Browsing All Posts filed under »ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ«

Το μεγάλο σχίσμα νευροβιολογίας-ψυχανάλυσης

25 Ιουνίου, 2019

0

… στην ιστορία της Ψυχιατρικής Ο κεντρικός πυλώνας της Ιατρικής του 21ου αιώνα συνίσταται στην αναζήτηση της παθογένειας κάθε διαταραχής, δηλαδή της βιολογικής αιτίας της. Ενώ στο επίπεδο των καθαρά σωματικών νόσων αυτό επιτυγχάνεται σε μεγάλο βαθμό (π.χ. AIDS, στομαχικά έλκη κλπ), δεν φαίνεται να συμβαίνει το ίδιο με τις ψυχικές διαταραχές. Στο νέο σημαντικό […]

Το ψάρι που αναγνωρίζει τον εαυτό του στον καθρέπτη

8 Φεβρουαρίου, 2019

0

Άλλο ένα ζώο, ένα ψαράκι μήκους δέκα εκατοστών, πέρασε το περίφημο «τεστ του καθρέφτη», αναγνωρίζοντας σε αυτόν τον εαυτό του, κάτι που θεωρείται ένδειξη νοημοσύνης και αυτοσυνείδησης. Το τεστ έχουν ήδη περάσει ορισμένα μεγαλύτερα ζώα, αλλά οι επιστήμονες εξεπλάγησαν, καθώς δεν περίμεναν να κάνει το ίδιο ένα μικρό ψάρι, αν και παραδέχτηκαν ότι δεν έχουν […]

Ο φόβος για την αμφισβήτηση μιας αυθεντίας

6 Αυγούστου, 2017

0

Μετρώντας το ηλεκτρικό φορτίο του ηλεκτρονίου Ο Millikan μέτρησε το φορτίο του ηλεκτρονίου με ένα πείραμα όπου φορτισμένες ηλεκτρικά σταγόνες λαδιού έπεφταν κατακόρυφα αποκτώντας οριακή ταχύτητα, και σήμερα γνωρίζουμε πως αυτή η μέτρηση δεν ήταν ακριβής, διότι δεν είχε υπολογίσει σωστά το ιξώδες του αέρα. Όμως, έχει ενδιαφέρον να δούμε την ιστορία των μετρήσεων μετά […]

Η ανθρώπινη επιθετικότητα μπορεί να αφανίσει το είδος μας

9 Μαρτίου, 2017

1

Ο Φρόυντ μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στο βιβλίο του «Πέραν της αρχής της ηδονής», απογοητευμένος από την εξέλιξη της ανθρώπινης ιστορίας, για πρώτη φορά αποτολμά να υποστηρίξει την ενδεχόμενη ύπαρξη του ενστίκτου του θανάτου. Προς το τέλος της ζωής του περιέγραφε τον ανταγωνισμό μεταξύ του «ενστίκτου του θανάτου» με το «ένστικτο της ζωής». Ενώ […]

Η ψυχοδιαβρωτική λαίλαπα των Χριστουγέννων

18 Δεκεμβρίου, 2016

2

«Η διερεύνηση των ανθρώπινων ψυχοσωματικών αντιδράσεων στην υπερβολικά παρατεταμένη -από καταναλωτικές και κερδοσκοπικές σκοπιμότητες- περίοδο εορτασμού της γέννησης του Χριστού και της έλευσης του Νέου Έτους μας αποκαλύπτει μια απρόσμενη εικόνα δυσφορίας και μαζικής ψυχολογικής κατάρρευσης. Πρόκειται για το περίφημο «σύνδρομο» ή «φαινόμενο των Χριστουγέννων», τα αρνητικά συμπτώματα του οποίου επιδεινώνονται σε περιόδους μεγάλης οικονομικής […]

