήστε τις δυο μπάλες να πέσουν στο πάτωμα προσέχοντας έτσι ώστε η μικρή μπάλα να μην ξεφύγει από […]

Τα βήματα του μεθυσμένου

2 Φεβρουαρίου, 2017

0

Σ’ αυτό το ασεβές και διαφωτιστικό βιβλίο, ο Leonard Mlodinow μας δείχνει πώς η τύχη και οι πιθανότητες αποκαλύπτουν πολλά για την καθημερινή μας ζωή και για το πώς παρανοούμε τη σημασία όσων βιώνουμε, από μια χαλαρή συνομιλία μέχρι μια σοβαρή οικονομική αναποδιά. Το αποτέλεσμα είναι να αποδίδουμε συχνά τις επιτυχίες και τις αποτυχίες της […]

Μαθηματικά: Θεωρητική ή πρακτική επιστήμη, εντέλει;

18 Δεκεμβρίου, 2016

1

Συνηθίζουμε να λέμε ότι κάποιος μαθητής είναι καλός στα πρακτικά μαθήματα, εννοώντας τα Μαθηματικά, τη Φυσική, τη Χημεία, τη Βιολογία και την Πληροφορική. Είναι, όμως, τα Μαθηματικά πρακτική επιστήμη ή μήπως θεωρητική, όπως υποστηρίζουν, για παράδειγμα, όσοι μαθηματικοί κάνουν έρευνα στα Θεωρητικά Μαθηματικά; Ο Γιώργος Λ. Ευαγγελόπουλος, στο βιβλίο του με τίτλο «Μαθηματικά: Θεωρητική ή […]

Πόσο νεώτερο είναι το κέντρο της Γης από την επιφάνειά της;

22 Απριλίου, 2016

2

ή ένα αριθμητικό λάθος του Richard Feynman Κατά το ακαδημαϊκό έτος 1962–63, ο Feynman έδωσε στο Caltech μια σειρά διαλέξεων για τη βαρύτητα, με ακροατήριο προχωρημένους μεταπτυχιακούς φοιτητές και μεταδιδακτορικούς υποτρόφους που ήταν εξοικειωμένοι με τις μεθόδους της σχετικιστικής κβαντικής θεωρίας πεδίου [Οι διαλέξεις του Richard Feynman για τη Βαρύτητα]. Στην 5η διάλεξη ο Feynman […]

Στον τρίτο βράχο από τον Ήλιο

4 Δεκεμβρίου, 2015

0

Μετά από 43 δίωρες -τρίωρες συναντήσεις του Δημήτρη Νανόπουλου και του δημοσιογράφου Μάκη Προβατά, προέκυψε το βιβλίο που κυκλοφόρησε πρόσφατα και φέρει τον τίτλο «Στον τρίτο βράχο από τον Ήλιο». Το βιβλίο ξεκινώντας κυριολεκτικά από την αρχή … «Το επώνυμό μου δεν είναι Νανόπουλος…», περιγράφει (σχεδόν) τα πάντα γύρω από τη ζωή του θεωρητικού φυσικού, την επιστήμη του, τη […]

Ο Μικρός Πρίγκηπας του Saint-Exupéry

22 Φεβρουαρίου, 2015

0

(…) Έτσι είχα μάθει ένα πράγμα πολύ σημαντικό: ότι ο πλανήτης από όπου είχε έρθει, ήταν λίγο πιο μεγάλος από ένα σπίτι! Αυτό δε μπορούσε να με παραξενέψει και πολύ. Ήξερα πολύ καλά πως εκτός από τους μεγάλους πλανήτες – όπως η Γη, ο Δίας, ο Άρης, ή η Αφροδίτη – στους οποίους έχουν δοθεί […]

Μεγάλη επιστήμη, ενδιαφέρουσες ζωές

30 Ιανουαρίου, 2015

0

Σύντομες βιογραφίες των Max Planck, Albert Einstein, Ernest Rutherford, Niels Bohr, Arthur Compton, Louis de Broglie, Erwin Schrödinger, Max Born, Werner Heisenberg, Wolfgang Pauli, Paul Dirac και Enrico Fermi Με αφορμή τη συμπλήρωση 30 χρόνων από την ίδρυσή τους, οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης προσφέρουν ως δώρο στους αναγνώστες τους ένα «βιβλιαράκι» που ο συγγραφέας του το έκανε […]

Η αρχή της αβεβαιότητας και η ανάδυση της ζωής στο σύµπαν

10 Απριλίου, 2014

2

ΤΡΑΧΑΝΑΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΟΠΕΡΑΣ Η επιστήμη στον πολιτισμό μας Τούτο το βιβλίο χτίζεται πάνω σε μια αλληγορία. Στο Φάντασμα της Όπερας ένας ιδιοφυής συνθέτης με παραμορφωμένο πρόσωπο διευθύνει τις παραστάσεις από τα σκοτεινά υπόγεια της Όπερας του Παρισιού. Οι θεατές απολαμβάνουν τις δημιουργίες του, το πρόσωπό του όμως αρνούνται να το αντικρίσουν. Η […]

Και οι 3 τόμοι των διαλέξεων του Feynman δωρεάν στο διαδίκτυο

21 Δεκεμβρίου, 2013

0

Ένα σύμπαν από το τίποτε

6 Μαρτίου, 2013

1

Διαβάστε επίσης: «Η δημιουργία του σύμπαντος από το απόλυτο τίποτα« Όταν λέμε ότι το σύμπαν δημιουργήθηκε από «τίποτε» σε πρώτη φάση θα μπορούσαμε να θεωρούμε ως τίποτε τον κενό χώρο. (…) ο κενός χώρος είναι πολύπλοκος. Μοιάζει με σούπα δυνάμει σωματιδίων που κοχλάζουν, και τα οποία δημιουργούνται σε χρονικά διαστήματα τόσο σύντομα ώστε δεν μπορούμε […]

Το μικρό βιβλίο της θεωρίας χορδών

9 Ιουλίου, 2012

2

Κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης σε μετάφραση του Πέτρου Δήτσα, το εξαιρετικό βιβλίο του Steven S. Gubser με τίτλο «Το μικρό βιβλίο της θεωρίας χορδών» – μια σύντομη, προσιτή και ευχάριστη εισαγωγή στη θεωρία των χορδών. Την ελληνική έκδοση προλογίζει ο καθηγητής στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης ,  Ηλίας Κυρίτσης  – του οποίου η […]

Η διάλεξη του Δημήτρη Χριστοδούλου

22 Απριλίου, 2012

1

… για τα μαθηματικά στην αρχαία Αλεξάνδρεια (Ευκλείδης – Αρχιμήδης) Σήμερα έπεσε στα χέρια μου ένα μικρό βιβλίο με τίτλο «ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ, ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ – ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ» (εκδόσεις Ευρασία) και με έκπληξη διαπίστωσα ότι το όνομα του συγγραφέα είναι ένα από τα κορυφαία της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας – του Δημήτρη Χριστοδούλου. Ο Δημήτρης Χριστοδούλου […]