ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ

Υδροστατική πίεση και ελεύθερη πτώση

Είναι γνωστό ότι η υδροστατική πίεση (Ρυδρ=ρgh) έχει νόημα μόνο εφόσον το υγρό βρίσκεται μέσα σε πεδίο βαρύτητας. Αυτό μπορεί να αποδειχθεί με ένα απλό και καλοκαιρινό πείραμα. Αντί να πειραματιστούμε στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό όπου επικρατούν συνθήκες έλλειψης βαρύτητας… Read More ›

Μια νέα πηγή βαρυτικών κυμάτων: Διπλό σύστημα αστέρα νετρονίων-μαύρης τρύπας

Οι ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων LIGO και Virgo παρατήρησαν για πρώτη φορά βαρυτικά κύματα που προκλήθηκαν από την συγχώνευση αστέρα νετρονίων με μαύρη τρύπα (Υπενθυμίζεται ότι εκτός από τα συνηθισμένα βαρυτικά κύματα που προκαλούνται από συγχώνευση μαύρων τρυπών, είχαν ήδη παρατηρηθεί… Read More ›

Οι λευκοί νάνοι και το όριο Τσαντρασεκάρ

Ένα ταξίδι στο εσωτερικό των άστρων Πάνω στο πλοίο, την ώρα που η Βομβάη έσβηνε στον ορίζοντα ο δεκαενιάχρονος Τσαντρασεκάρ σκεφτόταν την θεωρία του Φάουλερ για τους λευκούς νάνους, αλλά θυμόταν και την Λαλίτα, τη νεαρή σύντροφό του που άφηνε… Read More ›

Το Θεώρημα Χωροχρονικών Ανωμαλιών του Roger Penrose

 Ιωάννης Π. Ζώης – antifono.gr To βραβείο Νόμπελ Φυσικής για το 2020 απονεμήθηκε στον Βρετανό Roger Penrose. Ο Penrose γεννήθηκε το 1931 και μέχρι το 1999 που συνταξιοδοτήθηκε κατείχε την θέση του Rouse Ball Professor of Mathematics στο Πανεπιστήμιο της… Read More ›

Τι γράφει ο Αϊνστάιν στην επιστολή του αξίας 700.000 δολαρίων

(νεώτερη ενημέρωση: Η σπανιότητα της επιστολής οδήγησε σε πόλεμο προσφορών κατά τη δημοπρασία ανάμεσα σε πέντε υποψήφιους αγοραστές, οι οποίοι περιορίστηκαν σε δύο όταν η τιμή ξεπέρασε τα 700.000 δολάρια. Ο νικητής της δημοπρασίας και αγοραστής της επιστολής παρέμεινε ανώνυμος)… Read More ›

Βαρυτικά κύματα από την συγχώνευση νάνων γαλαξιών

Όταν δυο μαύρες τρύπες συγκρουστούν, εκπέμπονται πανίσχυρα βαρυτικά κύματα. Μια τέτοια κολοσσιαία σύγκρουση τραντάζει τον χώρο προκαλώντας μια διαταραχή η οποία εξαπλώνεται στο σύμπαν με την ταχύτητα του φωτός. Όμως τα βαρυτικά κύματα δεν είναι τόσο «ειρηνικά» όσο τα ηλεκτρομαγνητικά… Read More ›

Όταν το ελικόπτερο της NASA βρίσκονταν κάπου «αλλού»

Οι επιστήμονες στο κέντρου ελέγχου της NASA περίμεναν το σήμα από τον Άρη για να δουν αν η πτήση του ελικοπτέρου Ingenuity ήταν επιτυχημένη. Η πτήση σύμφωνα με τους υπολογισμούς των επιστημόνων θα γινόταν όταν το ρολόι στο κέντρο ελέγχου… Read More ›

Συζητείστε με τον ψηφιακό Αϊνστάιν

Ένα ψηφιακό αντίγραφο τεχνητής νοημοσύνης του Άλμπερτ Αϊνστάιν συνομιλεί με όσους θέλουν απαντήσεις για την επιστήμη αλλά και την ζωή του. Με αφορμή την συμπλήρωση 100 ετών από την απονομή του Νόμπελ Φυσικής στον κορυφαίο επιστήμονα η εταιρεία UneeQ που… Read More ›

Κάμπτοντας το φως μακρινών γαλαξιών

Το σμήνος γαλαξιών Abell 2813 (γνωστό επίσης και ως ACO 2813) σε μια εξαιρετική φωτογραφία από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble: Ανάμεσα στις μικροσκοπικές κουκκίδες, τα σπειροειδή και ωοειδή σχήματα που είναι οι γαλαξίες του σμήνους Abell 2813, υπάρχουν διάφορα σχήματα… Read More ›

