Η κάθοδος του Schiaparelli στον Άρη

Posted on 11/10/2016

0


(νεώτερη ενημέρωση 20/10/2016)

Το Schiaparelli μάλλον έγινε συντρίμμια στον Άρη

pia21130-main-ctx-blink

To διαστημικό σκάφος της NASA, Mars Reconnaissance Orbiter , που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Άρη, εντόπισε σημάδια στην επιφάνεια του πλανήτη τα οποία οφείλονται στην ευρωπαϊκή διαστημοσυσκευή Schiaparelli (ΕSA)

Ντάρμσταντ, Γερμανία
Η ευρωπαϊκή διαστημική υπηρεσία ESA αρνείται ακόμα να κηρύξει νεκρό το Schiaparelli στον Άρη, σύμφωνα όμως με τα νέα στοιχεία που ανακοινώθηκαν, το ρομπότ παρουσίασε πρόβλημα στο αλεξίπτωτο και τους κινητήρες του και πιθανότατα συνετρίβη με ταχύτητα στην αρειανή επιφάνεια το απόγευμα της Τετάρτης.

Το θετικό είναι ότι το μητρικό σκάφος που μετέφερε το Schiaparelli μέχρι τον Άρη, ο δορυφόρος TGO, τέθηκε με επιτυχία σε τροχιά την ώρα που το ρομπότ έπεφτε προς τον στόχο -αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη διαθέτει πλέον και ένα δεύτερο μάτι στον Άρη μετά τον δορυφόρο Mars Express.

Η αποστολή του Schiaparelli -μόλις η δεύτερη προσπάθεια της ESA να πατήσει στον Άρη- ήταν ουσιαστικά μια πρόβα για την αποστολή ενός μεγαλύτερου, εξάτροχου ρομπότ το 2020.

Μετά την αποτυχία της απόπειρας, η ESA ίσως αντιμετωπίσει μεγαλύτερες δυσκολίες να πείσει τις χώρες-μέλη να χρηματοδοτήσουν την εκτόξευση του ρομπότ.

Τι συνέβη

To Schiaparelli, βάρους 577 κιλών, ήταν ένα σχετικά μικρό ρομπότ, σχεδιασμένο να λειτουργήσει και να συλλέξει μετρήσεις μόνο για λίγες μέρες, ακίνητο στην αρειανή έρημο.

Η επιτυχία του θα αποδείκνυε ότι η Ευρώπη έχει τελειοποιήσει τις τεχνολογίες που απαιτούνται για την αποστολή μεγαλύτερων φορτίων στην επιφάνεια του πλανήτη.

Τυλιγμένο σαν στρείδι μέσα σε μια θερμική ασπίδα σε σχήμα δίσκου με διάμετρο 3 μέτρων, το Schiaparelli αποσυνδέθηκε την Κυριακή από το μητρικό σκάφος TGO για μια επική κάθοδο.

Καθώς το ρομπότ κατέβαινε προς τον Άρη, το σήμα από τον ραδιοφάρο του λαμβανόταν κανονικά από ένα ραδιοτηλεσκόπιο στην Ινδία και από δορυφόρο της NASA στον Άρη. Το ρομπότ όμως σίγησε λίγο πριν φτάσει στην επιφάνεια.

Μια πιο σαφή εικόνα για το τι συνέβη δίνουν τα δεδομένα τηλεμετρίας, τα οποία μεταδόθηκαν μόνο στο μητρικό σκάφος TGO και έφτασαν στη Γη τα ξημερώματα της Πέμπτης.

Η ανάλυση δεν έχει ολοκληρωθεί, σύμφωνα όμως με τις πρώτες αναφορές το ρομπότ επιβράδυνε και άνοιξε κανονικά το αλεξίπτωτό του.

Το αλεξίπτωτο όμως φαίνεται ότι απορρίφθηκε πρόωρα.

Επιπλέον, οι εννέα πυραυλοκινητήρες υδραζίνης που θα φρέναραν το ρομπότ περισσότερο φαίνεται ότι λειτούργησαν μόνο για τρία ή τέσσερα δευτερόλεπτα, αντί για ένα ολόκληρο λεπτό όπως ήταν προγραμματισμένο.

