Browsing All posts tagged under »ΜΕΓΑΛΗ ΕΚΡΗΞΗ«

Alan Guth: το σύμπαν είναι στην πραγματικότητα αιώνιο

23 Μαΐου, 2020

3

Ο φυσικός Alan Guth, ο πατέρας της κοσμικής θεωρίας του πληθωρισμού, περιγράφει τις νέες κοσμολογικές ιδέες Το σύμπαν ξεκίνησε με μια έκρηξη – μια μεγάλη έκρηξη. Η έκρηξη «τέντωσε» τον ίδιο τον χωροχρόνο, εκτοξεύοντας υπέρθερμη ύλη προς όλες τις κατευθύνσεις. Με την διαστολή του σύμπαντος, η ύλη ψύχθηκε και άρχισε να συγκεντρώνεται σχηματίζοντας τους πρώτους […]

Η μεταβαλλόμενη ενέργεια του κενού ως μηχανισμός για την κατανόηση της κοσμικής ιστορίας του σύμπαντος

13 Μαΐου, 2020

0

Επιμέλεια άρθρου: Δρ Σπύρος Βασιλάκος, Διευθυντής ΙΑΑΔΕΤ/Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Διευθυντής Ερευνών ΚΕΑΕΜ της Ακαδημίας Αθηνών – magazine.noa.gr H επιστήμη της Κοσμολογίας έχει ως στόχο τη μελέτη της εξέλιξης και της δομής του Σύμπαντος συνολικά, αλλά και των επιμέρους δομών που αυτό περιέχει. Η ενδελεχής ανάλυση τόσο των διαστημικών όσο και των επίγειων παρατηρήσεων (της κοσμικής ακτινοβολίας […]

Βίντεο: Τι υπήρχε πριν την Μεγάλη Έκρηξη;

5 Απριλίου, 2020

2

Ένα θεμελιώδες ερώτημα που προβληματίζει επιστήμονες και φιλοσόφους είναι το «πως δημιουργήθηκε το σύμπαν;». Στο βίντεο που ακολουθεί ο Dr. Don Lincoln από το Fermilab, αναπτύσσει την επιστημονική άποψη το θέμα αυτό. Περιγράφει το τι γνωρίζουμε, τι υποθέτουμε και τι δεν θα μπορέσουμε ποτέ να μάθουμε:

Δ. Νανόπουλος: Η αρχή του σύμπαντος και η θεωρία των πάντων

18 Φεβρουαρίου, 2020

2

Συνέντευξη του Καθηγητή Δημήτρη Νανόπουλου στην Δέσποινα Αφεντούλη (CosmosFM New York): via JD M

Βίντεο: Παρανοήσεις σχετικά με την Μεγάλη Έκρηξη

11 Ιανουαρίου, 2020

2

«Μεγάλη Έκρηξη» είναι ο όρος που χρησιμοποιούν οι φυσικοί για να περιγράψουν την αρχή του σύμπαντος. Στο βίντεο που ακολουθεί, ο Don Lincoln από το Fermilab ξεκαθαρίζει διάφορες παρανοήσεις σχετικά με την Μεγάλη Έκρηξη:

James Peebles: Γιατί το όνομα «θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης» είναι λανθασμένο

14 Νοεμβρίου, 2019

2

«Το πρώτο πράγμα που πρέπει να ξέρουμε για το επιστημονικό μου αντικείμενο είναι ότι η ονομασία του, η θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης (Big Bang), δεν είναι σωστή», λέει ο βραβευμένος με το Νόμπελ Φυσικής 2019 James Peebles. Ο όρος Μεγάλη Έκρηξη (Big Bang) χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Fred Hoyle σε μια ραδιοφωνική εκπομπή […]

Τα πρώτα βήματα της φυσικής κοσμολογίας και ο James Peebles (νόμπελ φυσικής 2019)

12 Οκτωβρίου, 2019

0

Στα μέσα της δεκαετίας του 1960 συνέβη μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις στην σύγχρονη κοσμολογία. Η ιστορία ξεκινά το 1964, πάνω σε έναν λόφο στο New Jersey, όπου το εργαστήριο Bell διέθετε μια ασυνήθιστη ραδιοφωνική κεραία. Η κεραία είχε στηθεί για την επικοινωνία μέσω ενός δορυφόρου, αλλά οι προδιαγραφές της – ανακλαστήρας 6 μέτρων με […]