Το σύμπαν του Αϊνστάιν και η ποίηση του Δάντη

Σύμφωνα με την θεωρία του Αϊνστάιν το σύμπαν δεν είναι ούτε άπειρο ούτε διαθέτει κάποιο όριο. Πως γίνεται αυτό; Ακριβώς όπως η επιφάνεια της Γης. Δεν είναι άπειρη αλλά και ούτε διαθέτει σύνορο εκεί που «τελειώνει». Αυτό μπορεί να συμβεί… Read More ›

Οι περιστρεφόμενες μαύρες τρύπες «ερωτεύονται»

Θα μπορούσε μια μαύρη τρύπα να έχει παλίρροιες; Η κοινή λογική έλεγε όχι. Αυτά τα πυκνά αντικείμενα είναι πολύ άκαμπτα για να σχηματίσουν τέτοιες επιφανειακές παραμορφώσεις. Όμως, ένας νέος θεωρητικός υπολογισμός διαπιστώνει ότι μια περιστρεφόμενη μαύρη τρύπα μπορεί να αναπτύξει… Read More ›

Γαλαξιακό Διαδίκτυο και βαρυτικοί φακοί

Το Γαλαξιακό Διαδίκτυο μπορεί να δημιουργηθεί (έστω … από εξωγήινους πολιτισμούς) εφόσον τα άστρα αξιοποιηθούν ως βαρυτικοί φακοί, υποστηρίζει ο Claudio Maccone, στην δημοσίευσή του με τίτλο «Galactic internet made possible by star gravitational lensing». Όμως, τι είναι ένας βαρυτικός… Read More ›

Τα βαρυτικά κύματα μας λένε πόσο γρήγορα διαστέλλεται το σύμπαν

Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, όταν η ανίχνευση βαρυτικών κυμάτων ανήκε ακόμα στην σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας, ο Bernard F. Schutz δημοσίευε ένα άρθρο για το πως θα μπορούσαμε να μετρήσουμε την σταθερά του Hubble χρησιμοποιώντας παρατηρήσεις (!) βαρυτικών… Read More ›

Σκουληκότρυπες που επιτρέπουν την διέλευση ανθρώπων

Νέες θεωρίες για τις σήραγγες στον χωροχρόνο (σκουληκότρυπες), διερευνούν αν θα μπορούσαν τις διασχίσουν οι άνθρωποι. Η πρώτη (;) αναφορά σε κάποιο είδος σκουληκότρυπας, έστω και παραμυθένια, αποτελεί ο καθρέφτης που χρησιμοποιεί η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων. Στην μια… Read More ›

Είναι δυνατή η ανίχνευση μαύρων τρυπών που έχουν «μαλλιά»;

Σύμφωνα με μια νέα δημοσίευση, οι σχεδόν ακραίες περιπτώσεις μαύρων τρυπών που παραβιάζουν το θεώρημα “no-hair” (όπως είχε προτείνει ο Στέφανος Αρετάκης), θα μπορούσαν να ανιχνευθούν από τα παρατηρητήρια βαρυτικών κυμάτων. Εκτός από το όνομά τους οι μαύρες τρύπες οφείλουν… Read More ›

Το πιο ενοχλητικό πρόβλημα στη Φυσική

… συμβολίζεται με το γράμμα Λ και ονομάζεται κοσμολογική σταθερά Ποιό είναι το πρόβλημα με την ενέργεια του κενού χώρου; Η κβαντική μηχανική, η θεωρία που περιγράφει τον μικρόκοσμο, απαγορεύει το κενό. Σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή στον χρόνο και στον… Read More ›

Όταν καταρρέουν και οι μαύρες τρύπες

Η συμβολή του Ρότζερ Πένρooυζ και η απονομή του Νομπέλ Φυσικής 2020 για τη μελέτη των μελανών οπών ΠΕΤΡΟΣ ΣΤΕΦΑΝΕΑΣ* Όταν «πέφτουν τ’ αστέρια» σβήνουν και χάνονται κατά τη λαϊκή αντίληψη. Επιστημονικά όμως, γνωρίζουμε σήμερα ότι όταν καταρρέουν στο τέλος… Read More ›

Ένα διπλό αστρικό σύστημα, το GPS και ο Αϊνστάιν

Τι κοινό έχει ένα διπλό αστρικό σύστημα σχεδόν 30.000 έτη φωτός μακριά με το GPS; Η απάντηση είναι το φαινόμενο της βαρυτικής ερυθρομετατόπισης που προβλέπεται από την Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν. του Αλέξη Δεληβοριά, Διδάκτορα Φυσικής – http://www.eef.edu.g… Read More ›