Η ώρα των ιχνών

15 Οκτωβρίου, 2016

0

Το παραπάνω γλυπτό που φέρει τον τίτλο «Η ώρα των ιχνών» φιλοτέχνησε ο Ελβετός γλύπτης (και ζωγράφος) Alberto Giacometti to 1930. Όταν ο Giacometti παρουσίασε το γλυπτό στο κοινό δήλωσε πως όταν το δημιουργούσε δεν σκεφτόταν ποιο θα μπορούσε να είναι το νόημά του. Για να διευκρινίσει στη συνέχεια πως αφότου το αντικείμενο είχε κατασκευαστεί, […]

Μήπως η τεχνολογία μας αποχαυνώνει;

9 Ιουλίου, 2016

0

Τι θα σήμαινε για τους περισσότερους από εμάς να αποχωριστούμε ακόμη και για ένα 24ωρο το ίντερνετ, τον υπολογιστή και το smartphone μας; Σίγουρα θα νιώθαμε αποκομμένοι από τον επαγγελματικό και κοινωνικό μας περίγυρο, ενώ θα μας φαινόταν πραγματικός Γολγοθάς να παρακολουθήσουμε τις ειδήσεις της ημέρας. Ακόμη χειρότερα, όσοι έχουμε συνηθίσει να συμβουλευόμαστε το «ψαχτήρι» […]

Η ανεργία ως αναλώσιμη γυμνή ζωή

6 Ιουνίου, 2016

0

Πώς αντιδρούν τα περισσότερα άτομα αν, από τη μια μέρα στην άλλη, βρεθούν χωρίς εργασία; Ή όταν, για λόγους εντελώς άσχετους με τις εργασιακές τους ικανότητες, η απόλυσή τους συνεπάγεται την είσοδό τους σε ένα μακροχρόνιο και αδιέξοδο καθεστώς ανεργίας; Πώς τα άτομα αυτά -αλλά και η κοινωνία στην οποία ανήκουν- επιχειρούν να διαχειριστούν και […]

Ο Φρόυντ ερμηνεύει το επεισόδιο Signorelli

6 Μαΐου, 2016

0

Ο  Σίγκμουντ Φρόυντ (1856-1939) γεννήθηκε στις 6 Μαΐου του 1856, σαν σήμερα. Ήταν ο πρώτος που μελέτησε συστηματικά το ασυνείδητο μέσα από τις εκφάνσεις του: τις παραδρομές της γλώσσας, τα όνειρα, τις νευρώσεις και τις ψυχώσεις. Ο ίδιος σε μια επιστολή του προς τον Wilhelm Fliess, τον Φεβρουάριο του 1900, περιγράφει τον εαυτό του: «Στην […]

Kβαντική φυσική και ανθρώπινη συμπεριφορά

16 Σεπτεμβρίου, 2015

0

Του Κώστα Δεληγιάννη Εκτός από τον «κόσμο» των σωματιδίων, οι νόμοι και οι εξισώσεις της κβαντικής φυσικής έχουν εφαρμογή και στην ανθρώπινη συμπεριφορά, αφού εξηγούν σκέψεις και αποφάσεις μας οι οποίες ειδάλλως μοιάζουν παράδοξες ή ακόμη και παράλογες. Η εφαρμογή της κβαντομηχανικής στην ψυχολογία αποτελεί μία νεοεμφανιζόμενη τάση, με «πρεσβευτές» επιστήμονες που υποστηρίζουν πως με […]

Ο ελέφαντας που ξεπέρασε το στάδιο του καθρέφτη

22 Οκτωβρίου, 2014

0

Οι άνθρωποι σε πολύ μικρή ηλικία (περίπου 1 έτους) αναγνωρίζουν τον εαυτό τους στον καθρέφτη. Το κάνουν οι μεγάλοι πίθηκοι και όπως φαίνεται σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα το κάνουν και οι ελέφαντες. Μέχρι πρόσφατα η ικανότητα αυτή θεωρείτο αποκλειστικό προνόμιο των ανθρώπων και των μεγάλων πιθήκων. Το 2001, η Diana Reiss από το Πανεπιστήμιο […]