Σημάδια από την εποχή πριν την Μεγάλη Έκρηξη;

20 Αυγούστου, 2019

0

Ο ιστότοπος του independent.co.uk θυμήθηκε σήμερα την εργασία των Penrose et al με τίτλο «Apparent evidence for Hawking points in the CMB Sky», σύμφωνα με την οποία στα δεδομένα της κοσμικής ακτινοβολίας υποβάθρου εμφανίζονται σημάδια από μια χρονική περίοδο πριν η μεγάλη έκρηξη δημιουργήσει το σύμπαν στο οποίο ζούμε! Η εργασία, που υποβλήθηκε προς δημοσίευση […]

Οι αστρονόμοι διαψεύδουν την Μεγάλη Έκρηξη;

18 Αυγούστου, 2019

0

Κατηγορηματικά όχι! Σύμφωνα με τη θεωρία της μεγάλης έκρηξης το σύμπαν διαστέλλεται. Η διαστολή περιγράφεται από το νόμο του Hubble: Αν ένας γαλαξίας απέχει από τον δικό μας απόσταση d, τότε απομακρύνεται με σχετική ταχύτητα v που υπολογίζεται από την εξίσωση: v = H d. O νόμος ισχύει για οποιοδήποτε τυχαίο ζεύγος γαλαξιών του σύμπαντος. Το μέγεθος Η […]

Τα μυστήρια των μαύρων τρυπών και της Μεγάλης Έκρηξης μέσα σε έναν κρύσταλλο

25 Ιουλίου, 2017

0

… φωσφιδίου του νιοβίου Το ανάλογο ενός εξωτικού φαινομένου που μπορεί να πραγματοποιηθεί παρουσία πολύ ισχυρού βαρυτικού πεδίου – τόσο ισχυρού που εμφανίζεται μόνο στο κοντινό περιβάλλον των μαύρων τρυπών ή στις συνθήκες που επικρατούσαν αμέσως μετά την Μεγάλη Έκρηξη – παρατηρήθηκε σε ένα κομμάτι φωσφιδίου του νιοβίου (NbP) στο εργαστήριο. Μια ερευνητική ομάδα της […]

Το δευτέριο επιβεβαιώνει την θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης

12 Ιουλίου, 2017

0

Η Μεγάλη Έκρηξη είναι η κορυφαία θεωρία εξέλιξης του σύμπαντος. Σύμφωνα με αυτή το σύμπαν στο παρελθόν ήταν θερμότερο, πυκνότερο και μικρότερο, και σήμερα είναι τόσο τεράστιο εξαιτίας της διαστολής του. Αυτή η άποψη ήταν αμφισβητούμενη για πολλές δεκαετίες μέχρι την λεπτομερέστατη μέτρηση της μικροκυματικής ακτινοβολίας υποβάθρου. Σύμφωνα με το σενάριο της Μεγάλης Έκρηξης, λόγω […]

Δεν υπάρχει Σύμπαν χωρίς Μεγάλη Έκρηξη

16 Ιουνίου, 2017

0

Σύμφωνα με την γενική θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν, η καμπυλότητα του χωροχρόνου στην Μεγάλη Έκρηξη ήταν άπειρη. Στην πραγματικότητα, σ’ αυτό το σημείο αποτυγχάνουν όλα τα μαθηματικά εργαλεία και η θεωρία καταρρέει. Ωστόσο, η ιδέα ότι η αρχή του σύμπαντος θα μπορούσε να ερμηνευθεί με ένα απλούστερο τρόπο, ώστε να αποφευχθούν οι απειρισμοί της […]

Βίντεο: Τι υπήρχε πριν από την Μεγάλη Έκρηξη;

