ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ

Οι φυσικοί μέτρησαν τον «μαγικό αριθμό» που καθορίζει το σύμπαν

… με εκπληκτική ακρίβεια Μια ομάδα φυσικών στο Παρίσι πραγματοποίησε την ακριβέστερη μέτρηση της σταθεράς λεπτής υφής, ‘σκοτώνοντας’ τις ελπίδες για την ανακάλυψη κάποιου νέου είδους δύναμης στη φύση. Η σταθερά λεπτής υφής συμβολίζεται με το ελληνικό γράμμα α και… Read More ›

Η Ηλεκτρομαγνητική Επαγωγή είναι παντού!

Η ηλεκτρομαγνητική επαγωγή εφαρμόζεται σε πληθώρα τεχνολογικών εφαρμογών, ιδίως όπου χρειάζεται μετασχηματισμός τάσης (μέσω μετασχηματιστών), εγγραφή και ανάγνωση δεδομένων σε σκληρό δίσκο, ηλέκτροκινητήρες, βιομηχανικοί ηλεκτρομαγνήτες, τήξη μετάλλων και πολλά άλλες. Παρουσίαση Δρ Γιώργος Βεκίνης: ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ – Γραφείο Εκπαίδευσης διαβάστε… Read More ›

Η υπεριώδης καταστροφή του κορωνοϊού

Στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα η υπεριώδης ακτινοβολία (UV) βρίσκεται ανάμεσα στις ακτίνες Χ και το ορατό φως, καλύπτοντας μια περιοχή μηκών κύματος από 100 έως 400 νανόμετρα (1nm=10–9 m). Θεωρούμε[1] τρία είδη υπεριώδους ακτινοβολίας: την UVC (100-280 nm), η οποία είναι εξαιρετικά… Read More ›

Ο κβαντικός χαρακτήρας της «ηλιοθεραπείας»

Όλοι γνωρίζουμε ότι μαυρίζουμε όταν εκτεθούμε σε υπεριώδες φως, αλλά όχι σε ορατό και, πολύ περισσότερο, σε υπέρυθρο. Το οποίο σημαίνει, βεβαίως, ότι οι χημικές αντιδράσεις που προκαλούν το μαύρισμα ενεργοποιούνται μόνο όταν η συχνότητα της προσπίπτουσας ακτινοβολίας υπερβεί μια… Read More ›

Ρομπότ σκοτώνει τον κορωνοϊό με υπεριώδη ακτινοβολία σε 2 λεπτά

Λένε ότι η ζέστη του καλοκαιριού σκοτώνει τον κορωνοϊό. Όμως αυτός που τον σκοτώνει είναι η υπεριώδης ακτινοβολία (UV), η οποία περιέχεται στο φως του ήλιου που είναι άφθονο τα καλοκαίρια. Η υπεριώδης ακτινοβολία έχει μήκη κύματος (λ), χονδρικά, μεταξύ… Read More ›

Στατικός ηλεκτρισμός και κεραυνοί

Ποια η σχέση ενός κεραυνού με το μικρό ηλεκτροσόκ που παθαίνουμε όταν αγγίζουμε κάτι μεταλλικό; κείμενο: Γεωργία Αλέξη, Φυσικός Ποια η σχέση ενός κεραυνού με το μικρό ηλεκτροσόκ που παθαίνουμε όταν αγγίζουμε κάτι μεταλλικό; Είναι ο Δίας υπεύθυνος για τα… Read More ›

Ο κύκλος των αυξανόμενων αντιστάσεων

100 αντιστάσεις R, 2R, 3R, 4R, ….., 98R, 99R, 100R συνδέονται κατά αύξουσα σειρά σχηματίζοντας τον κύκλο του σχήματος: Ο ένας πόλος ιδανικής  ηλεκτρικής πηγής (μηδενική εσωτερική αντίσταση) συνδέεται σε ένα σημείο ανάμεσα στην εκατοστή και την πρώτη αντίσταση. Μεταξύ… Read More ›