Το ασυνείδητο ως επιφάνεια Riemann

11 Αυγούστου, 2014

3

Οι επιφάνειες Riemann στην υπηρεσία της Ψυχανάλυσης Μια επιφάνεια Riemann είναι η γενίκευση του μιγαδικού επιπέδου σε μια επιφάνεια που αποτελείται από περισσότερα του ενός «φύλλα», τέτοια ώστε μια πλειονότιμη συνάρτηση να έχει μια μόνο τιμή αντίστοιχη σε κάθε σημείο της επιφάνειας. Η πλειονότιμη συνάρτηση από την οποία προκύπτει μια τέτοια επιφάνεια διαιρεμένη σε φύλλα, […]

Η εξίσωση που υπολογίζει την ευτυχία

6 Αυγούστου, 2014

0

Ερευνητές του πανεπιστημίου UCL του Ηνωμένου Βασιλείου ισχυρίζονται πως εξήγαγαν τη μαθηματική εξίσωση της ευτυχίας, ή τουλάχιστον της ευτυχίας των 18.000 ανθρώπων από όλο τον κόσμο οι οποίοι συμμετείχαν στη διαδραστική τους μελέτη. H έρευνα που δημοσιεύεται ΕΔΩ: Proceedings of the National Academy of Sciences, πραγματεύεται τη συσχέτιση που υπάρχει μεταξύ της ευτυχίας και της […]

Επιθυμία και ψυχανάλυση

22 Ιουλίου, 2014

2

Όλη μας η ζωή ακολουθεί την ίδια λογική: η φαντασιακή τάξη μάς δημιουργεί ψεύτικες εικόνες επιτυχίας, ευτυχίας, πληρότητας που μας επιτρέπουν εντούτοις να επιβιώνουμε την ανθρώπινη μοίρα των καθημερινών ματαιώσεων και αποτυχιών. Όπως η επιθυμία περνάει από την αναγνώριση, το ερώτημα «τι θέλει ο άλλος για να με αγαπήσει» μας βασανίζει. Του Κώστα Δουζίνα(*) – […]

Γιατί ο εγκέφαλος βλέπει ομορφιά στα μαθηματικά

13 Φεβρουαρίου, 2014

1

Σε μερικούς ανθρώπους δεν υπάρχει διαφορά είτε βλέπουν έναν πίνακα του Βαν Γκογκ, είτε ακούνε Μπαχ, είτε κοιτάζουν το Πυθαγόρειο Θεώρημα. Τα μαθηματικά μπορούν να γοητεύσουν κάποιον -κατά προτίμηση έναν μαθηματικό που τα καταλαβαίνει!- τόσο πολύ που να διεγερθούν οι ίδιες περιοχές του εγκεφάλου του, οι οποίες ενεργοποιούνται και στη θέα ή την ακρόαση ενός […]

Η ψυχοθεραπεία είναι αποτελεσματική για τη σχιζοφρένεια

6 Φεβρουαρίου, 2014

0

… εξίσου με τα ψυχοφάρμακα Ίσως ήλθε η ώρα να αλλάξει ο τρόπος που οι άνθρωποι, ειδικοί και μη, αντιμετωπίζουν τη σχιζοφρένεια και τη θεραπεία της, σύμφωνα με μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα, η οποία διαπίστωσε ότι σε πολλούς ασθενείς η ψυχοθεραπεία είναι εξίσου αποτελεσματική με τα ψυχοφάρμακα. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Άντονι […]