20 Μαΐου, 2017

0

Tι υπήρχε πριν από την Μεγάλη Έκρηξη; Πρόκειται για μια από τις πιο συνήθεις ερωτήσεις που δέχεται ένας κοσμολόγος. Πολλοί λένε πως το ερώτημα αυτό στερείται νοήματος, κάποιοι πιο τολμηροί επιχειρούν να δώσουν πιθανές απαντήσεις, αλλά προς το παρόν το μόνο σίγουρο είναι πως κανείς δεν γνωρίζει την σωστή απάντηση (ή την σωστή ερώτηση;). Ο  Sean Carroll , καθηγητής φυσικής […]

Τι είναι τελικά η Μεγάλη Έκρηξη;

1 Ιανουαρίου, 2016

2

«…Έχουμε πλέον ωθήσει το σύνορο της γνώσης μας 14 δισεκατομμύρια χρόνια πίσω στο παρελθόν, σε μια εποχή όπου ολόκληρο το Σύμπαν μας ήταν ένας φλεγόμενος αντιδραστήρας θερμής σύντηξης. Όταν λέω ότι πιστεύω στην υπόθεση της Μεγάλης Έκρηξης, εννοώ ότι είμαι πεπεισμένος γι’ αυτήν αλλά τίποτε παραπάνω. Η Υπόθεση της Μεγάλης Έκρηξης: Ό,τι μπορούμε να παρατηρήσουμε […]

Τα περιστέρια, η κεραία κι εγώ: Robert Wilson

21 Οκτωβρίου, 2015

1

(νεώτερη ενημέρωση 12/10/2016) Το 1964 το εργαστήριο Bell διέθετε μια ασυνήθιστη ραδιοφωνική κεραία πάνω σε έναν λόφο στο New Jersey. Η κεραία είχε στηθεί για την επικοινωνία μέσω ενός δορυφόρου, αλλά οι προδιαγραφές της – ανακλαστήρας 6 μέτρων με εξαιρετικά χαμηλούς θορύβους – την μετέτρεψαν σε επιστημονικό όργανο της ραδιοαστρονομίας. Οι φυσικοί Arno Penzias και […]

Δημοσθένης Καζάνας: Πληθωρισμός στο Σύμπαν

4 Οκτωβρίου, 2015

0

Η πληθωριστική κοσμολογία ήρθε πριν από 35 χρόνια να αλλάξει θεαματικά την κατανόησή μας για την εξέλιξη και τη δομή του Σύμπαντος. Ο ακαδημαϊκός Δημοσθένης Καζάνας κάνει τον απολογισμό. Οι ιδέες των επιστημόνων για τη δημιουργία και τη δομή του Σύμπαντος έχουν αλλάξει πολλές φορές διά μέσου των αιώνων. Η σημερινή θεωρία, που έχει τεκμηριωθεί […]

Βραβεύθηκαν οι πρωτοπόροι του κοσμικού πληθωρισμού

30 Μαΐου, 2014

0

Η πιθανή επιβεβαίωση της πληθωριστικής διαστολής του σύμπαντος από το πείραμα BICEP 2  έφερε στην επιφάνεια τους προβληματισμούς σχετικά με το ποιος τελικά ήταν ο πατέρας της θεωρίας του πληθωρισμού: Ο Alan Guth; o Andrei Linde; ο Δημοσθένης Καζάνας; ο Katsuhiko Sato; ο Alexei Starobinsky; ή o Leonid Petrovich Grishchuk … Η σχετική ψηφοφορία του ιστότοπου blog.vixra.org που έθετε το ερώτημα «ποιος […]

Βίντεο: η εξέλιξη του σύμπαντος από την Μεγάλη Έκρηξη…

8 Μαΐου, 2014

3

… μέχρι σήμερα Οι κοσμολόγοι δημιούργησαν σε υπερυπολογιστές την πιο ρεαλιστική προσομοίωση της εξέλιξης του σύμπαντος από το Big Bang μέχρι σήμερα Την πιο ολοκληρωμένη οπτική προσομοίωση της εξελικτικής πορείας του σύμπαντος, ξεκινώντας λίγο μετά τη δημιουργία του με τη Μεγάλη Έκρηξη πριν από 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια και φθάνοντας μέχρι σήμερα, πραγματοποίησε μια ομάδα Αμερικανών […]