Η Μεγάλη Έκρηξη και οι Μαύρες Τρύπες

Στις 8 Ιανουαρίου (επέτειος γενεθλίων Steven Hawking) 7-9 μ.μ. θα πραγματοποιηθούν διαλέξεις από τον Sir Roger Penrose (Νόμπελ Φυσικής 2020) και τον καθηγητή Eiichiro Komatsu (διευθυντή του Ινστιτούτου Αστροφυσικής Max-Planck στο Μόναχο), σχετικά με τις μαύρες τρύπες, την κοσμολογία και… Read More ›

Η πραγματικότητα δεν είναι αυτό που φαίνεται

Περπατώντας στην ακτή Έχουμε εμμονή με τον εαυτό μας. Μελετούμε την ιστορία μας, την ψυχολογία μας, τη φιλοσοφία μας, τους θεούς μας. Οι περισσότερες γνώσεις μας περιστρέφονται γύρω από τον ίδιο άνθρωπο, σάμπως να είμαστε εμείς το πιο σημαντικό πράγμα… Read More ›

Άτομα και μόρια με μαύρες τρύπες ως πυρήνες

Βαρυτικά άτομα και μόρια Παρότι οι μαύρες τρύπες που προβλέπει η Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν, είναι τα πιο μυστηριώδη αντικείμενα του σύμπαντος, αρκούν μόνο τρία φυσικά μεγέθη για να τις χαρακτηρίσουν: η μάζα, η στροφορμή και το ηλεκτρικό… Read More ›

Εξηγώντας τη βαρύτητα, χωρίς την θεωρία των χορδών;

Εδώ και δεκαετίες, οι περισσότεροι φυσικοί πιστεύουν ότι η θεωρία χορδών θα γίνει ο συνδετικός κρίκος μεταξύ της θεωρίας γενικής σχετικότητας του Αϊνστάιν και της κβαντικής μηχανικής. Η πρώτη περιγράφει τους νόμους της φύσης στην κλίμακα του μακρόκοσμου, και η… Read More ›

Το πείραμα της ελεύθερης πτώσης του Γαλιλαίου … με άτομα

Σύμφωνα με τον μύθο ο Γαλιλαίος, αφήνοντας να πέσουν ελεύθερα διάφορα σώματα από τον Πύργο της Πίζας, απέδειξε πειραματικά ότι σώματα με διαφορετικές μάζες πέφτουν με την ίδια επιτάχυνση: «κάθε σώμα που αφήνεται να πέσει υπό την επίδραση του βάρους… Read More ›

Η αποκάλυψη ενός σκοτεινού μυστικού του Γαλαξία μας

… βραβεύθηκε με Νόμπελ Φυσικής Στις 5 Οκτωβρίου του 2020 ο Reinhard Genzel και η Andrea Ghez τιμήθηκαν με το ήμισυ του βραβείου Νόμπελ Φυσικής “για την ανακάλυψη ενός υπερμεγέθους συμπαγούς αντικειμένου στο κέντρο του γαλαξία μας». Οι Genzel και Ghez… Read More ›

Η επανάσταση του Roger Penrose

Στο εσωτερικό των μαύρων τρυπών O Kip S. Thorne (Νόμπελ Φυσικής 2017) περιγράφει το ξεκίνημα της σπουδαίας συνεισφοράς του Roger Penrose (Nobel Φυσικής 2020) στην φυσική των μαύρων τρυπών O Roger Penrose κατάγεται από οικογένεια γιατρών. Η μητέρα του ήταν… Read More ›

Roger Penrose: Ένας Αυτοκράτορας στην Αθήνα

O Roger Penrose (Νόμπελ Φυσικής 2020) βρέθηκε στην Αθήνα πριν από 16 26 χρόνια, με αφορμή την έκδοση στην χώρα μας του βιβλίου του «Ο νέος Αυτοκράτορας (;)» από τις εκδόσεις Γκοβόστη. Τότε έδωσε συνέντευξη στον Γιώργο Ευαγγελόπουλο τόσο για… Read More ›

Τρίτο βραβείο Νόμπελ σε Έλληνα; Η μεγαλύτερη ανακάλυψη του 2019 στην αστροφυσική

Εν αναμονή του βραβείου Νόμπελ φυσικής που θα ανακοινωθεί την Τρίτη, ο επίτιμος διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου Διονύσης Σιμόπουλος εκτιμά πως ο Έλληνας καθηγητής αστροφυσικής Δημήτρης Ψάλτηs ίσως γίνει ο τρίτος στην ιστορία της χώρας που θα κερδίσει το περίοπτο… Read More ›