Επιστημονική μελέτη απορρίπτει την έκτη αίσθηση

21 Ιανουαρίου, 2014

0

Μελέτη δείχνει για πρώτη φορά ότι αντιλαμβανόμαστε έστω και υποσυνείδητα αλλαγές στο περιβάλλον ακόμη και αν δεν μπορούμε να τις περιγράψουμε λεκτικά – δεν πρόκειται για υπερφυσική ικανότητα αλλά αφορά… συμβατικές αισθήσεις όπως η όραση Αν είστε σίγουροι ότι μπορείτε να εντοπίσετε την παρουσία ανθρώπων που είναι «αόρατοι» στους πολλούς ή ότι είστε σε θέση […]

H ανάγνωση βιβλίων βελτιώνει τα δίκτυα του εγκεφάλου

15 Ιανουαρίου, 2014

0

Λέμε συχνά ότι ένα καλό βιβλίο ανοίγει το μυαλό. Τώρα οι επιστήμονες διαπιστώνουν ότι μπορεί και να το αλλάξει. Ερευνητές του Πανεπιστημίου Εμορι ανακάλυψαν ότι η ανάγνωση ενός μυθιστορήματος προκαλεί βιολογικές μεταβολές στον εγκέφαλο, οι οποίες μάλιστα παραμένουν για διάστημα μερικών ημερών. Η ανακάλυψη υποδηλώνει ότι τα βιβλία που διαβάζουμε μας επηρεάζουν βαθύτερα από ό,τι […]

Ανθρωπική αρχή και ανθρώπινος εγωκεντρισμός

4 Ιανουαρίου, 2014

2

Τρία είναι τα ισχυρότερα πλήγματα που δέχθηκε ο ανθρώπινος εγωκεντρισμός από την επιστήμη. Το πρώτο χτύπημα ήταν από τον Κοπέρνικο, ο οποίος τον 16ο αιώνα, υποστήριξε ότι ο άνθρωπος δεν βρίσκεται στο κέντρο του Σύμπαντος. Και δεν είναι το κέντρο του Σύμπαντος, διότι η Γη περιστρέφεται κι αυτή όπως και οι άλλοι πλανήτες γύρω από […]

Τα στάδια ανάπτυξης της νοημοσύνης

30 Δεκεμβρίου, 2013

0

Πως ερμηνεύεται το παρακάτω φαινόμενο; Στο ερώτημα αυτό προσπαθούν να απαντήσουν πειραματικά οι μικροί ερευνητές στο βίντεο που ακολουθεί: Ο Jean Piaget χρησιμοποιεί το πρόβλημα της μετάδοσης της κίνησης – όταν μια σφαίρα προσπίπτει σε μια σειρά από ακίνητες σφαίρες – για να δείξει την αναλογία μεταξύ της ανθρώπινης προόδου και της ατομικής εξέλιξης… Το […]

Xειρότερο και από τεστ Ρόρσαχ

8 Νοεμβρίου, 2013

0

O Richard Feynman, στο βιβλίο του  «Σίγουρα θα αστειεύεστε, κύριε Φάινμαν», περιγράφει την εμπειρία του από την συμμετοχή του σε ένα συνέδριο στη Νέα Υόρκη με θέμα την «ηθική της ισότητας» ως εξής: (…) Πήγα στη συνάντηση γνωριμίας. Κάποιος σηκώθηκε και είπε ότι έχουμε δυο προβλήματα να συζητήσουμε. Το πρώτο ήταν κάπως ακαθόριστο – κάτι […]

Τα ηλεκτροσόκ βελτιώνουν τις ικανότητες στα μαθηματικά

17 Μαΐου, 2013

2

Επιστήμονες στη Βρετανία ανακάλυψαν μια μη επεμβατική μέθοδο ηλεκτρικής διέγερσης του εγκεφάλου, η οποία αυξάνει τις επιδόσεις στα μαθηματικά, ενώ η βελτίωση δεν είναι μόνο παροδική, αλλά φαίνεται πως μπορεί να κρατήσει έως και έξι μήνες. Παραμένει ακόμα άγνωστο αν η τεχνική έχει παρενέργειες. Οι ερευνητές του πανεπιστημίου της Οξφόρδης, με επικεφαλής τον γνωσιακό νευροεπιστήμονα […]