Μια ακριβέστερη μέτρηση για την διαστολή του σύμπαντος

9 Απριλίου, 2014

0

Η ακριβέστερη μέχρι σήμερα μέτρηση του ρυθμού επέκτασης του σύμπαντος στο παρελθόν πραγματοποιήθηκε από διεθνή αστρονομική ομάδα. Οι επιστήμονες υπολόγισαν ότι περίπου τρία δισεκατομμύρια χρόνια μετά την «Μεγάλη Έκρηξη», δηλαδή 10,8 δισεκατομμύρια χρόνια πριν την εποχή μας, το σύμπαν διαστελλόταν κατά 1% κάθε 44 εκατ. χρόνια (ή κατά 68 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο ανά ένα εκατομμύριο […]

Η «κατοικήσιμη εποχή» του αρχέγονου σύμπαντος

10 Δεκεμβρίου, 2013

0

Η ζωή θα μπορούσε να δημιουργηθεί μόλις 15 εκατομμύρια χρόνια μετά το Big Bang , σύμφωνα με τον Abraham Loeb Υπενθυμίζεται ότι ότι η ηλικία του σύμπαντος είναι 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια! Σύμφωνα με μία νέα έρευνα («The Habitable Epoch of the Early Universe», Abraham Loeb) τα 15 εκατομμύρια χρόνια που ακολούθησαν τη Μεγάλη Έκρηξη ίσως […]

Η αρχέγονη πυρηνοσύνθεση

12 Οκτωβρίου, 2013

0

Παρατήρηση. Η παρατηρούμενη ύλη στο Σύμπαν σήμερα αποτελείται κυρίως από υδρογόνο και ένα σημαντικό ποσοστό ηλίου . Το ποσοστό μάζας ορίζεται και σήμερα είναι . Βασική υπόθεση. Εκτός από το και μερικά άλλα ελαφρά στοιχεία έχουν κοσμική προέλευση, ενώ τα βαρύτερα στοιχεία που βλέπουμε γύρω μας παρασκευάστηκαν στο εσωτερικό αστέρων. Με αυτή την υπόθεση μπορούμε να […]

Το Σύμπαν σε μία Ημέρα

9 Ιανουαρίου, 2013

0

Oι κοσμολόγοι εκτιμούν ότι η ηλικία του Σύμπαντος είναι περίπου 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Αν τα 13,8 δισ. χρόνια αντιστοιχούσαν … σε μία μόνο ημέρα (24 ώρες), σε ποιές χρονικές στιγμές αυτής της ημέρας θα συνέβαιναν τα σημαντικότερα κοσμολογικά γεγονότα, από την Μεγάλη Έκρηξη μέχρι σήμερα; από τις διαλέξεις του online μαθήματος: «Galaxies and Cosmology» S. George […]

Ο πληθωρισμός στο αρχέγονο σύμπαν

6 Ιανουαρίου, 2013

0

Oι λόγοι που οδηγούν στον πληθωρισμό είναι σωστοί; Mια κριτική στην πληθωριστική κοσμολογία από τον Roger Penrose Η πληθωριστική κοσμολογία αποτελεί ένα αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης κοσμολογικής σκέψης…. Πριν προχωρήσω στην κριτική μου, θα ήθελα να καταστήσω σαφές ότι οι ενστάσεις μου δεν αποδεικνύουν ότι η πληθωριστική κοσμολογία είναι λάθος. Απλώς αποτελούν ένα κίνητρο για να […]

Tι είναι η κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου;

22 Δεκεμβρίου, 2012

1

(ή Κοσμική Ακτινοβολία Μικροκυμάτων – ΚΑΜ) Απόσπασμα από το βιβλίο του Ε. Ν. Οικονόμου: «Από τα κουάρκ μέχρι το Σύμπαν»,  Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης (…) Στο τέλος της δεκαετίας του 1920, ο μεγάλος αμερικανός αστρονόμος Hubble διαπίστωσε ότι όλοι οι μακρινοί γαλαξίες απομακρύνονται από τη Γη με ταχύτητα που είναι τόσο μεγαλύτερη όσο μεγαλύτερη είναι η απόστασή τους […]