Πολύ σκληρή για να πεθάνει η Γενική Θεωρία της Σχετικότητας

Αναλύοντας την πρώτη εικόνα μιας μαύρης τρύπας σε έναν κοντινό γαλαξία οι φυσικοί ελέγχουν την ισχύ της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας στο περιβάλλον ενός ισχυρότατου βαρυτικού πεδίου. Το 2019 οι επιστήμονες του Event Horizon Telescope (EHT) ανακοίνωσαν ότι κατάφεραν να… Read More ›

Πόσο μεγάλο μπορεί να είναι ένα στοιχειώδες σωματίδιο;

Τα στοιχειώδη σωματίδια είναι υλικά αντικείμενα που δεν διαθέτουν εσωτερική δομή. Ωστόσο, τα λίγα σωματίδια που οι επιστήμονες θεωρούν ως στοιχειώδη εμφανίζονται με διαφορετικά φυσικά μεγέθη. Για παράδειγμα, η διαφορά των μαζών μεταξύ του ηλεκτρονίου και του κορυφαίου (top) κουάρκ… Read More ›

Μπιλ και Τεντ, τα κακά παιδιά πάνε παντού

«Μπιλ και Τεντ, τα κακά παιδιά πάνε παντού» ήταν ο ελληνικός τίτλος της ταινίας «Bill & Ted’s Excellent Adventure» που παίχτηκε το 1989. Πρόκειται για μια ταινία επιστημονικής φαντασίας-κωμωδία, στην οποία πρωταγωνιστές είναι δύο μαθητές Λυκείου που το μοναδικό τους… Read More ›

GW190521: ένα βαρυτικό κύμα βαρύνουσας σημασίας

Οι ερευνητές των ανιχνευτών Advanced LIGO και Advanced Virgo, ανακοίνωσαν προχθές, ότι τον Μάιο του 2019, κατέγραψαν ένα πολύ ενδιαφέρον σήμα βαρυτικών κυμάτων που ονομάστηκε GW190521, προερχόμενο από τη συγχώνευση ενός ασυνήθιστου ζεύγους μαύρων τρυπών. Σύμφωνα με το εκλαϊκευμένο άρθρο,… Read More ›

Μια συγχώνευση μαύρων τρυπών βαρέων βαρών

Γιατί η ανίχνευση του βαρυτικού κύματος GW190521 είναι σημαντική Το GW190521 σύμφωνα με την σημερινή δημοσίευση στο περιοδικό Physical Review Letters [GW190521: A Binary Black Hole Merger with a Total Mass of 150  M⊙], είναι ένα βαρυτικό κύμα που κατέγραψαν οι… Read More ›

Ακτίνες γάμα και Κβαντική Βαρύτητα

Μια ανάλυση της ταχύτητας των ακτίνων γάμα με τις υψηλότερες ενέργειες που παρατηρήθηκαν μέχρι σήμερα, θέτει νέους περιορισμούς σε ορισμένες θεωρίες κβαντικής βαρύτητας. Η διατύπωση μιας θεωρίας κβαντικής βαρύτητας – το ιερό δισκοπότηρο της θεωρητικής φυσικής – απαιτεί την θυσία… Read More ›

GW190814: Το μυστήριο ενός αστρονομικού αντικειμένου 2,6 ηλιακών μαζών

Ανακάλυψη αγνώστου ως τώρα κοσμικού αντικειμένου: Τι μπορεί να είναι και τι σημαίνει για την επιστήμη Όταν ένα πραγματικά γιγαντιαίο άστρο «πεθαίνει», καταρρέει κάτω από την ίδια του τη βαρύτητα και αφήνει πίσω του μαύρη τρύπα. Όταν λιγότερο μεγάλα άστρα… Read More ›

Ένα πείραμα ελεύθερης πτώσης τεραστίων διαστάσεων

Κι άλλη πειραματική επιβεβαίωση της γενικής θεωρίας της σχετικότητας Η θεωρία της βαρύτητας του Αϊνστάιν – η γενική θεωρία της σχετικότητας – βασίζεται στην παγκοσμιότητα της ελεύθερης πτώσης, σύμφωνα με την οποία όλα τα σώματα αποκτούν την ίδια επιτάχυνση σε… Read More ›

Τα βαρυτικά κύματα και ο αριθμός π

Ο αριθμός π στον ουρανό: Χρησιμοποιώντας τα βαρυτικά κύματα για τον υπολογισμό του π, οι φυσικοί ελέγχουν τη θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν Πριν από τουλάχιστον 3.700 χρόνια, οι Βαβυλώνιοι μαθηματικοί προσέγγισαν τον λόγο της περιφέρειας ενός κύκλου προς τη… Read More ›

Ψάχνοντας μια αρχέγονη μαύρη τρύπα στο ηλιακό μας σύστημα

… που παίζει τον ρόλο του ένατου πλανήτη Οι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος είναι οκτώ (κι όχι εννέα όπως μαθαίναμε στο παρελθόν εμείς οι μεγαλύτεροι): ο Ερμής, η Αφροδίτη, η Γη, ο Άρης, ο Δίας, ο Κρόνος, ο Ουρανός… Read More ›

