Η προέλευση του νερού στην ατμόσφαιρα του Δία

Posted on 27/04/2013

0


To Herschel συνδέει το νερό στον Δία με πρόσκρουση κομήτη

Νερό στην ατμόσφαιρα του Δία

Νερό στην ατμόσφαιρα του Δία

Το διαστημικό παρατηρητήριο Herschel της ESA έλυσε ένα μακροχρόνιο μυστήριο σχετικά με την προέλευση του νερού στην ανώτερη ατμόσφαιρα του Δία, βρίσκοντας πειστικές αποδείξεις ότι προήλθε από τη δραματική πρόσκρουση του κομήτη Shoemaker-Levy 9 τον Ιούλιο του 1994.

Κατά τη θεαματική σύγκρουση διάρκειας μιας εβδομάδας, μια σειρά από 21 θραύσματα του κομήτη σφυροκόπησε το νότιο ημισφαίριο του Δία, αφήνοντας σκοτεινά σημάδια στην ατμόσφαιρα του πλανήτη που παρέμειναν για αρκετές εβδομάδες.

Το αξιοσημείωτο συμβάν αποτελεί την πρώτη άμεση παρατήρηση μιας εξωγήινης σύγκρουσης στο Ηλιακό Σύστημα. Την παρακολούθησαν σε όλο τον κόσμο ερασιτέχνες και επαγγελματίες αστρονόμοι με πολλά επίγεια τηλεσκόπια καθώς και με το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA / ESA .

Το Υπέρυθρο Διαστημικό Παρατηρητήριο της ESA άρχισε να λειτουργεί το 1995 και ήταν το πρώτο που εντόπισε και μελέτησε το νερό στην ανώτερη ατμόσφαιρα του Δία. Υπήρχε διάχυτη η πεποίθηση ότι ο κομήτης Shoemaker-Levy 9 ίσως να ήταν η προέλευση αυτού του νερού, αλλά η άμεση απόδειξη έλειπε. Οι επιστήμονες ήταν σε θέση να αποκλείσουν την ύπαρξη μιας εσωτερικής πηγής, όπως για παράδειγμα την περίπτωση το νερό να αναβλύζει από βαθύτερα στρώματα της ατμόσφαιρας του πλανήτη, διότι δεν είναι δυνατόν οι υδρατμοί να περάσουν μέσα από την «ψυχρή παγίδα» που διαχωρίζει την στρατόσφαιρα από το ορατό στρώμα νέφους που βρίσκεται παρακάτω στην τροπόσφαιρα.

Συνεπώς, το νερό στην στρατόσφαιρα του Δία θα πρέπει να είχε εξωτερική προέλευση. Ωστόσο ο προσδιορισμός της προέλευσής του έπρεπε να περιμένει περισσότερο από 15 χρόνια, μέχρι να χρησιμοποιηθεί το Herschel με τα ευαίσθητα υπέρυθρα μάτια του για να χαρτογραφήσει την κάθετη και οριζόντια κατανομή της χημικής υπογραφής του νερού.

Νερό στην ατμόσφαιρα του Δία
Από τις παρατηρήσεις του Herschel διαπιστώθηκε ότι υπήρχε 2-3 φορές περισσότερο νερό στο νότιο ημισφαίριο του Δία από ότι στο βόρειο ημισφαίριο, με το μεγαλύτερο μέρος του να συγκεντρώνεται γύρω από τις περιοχές που επλήγησαν από τον κομήτη το 1994. Επιπλέον, το νερό βρίσκεται μόνο σε μεγάλα υψόμετρα.

«Μόνο το Herschel ήταν σε θέση να παράσχει την ευαίσθητη φασματική απεικόνιση που χρειαζόταν ώστε να βρεθεί ο χαμένος κρίκος μεταξύ του νερού του Δία και του αντίκτυπου της σύγκρουσης το 1994 με τον κομήτη Shoemaker-Levy 9 «, λέει ο Thibault Cavalie του Εργαστηρίου Αστροφυσικής του Μπορντό επικεφαλής συγγραφέας της δημοσιευμένης εργασίας στο περιοδικό Astronomy and Astrophysics .

«Σύμφωνα με τα μοντέλα μας, έως και το 95% του νερού στη στρατόσφαιρα οφείλεται στις επιπτώσεις της σύγκρουσης με τον κομήτη.»

Μια άλλη πιθανή πηγή του νερού θα ήταν μια σταθερή βροχή από μικρά διαπλανητικά σωματίδια σκόνης πάνω στο Δία. Όμως, στην περίπτωση αυτή, το νερό θα έπρεπε να ήταν κατανεμημένο ομοιόμορφα σε όλον τον πλανήτη και θα έπρεπε να φιλτράρεται στα χαμηλότερα υψόμετρα.

H περίπτωση να προέρχεται το νερό από παγωμένο δορυφόρο του Δία, διαμέσου ενός γιγαντιαίου διαύλου ατμών – παρόμοιο με αυτόν που υπάρχει μεταξύ του Κρόνου και του δορυφόρου του, Εγκέλαδου, όπως παρατηρήθηκε επίσης από το Hershel – έχει αποκλειστεί. Και τούτο διότι κανένα από τα μεγάλα φεγγάρια του Δία δεν βρίσκεται στη σωστή θέση για να τροφοδοτήσει με νερό τις περιοχές που περιέχουν μεγάλες συγκεντρώσεις νερού.
www.esa.int – www.nasa.gov

Ετικέτα: , , ,