ΦΥΣΙΚΗ

Η αιώρηση της Επινοητικότητας στον Άρη

Οι πτήσεις στον πλανήτη Άρη της Επινοητικότητας (Ingenuity), του μικρού ελικοπτέρου της NASA που εντυπωσιάζει μικρούς και μεγάλους μέσα στην ανία της καραντίνας, βασίζονται – όπως το κάθε τι στο σύμπαν μας – στους νόμους της Φυσικής. Μια πτήση στον… Read More ›

Συνέντευξη του Δημήτρη Χριστοδούλου

Ο διεθνώς γνωστός ομότιμος καθηγητής Μαθηματικών κ Δημήτρης Χριστοδούλου μίλησε στην τηλεόραση του Αχελώου και στην εκπομπή Ανοιχτές Σελίδες με τον Αχιλλέα Παπαδιονυσίου. Ο κ Χριστοδούλου μίλησε για: -Για την καριέρα του ως ερευνητής στο CERN στην Γενεύη. -Για την… Read More ›

Μπορείτε να λύσετε τον γρίφο με τις δυο βάρκες;

Δύο βάρκες ξεκινούν ταυτόχρονα από τα σημεία Α και Β που βρίσκονται στις απέναντι όχθες μιας λίμνης και πηγαινοέρχονται με σταθερή ταχύτητα στην ευθύγραμμη διαδρομή ΑΒ=L. Συναντώνται για πρώτη φορά όταν απέχουν 500 μέτρα από το σημείο Α (αριστερή ακτή)…. Read More ›

Ανακαλύπτοντας τον μαγικό κόσμο των χιονονιφάδων

Εξάκις εκατομμύρια χιονονιφάδες (ένα αριθμητικό ψηφίο ακολουθούμενο από 21 μηδενικά) έπεσαν από τον ουρανό αυτό τον χειμώνα και οι περισσότερες πλέον εξαφανίζονται καθώς πλησιάζει η άνοιξη. Ο Κένεθ Γ. Λίμπρεχτ, καθηγητής Φυσικής στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καλιφόρνιας, εδώ και 25… Read More ›

Ο δούρειος ίππος των Φυσικών

Ο δούρειος ίππος (δούρειος=ξύλινος) στην ελληνική μυθολογία είναι κατασκευή εμπνευσμένη από τον Οδυσσέα, ένα ξύλινο άλογο-κρύπτη. Σκοπός του Οδυσσέα ήταν να παραπλανηθούν οι Τρώες και να το εκλάβουν ως δώρο και ως δείγμα καλής θελήσεως και ειρήνης από τους Αχαιούς…. Read More ›

Πότε η Γη θα μείνει χωρίς οξυγόνο και γιατί

Μέσα σε περίπου ένα δισεκατομμύριο χρόνια, η πλούσια σε οξυγόνο ατμόσφαιρα της Γης θα επιστρέψει σε μια χαμηλή σε οξυγόνο και πλούσια σε μεθάνιο σύνθεση, σύμφωνα με άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Nature Geoscience. Η ανακάλυψη αυτή υποδεικνύει πως το οξυγόνο… Read More ›

Τι είναι η ζωή;

Πριν από 77 χρόνια, ο Erwin Schrödinger, ο φυσικός που διατύπωσε την θεμελιώδη εξίσωση της κβαντομηχανικής, αλλά έγινε γνωστός στο ευρύ κοινό από τον γάτο του, δημοσίευσε ένα βιβλίο με τίτλο «Τι είναι η ζωή;». Ο βραβευμένος με το Νόμπελ… Read More ›

Φαινόμενον (τεύχος 33)

το περιοδικό του τμήματος Φυσικής του Α.Π.Θ. περιεχόμενα Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2020 1 Μπραντεφέρ για την καλύτερη ποιότητα αέρα 3 Η θρυλική ηλιόπετρα των Βίκινγκς 7 Οθόνες υγρών κρυστάλλων 9 Οικονοφυσική 10 Νανοσωματίδια, πλασμόνια, χρώμα 15 Όταν η φύση παίζει… Read More ›

Το αμάρτημα της Εύας

Σε αντίθεση με την σχολική φυσική που είναι γεμάτη από φανταστικά διεστραμμένα προβλήματα που βασανίζουν μαθητές και καθηγητές, στο νέο βιβλίο του Στέφανου Τραχανά «Το αμάρτημα της Εύας – Φυσική κάτω από τ’ άστρα και δημιουργική μάθηση» τίθενται τελείως διαφορετικοί… Read More ›