Βαρυτικό κύμα από συγχώνευση μαύρων τρυπών με πολύ διαφορετικές μάζες

… εντόπισαν οι ανιχνευτές LIGO και Virgo Το  σήμα με κωδικό όνομα GW190412 είναι η πρώτη ανίχνευση βαρυτικού κύματος προερχόμενου από την συγχώνευση δυο μαύρων τρυπών με πολύ διαφορετικές μάζες: 8M☉ και 30M☉ (όπου M☉ η μάζα του ήλιου μας). Για πρώτη φορά… Read More ›

Ραδιοσήματα από συγκρούσεις βαρυτονίων;

Οι συγκρούσεις μεταξύ βαρυτονίων θα μπορούσαν να παράξουν φωτόνια με συχνότητες στην περιοχή των ραδιοσυχνοτήτων Αν η βαρύτητα και η κβαντική μηχανική είναι δυνατόν να ενοποιηθούν, τότε τα βαρυτικά κύματα – τα οποία συνήθως μελετώνται ως ένα κλασικό φαινόμενο χρησιμοποιώντας… Read More ›

Ηλεκτρομαγνητισμός εναντίον Αρχής της Σχετικότητας

Οι προβληματισμοί του Einstein Η κλασική μηχανική διέπεται από την αρχή της σχετικότητας: σε οποιοδήποτε αδρανειακό σύστημα αναφοράς ισχύουν οι ίδιοι νόμοι. Με τον όρο «αδρανειακό» εννοούμε ότι το σύστημα ηρεμεί ή κινείται με σταθερή ταχύτητα[1]. Όσον αφορά την κλασική… Read More ›

Η μάζα των βαρυτονίων θα μπορούσε να εξηγήσει την σκοτεινή ενέργεια;

Η Claudia de Rham, θεωρητική φυσικός στο Imperial College, διατύπωσε μια θεωρία που θα μπορούσε να εξηγήσει την επιταχυνόμενη διαστολή του σύμπαντος Το σύμπαν όχι μόνο διαστέλλεται, αλλά διαστέλλεται επιταχυνόμενα. Ενώ η διαστολή του σύμπαντος αποδίδεται στην Μεγάλη Έκρηξη που… Read More ›

Ανιχνεύθηκαν για δεύτερη φορά βαρυτικά κύματα από σύγκρουση αστέρων νετρονίων

Για δεύτερη φορά ανιχνεύθηκαν στη Γη βαρυτικά κύματα που, κατά πάσα πιθανότητα, προέρχονταν από ένα μακρινό ασυνήθιστο κατακλυσμικό συμβάν, τη σύγκρουση δύο αστέρων νετρονίων. Τη σχετική ανακοίνωση έκανε η διεθνής ερευνητική κοινοπραξία των παρατηρητηρίων LIGO και VIRGO από ΗΠΑ-Ευρώπη, αντίστοιχα…. Read More ›

Πρόσωπο με πρόσωπο με τον Αϊνστάιν

Συνέντευξη του Αμερικανού αστροφυσικού Shep Doeleman Της Βάσως Μιχοπούλου Ο Αμερικανός αστροφυσικός Shep Doeleman έφτασε από τους πρώτους στο πολιτιστικό κέντρο Radyalsystem στις όχθες του ποταμού Spree, στο ανατολικό Βερολίνο το πρωί της 9ης Νοεμβρίου. Ήταν ένας από τους επιστήμονες-… Read More ›

Πώς ο Αϊνστάιν έγινε ο πρώτος σούπερ σταρ της Φυσικής

RON COWEN / THE NEW YORK TIMES Στις αρχές του 1919, δύο ομάδες Βρετανών αστρονόμων ξεκίνησαν μια αποστολή σε μακρινές περιοχές του πλανήτη, για να παρατηρήσουν μια ηλιακή έκλειψη. Η ανακάλυψή τους άλλαξε μεμιάς τον τρόπο με τον οποίο οι… Read More ›

Πέντε παρανοήσεις σχετικά με τις μαύρες τρύπες

Οι πιο κοινές παρανοήσεις σχετικά με τις μαύρες τρύπες είναι ότι: (1) οι μαύρες τρύπες σχηματίζονται μόνο από την κατάρρευση των άστρων (2) έχουν τεράστιες μάζες (3) είναι πάρα πολύ πυκνές (4) η βαρύτητά τους απορροφά τα πάντα και (5)… Read More ›