Παραμένει ακόμα άγνωστο ακριβώς σε ποιο ύψος βρισκόταν εκείνη τη στιγμή το Schiaparelli, φαίνεται όμως ότι το ρομπότ έπεφτε ελεύυθερα για τουλάχιστον ένα χιλιόμετρο.

Εφόσον η ανάλυση των δεδομένων επιβεβαιώσει αυτές τις πρώτες ενδείξεις, το Schiaparelli πρέπει να είναι πλέον μια μάζα από συντρίμμια στην περιοχή Meridiani Planum του Άρη.

Αμερικανικοί δορυφόροι θα προσπαθήσουν τώρα να εντοπίσουν το ρομπότ με τις κάμερές τους, είναι όμως πιθανό να μην τα καταφέρουν λόγω του μικρού μεγέθους του.

Βαγγέλης Πρατικάκης – news.in.gr

===============================================

(νεώτερη ενημέρωση 19/10/2016)

Ναι μεν προσεδαφίστηκε στον Άρη η διαστημοσυσκευή Schiaparelli, αλλά …

Η μικρή διαστημοσυσκευή «Σκιαπαρέλι» (Schiaparelli) προσεδαφίστηκε σήμερα στην επιφάνεια του Άρη στην πρώτη επιτυχημένη για την Ευρώπη προσεδάφιση μιας διαστημοσυσκευής στον κόκκινο πλανήτη έπειτα από την «ηρωική αποτυχία» το 2003 του βρετανικής κατασκευής Beagle-2 που δεν κατάφερε να επικοινωνήσει ξανά με τη Γη.
Οι επιστήμονες πλέον αναμένουν νέα δεδομένα από το «Σκιαπαρέλι», ανέφερε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA).

Το σήμα που θα επιβεβαίωνε την ιστορική προσεδάφιση του ευρωπαϊκού ρομπότ Schiaparelli στον Άρη δεν έφτασε στο Κέντρο Ελέγχου της αποστολής το απόγευμα της Τετάρτης. Οι υπεύθυνοι της ευρωπαϊκής διαστημικής υπηρεσίας ESA περιμένουν τώρα μήπως λάβουν νεώτερα για το μικρό ρομπότ τις επόμενες ώρες.

Ο ραδιοφάρος του Schiaparelli λειτουργούσε κατά την κάθοδό του, σταμάτησε όμως να μεταδίδει λίγο πριν το ρομπότ αγγίξει την αρειανή επιφάνεια. Το Sciaparelli δεν αναμένεται να κηρυχθεί επίσημα νεκρό πριν η ESA αναλύσει αναφορές από δορυφόρους που παρακολουθούσαν τη διαδικασία. Τα δορυφορικά δεδομένα ίσως δείξουν αν η στατική συσκευή έφτασε ανέπαφη μέχρι την επιφάνεια, ή αν καταστράφηκε στα τελευταία στάδια της δραματικής καθόδου.

Νέα ενημέρωση για την κατάσταση του ρομπότ αναμένεται το πρωί της Πέμπτης.

=======================================

(νεώτερη ενημέρωση Δευτέρα 17/10/2016)

Την Τετάρτη η προσεδάφιση του σκάφους Schiaparelli στον Άρη

Αλλη μια διαστημική αποστολή ετοιμάζεται να προσφέρει «σασπένς», την Τετάρτη. Πρόκειται για την κοινή αποστολή ExoMars της Ευρώπης (ESA) και της Ρωσίας (Roscosmos), η οποία περιλαμβάνει δύο διαστημοσυσκευές που κινούνται πλέον ξεχωριστά η μία από την άλλη: τον μεγάλο επιστημονικό δορυφόρο Trace Gas Orbiter (TGO) που αναμένεται να τεθεί σε τροχιά γύρω από τον «κόκκινο πλανήτη» και τη μικρή διαστημοσυσκευή «Σκιαπαρέλι» (Schiaparelli), που χθες το απόγευμα διαχωρίστηκε από το TGO και ήδη κατεβαίνει προς την επιφάνεια του ‘Αρη.