Eργαστήρια φυσικής στην εξ’ αποστάσεως εκπαίδευση

Ένα πρόβλημα στα διαδικτυακά μαθήματα φυσικής είναι ότι οι καθηγητές αναγκάζονται να χρησιμοποιούν προσομοιώσεις πειραμάτων. Αλλά οι προσομοιώσεις δεν αντικατοπτρίζουν την πειραματική πραγματικότητα, αφού δεν υπεισέρχονται τα σφάλματα των μετρήσεων, ούτε ο χειρισμός των συσκευών που εμπλέκονται στην πειραματική διάταξη…. Read More ›

Μερικές ανακαλύψεις στη Φυσική του 2020

… σχετικά με την επίλυση παραδόξων μαύρων τρυπών, τους υπεραγωγούς σε θερμοκρασίες δωματίου, τα πρώτα βήματα για μια απόδραση από την φυλακή του χρόνου, την αποκάλυψη πηγής ταχέων και ισχυρότατων εκρήξεων ραδιοκυμάτων, την ένδειξη ύπαρξης ενός τρίτου είδους σωματιδίων και… Read More ›

Τέσσερα πολύτιμα μαθήματα

Όταν απέκτησα το πρώτο μου πτυχίο – πριν από περίπου μισό αιώνα – η βιβλιογραφία της φυσικής μου φαινόταν ένας απέραντος, ανεξερεύνητος ωκεανός, τα νερά του οποίου έπρεπε να χαρτογραφήσω με ακρίβεια πριν ξεκινήσω οποιαδήποτε προσωπική έρευνα. Πώς ήταν δυνατό… Read More ›

Γιατί οι γεωφυσικοί ενδιαφέρονται για τα νετρίνα;

Τα νετρίνα παίζουν σπουδαίο ρόλο στην σωματιδιακή φυσική. Το γεγονός ότι διαθέτουν μικρή μεν, αλλά όχι αμελητέα μάζα, αποτελεί την μοναδική αναμφισβήτητη ανακάλυψη που δείχνει ότι υπάρχει άγνωστη φυσική πέραν του Καθιερωμένου Πρότυπου των στοιχειωδών σωματιδίων (σύμφωνα με το οποίο… Read More ›

Χρονοκάψουλες κοσμικών ακτίνων

Μια νέα τεχνική προτείνεται για την μελέτη της ιστορίας των κοσμικών ακτίνων από τον Γαλαξία μας. Βασίζεται στην παρατήρηση των ιχνών που προκαλούν τα νετρίνα σε πετρώματα που βρίσκονται θαμμένα πολύ βαθιά στη Γη. Η επιφάνεια της Γης βομβαρδίζεται συνεχώς… Read More ›

Πώς η Γη απέκτησε το οξυγόνο της: Λύθηκε ένα μέρος του «μυστηρίου»

Για μεγάλο μέρος της 4,5 δισ. ετών «ζωής» της, η Γη ήταν αφιλόξενη: Ο κόσμος μας επέτρεψε την εμφάνιση πολυκυτταρικής ζωής αφού απέκτησε οξυγόνο- ωστόσο αποτελεί ακόμα ερωτηματικό το πώς ακριβώς ο πλανήτης μας απέκτησε την οξυγονούχα του ατμόσφαιρα. «Αν… Read More ›

Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2020

Η σημερινή βράβευση (6/10/2020) είχε μαύρη τρύπα, αλλά δυστυχώς … όχι αυτή που «φωτογράφισε» ο Δημήτρης Ψάλτης και οι ερευνητές του Event Horizon Telescope (EHT) Παρακολουθείστε την ανακοίνωση για το βραβείο Νόμπελ Φυσικής: (νεώτερες ενημερώσεις) To βραβείο Νομπέλ 2020 στην… Read More ›

Στην εξαναγκασμένη ταλάντωση σκουληκιών το Νόμπελ τρελής Φυσικής 2020

Τα βραβεία Νόμπελ της τρελής επιστήμης (Ig Nobel) δίνονται σε αντισυμβατικές μελέτες και ανακαλύψεις, πολλές από τις οποίες δημοσιεύονται ακόμα και σε σοβαρά επιστημονικά περιοδικά. Mε σύνθημα «πρώτα σε κάνουν να γελάσεις, μετά να σκεφθείς», τα βραβεία Ig απονέμονται από το… Read More ›

Φαινόμενον: το περιοδικό του τμήματος Φυσικής του Α.Π.Θ.