CERN: νέα φυσική βλέπουν οι ερευνητές του LHCb

8 Σεπτεμβρίου, 2012

0

Oι επιστήμονες του CERN μπορεί να βρίσκονται κοντά σε μια μεγάλη ανακάλυψη, που θα τους φέρει πιο κοντά στην κατανόηση της εξέλιξης του Σύμπαντος, καθώς τα ευρήματα από το πείραμα LHCb, που σχετίζονται με την έρευνα για την αντιύλη είναι αποσκοπούν στο να εξηγήσουν φαινόμενα που συνέβησαν στα πρώτα λεπτά μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Στο […]

Πως η κυκλοειδής καμπύλη περιγράφει την εξέλιξη του σύμπαντος

21 Ιανουαρίου, 2012

0

Στο Acta Eruditorium τον Ιούνιο του 1696 (ίσως το πρώτο επιστημονικό περιοδικό) εμφανίστηκε ένα σημείωμα από τον διάσημο Ελβετό επιστήμονα Johann Bernoulli με τίτλο «Ένα νέο πρόβλημα που οι μαθηματικοί καλούνται να επιλύσουν», που το διατύπωνε ως εξής: Έστω δυο δεδομένα σημεία Α και Γ σε ένα κατακόρυφο επίπεδο.  Να βρεθεί η καμπύλη την οποία […]

Η ερμηνεία της κοσμικής ακτινοβολίας υποβάθρου χωρίς Big Bang

15 Ιανουαρίου, 2012

7

Δυο είναι τα βασικότερα επιχειρήματα που εδραίωσαν τη θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης: 1. Η διαστολή του σύμπαντος και 2. Η κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου Οι αστρονομικές παρατηρήσεις του Hubble οδήγησαν στην εξίσωση που περιγράφει τον ομώνυμο νόμο, σύμφωνα με τον οποίο σε οποιαδήποτε διεύθυνση κι αν κοιτάξουμε, παρατηρούμε γαλαξίες να απομακρύνονται από εμάς και όσο πιο […]

Το ημερολόγιο του Σύμπαντος σε μια εικόνα

31 Δεκεμβρίου, 2011

1

Όταν η ιστορία του Σύμπαντος, από την Μεγάλη Έκρηξη μέχρι σήμερα συμπιέζεται σε ένα ημερολογιακό έτος, προκύπτει η παρακάτω σύνθεση….Καλή χρονιά! (η σύνθεση είναι του Ethan Siegel από το scienceblogs)

Το σύμπαν χωρίς σκοτεινή ενέργεια

25 Οκτωβρίου, 2011

0

Το βραβείο Νομπέλ Φυσικής 2011 απονεμήθηκε πριν από λίγο καιρό στους Adam Riess, Brian Schmidt και Saul Perlmutter, οι οποίοι μελετώντας το φως των υπερκαινοφανών αστέρων (σουπερνόβα) τύπου Ιa, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το σύμπαν διαστέλλεται με επιταχυνόμενο ρυθμό. Οι φυσικοί για να εξηγήσουν αυτό το αναπάντεχο εύρημα αναγκάστηκαν να δεχθούν την ύπαρξη της μυστηριώδους […]

Τι είναι η κρίσιμη πυκνότητα του σύμπαντος;

8 Οκτωβρίου, 2011

3

Σε παλαιότερη ανάρτηση διερευνώντας το ερώτημα «πώς μπορεί κανείς να διαφύγει από πεδίο βαρύτητας με επιτόπιο άλμα»  υπολογίστηκε η ταχύτητα διαφυγής από έναν αστεροειδή ή έναν πλανήτη ακτίνας R και πυκνότητας ρ Αλλά τι σημαίνει ακριβώς ταχύτητα διαφυγής; Έστω ότι κάποιο σώμα εκτοξεύεται από την επιφάνεια ενός πλανήτη (χωρίς ατμόσφαιρα).  Αν η αρχική ταχύτητα του σώματος […]

Τι μπορεί να κινηθεί με ταχύτητα μεγαλύτερη του φωτός;