Αν όλα πάνε καλά, την Τετάρτη θα λάβει χώρα η πρώτη επιτυχής για την Ευρώπη προσεδάφιση μιας διαστημοσυσκευής της στον ‘Αρη. Εκτός από τις ΗΠΑ και την πρώην ΕΣΣΔ, καθώς και τη σημερινή Ρωσία, καμία άλλη χώρα δεν έχει μέχρι σήμερα προσεδαφίσει κάποια συσκευή στον ‘Αρη – η οποία να καταφέρει να λειτουργήσει τουλάχιστον.

Το 2003, η Ευρώπη έστειλε το βρετανικής κατασκευής Beagle-2 στον ‘Αρη, αλλά αυτό ποτέ δεν κατάφερε να επικοινωνήσει ξανά με τη Γη. Πέρυσι, ο δορυφόρος MRO της NASA ανακάλυψε ότι το Beagle-2 είχε καταφέρει μεν να προσεδαφιστεί, αλλά δεν άνοιξαν ποτέ τα ηλιακά πάνελ του, με συνέπεια να μην λειτουργήσει λόγω έλλειψης ενέργειας. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) ελπίζει σε κάτι καλύτερο αυτή τη φορά, με τη βοήθεια και των Ρώσων.

Το «Σκιαπαρέλι» είναι μια σχετικά μικρή στατική συσκευή επίδειξης, η οποία θα βοηθήσει τους ευρωπαίους και τους Ρώσους επιστήμονες να ελέγξουν τις τεχνολογίες της ελεγχόμενης καθόδου και προσεδάφισης, ενόψει των μελλοντικών αποστολών, με πρώτη την αποστολή του ρόβερ ExoMars το 2020, το οποίο θα αναζητήσει ίχνη ζωής στον ‘Αρη. Μεταξύ άλλων, θα δοκιμασθούν η «ασπίδα» θερμότητας, το επιβραδυντικό αλεξίπτωτο, το σύστημα προώθησης και το σύστημα πρόσκρουσης.

Εκτός από το «Schiaparelli» (που φέρει το όνομα του ιταλού αστρονόμου Τζιοβάνι Σκιαπαρέλι), θα τεθεί σε τροχιά γύρω από τον ‘Αρη ο μεγάλος δορυφόρος Trace Gas Orbiter (TGO), μήκους 18 μέτρων με απλωμένα τα ηλιακά πάνελ του. Ο δορυφόρος θα μελετήσει τα αέρια στην ατμόσφαιρα του «κόκκινου» πλανήτη, με έμφαση στο μεθάνιο, έτσι ώστε να βγουν συμπεράσματα κατά πόσο αυτό έχει γεωλογική ή βιολογική προέλευση (αν συμβαίνει το δεύτερο, τότε πιθανότατα έχει προέλθει από αρειανούς μικροοργανισμούς).

Η κυρίως επιστημονική αποστολή του TGO θα αρχίσει στο τέλος του 2017, καθώς θα χρειαστεί ένα έτος με περίπλοκες μανούβρες, ώσπου ο δορυφόρος να τεθεί στην κατάλληλη τροχιά. Το σκάφος θα λειτουργήσει επίσης και σαν τηλεπικοινωνιακός σύνδεσμος για το όχημα εξερεύνησης (ρόβερ) του ExoMars το 2020.

Η αποστολή ExoMars κατευθύνεται από το κέντρο ελέγχου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), στο Ντάρμσταντ της Γερμανίας. Σε απόσταση περίπου ενός εκατομμυρίου χιλιομέτρων από τον ‘Αρη, την Κυριακή 16 Οκτωβρίου το απόγευμα, έδωσε εντολή στο βάρους 577 κιλών Schiaparelli να διαχωριστεί από το TGO, ώστε σταδιακά να αρχίσει να εισέρχεται στην αρειανή ατμόσφαιρα, με τελικό προορισμό την περιοχή προσεδάφισης, στην πεδιάδα Meridiani Planum, στις 19 Οκτωβρίου το απόγευμα.