σημείωμα της σύνταξης: Το παρόν τεύχος του «ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΝ» περιλαμβάνει άρθρο-αφιέρωμα στον πρόσφατα εκλιπόντα Ι. Χ. Σειραδάκη και άρθρα σχετικά με τις δραστηριότητες φοιτητών του τμήματος. Η ύλη πλαισιώνεται από άρθρα για το μαγνητικό πεδίο της Γης, τους αστεροειδείς και τους… Read More ›

Ο 82χρονος που «πέρασε» στο Φυσικό του ΑΠΘ

Αποδεικνύοντας πως ο στόχος δεν έχει ηλικία και κάθε ρεκόρ μπορεί να καταρριφθεί, ο Κερκυραίος Νίκος Καρύδης, κατάφερε με την εισαγωγή του στο τμήμα της Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου να ανέβει στο βάθρο των επιτυχιών των πανελλαδικών εξετάσεων, σε ηλικία… Read More ›

Ένα ξεχωριστό βραβείο για τον Steven Weinberg

… και τα υπόλοιπα βραβεία Breakthrough σχετικά με την Φυσική (νεώτερη ενημέρωση 11/9/2020) Απονεμήθηκαν τα επιστημονικά Βραβεία Breakthrough, γνωστά και ως «Όσκαρ της Επιστήμης». Τα βραβεία δημιουργήθηκαν το 2012 με βασικό χρηματοδότη τον ρώσο δισεκατομμυριούχο και πρώην θεωρητικό φυσικό Γιούρι… Read More ›

Γιατί αξίζει να μυηθεί κάποιος στην επιστήμη της φυσικής;

Το παραπάνω είναι ένα από τα τρία κείμενα που τέθηκαν σήμερα στις επαναληπτικές πανελλαδικές εξετάσεις στο μάθημα «ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ«. Πρόκειται για ένα απόσπασμα από μια πρόσφατη συνέντευξη του Στέφανου Τραχανά, την οποία μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη ΕΔΩ.

Οι μεγαλύτερες ανακαλύψεις στην Φυσική του 20ου αιώνα

Μια συζήτηση με τους: Steven Weinberg (Νόμπελ Φυσικής, 1979), William Phillips (Νόμπελ Φυσικής, 1997), Sir Anthony Leggett FRS (Νόμπελ Φυσικής, 2003), John Mather (Νόμπελ Φυσικής, 2006) Συμμετέχουν:  Jocelyn Bell Burnell,  S. James Gates Jr,  Chung-Pei Ma παρουσίαση – συντονισμός: Jo… Read More ›

Φρίμαν Ντάισον: Ένας αλλόκοτος οραματιστής της επιστήμης

(νεώτερη ενημέρωση) άρθρο του Ηλία Μαγκλίνη στην Καθημερινή «Είναι γενικώς αποδεκτό ότι ο εικοστός αιώνας ήταν ο αιώνας της φυσικής και ότι ο εικοστός πρώτος θα είναι ο αιώνας της βιολογίας», γράφει σε ένα δοκίμιό του ο Φρίμαν Ντάισον, «ένα… Read More ›

Υπερταχέα, αυτο-προωθούμενα σωματίδια

Παίρνουμε μια οδοντογλυφίδα και βουτάμε το ένα άκρο της σε υγρό σαπούνι. Στη συνέχεια την αφήνουμε να επιπλεύσει σε μια λεκάνη με νερό. Θα δούμε ότι η οδοντογλυφίδα κινείται προς συγκεκριμένη κατεύθυνση. Τα επιφανειοδραστικά μόρια του σαπουνιού μειώνουν την επιφανειακή… Read More ›

Ανοιχτή επιστολή προς … ΙΕΠ

Την Τρίτη 21 Ιουλίου 2020 απέστειλα στον Κο Ραυτόπουλο, το μοναδικό Φυσικό της Επιστημονικής Επιτροπής Φυσικών Επιστημών του ΙΕΠ, την παρακάτω επιστολή. Γεια σας κύριε Ραυτόπουλε. Ονομάζομαι Ανδρέας Ριζόπουλος και έχω διδάξει Φυσική στο Δημόσιο Γενικό Λύκειο 20 έτη και… Read More ›

Η υπεριώδης καταστροφή του κορωνοϊού

Στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα η υπεριώδης ακτινοβολία (UV) βρίσκεται ανάμεσα στις ακτίνες Χ και το ορατό φως, καλύπτοντας μια περιοχή μηκών κύματος από 100 έως 400 νανόμετρα (1nm=10–9 m). Θεωρούμε[1] τρία είδη υπεριώδους ακτινοβολίας: την UVC (100-280 nm), η οποία είναι εξαιρετικά… Read More ›

Η Φυσική είναι εργαστηριακό μάθημα!