Η φυσική πίσω από τις πιστωτικές κάρτες

Οι πληροφορίες σχετικά με τον τραπεζικό λογαριασμό σας είναι αποθηκευμένες στην πιστωτική σας κάρτα σε διαφορετικές μορφές: ο αριθμός του λογαριασμού είναι τυπωμένος στην εμπρόσθια όψη της κάρτας. Υπάρχει σε μια μαγνητική ταινία κατά μήκος της κάρτας. Και, είναι καταχωρισμένος… Read More ›

Ηλεκτρομαγνητισμός εναντίον Αρχής της Σχετικότητας

Οι προβληματισμοί του Einstein Η κλασική μηχανική διέπεται από την αρχή της σχετικότητας: σε οποιοδήποτε αδρανειακό σύστημα αναφοράς ισχύουν οι ίδιοι νόμοι. Με τον όρο «αδρανειακό» εννοούμε ότι το σύστημα ηρεμεί ή κινείται με σταθερή ταχύτητα[1]. Όσον αφορά την κλασική… Read More ›

Αντιστάσεις, βολτόμετρα και ένα αμπερόμετρο

(νεώτερη ενημέρωση) Το κύκλωμα που βλέπουμε στο παρακάτω διάγραμμα περιέχει τέσσερις αντιστάτες: δυο από αυτούς έχουν αντίσταση R και οι άλλοι δυο αντίσταση 3R. Tα βολτόμετρα είναι πανομοιότυπα (κι όχι ιδανικά) και οι ενδείξεις τους είναι 0,5V και 3V. Το… Read More ›

Η ένταση του μαγνητικού πεδίου στα άκρα σωληνοειδούς

Σωληνοειδές πεπερασμένου μήκους L, διαμέτρου 2R και με πυκνότητα σπειρών n=N/L, διαρρέεται από ηλεκτρικό ρεύμα I. Να προσδιοριστεί η ένταση του μαγνητικού πεδίου σε σημείο που βρίσκεται στο άκρο του σωληνοειδούς πάνω στον άξονα του. Απάντηση: Θα προσδιορίσουμε αρχικά την ένταση… Read More ›

Καλά Χριστούγεννα

Ποιος φωταγώγησε το πρώτο χριστουγεννιάτικο δέντρο στην ιστορία; Ένας από τους κορυφαίους επιστήμονες του 19ου αιώνα. Αμερικανός εφευρέτης και επιχειρηματίας, μία από τις επιφανέστερες μορφές στην ιστορία της τεχνολογίας. Είναι ο εφευρέτης με τις 1093 ευρεσιτεχνίες τις οποίες περιλαμβάνονται ο… Read More ›

Η «διαδρομή» του βόρειου μαγνητικού πόλου τα τελευταία 500 χρόνια

Ο μαγνητικός βόρειος πόλος της Γης μετακινείται πλέον με ρυθμό άνευ προηγουμένου στην καταγεγραμμένη ιστορία. Διασχίζει την περιοχή της Αρκτικής με ταχύτητα περίπου 50 χιλιομέτρων το χρόνο, χωρίς να δείχνει σημεία επιβράδυνσης στο «βηματισμό» του. «Η κίνηση από τη δεκαετία… Read More ›

Μετρήσεις από την Αυστραλία δείχνουν ότι το 5G είναι ασφαλές

Η Αρχή Προστασίας από τη Ραδιενέργεια και την Πυρηνική Ενέργεια της Αυστραλίας (ARPANSA=Australian Radiation Protection and Nuclear Safety Agency) ξεκαθαρίζει ότι τα δίκτυα 5ης Γενιάς, το γνωστό 5G, δεν ενέχει κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία. Μπορεί στην Ελλάδα να αντιμετωπίζουμε… Read More ›