Στην τελική αυτή φάση την Τετάρτη, κάνοντας μια εξάλεπτη δραματική πτώση με ταχύτητα 21.000 χιλιομέτρων την ώρα, το «Σκιαπαρέλι» -που θυμίζει μίνι ιπτάμενο δίσκο- θα πρέπει να αντέξει θερμοκρασίες άνω των 1.500 βαθμών Κελσίου, εωσότου, με τη βοήθεια ενός επιβραδυντικού αλεξιπτώτου, «κάτσει» στην επιφάνεια του ‘Αρη.

Το Schiaparelli επίσης μεταφέρει ένα μικρό επιστημονικό όργανο, που θα καταγράφει την ταχύτητα του αέρα, την υγρασία, την πίεση και την θερμοκρασία στο σημείο προσεδάφισής του, ενώ θα πραγματοποιήσει και τις πρώτες μετρήσεις των ηλεκτρικών πεδίων στην επιφάνεια του ‘Αρη, που ίσως δώσουν στοιχεία για το πώς ενεργοποιούνται οι καταιγίδες σκόνης στον πλανήτη. Πάντως η συσκευή δεν θα ζήσει για πάνω από δύο μέρες στον ‘Αρη, καθώς θα ξεμείνει από μπαταρίες.
http://www.amna.gr/article-pagination.php?id=127769

================================
(11/10/2016)

Βίντεο: Η κάθοδος του Schiaparelli στον Άρη

Το Schiaparelli έλαβε τις εντολές για την αυτόματη προσεδάφιση στον Άρη

Οι ακριβείς εντολές που θα καθοδηγήσουν το όχημα προσεδάφισης Schiaparelli απεστάλησαν στο διαστημόπλοιο ExoMars της ESA και της ρωσικής διαστημικής υπηρεσίας (Roscosmos) την προηγούμενη εβδομάδα.

Το διαστημόπλοιο, που μεταφέρει το Schiaparelli, εκτοξεύτηκε στις 14 Μαρτίου και αναμένεται να φτάσει στον Κόκκινο Πλανήτη στις 19 Οκτωβρίου. Το όχημα προσεδάφισης θα δοκιμάσει την τεχνολογία που χρειάζεται για την αποστολή ευρωπαϊκού ρόβερ στον Άρη το 2020, ενώ το μητρικό σκάφος θα τεθεί σε ελλειπτική τροχιά γύρω από τον πλανήτη.

Η λειτουργία του Schiaparelli καθοδηγείται από αποθηκευμένες, προγραμματισμένες για συγκεκριμένες χρονικές στιγμές εντολές, διασφαλίζοντας πως θα μπορεί να πραγματοποιήσει την αποστολή του ακόμα και αν χάσει την επικοινωνία με τα σκάφη γύρω από τον Άρη τα οποία λειτουργούν ως αναμεταδότες. Επίσης, η αυτόματη λειτουργία διασφαλίζει πως θα μπορεί να «ξυπνά» από τις περιόδου νάρκης (για εξοικονόμηση ενέργειας) έγκαιρα για επικοινωνία.schiap
Οι εντολές απεστάλησαν σε δύο δόσεις, η πρώτη στις 3 Οκτωβρίου και η δεύτερη στις 7. Οι εντολές αυτές περιλαμβάνουν την απελευθέρωση των προστατευτικών, τη λειτουργία των αισθητήρων καθόδου, την ανάπτυξη του αλεξιπτώτου και την ενεργοποίηση τριών προωθητήρων για έλεγχο της ταχύτητας καθόδου. Το σκάφος θα αιωρηθεί περίπου δύο μέτρα από την επιφάνεια πριν απενεργοποιήσει τους προωθητήρες του και πέσει στο έδαφος. Όταν βρεθεί εκεί, θα λειτουργήσει για δύο ημέρες (και ίσως παραπάνω) τα επιστημονικά του όργανα -συγκεκριμένα, για έξι ώρες κάθε ημέρα, λόγω των περιορισμένων αποθεμάτων ενέργειας.

πηγές: naftemporiki.gr – m.esa.int

Ετικέτα: ,