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ «Η Φυσική είναι εργαστηριακό μάθημα!» Αθήνα, 7/7/2020 Αξιότιμη κυρία Υπουργέ, Παρακολουθούμε ξανά εφέτος σκηνές από τις πράξεις ενός διαχρονικού θεάτρου του παραλόγου γύρω από τα… Read More ›

Ανοικτή Επιστολή προς κάθε Φυσικό

Μετά και από τις φετινές Πανελλήνιες εξετάσεις, την απογοήτευση των υποψηφίων και την απομάκρυνση τους από τις θετικές επιστήμες συνολικά, θεωρούμε ότι έχουμε την υποχρέωση και την ευθύνη να παρέμβουμε και να ενώσουμε παραγωγικά τις φωνές μας. Οι Φυσικοί σε… Read More ›

Η μαθηματική κατανόηση της φύσης

Ο Vladimir Igorevich Arnold, από τους κορυφαίους σοβιετικούς μαθηματικούς, γεννήθηκε το 1937 στην Οδησσό, φοίτησε στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας υπό την επίβλεψη του A.N. Kolmogorov και στο ίδιο πανεπιστήμιο έγινε καθηγητής το 1965. Οι περιοχές των μαθηματικών και της… Read More ›

Ο πρώτος φιλόσοφος

Σε μία ακριβώς εβδομάδα, την Κυριακή 21 Ιουνίου, ο Ήλιος θα φτάσει στο θερινό ηλιοστάσιο, το βορειότερο σημείο της εκλειπτικής, σηματοδοτώντας έτσι την αρχή της εποχής του καλοκαιριού! Την ίδια εκείνη ημέρα θα έχουμε επίσης και μια δακτυλιοειδή έκλειψη του… Read More ›

Ρομπότ σκοτώνει τον κορωνοϊό με υπεριώδη ακτινοβολία σε 2 λεπτά

Λένε ότι η ζέστη του καλοκαιριού σκοτώνει τον κορωνοϊό. Όμως αυτός που τον σκοτώνει είναι η υπεριώδης ακτινοβολία (UV), η οποία περιέχεται στο φως του ήλιου που είναι άφθονο τα καλοκαίρια. Η υπεριώδης ακτινοβολία έχει μήκη κύματος (λ), χονδρικά, μεταξύ… Read More ›

Υπάρχει σχέση μεταξύ σεισμών και κορωνοϊού;

Τα μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας προκειμένου να περιοριστεί η εξάπλωση του κορονοϊού, έχουν αρχίσει να αφήνουν το αποτύπωμά τους στο περιβάλλον και στην ίδια τη Γη, η οποία όχι μόνο έχει γίνει πιο ήσυχη και πιο καθαρή, αλλά επίσης τρέμει… Read More ›

Μια συζήτηση με τον Freeman Dyson

Φρίμαν Ντάισον – Μιχαήλ Ρασσιάς: Μια συναρπαστική συζήτηση ανάμεσα σε δύο σπουδαίους επιστήμονες Θρυλική μορφή στα επιστημονικά χρονικά, με παγκόσμια αναγνώριση και ιδιαίτερη συμβολή σε μια σειρά από επιστημονικούς κλάδους, ο θεωρητικός φυσικός και μαθηματικός Φρίμαν Ντάισον (Freeman Dyson), που… Read More ›

Emmy Noether, η μαθηματικός που καθόρισε την εξέλιξη της σύγχρονης Φυσικής

Παρόλο που το όνομά της δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό στο ευρύ κοινό, η Emmy Noether αποτελεί αδιαμφισβήτητα μία από τις σπουδαιότερες προσωπικότητες που έχουν αναδείξει τα Μαθηματικά και η Φυσική. Άλλωστε, ο ίδιος ο Albert Einstein την είχε χαρακτηρίσει ως… Read More ›

Οι πρώτοι φυσικοί

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Αριστοτέλης αποκάλεσε πρώτους φυσικούς κάποιους ευγενείς από την Μίλητο, μια ανθούσα ελληνική πόλη στα παράλια της Μικράς Ασίας, και κατονόμασε έξι ακόμα Έλληνες δημόσιους αγορητές ως διαδόχους τους. Αν ακολουθήσουμε τον φιλελληνικό μύθο της δημιουργίας,… Read More ›

Ο φυσικός που έγινε ντελιβεράς

Βρήκε την επαγγελματική του «γαλήνη», όπως ανέφερε ο ίδιος Μπορεί να συνδυαστεί η επιστήμη με το επάγγελμα του διανομέα καταστήματος εστίασης; Μπορεί ένας έμπειρος καθηγητής φυσικής να μπαίνει στη διαδικασία να εργάζεται για να καλύπτει πλήρως τις καθημερινές ανάγκες του… Read More ›

Γωνία Σόλωνος και Μαυρομιχάλη

1887: Το κτίριο του Φυσικού τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών, έργο του Γερμανού Ερνέστου Τσίλλερ (1837-1923). Στην ένθετη (έγχρωμη) φωτογραφία βλέπουμε την είσοδο (από την Σόλωνος) στις αρχές του 21ου αιώνα. Διαβάστε περισσότερα: Το Φυσικό του Πανεπιστήμιου Αθηνών (1837-1940), στιγμιότυπα από… Read More ›