Η χαρά του ραδιοφώνου

Στο νοσταλγικό βίντεο που ακολουθεί (από το κανάλι Sixty Symbols), ο φυσικός Philip Moriarty μας δείχνει την απλούστερη κατασκευή ενός ραδιοφώνου που λειτουργεί χωρίς να του «παρέχουμε» οποιασδήποτε μορφής ενέργεια! Μάλιστα, αντί για δίοδο χρησιμοποιεί μια σκουριασμένη χάλκινη πένα (στερλίνας)… Read More ›

Μια Απολλώνια ισοδυναμική επιφάνεια

Στα σημεία Β και Γ, που απέχουν μεταξύ τους απόσταση ΒΓ=12cm, τοποθετούνται δυο σημειακά ηλεκτρικά φορτία QB=1μC και QΓ=–2μC. Να προσδιοριστούν τα σημεία στα οποία το δυναμικό του ηλεκτροστατικού πεδίου των δυο ηλεκτρικών φορτίων είναι μηδέν. Δίνεται ηλεκτροστατική σταθερά k=9·109… Read More ›

Πότε θα αποκτήσει οριακή ταχύτητα;

Τα άκρα ευθύγραμμου αγωγού, ο οποίος έχει μήκος ℓ=1 m, μάζα m=1 Kg και αντίσταση R1=0,05 Ω, μπορούν να ολισθαίνουν χωρίς τριβές πάνω σε δύο κατακόρυφους μεταλλικούς στύλους μηδενικής ωμικής αντίστασης. Οι δύο στύλοι ενώνονται στο επάνω μέρος με σύρμα… Read More ›

Ποιος είναι ο νόμος του Faraday;

(η συνέχεια της ανάρτησης: Η «κινησιακή» ηλεκτρεγερτική δύναμη και ο κανόνας ροής) Το 1831 ο Michael Faraday παρουσίασε μια σειρά από πειράματα, τρία εκ των οποίων μπορούν να περιγραφούν ως εξής (με μια μικρή αλλοίωση της ιστορίας): Πείραμα 1: Παρουσία… Read More ›

Η «κινησιακή» ηλεκτρεγερτική δύναμη και ο κανόνας ροής

Αν σκεφτείτε πως λειτουργεί ένα τυπικό ηλεκτρικό κύκλωμα που αποτελείται από μια μπαταρία συνδεδεμένη μ’ έναν ηλεκτρικό λαμπτήρα, θα δείτε ότι ανακύπτει ένα ερώτημα: Ξέρουμε ότι στην πράξη σε ένα τέτοιο κύκλωμα το ρεύμα είναι κάθε χρονική στιγμή το ίδιο… Read More ›

Η δύναμη Laplace και η στατική τριβή

Δύο παράλληλοι μεταλλικοί αγωγοί AX και ΓΥ μηδενικής αντίστασης σχηματίζουν με την οριζόντια διεύθυνση γωνία θ=45ο. Οριζόντια μεταλλική ράβδος ΚΛ με μήκος ℓ=1m, μάζα m=0,1kg και αντίστασης R=8Ω έχει τα άκρα της σε επαφή με τους αγωγούς AX και ΓY…. Read More ›

Μια ελάχιστη τιμή του μαγνητικού πεδίου

Δύο παράλληλοι ευθύγραμμοι αγωγοί απείρου μήκους απέχουν μεταξύ τους απόσταση (ΕΖ)=1 cm και διαρρέονται από αντίρροπα ρεύματα I1=1 A και I2=2 A. Να προσδιοριστεί το σημείο του ευθυγράμμου τμήματος (ΕΖ) στο οποίο το μέτρο της συνολικής έντασης  του μαγνητικού πεδίου… Read More ›

Κανόνας του δεξιού ή του αριστερού χεριού ;

Υπάρχουν δυο είδη διανυσματικών φυσικών μεγεθών. Τα «γνήσια διανύσματα»,όπως π.χ. η θέση ,  η ταχύτητα , η δύναμη , η ορμή , η ένταση του ηλεκτρικού πεδίου κ.α., η κατεύθυνση των οποίων δεν εξαρτάται από «κάποιο κανόνα δεξιού χεριού». Αυτά… Read More ›