Πως πραγματοποιείται η «ελεύθερη βούληση»;

10 Απριλίου, 2013

0

Νευροεπιστήμονες ισχυρίζονται πως έχουν προσδιορίσει την ακριβή στιγμή που ο εγκέφαλος αποφασίζει να εκτελέσει μια ενέργεια. Η στιγμή αυτή δεν είναι αυτή που εμείς νομίζουμε ότι έχουμε λάβει την απόφαση. Στην πραγματικότητα την απόφαση λαμβάνουν τμήματα του εγκεφάλου που φιλοξενούν το ασυνείδητο. Το ασυνείδητο έχει ήδη πάρει την απόφαση και στη συνέχεια το «ανακοινώνει» στο […]

Επιστήμονες «βλέπουν» τα όνειρά μας μέσω υπολογιστή

5 Απριλίου, 2013

0

Ιάπωνες νευροεπιστήμονες ανακοίνωσαν ότι κατάφεραν να «δουν» σε ένα βαθμό τα όνειρα ανθρώπων με τη βοήθεια υπολογιστών, κάνοντας ένα ακόμα βήμα για αυτό που μερικοί θεωρούν μεγάλο επίτευγμα και άλλοι μεγάλο εφιάλτη: κάποια στιγμή τα μηχανήματα θα μπορούν να «διαβάζουν» τα όνειρα του καθενός. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Γιουκιγιάσου Καμιτάνι των Εργαστηρίων Υπολογιστικής […]

Η δύναμη των χρωμάτων

10 Φεβρουαρίου, 2013

0

Ασκούν καταλυτική επιρροή στη διάθεσή μας, συχνά με τρόπο ανεξήγητο. Οι ερευνητές προσπαθούν να δαμάσουν τη δύναμη των χρωμάτων και ορισμένοι αναπτύσσουν θεραπείες που βασίζονται σ’ αυτήν Βενιού Ειρήνη – www.tovima.gr Η ζωή μας είναι σαν ένα καλειδοσκόπιο γεμάτο εικόνες και το χρώμα τους φαίνεται πως κρατά… όμηρο τα συναισθήματά μας, επηρεάζοντας κατ’ επέκτασιν και […]

Το IQ είναι μύθος!

21 Δεκεμβρίου, 2012

0

Η ανθρώπινη ευφυΐα δεν μετριέται με έναν μόνο δείκτη, διαπιστώνει νέα μελέτη ανατρέποντας τα νοητικά δεδομένα Ως έννοια τον έχουμε τοποθετήσει πολύ ψηλά και ως αριθμό όλοι θα θέλαμε να τον έχουμε όσο γίνεται ψηλότερο. Παρ’ όλα αυτά ο δείκτης νοημοσύνης – το περίφημο IQ – φαίνεται ότι τελικά δεν αντιπροσωπεύει αυτό που νομίζαμε. Η […]

Kβαντομηχανική και Ψυχολογία

18 Δεκεμβρίου, 2012

0

απόσπασμα από το άρθρο του Νόρτον Μ. Γουάιζ «Πάσκουαλ Γιόρνταν: Κβαντομηχανική, ψυχολογία, εθνικοσοσιαλισμός» που περιέχεται στο βιβλίο: «Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΒΑΪΜΑΡΗΣ, η πολιτισμική ιστορία της Κβαντικής Θεωρίας», ΑΡΑΜΠΑΤΖΗΣ Θ., ΓΑΒΡΟΓΛΟΥ Κ. (επιμ.), Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης (…) Είναι πολύ γνωστό ότι η σύλληψη του Μπορ περί συμπληρωματικότητας εμπεριέχει στοιχεία από την ψυχολογία. Όμως και η […]