Η «διαδρομή» του βόρειου μαγνητικού πόλου τα τελευταία 500 χρόνια

Ο μαγνητικός βόρειος πόλος της Γης μετακινείται πλέον με ρυθμό άνευ προηγουμένου στην καταγεγραμμένη ιστορία. Διασχίζει την περιοχή της Αρκτικής με ταχύτητα περίπου 50 χιλιομέτρων το χρόνο, χωρίς να δείχνει σημεία επιβράδυνσης στο «βηματισμό» του. «Η κίνηση από τη δεκαετία… Read More ›

Μικρή αλλά όχι μηδαμινή η πιθανότητα εξαφάνισης του ανθρώπινου είδους από φυσική καταστροφή

Η πιθανότητα εξάλειψης του ανθρώπινου είδους εξαιτίας είτε γνωστών φυσικών καταστροφών (πρόσκρουση αστεροειδούς, εκρήξεις υπερ-ηφαιστείων, κοντινή αστρική έκρηξη κ.α.), είτε άγνωστων, είναι το πολύ έως μία στις 14.000 μέσα σε οποιαδήποτε χρονιά, υποστηρίζει νέα επιστημονική μελέτη. Μια τέτοια πιθανότητα -στο… Read More ›

Νευροεπιστήμονες ξεπέρασαν τα όρια της βιοηθικής (;)

Τον «ηθικό Ρουβίκωνα» πιθανώς να διέβησαν οι νευροεπιστήμονες αναπτύσσοντας τμήματα ανθρώπινου εγκεφάλου στο εργαστήριο (εγκεφαλικά οργανοειδή) και σε κάποιες περιπτώσεις μεταμοσχεύοντας τον ιστό σε ζώα. Αυτή την προειδοποίηση απηύθυναν, χθες, ειδικοί του Green Neuroscience Laboratory στο ετήσιο συνέδριο της Εταιρείας… Read More ›

Η ηλεκτροστατική φύση του ομοιοπολικού δεσμού

Πριν λίγο καιρό διάβαζα κάποια βιβλία σχετικά με χημεία και ανάμεσα τους και αυτό: Ο Theodore Gray είναι συνιδρυτής της Wolfram Research του Mathematica, έχοντας αφήσει ανολοκλήρωτο ένα διδακτορικό χημείας και στον ελεύθερο του χρόνο ασχολείται με οπτικοποίηση της και… Read More ›

Ο φυσικός Joseph Plateau

Ο Joseph Antoine Ferdinand Plateau (1801–1883) γεννήθηκε στις Βρυξέλλες πριν από 218 χρόνια, σαν σήμερα. Ο πατέρας του ήταν ζωγράφος εξειδικευμένος στην ζωγραφική λουλουδιών. Σπούδασε στο πανεπιστήμιο της Λιέγης φυσική και μαθηματικά και το 1827 δίδαξε μαθηματικά στο σχολείο «Atheneum»… Read More ›

Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2019

(νεώτερη ενημέρωση) Το φετινό βραβείο Νόμπελ στη Φυσική κέρδισαν η Κοσμολογία και η Αστρονομία. Το βραβείο Νόμπελ 2019 στην Φυσική απονέμεται στον James Peebles (1/2) «για τις θεωρητικές του έρευνες στην φυσική κοσμολογία» και στους Michel Mayor (1/4) και Didier Queloz (1/4)… Read More ›

Ποιοι βραβεύθηκαν με τα Νόμπελ της τρελής επιστήμης (Ig Nobel) 2019;

Απονεμήθηκαν και φέτος τα Ig Nobel, τα οποία αναδεικνύουν τις πιο αστείες, απρόβλεπτες και ίσως τις πιο άχρηστες επιστημονικές ανακαλύψεις της χρονιάς. Mε το Ig Nobel Φυσικής 2019 βραβεύθηκαν οι Patricia Yang, Alexander Lee, Miles Chan, Alynn Martin, Ashley Edwards,… Read More ›

1326 νέοι φυσικοί!