Ψάχνοντας για «τρίχες» κατά τη συγχώνευση μαύρων τρυπών

Μια μαύρη τρύπα που προκύπτει από την συγχώνευση δυο μικρότερων μαύρων τρυπών υπάρχει για τα πρώτα λίγα χιλιοστά του δευτερολέπτου σε μια παραμορφωμένη κατάσταση. Καθώς η γεωμετρία σταθεροποιείται, εκπέμπεται μια βαρυτική κυματομορφή, το σχήμα της οποίας μεταφέρει πληροφορίες σχετικά με… Read More ›

Οι σχετικές μας ταχύτητες

Σύμφωνα με το βίντεο που ακολουθεί, η ταχύτητα περιστροφής της Γης γύρω από τον άξονά της (ενός σημείου της στον ισημερινό) είναι 0,46 km/s, η ταχύτητα περιφοράς της Γης γύρω από τον Ήλιο 29,8 km/s, η ταχύτητα περιφοράς του Ήλιου… Read More ›

Η ερμηνεία της μεγαλύτερης «γκάφας» του Αϊνστάιν (βίντεο)

Όταν ο Αϊνστάιν το 1916 διατύπωσε την Γενική Θεωρία της Σχετικότητας το σύμπαν θεωρείτο στατικό. Για να αποφύγει την κατάρρευση του σύμπαντος εξαιτίας της βαρυτικής έλξης μεταξύ των μαζών, ο Αϊνστάιν εισήγαγε έναν επιπλέον όρο στις εξισώσεις του. Αυτός ο… Read More ›

Η σχετικότητα των ηλεκτρικών και των μαγνητικών πεδίων

H δύναμη που δέχεται ένα ηλεκτρικό φορτίο σε ηλεκτρομαγνητικό πεδίο δεν εξαρτάται μόνο από τη θέση του φορτίου στο χώρο αλλά και από την ταχύτητά του: όπου η ένταση του ηλεκτρικού πεδίου και η ένταση του μαγνητικού πεδίου. Η δύναμη… Read More ›

Kip Thorne: Ένα ταξίδι μέσα σε μια σκουληκότρυπα θα ήταν θανατηφόρο

Την άποψη ότι ένα πιθανό ταξίδι μέσα σε μια σκουληκότρυπα (wormhole), μια σήραγγα που συνδέει δύο απομακρυσμένα σημεία του χωροχρόνου, θα ήταν όχι απλά επικίνδυνο αλλά θανατηφόρο, εκφράζει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο Νομπελίστας της Φυσικής, Kip Thorne. Με αφορμή… Read More ›

Κοσμολογία, Μαύρες Τρύπες και Ουίσκι

PINT OF SCIENCE FESTIVAL Το Pint of Science, μετά την πρώτη επαφή με το ελληνικό κοινό, επανέρχεται για δεύτερη χρονιά στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, ενώ για πρώτη φορά ανοίγει πανιά για το Ηράκλειο, τη Σέριφο και τον Βόλο. Τι  είναι  το… Read More ›

Βαρυτικά κύματα από την συγχώνευση μαύρης τρύπας με άστρο νετρονίων

Οι ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων LIGO και Virgo ανίχνευσαν σήματα προερχόμενα από την καταβρόχθιση ενός άστρου νετρονίων από μια μαύρη τρύπα. Αν επιβεβαιωθεί το γεγονός θα είναι η πρώτη φορά που εντοπίζονται βαρυτικά κύματα από την συγχώνευση ενός τέτοιου δυαδικού συστήματος… Read More ›

Διαλέξεις του νομπελίστα Kip Thorne στην Ελλάδα

… στις 23 Μαΐου στην Αθήνα (Ίδρυμα Ευγενίδου) και στις 24 Μαΐου 2019 στη Θεσσαλονίκη (ΑΠΘ). Σύντομα θα ανακοινωθούν περισσότερες λεπτομέρειες (… αν και οι φήμες λένε ότι έρχεται απλά για να πάρει πίσω την καρέκλα του! ) (νεώτερη ενημέρωση)… Read More ›

Το κλασσικό όριο της σχετικιστικής ενέργειας

Προσέγγιση χωρίς τη σειρά Taylor Στα μαθηματικά μια σειρά Taylor είναι η αναπαράσταση μιας συνάρτησης ως άθροισμα απείρων όρων οι οποίοι υπολογίζονται από τις τιμές των παραγώγων της σε ένα συγκεκριμένο σημείο x=α. Αν η σειρά έχει κέντρο το μηδέν,… Read More ›

Nima Arkani-Hamed: Είναι η καλύτερη εποχή για να είναι κανείς φυσικός

Η κατασκευή του επόμενου μεγάλου επιταχυντή είναι πλέον επιτακτική. Ο Nima Arkani-Hamed είναι ένας από τους κορυφαίους θεωρητικούς φυσικούς της εποχής μας. Εργάζεται στο Ινστιτούτο Προηγμένων Σπουδών, στο Πρίνστον, και τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα σχετίζονται με την θεωρία των χορδών,… Read More ›

Ταξίδια στον Χωροχρόνο

Μια συζήτηση στο κανάλι Astronio για τη Θεωρία της Σχετικότητας και τις εφαρμογές της στην Αστροφυσική με τον Επίκουρο Καθηγητή του ΑΠΘ Γιώργο Παππά και τον Λέκτορα Αστροφυσικής του ΕΚΠΑ Κοσμά Γαζέα.