Η αναλυτική σκέψη προάγει σκεπτικισμό & αθεΐα

28 Απριλίου, 2012

2

Η αναλυτική σκέψη μπορεί να μειώσει τη θρησκευτική και μεταφυσική πίστη ακόμα και σε αφοσιωμένους πιστούς, σύμφωνα με νέα έρευνα Καναδών ψυχολόγων, η οποία επιβεβαιώνει ότι ο λογικός τρόπος σκέψης υποσκάπτει τη θρησκευτικότητα και προάγει τον σκεπτικισμό και την αθεΐα. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή κοινωνικής ψυχολογίας Άρα Νορενζαγιάν του Τμήματος Ψυχολογίας του πανεπιστημίου […]

Η πίστη στο αλλόκοτο

2 Ιανουαρίου, 2012

2

«…. Παρόλο που δυο από τις πιο θεμελιώδεις αξίες στις οποίες πιστεύω ως ψυχαναλυτής, είναι η ανοχή και η άνευ όρων αποδοχή, εξακολουθώ να έχω τις προκαταλήψεις μου. Το μαύρο πρόβατο είναι για μένα η πίστη στο αλλόκοτο: (όπως) η θεραπεία αύρας, οι ημιθεοποιημένοι γκουρού, οι άνθρωποι που γιατρεύουν με το άγγιγμα του χεριού, οι […]

Το ρομπότ που ξεπέρασε το λακανικό «στάδιο του καθρέπτη»

30 Νοεμβρίου, 2011

0

Το ρομπότ QBO «cue-bee-oh» έμαθε να αναγνωρίζει τον εαυτό του στον καθρέφτη! http://youtu.be/TphFUYRAx_c «Το στάδιο του καθρέπτη» αποτελεί, σύμφωνα με τον J. Lacan, μια καθοριστική φάση της σύστασης του ανθρώπινου όντος. Πρόκειται για κεντρική ιδέα στη λακανική ψυχαναλυτική θεωρία, η οποία αναφέρεται στο στάδιο ανάπτυξης του παιδιού από τη φαντασιακή φάση, όταν δηλαδή το παιδί […]

To Facebook κάνει εξυπνότερους τους πίθηκους μακάκες

10 Νοεμβρίου, 2011

0

Τις τελευταίες δυο εβδομάδες διαβάζουμε για μια έρευνα του τμήματος Πειραματικής Ψυχολογίας του πανεπιστημίου της Οξφόρδης (π.χ. ΕΔΩ, ΕΔΩ ή ΕΔΩ) της οποίας το συμπέρασμα είναι ότι το Facebook μας κάνει εξυπνότερους.  Ας δούμε όμως τι είδους πειράματα έκαναν οι ερευνητές και σε ποιο συμπέρασμα κατέληξαν στην πραγματικότητα: «….Ο ερευνητές της Πειραματικής Ψυχολογίας  της Οξφόρδης με επικεφαλής […]

O Έρωτας σαν ερώτηση και η Ερώτηση σαν έρωτας

21 Μαΐου, 2011

5

Γνωρίζουμε ερωτώντας. Δηλαδή ερώντας. Κάθε καλοπροαίρετη ερώτηση είναι ένα ερωτικό τολμηρό πλησίασμα1. (Η μη απάντηση είναι προσβολή, χειρότερη από την απόρριψη των ερωτικών διαθέσεων). Όπως ο ερωτών έχει ήδη πάρει απάντηση από τον τρόπο που διατύπωσε την ερώτησή του, έτσι και ο ερών έχει προκαθορίσει την έκβαση του έρωτά του από τον τρόπο που τον […]

Γύρω από την έννοια της ψυχικής ενέργειας

2 Αυγούστου, 2010

0

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΑΧ. ΛΙΑΡΟΣ Νευρολόγος – Ψυχίατρος περιοδικό ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ 19, 409-412, 1982 Με κλίκ πάνω στο κείμενο προκύπτει η μεγέθυνση της σελίδας