Χτες ανακοινώθηκαν οι βάσεις εισαγωγής στα ΑΕΙ. ΑΕΙ σημαίνει Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και μεταξύ αυτών ανήκουν και τα τμήματα Φυσικής. Υπήρχαν 5 σχολές Φυσικής στην Ελλάδα. Φαίνεται πως οι φυσικοί που έβγαζαν οι σχολές αυτές μάλλον δεν έφταναν για να… Read More ›

Ένα (πολύ) απλό μοντέλο για το κλίμα της Γης

H κατασκευή ενός μοντέλου που προβλέπει την εξέλιξη του κλίματος της Γης ανήκει στην κατηγορία των πιο δύσκολων επιστημονικών προβλημάτων. Όσο δύσκολη είναι κατασκευή ενός μοντέλου που προβλέπει την εξέλιξη του σύμπαντος από την Μεγάλη Έκρηξη μέχρι σήμερα, εξίσου δύσκολη,… Read More ›

Kary Mullis: Ένας ιδιόρυθμος νομπελίστας

Ο άνθρωπος με τις παράξενες ιδέες που «ξεκλείδωσε» το DNA Ο Κέρι Μάλις, ο Νομπελίστας Χημείας το 1993, που έφυγε από τη ζωή από πνευμονία στις 7 Αυγούστου, ήταν γόνος μίας αγροτικής οικογένειας στο Λενουάρ της Βορείου Καρολίνας κι απέκτησε… Read More ›

Η έλλειψη της πλάγιας βολής

Η πλάγια βολή για μυστηριώδεις λόγους δεν περιλαμβάνεται στα αναλυτικά προγράμματα της διδακτέας ύλης φυσικής των γενικών λυκείων τα τελευταία 15-20 (;) χρόνια. Η παράλειψη αυτή γίνεται περισσότερο μεταφυσική αν λάβει κανείς υπόψιν το γεγονός ότι η κατακόρυφη και η… Read More ›

Τι προηγείται στην Φυσική: η Θεωρία ή το Πείραμα;

Τα σχέδια για τους μελλοντικούς γιγαντιαίους επιταχυντές σωματιδίων προκαλούν συζητήσεις σχετικά με το πως γίνονται πραγματικά οι επιστημονικές ανακαλύψεις Η ανακάλυψη του σωματιδίου Higgs στον LHC το 2012 χαρακτηρίστηκε ως ορόσημο στο μακρύ ταξίδι προς την κατανόηση της βαθύτερης δομής… Read More ›

Σχετικά με την διδακτέα-εξεταστέα ύλη της Φυσικής

… για τη Γ΄Λυκείου 2019-2020 Πριν από μερικές ημέρες το υπουργείο παιδείας ανακοίνωσε την διδακτέα-εξεταστέα ύλη των μαθημάτων της Γ΄Λυκείου για το σχολικό έτος 2019-2020. Όσον αφορά το μάθημα της Φυσικής της Γ΄ τάξης μπορούμε να δούμε ΕΔΩ την σύγκριση της… Read More ›

Βίντεο: Πως ανιχνεύονται τα νετρίνα;

Τεράστιος αριθμός νετρίνων καθημερινά και σε κάθε στιγμή διασχίζει το σώμα μας χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε. Νετρίνα που δημιουργούνται από τις πυρηνικές αντιδράσεις στο εσωτερικό του ήλιου, νετρίνα που δημιουργούνται από τις κοσμικές ακτίνες στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, νετρίνα… Read More ›

C. Kittel: Εισαγωγή στη φυσική στερεάς καταστάσεως

Ο Charles Kittel, καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Berkeley, έφυγε από τη ζωή στις 15 Μαίου 2019, σε ηλικία 103 ετών. Οι φυσικοί όλων των ηλικιών θα τον θυμούνται από το κλασικό βιβλίο του, «Εισαγωγή στη φυσική στερεάς καταστάσεως»:

Στην Αθήνα ο νομπελίστας φυσικός Ζεράρ Μουρού

Τον θαυμασμό του όχι μόνο για τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό αλλά και για το υψηλό επίπεδο των ελληνικών ερευνητικών ομάδων εξέφρασε ο καθηγητής και βραβευμένος με Νομπέλ Φυσικής Ζεράρ Μουρού, ο οποίος μίλησε στο Μουσείο της Ακρόπολης έπειτα από πρόσκληση του… Read More ›

Το κιλό πέθανε. Ζήτω το κιλό!

Ένας κύλινδρος από κράμα λευκόχρυσου-ιριδίου, ύψους και διαμέτρου 39 mm, που φυλάσσεται «με ευλάβεια» εδώ και 130 χρόνια στο Διεθνές Γραφείο Μέτρων και Σταθμών στις Σέβρες, έξω από το Παρίσι δεν είναι πλέον το πρότυπο της μάζας του ενός κιλού… Read More ›

«Φωτοβιοαντιδραστήρας» για παροχή αέρα και τροφής σε αστροναύτες στο διάστημα

Ένα φιλόδοξο πείραμα, που ενδεχομένως να αλλάξει δραστικά τα δεδομένα όσον αφορά στις αποστολές μακράς διαρκείας στο διάστημα λαμβάνει χώρα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό: Στο επίκεντρό του βρίσκεται ένας γερμανικής κατασκευής «φωτοβιοαντιδραστήρας» (Photobioreactor), που χρησιμοποιεί άλγη τόσο για να μετατρέπει… Read More ›