Θα διπλασιάσουν την ευαισθησία τους οι ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων

… LIGO έως το 2023 Η αναβάθμιση των δύο ανιχνευτών LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) στις ΗΠΑ, η οποία θα έχει υλοποιηθεί έως το 2023-24 και θα έχει την ονομασία Advanced LIGO Plus (ή σκέτα Α+), θα επιτρέπει στους ανιχνευτές… Read More ›

Τρεις διαλέξεις του Juan Maldacena

O Juan Maldacena, συνέβαλε σημαντικά στην κατανόηση της κβαντικής φυσικής των μαύρων τρυπών. Το 1977 πρότεινε την ιδέα ότι μια θεωρία χορδών μπορεί να περιγραφεί ισοδύναμα ως μια ιδιαίτερα συμμετρική θεωρία βαθμίδας, όχι πολύ διαφορετική από την Κβαντική Χρωμοδυναμική, που… Read More ›

Συνέντευξη του Leonard Susskind

O Leonard Susskind, καθηγητής θεωρητικής φυσικής στο πανεπιστήμιο του Stanford, είναι ένας από τους πρωτοπόρους της θεωρίας των χορδών, της ολογραφικής αρχής και άλλων σημαντικών ιδεών της φυσικής. Στο βίντεο που ακολουθεί ο Susskind μιλάει για την θεωρία των χορδών,… Read More ›

Ανακοινώθηκαν επίσημα 4 νέες ανιχνεύσεις βαρυτικών κυμάτων

Από τότε που ανιχνεύθηκαν για πρώτη φορά βαρυτικά κύματα το Σεπτέμβριο του 2015, έχουν έως τώρα επιβεβαιωθεί συνολικά 11 περιστατικά από τους επίγειους ανιχνευτές LIGO και VIRGO. Συγκεκριμένα πρόκειται για βαρυτικά κύματα («ρυτιδώσεις» του χωροχρόνου που φθάνουν στον πλανήτη μας)… Read More ›

Η θεωρία της Σχετικότητας

Χάρης Βάρβογλης Μετά τη διατύπωση της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας το 1905, η οποία αφορούσε σώματα που κινούνται με σταθερή ταχύτητα, ο Einstein προσπάθησε να γενικεύσει τα αποτελέσματά του και σε σώματα που επιταχύνονται. Αυτό σύντομα φάνηκε ότι δεν ήταν… Read More ›

Η διαστολή του χρόνου ζωής των μιονίων

Τα μιόνια έχουν χρόνο ημιζωής τ0≈2,2 εκατομμυριοστά του δευτερολέπτου (μs). Αυτό σημαίνει ότι αν «διαθέτουμε» 1000 μιόνια, μετά από 2,2 μs θα απομείνουν περίπου 500 ενώ τα υπόλοιπα θα διασπαστούν, μετά από άλλα 2,2 μs απομένουν 250 μιόνια κ.ο.κ. Μιόνια παράγονται… Read More ›

Βίκυ Καλογερά: τα Βαρυτικά Κύματα του Αϊνστάιν

Ήχοι από Κοσμικές Συγκρούσεις στο Σύμπαν Ο Σύλλογος Αποφοίτων Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με την υποστήριξη της Πρυτανείας του ΑΠΘ οργανώνει εκδήλωση με ομιλήτρια την κ. ΒΙΚΥ ΚΑΛΟΓΕΡΑ Διακεκριμένη Καθηγήτρια Φυσικής & Αστρονομίας στην Έδρα Daniel I. Linzer Διευθύντρια του Διεπιστημονικού… Read More ›

H θερμοκρασία Hawking, η αρχή της αβεβαιότητας και οι μαύρες τρύπες

Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1970 επικρατούσε η βεβαιότητα ότι μια μαύρη τρύπα, ναι μεν μπορεί να απορροφήσει τα πάντα, τίποτε όμως δεν μπορεί να διαφύγει από αυτή, ούτε καν το φως. Οι μαύρες τρύπες δεν εκπέμπουν τίποτε. Το 1974… Read More ›