O τρίτος νόμος του Νεύτωνα στην ηλεκτροδυναμική

Φανταστείτε ένα σημειακό φορτίο q που πλησιάζει κατά μήκος του άξονα x με σταθερή ταχύτητα υ. Επειδή το φορτίο κινείται, το ηλεκτρικό του πεδίο δεν είναι το γνωστό πεδίο που προκύπτει από το νόμο του Coulomb. Οι δυναμικές γραμμές του,… Read More ›

H δύναμη Lorentz και το φαινόμενο της επαγωγής σε κινούμενο αγωγό

Ένα πρόβλημα (χωρίς πολλά μαθηματικά, αλλά με απλή και ουσιαστική φυσική) στο πλαίσιο της νέας ύλης του ηλεκτρομαγνητισμού που θα διδαχθεί φέτος στην Γ’ Λυκείου: A. Είναι γνωστό από την θεωρία πως ένας ευθύγραμμος ρευματοφόρος αγωγός μήκους Δx που βρίσκεται… Read More ›

Ο νόμος της επαγωγής του Faraday

Όταν τo 1820 o Δανός Hans Christian Oersted παρατήρησε ότι το ηλεκτρικό ρεύμα δημιουργεί μαγνητικό πεδίο, ανακαλύπτοντας έτσι πειραματικά το φαινόμενο του ηλεκτρομαγνητισμού, άνοιξε ένα νέο πεδίο επιστημονικής έρευνας σε όλη την Ευρώπη. Και ο Βρετανός Michael Faraday-Faraday είχε τεράστια… Read More ›

Η σχετικότητα των ηλεκτρικών και των μαγνητικών πεδίων

H δύναμη που δέχεται ένα ηλεκτρικό φορτίο σε ηλεκτρομαγνητικό πεδίο δεν εξαρτάται μόνο από τη θέση του φορτίου στο χώρο αλλά και από την ταχύτητά του: όπου η ένταση του ηλεκτρικού πεδίου και η ένταση του μαγνητικού πεδίου. Η δύναμη… Read More ›

45,5 Tesla: το νέο παγκόσμιο ρεκόρ μαγνητικού πεδίου

Ο πιο ισχυρός μαγνήτης του κόσμου ζυγίζει μόλις 390 γραμμάρια Επιστήμονες στις ΗΠΑ δημιούργησαν τον πιο ισχυρό υπεραγώγιμο μαγνήτη στον κόσμο, ικανό να παράγει ένα μαγνητικό πεδίο με ένταση 45,5 Tesla. Συγκριτικά, οι ισχυρότεροι μαγνητικοί τομογράφοι στα διαγνωστικά κέντρα στην… Read More ›

Σχετικά με την ταχύτητα διάδοσης του φωτός σε διαφανή υλικά

Θεωρείστε ότι μια γυάλινη πλάκα με δείκτη διάθλασης n και πάχος Δz παρεμβάλλεται μεταξύ μιας μονοχρωματικής πηγής φωτός S και ενός παρατηρητή Ο, όπως φαίνεται στο σχήμα. (a) Δείξτε ότι, αν αγνοήσουμε την απορρόφηση από τη γυάλινη πλάκα, η επίδραση… Read More ›

Η ανακάλυψη του ηλεκτρομαγνητισμού

Χάρης Βάρβογλης Ο μαγνητισμός ήταν γνωστός από την αρχαιότητα, χωρίς όμως να είναι γνωστό ότι δημιουργείται από κινούμενα φορτία. Ο τρόπος της δημιουργίας του διαπιστώθηκε τυχαία, όπως πολύ συχνά συμβαίνει με τις μεγάλες ανακαλύψεις, στις 21 Απριλίου 1820, πριν από… Read More ›