Η ανακάλυψη του ηλεκτρονίου

Στις 30 Απριλίου του 1897 (σαν σήμερα) ο Βρετανός φυσικός  J. J. Thomson παρουσίασε στο Royal Institution στο Λονδίνο, την έρευνά του σχετικά με τις καθοδικές ακτίνες που οδήγησαν στην ανακάλυψη του ηλεκτρονίου. Ο J.J. Thomson το 1904 πρότεινε την… Read More ›

O φυσικός Francis Crick (πριν ανακαλύψει την δομή του DNA)

O Francis Crick (1916 – 2004) γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Weston Favell, τότε ένα μικρό χωριό κοντά στην αγγλική πόλη του Northampton, και σπούδασε φυσική στο Πανεπιστημιακό Κολλέγιο του Λονδίνου. Το 1953, δημοσίευσε σε συνεργασία με τον ζωολόγο James Watson… Read More ›

Μέτρο, κιλό και δευτερόλεπτο

Χάρης Βάρβογλης Η αξιόπιστη μέτρηση της ποσότητας των διάφορων αγαθών υπήρξε μία από τις κυριότερες ανάγκες που δημιούργησε η ανάπτυξη του εμπορίου στις πρώτες ανθρώπινες κοινωνίες. Άλλωστε είναι γνωστό ότι «δεν μπορείς να το πουλήσεις αν δεν μπορείς να το… Read More ›

Μπορούν οι άνθρωποι να αισθανθούν το μαγνητικό πεδίο της Γης;

Ερευνητές υποστηρίζουν πως οι πρόγονοί μας διέθεταν «εσωτερική πυξίδα» και μπορούσαν να πλοηγηθούν αντιλαμβανόμενοι το μαγνητικό πεδίο της Γης, όπως κάνουν για παράδειγμα τα μεταναστευτικά πουλιά και οι θαλάσσιες χελώνες. Πολλά ζώα, όπως τα μεταναστευτικά πουλιά, οι θαλάσσιες χελώνες, τα… Read More ›

Στον λαβύρινθο του ψευδοεπιστημονικού σκοταδισμού

Σε συνέντευξη του στην εφημερίδα των συντακτών ο εξελικτικός βιολόγος Λευτέρης Ζούρος  επιχειρηματολογώντας εναντίον του ψευδοεπιστημονικού σκοταδισμού λέει μεταξύ άλλων: «…Ας μην ξεχνάμε ότι οι φυσικοί, πολύ περισσότερο από τους συναδέλφους τους από τις άλλες φυσικές και τις ανθρωπιστικές επιστήμες,… Read More ›

Πως διαφοροποιείται η επιστημονική γνώση από την ψευδοεπιστήμη

Ο Στέφανος Τραχανάς διδάσκει, μεταξύ άλλων, κβαντική φυσική και διαφορικές εξισώσεις στο τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης από το 1983 έως σήμερα. Είναι συγγραφέας εννέα πανεπιστημιακών συγγραμμάτων στα παραπάνω πεδία και ενός βιβλίου για το ευρύτερο μορφωμένο κοινό με τίτλο… Read More ›

Δραπετεύοντας από την αιωνιότητα

Στην καθημερινή μας ζωή λέμε συχνά ότι ο χρόνος «ρέει», «κυλά» και «φεύγει», χωρίς ποτέ να προσδιορίζουμε επακριβώς τι είδους «πράγμα» είναι αυτό που κυλά και φεύγει ασταμάτητα ή τουλάχιστον ποιος ή πώς μπορεί κανείς να μετρά αντικειμενικά την αδιάκοπη… Read More ›

Μια απόφαση του Τμήματος Φυσικής του ΕΚΠΑ

… κατά της προβολής και υποστήριξης ψευδο-επιστημονικών απόψεων και πρακτικών Το Τμήμα Φυσικής του ΕΚΠΑ παίρνει σαφή και κατηγορηματική θέση έναντι της ψευδοεπιστήμης με αφορμή πρόσφατες δράσεις, εκδηλώσεις και δημοσιεύματα.https://t.co/UQTVviKVp0 — Theo Mertzimekis⚛PhD (@tmertzi) February 5, 2019

Δέκα επιστημονικές αποστολές το 2019

… με στόχο τα μυστικά και τους κινδύνους της Γης Το 2018 μάθαμε πολλά νέα πράγματα για τον πλανήτη μας και είναι σίγουρο ότι το ίδιο θα συμβεί και το 2019. Οι επιστήμονες ετοιμάζουν ή μόλις έχουν ξεκινήσει μια σειρά… Read More ›