Πρώτη φορά ακούμε κυριολεκτικά το σύμπαν

Συνέντευξη της Βίκυς Καλογερά στην Τασούλα Επτακοιλη Από την Ελλάδα της λείπουν οι γονείς και οι φίλοι της, η πόλη της, οι Σέρρες, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε, και η θάλασσα. «Όλα τα άλλα, τα έχω βρει εδώ», λέει. «Και ρετσίνα,… Read More ›

Ένα βήμα πιο κοντά στην κβαντική βαρύτητα;

Mια νέα προσέγγιση για την συσχέτιση της γενικής θεωρίας της σχετικότητας του Αϊνστάιν με την κβαντική φυσική περιέχεται στην εργασία που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Physics [Quantum formulation of the Einstein equivalence principle]. Οι ιδέες που αναπτύσσονται στην εν λόγω εργασία… Read More ›

Η ελεύθερη πτώση ενός άστρου νετρονίων κι ενός λευκού νάνου

… επιβεβαιώνει την γενική θεωρία της σχετικότητας (για άλλη μια φορά) Η θεωρία της βαρύτητας του Αϊνστάιν – η γενική θεωρία της σχετικότητας – βασίζεται στην παγκοσμιότητα της ελεύθερης πτώσης, σύμφωνα με την οποία όλα τα σώματα αποκτούν την ίδια επιτάχυνση… Read More ›

H αποχαιρετιστήρια ομιλία του Δημήτρη Χριστοδούλου

… στο Ελβετικό Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Ζυρίχης (ETHZ) O Δημήτριος Χριστοδούλου γεννήθηκε στην Αθήνα στις 19 Οκτωβρίου 1951, από μια ελληνική οικογένεια που είχε δεσμούς με την Κύπρο, την Αίγυπτο και την Μικρά Ασία. Πολύ νωρίς εκδήλωσε ενδιαφέρον για τις επιστήμες… Read More ›

Άλλη μια επιβεβαίωση της θεωρίας της σχετικότητας του Αϊνστάιν

Μια διεθνής ομάδα αστρονόμων έκανε τον πιο ακριβή έως σήμερα έλεγχο της γενικής θεωρίας σχετικότητας του Αϊνστάιν όχι μόνο πέρα από το ηλιακό μας σύστημα, αλλά και πέρα από τον δικό μας γαλαξία, επιβεβαιώνοντας την ορθότητά της, για τη συμπεριφορά… Read More ›

Σχετικά με τα άστρα νετρονίων που συγχωνεύθηκαν …

… παράγοντας το βαρυτικό κύμα GW170817 Στις 17 Αυγούστου 2017 οι ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων LIGO και Virgo εντόπισαν για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας βαρυτικά κύματα που παράχθηκαν από την σύγκρουση άστρων νετρονίων. To νέο βαρυτικό κύμα που ανιχνεύθηκε… Read More ›

Συνέντευξη της Βίκυ Καλογερά στους φοιτητές …

… του τμήματος Φυσικής ΑΠΘ Η Βίκυ Καλογερά είναι Καθηγήτρια του Τμήματος Φυσικής και Αστρονομίας του Πανεπιστημίου Northwestern. Αποφοίτησε από το τμήμα Φυσικής του ΑΠΘ το 1992 και πήρε το διδακτορικό της δίπλωμα από το Πανεπιστήμιο του Illinois στην Urbana-… Read More ›

Μιχάλης Δαφέρμος: Διαψεύδοντας την υπόθεση της κοσμικής λογοκρισίας

Η εργασία των Μιχάλη Δαφέρμου και του Jonathan Luk (μαθηματικοί στα πανεπιστήμια Princeton και Stanford, αντίστοιχα) απαντά σε ένα από τα πιο σημαντικά ερωτήματα της γενικής σχετικότητας και αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον χωρόχρονο. Σε ένα άρθρο που… Read More ›

H Βίκυ Καλογερά μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ

Συγχαρητήριο τηλεφώνημα από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας δέχτηκε η Βίκυ Καλογερά, καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Northwestern στο Illinois για την εκλογή της ως μέλους της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ. H Βίκυ Καλογερά  συμμετέχει στην ερευνητική ομάδα ανίχνευσης βαρυτικών κυμάτων (LIGO)… Read More ›

Τα βαρυτικά κύματα ενός κορακιού

Πως τα κοράκια δημιουργούσαν προβλήματα στον ανιχνευτή βαρυτικών κυμάτων LIGO Τα συμπαθητικά πουλιά προσπαθώντας να ξεδιψάσουν ραμφίζοντας τον πάγο που κάλυπτε σωλήνες της διάταξης του ανιχνευτή, προκαλούσαν δυσλειτουργία στην συλλογή δεδομένων. Σύμφωνα με την ανακοίνωση που έκανε στις 16 Απριλίου… Read More ›