Δέκα ερωτήσεις – απαντήσεις για τους κεραυνούς

1. Τι είναι ο κεραυνός; Ως κεραυνός ορίζεται η ηλεκτρική εκκένωση, δηλαδή ένας γιγαντιαίος σπινθήρας, που παρατηρείται συνήθως κατά τη διάρκεια καταιγίδων. Αποτελεί την φυσική διαδικασία απομάκρυνσης του ηλεκτρικού φορτίου από τα καταιγιδοφόρα νέφη, τα οποία φορτίζονται μέσω των συγκρούσεων… Read More ›

Μπορούν οι άνθρωποι να αισθανθούν το μαγνητικό πεδίο της Γης;

Ερευνητές υποστηρίζουν πως οι πρόγονοί μας διέθεταν «εσωτερική πυξίδα» και μπορούσαν να πλοηγηθούν αντιλαμβανόμενοι το μαγνητικό πεδίο της Γης, όπως κάνουν για παράδειγμα τα μεταναστευτικά πουλιά και οι θαλάσσιες χελώνες. Πολλά ζώα, όπως τα μεταναστευτικά πουλιά, οι θαλάσσιες χελώνες, τα… Read More ›

Γιατί η ταχύτητα του φωτός είναι μικρότερη στο νερό;

To φως κινείται στο κενό με ταχύτητα περίπου 300.000 km/sec. Όμως σε ένα διαφανές μέσο η ταχύτητα του φωτός είναι μικρότερη. Για παράδειγμα στο νερό η ταχύτητα του φωτός είναι περίπου 225.000 km/sec. Γιατί συμβαίνει αυτό; Οφείλεται στις διαδοχικές συγκρούσεις… Read More ›

Η γέννηση της ραδιοφωνίας

Χάρης Βάρβογλης Μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα η κοινωνική ζωή των ανθρώπων ήταν πολύ διαφορετική από τη σημερινή. Δεν υπήρχαν ραδιόφωνο, τηλεόραση και διαδίκτυο, ενώ ο κινηματογράφος ήταν ακόμη στα σπάργανα. Όταν ήθελε να δει κανείς κάποια παράσταση, είτε… Read More ›

Η κίνηση του βορείου μαγνητικού πόλου

… προβληματίζει τους γεωφυσικούς Οι επιστήμονες έχουν ξαφνιαστεί από την ασυνήθιστα γρήγορη μετακίνηση του βορείου μαγνητικού πόλου, ο οποίος απομακρύνεται συνεχώς από τον Καναδά, κινούμενος ολοένα ανατολικότερα προς τη Σιβηρία. Ενώ το 1900 βρισκόταν κάπου στην ξηρά του ανατολικού Καναδά,… Read More ›

Τα μέταλλα Weyl και η προσομοίωση των αστροφυσικών δυναμό

Τα παράξενα υλικά που ονομάζονται μέταλλα Weyl θα μπορούσαν να μας αποκαλύψουν το μυστικό για το πως δημιουργείται το μαγνητικό πεδίο της Γης. Με τα υλικά που παράγουν το μαγνητικό δυναμό (ή μαγνητική γεννήτρια) και την διαδικασία μέσω της οποίας… Read More ›

Νέο παγκόσμιο ρεκόρ μαγνητικού πεδίου

Δημιουργήθηκε μαγνητικό πεδίο έντασης 1200 Τesla με διάρκεια 100 μικροδευτερολέπτων Οι φυσικοί του Ινστιτούτου Φυσικής Στερεάς Κατάστασης στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο κατάφεραν να δημιουργήσουν το ισχυρότερο ελεγχόμενο μαγνητικό πεδίο που έχει ποτέ επιτευχθεί έως σήμερα. Το πεδίο διατηρήθηκε για περισσότερο… Read More ›

Bακτήρια του εντέρου παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα

Οι επιστήμονες έχουν βρει, μέχρι σήμερα, πολλά βακτήρια που παράγουν ηλεκτρισμό σε διάφορα εξωτικά περιβάλλοντα, όπως σε ορυχεία ή σε βυθούς λιμνών. Τώρα, για πρώτη φορά, ανακάλυψαν αυτό που βρισκόταν κάτω από τη μύτη τους (και τη δική μας): εκατοντάδες… Read More ›