Λεβ Λαντάου, ένας από τους μεγαλύτερους φυσικούς του 20ου αιώνα

Ο Lev Davidovich Landau γεννήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 1908, και η Google του αφιερώνει το σημερινό λογότυπό της:  Ο Λεβ Λαντάου (1908-1968) γεννήθηκε στο Μπακού, στο Αζερμπαϊτζάν. Αναγνωρίσθηκε από νωρίς ως «παιδί-θαύμα» στα Μαθηματικά. Σε ηλικία 14 ετών εγγράφηκε στο Πολιτειακό… Read More ›

Μάικλ Ατίγια (1929-2019)

Απεβίωσε σε ηλικία 89 ετών ο μαθηματικός Michael Atiyah. Εθεωρείτο ως ένας από τους μεγαλύτερους σύγχρονους μαθηματικούς της Βρετανίας. Βραβεύθηκε και με τα δύο σημαντικότερα μαθηματικά βραβεία – βραβείο Fields το 1966 και βραβείο Abel το 2004. Συνεργάστηκε με πολλούς… Read More ›

Η κίνηση του βορείου μαγνητικού πόλου

… προβληματίζει τους γεωφυσικούς Οι επιστήμονες έχουν ξαφνιαστεί από την ασυνήθιστα γρήγορη μετακίνηση του βορείου μαγνητικού πόλου, ο οποίος απομακρύνεται συνεχώς από τον Καναδά, κινούμενος ολοένα ανατολικότερα προς τη Σιβηρία. Ενώ το 1900 βρισκόταν κάπου στην ξηρά του ανατολικού Καναδά,… Read More ›

Μια κρούση όπου η αρχή διατήρησης της ορμής δεν ισχύει

Από τη συλλογή: 300 Creative Physics Problems with Solutions, Lazlo Holics – Οι απαντήσεις των 300 προβλημάτων βρίσκονται ΕΔΩ (Το πρόβλημα απαιτεί γνώσεις Φυσικής από Β’ Λυκείου και άνω) Ένα σώμα μάζας Μ=5kg ολισθαίνει σε οριζόντιο επίπεδο. Δεύτερο σώμα μάζας m=1kg που… Read More ›

Γιατί να διδάσκουµε Φυσική σε µικρούς και λιγότερο µικρούς µαθητές

Οι στόχοι του σχολείου είναι πολλοί και ο ρόλος του σύνθετος. Γιατί πρέπει να διδάσκουµε Φυσική; Γιατί πάντα δίδασκαν Φυσική στο σχολείο; Όλοι θα διδαχτούν τη Φυσική στο ίδιο επίπεδο και µε τον ίδιο τρόπο; ∆ιδάσκεσαι τη ροπή ζεύγους γιατί… Read More ›

Έσπασε ξανά το ρεκόρ υπεραγωγιμότητας σε υψηλές θερμοκρασίες;

Βρέθηκε ένα υλικό που μπορεί να εμφανίσει υπεραγώγιμη συμπεριφορά σε θερμοκρασία μεγαλύτερη από αυτή που επικρατεί στον Βόρειο Πόλο. Αν η ανακάλυψη επαληθευτεί, θα μας φέρει πιο κοντά στην πραγματοποίηση της υπεραγωγιμότητας σε θερμοκρασίες δωματίου. Η υπεραγωγιμότητα είναι ένα εντυπωσιακό… Read More ›

Νόμπελ Φυσικής 2018: Η ομιλία της Donna Strickland

Το βραβείο Νόμπελ 2018 στην Φυσική απονεμήθηκε στον Arthur Ashkin (1/2) και στους Gérard Mourou (1/4) και Donna Strickland (1/4) «για τις πρωτοποριακές έρευνές τους στην φυσική των λέιζερ». H Donna Strickland είναι η τρίτη γυναίκα που βραβεύεται με Νόμπελ… Read More ›

Νόμπελ Φυσικής 2018: Η ομιλία του Gérard Mourou

Το βραβείο Νόμπελ 2018 στην Φυσική απονεμήθηκε στον Arthur Ashkin (1/2) και στους Gérard Mourou (1/4) και Donna Strickland (1/4) «για τις πρωτοποριακές έρευνές τους στην φυσική των λέιζερ». Ο 96χρονος Arthur Ashkin που εφηύρε τις οπτικές λαβίδες- το γηραιότερο  άτομο… Read More ›

Τα μέταλλα Weyl και η προσομοίωση των αστροφυσικών δυναμό

Τα παράξενα υλικά που ονομάζονται μέταλλα Weyl θα μπορούσαν να μας αποκαλύψουν το μυστικό για το πως δημιουργείται το μαγνητικό πεδίο της Γης. Με τα υλικά που παράγουν το μαγνητικό δυναμό (ή μαγνητική γεννήτρια) και την διαδικασία μέσω της οποίας… Read More ›