21 Σεπτεμβρίου, 2011

0

Το ίδιο το σύμπαν. Το πώς γίνεται να συμβαίνει είναι λίγο περίπλοκο και γι αυτό ας ξεκινήσουμε από την αρχή, την Μεγάλη Έκρηξη. Πριν από περίπου 14 δισεκατομμύρια χρόνια, δημιουργήθηκε το σύμπαν και από τότε διαστέλλεται προς κάθε κατεύθυνση, γεγονός που απέδειξε πρώτος ο αστρονόμος Ε. Hubble αναλύοντας το φως απομακρυσμένων γαλαξιών [βλέπε το σχετικό […]

Τι συνέβη πριν από τη Μεγάλη Έκρηξη

13 Ιουνίου, 2011

7

“Non est mundus factus in tempore, sed cum tempore” – Άγιος Αυγουστίνος, Η πολιτεία του Θεού,11,6 Λοιπόν, τι συνέβη πράγματι πριν από τη Μεγάλη Έκρηξη; Τα περισσότερα παιδιά σχολικής ηλικίας κάνουν τους γύρω τους να σαστίζουν όταν θέτουν τέτοια ερωτήματα. Συνήθως αρχίζουν με απορίες σχετικά με το αν ο χώρος «είναι απέραντος», ή ποια είναι […]

Andrew McKellar: ο αστρονόμος που μέτρησε πρώτος την θερμοκρασία του σύμπαντος

11 Φεβρουαρίου, 2011

0

Ο Andrew McKellar γεννήθηκε το 1910 στο Βανκούβερ, στην Βρετανική Κολομβία (η πιο δυτική επαρχία του Καναδά). Το 1930, έλαβε το πτυχίο του από το Πανεπιστήμιο του Βανκούβερ, και στη συνέχεια γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Berkeley, όπου απέκτησε το μεταπτυχιακό του το 1932 και το διδακτορικό του δίπλωμα το 1933. Ειδικεύτηκε στη μοριακή […]

Ο Εντγκαρ Άλαν Πόε και η θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης

9 Ιανουαρίου, 2011

0

Οι εικόνες που μας δίνει η σύγχρονη κοσμολογία για το μέλλον του κλειστού Σύμπαντος μοιάζουν εντυπωσιακά με ένα απόσπασμα του περίφημου έργου Εύρηκα του Εντγκαρ Άλαν Πόε. Στις 3 Φεβρουαρίου 1848 ο Πόε, που έδειχνε πάντοτε μεγάλο ενδιαφέρον για τις φυσικές επιστήμες, έδωσε μια διάλεξη στη Νέα Υόρκη σχετικά με την «Κοσμογονία του Σύμπαντος». Το […]

Ένας διάλογος για την Μεγάλη Έκρηξη

29 Δεκεμβρίου, 2010

1

Ακολουθούν δυο άρθρα: το πρώτο είναι του Ευτύχη Μπιτσάκη,«Μεγάλη Εκρηξη: Ενας σύγχρονος κοσμογονικός μύθος;»και το δεύτερο του Παύλου Κλιματσάκη, «H φιλοσοφική σημασία της θεωρίας της μεγάλης έκρηξης» που είναι απάντηση στο πρώτο.Από το «Αντίφωνο» διαμέσου του kavvathas.wordpress.com Μεγάλη Εκρηξη: Ενας σύγχρονος κοσμογονικός μύθος; Ευτύχης Μπιτσάκης Σύμφωνα με την υπόθεση της Μεγάλης Εκρηξης το Σύμπαν δημιουργήθηκε […]

ΣΥΝΕΒΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΚΡΗΞΗ;

26 Σεπτεμβρίου, 2010

0

Η έννοια της μεγάλης έκρηξης προέκυψε καθώς προεκτείναμε την παρατηρούμενη διαστολή του σύμπαντος προς το παρελθόν, χρησιμοποιώντας τη γενική θεωρία της σχετικότητας του Einstein. Ως ενδείξεις του αρχέγονου συμβάντος, μπορούμε να αναφέρουμε το υπόβαθρο της μικροκυματικής ακτινοβολίας που παρατηρούμε σήμερα και την περιεκτικότητα σε ελαφρούς πυρήνες, η οποία δεν μπορεί να εξηγηθεί με την πυρηνοσύνθεση […]