94 πιάτα αλουμινίου σε μια μηχανή Van de Graaff

Θέτοντας σε λειτουργία την ηλεκτροστατική γεννήτρια VandeGraaff ελεύθερα ηλεκτρόνια μεταφέρονται από την αγώγιμη σφαίρα στη γη και η σφαίρα φορτίζεται θετικά. Οι γεννήτριες Van der Graaff μπορούν να συσσωρεύσουν φορτίο που αντιστοιχεί σε πολύ μεγάλες διαφορές δυναμικού – μέχρι και… Read More ›

Παραγωγή ρεύματος από κινήσεις του ανθρώπινου σώματος

Ένα μικρό μεταλλικό «πλακίδιο» τοποθετημένο στο σώμα μπορεί να παράξει ενέργεια από απλές κινήσεις του σώματος. Αυτό ανακοίνωσαν Κινέζοι και Αμερικανοί ερευνητές, οι οποίοι έφτασαν σε αυτό το αποτέλεσμα χάρη στο τριβοηλεκτρικό φαινόμενο. Εάν η συγκεκριμένη τεχνολογία μπορέσει να αναπτυχθεί, τότε στο μέλλον θα… Read More ›

Η φυσική των καθημερινών πραγμάτων

Οι περισσότεροι δεν έχουμε ιδέα για τη φυσική που καθιστά τον σύγχρονο κόσμο μας τόσο βολικό και άνετο. Ποια είναι η απλή επιστήμη πίσω από τους αισθητήρες κίνησης, τις οθόνες αφής και τις φρυγανιέρες; Πώς βρίσκουμε τον δρόμο μας σε… Read More ›

Πόση ηλεκτρική ενέργεια απαιτείται για την «εξόρυξη» των bitcoins;

Το bitcoin είναι πιθανώς η μεγαλύτερη αλλαγή στο χρηματοοικονομικό σύστημα εδώ και έναν αιώνα. Μεγαλύτερη, ενδεχομένως, και από την πρώτη εμφάνιση των πιστωτικών καρτών. Πρόκειται για ένα εντελώς ψηφιακό νόμισμα. Δεν υπάρχει επισήμως σε καμία φυσική μορφή, κερμάτων ή χαρτονομισμάτων. Δεν… Read More ›

Μια αυτοκινούμενη πατάτα

Είναι γνωστό πως μπορούμε να πάρουμε ηλεκτρικό ρεύμα χρησιμοποιώντας ως μπαταρίες πατάτες, λεμόνια, μπανάνες κ.ο.κ. Όταν βυθίζουμε δυο μεταλλικά ελάσματα (ηλεκτρόδια) από χαλκό και από ψευδάργυρο μέσα σε μια πατάτα, τότε μπορούμε να τροφοδοτήσουμε με ηλεκτρικό ρεύμα ένα μικρό λαμπάκι…. Read More ›

Ο φόβος για την αμφισβήτηση μιας αυθεντίας

Μετρώντας το ηλεκτρικό φορτίο του ηλεκτρονίου Ο Millikan μέτρησε το φορτίο του ηλεκτρονίου με ένα πείραμα όπου φορτισμένες ηλεκτρικά σταγόνες λαδιού έπεφταν κατακόρυφα αποκτώντας οριακή ταχύτητα, και σήμερα γνωρίζουμε πως αυτή η μέτρηση δεν ήταν ακριβής, διότι δεν είχε υπολογίσει… Read More ›

Μετεωρολογικές προβλέψεις από τα Η/Μ κύματα της κινητής τηλεφωνίας;

Μια νέα τεχνολογία, που αναλύει σε πραγματικό χρόνο τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα της κινητής τηλεφωνίας, υπόσχεται να βοηθήσει το έργο των μετεωρολόγων να κάνουν προβλέψεις για τις βροχές και τις πλημμύρες ακόμη και σε επίπεδο γειτονιάς. Εκ πρώτης όψεως η κινητή τηλεφωνία… Read More ›